
Varnāśrama-Krama, Vairāgya as the Ground of Saṃnyāsa, and Brahmārpaṇa Karma-yoga
ယခင်အခန်းတွင် ဝဏ္ဏ ၄ မျိုးနှင့် အာရှ్రమ ၄ မျိုးကို သင်ကြားပြီးနောက် ရှင်တော်များက အာရှ్రమဓမ္မကို အစဉ်လိုက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ သခင်ကူර්မသည် ပုံမှန်အဆင့်စဉ်—ဗြဟ္မစရိယ၊ ဂೃಹಸ್ಥ၊ ဝါနပရസ്ഥ၊ ယတိ/သံန്യാസ—ကို ဖော်ပြပြီး “မှန်ကန်သောအကြောင်း” ရှိမှသာ ခြွင်းချက်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအကြောင်းများမှာ တရားသိမြင်မှု၊ ခွဲခြားသဘောပေါက်မှုနှင့် ပြင်းထန်သော ဝိုင်ရာဂျယ (အလိုမက်မှုကင်းခြင်း) ဖြစ်သည်။ ဂೃಹস্থ၏ တာဝန်များ—အိမ်ထောင်ရေး၊ ယဇ္ဉာ၊ သားသမီး—ကို ရှင်းလင်းသော်လည်း ဝိုင်ရာဂျယ အလွန်ပြင်းထန်လျှင် ရိုးရာပူဇော်ပွဲများ မပြည့်စုံသေးသော်လည်း ချက်ချင်း စွန့်လွှတ်နိုင်ကြောင်းနှင့် အာရှ్రమများအကြား ပြန်လှန်မသွားရမည့် စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် သင်ကြားချက်သည် အပြင်ပန်းအမိန့်စနစ်မှ အတွင်းပိုင်းကယ်တင်ရေးသို့ လှည့်ကာ စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အခြေခံမှာ ဝိုင်ရာဂျယ ဖြစ်ကြောင်း၊ အကျိုးဖလကို မကပ်မိဘဲ လုပ်သော ကမ္မသည် လွတ်မြောက်ရေးဖြစ်ကြောင်း၊ အမြင့်ဆုံးမှာ ကမ္မနှင့် အကျိုးဖလအားလုံးကို ဗြဟ္မန်/ဣရှွရထံ အပ်နှံပူဇော်ခြင်း (ဗြဟ္မာရ္ပဏ) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သန့်စင်သော ကမ္မမှ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိုငြိမ်းချမ်းမှုမှ ဗြဟ္မန်သိမြင်မှု ဖြစ်လာသည်။ ဉာဏ်နှင့် စည်းကမ်းရှိသော ကမ္မ ပေါင်းစည်းခြင်းက ယောဂအမှန်နှင့် နိဿကမ္မယကို ပေးကာ နောက်ဆုံးတွင် ဇီဝန်မုက္တိနှင့် အမြင့်ဆုံးအတ္တ (မဟေရှွရ/ပရမေရှွရ) ထဲသို့ လုံးဝဝင်ရောက်ခြင်းသို့ ရောက်စေသည်။ အခန်းသည် ဤပေါင်းစည်းထားသော အမိန့်ကို လေးစားလိုက်နာခြင်းကသာ ဝိညာဉ်ရေး စိဒ္ဓိ၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုကာ နောက်အခန်းများအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वितीयो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः वर्णा भगवतोद्दिष्टाश्चत्वारो ऽप्याश्रमास्तथा / इदानीं क्रममस्माकमाश्रमाणां वद प्रभो
ဤသို့ သီရိကူර්မပုရာဏ၌၊ ဆတ်စာဟသ္ရီ သံဟိတာ၏ ပူರ್ವဗာဂ၌ ဒုတိယအဓ್ಯಾಯ ပြီးဆုံး၏။ ရှိများက ဆိုကြသည်—“ဘဂဝန်က ဝဏ္ဏ လေးပါးနှင့် အာရှရမ လေးပါးကို သင်ကြားပြီးပြီ။ ယခုအခါ အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရှရမများကို အစဉ်လိုက် ပြောကြားတော်မူပါ”။
Verse 2
श्रीकूर्म उवाच ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा / क्रमेणैवाश्रमाः प्रोक्ताः कारणादन्यथा भवेत्
သီရိကူර්မ မိန့်တော်မူသည်။ အာရှရမများကို အစဉ်လိုက် ကြေညာထားသည်—ဗြဟ္မစာရိ (ကျောင်းသားဘဝ)၊ ဂೃಹသ္ထ (အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ)၊ ဝါနပရஸ္ထ (တောဝင်ဘဝ)၊ ယတိ/သံန്യാസ (လောကစွန့်ဘဝ) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သင့်လျော်သော အကြောင်းရင်းရှိမှသာ အခြားနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
Verse 3
उत्पन्नज्ञानविज्ञानो वैराग्यं परमं गतः / प्रव्रजेद् ब्रह्मचर्यात् तु यदिच्छेत् परमां गतिम्
အမှန်တရား၏ ဉာဏ်နှင့် အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်မှု ပေါ်ထွန်းလာပြီး အမြင့်ဆုံး ဝိုင်ရာဂျျ (မကပ်မငြိ) ကို ရရှိသော်၊ အမြင့်ဆုံး လွတ်မြောက်မှုကို လိုလားသူသည် ဗြဟ္မစာရိ အဆင့်မှပင် လောကကို စွန့်လွှတ်၍ ထွက်ခွာသင့်သည်။
Verse 4
दारानाहृत्य विधिवदन्यथा विविधैर्मखैः / यजेदुत्पादयेत् पुत्रान् विरक्तो यदि संन्यसेत्
ဓမ္မနည်းအတိုင်း ဇနီးကို ယူပြီးနောက်၊ အမျိုးမျိုးသော မခ (ယဇ္ဉ) ပူဇော်ပွဲများဖြင့် ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်ကာ သားကို မွေးဖွားစေသင့်သည်။ ထို့နောက် မကပ်မငြိစိတ် (ဝိုင်ရာဂျျ) ပေါ်လာသော် သံန്യാസ ဝင်၍ လောကကို စွန့်နိုင်သည်။
Verse 5
अनिष्ट्वा विधिवद् यज्ञैरनुत्पाद्य तथात्मजम् / नगार्हस्थ्यं गृहीत्यक्त्वा संन्यसेद् बुद्धिमान् द्विजः
ပညာရှိသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝကို စွန့်ပြီး လောကကို မစွန့်လွှတ်သင့်။ အကြောင်းမှာ သတ်မှတ်ထားသော ယဇ္ဉများကို စည်းကမ်းအတိုင်း မဆောင်ရွက်သေးလျှင်၊ ထို့အတူ သားကို မမွေးဖွားသေးလျှင် ဖြစ်သည်။
Verse 6
अथ वैराग्यवेगेन स्थातुं नोत्सहते गृहे / तत्रैव संन्यसेद् विद्वाननिष्ट्वापि द्विजोत्तमः
ထို့နောက် ဝိုင်ရာဂျျ၏ လှိုင်းတံပိုးကြောင့် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ၌ မနေနိုင်တော့လျှင်၊ ပညာရှိသော ဒွိဇအထွတ်အမြတ်သည် ထိုနေရာ၌ပင် သံန്യാസ ဝင်၍ လောကကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်—ရိုးရာ ယဇ္ဉများကို မဆောင်ရွက်ရသေးသော်လည်း။
Verse 7
अन्यथा विविधैर्यज्ञैरिष्ट्वा वनमथाक्षयेत् / तपस्तप्त्वा तपोयोगाद् विरक्तः संन्यसेद् यदि
မဟုတ်လျှင် ယဇ္ဉပူဇာမျိုးစုံကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် တောသို့ ဆုတ်ခွာသင့်၏။ ထို့နောက် တပဿယာကို ယောဂသင်္ကာရဖြင့် ကျင့်၍ စိတ်၌ ဝိုင်ရာဂျျ (ကမ္မတဏှာကင်းခြင်း) ပေါ်လာလျှင် လောကကို စွန့်၍ သံန്യാസသို့ ဝင်နိုင်၏။
Verse 8
वानप्रस्थाश्रमं गत्वा न गृहं प्रविशेत् पुनः / न संन्यासी वनं चाथ ब्रह्माचर्यं न साधकः
ဝါနပရസ്ഥ အာရှရမသို့ ဝင်ပြီးလျှင် အိမ်ထောင်ရှင်အိမ်သို့ ထပ်မံ မဝင်သင့်။ ထိုနည်းတူ သံန്യാസီသည် ဝါနပရಸ್ಥပုံစံသို့ မပြန်သင့်၊ ထို့ပြင် သာဓက (စိတ်ဝိညာဉ်လေ့ကျင့်သူ) သည် မိမိသင့်တော်သော စည်းကမ်းကို စွန့်၍ ဗြဟ္မစရိယ အဆင့်သို့ ပြန်လဲ မကျသင့်။
Verse 9
प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा द्विजः / प्रव्रजेत गृही विद्वान् वनाद् वा श्रुतिचोदनात्
ပညာရှိသော ဒွိဇ ဂৃহီသည် ပရာဇာပတျယ ယဇ္ဉကို သင့်တော်စွာ စီစဉ်၍ ဆောင်ရွက်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အဂ္နိနှင့် ဆိုင်သော ပူဇာကရိယာကို ဆောင်ရွက်သော်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ပရဗ္ဗရာဇျ (ထွက်ခွာ၍ အလှည့်လှည့်သွားခြင်း) သို့ ထွက်သင့်၏။ သို့မဟုတ် တော၌ နေထိုင်ပြီးနောက် သရုတိ (ဝေဒ) ၏ အမိန့်အတိုင်း သံန്യാസကို ခံယူနိုင်၏။
Verse 10
प्रकर्तुमसमर्थो ऽपि जुहोतियजतिक्रियाः / अन्धः पङ्गुर्दरिद्रो वा विरक्तः संन्यसेद् द्विजः
ဒွိဇသည် ဟောမ (juhoti) နှင့် ယဇ္ဉ (yajati) အစရှိသော ပူဇာကရိယာများကို မဆောင်ရွက်နိုင်သော်လည်း မျက်ကန်း၊ ခြေမသန်၊ ဆင်းရဲသူ ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် စိတ်၌ ဝိုင်ရာဂျျ (ကမ္မတဏှာကင်းခြင်း) ရှိစေ၊ သံန്യാസကို ခံယူ၍ လောကကို စွန့်သင့်၏။
Verse 11
सर्वेषामेव वैराग्यं संन्यासाय विधीयते / पतत्येवाविरक्तो यः संन्यासं कर्तुमिच्छति
လူအားလုံးအတွက် ဝိုင်ရာဂျျ (ကမ္မတဏှာကင်းခြင်း) သည် သံန്യാസအတွက် အခြေခံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဝိုင်ရာဂျျ မရှိသေးဘဲ သံန്യാസကို လုပ်လိုသူသည် အမှန်တကယ် ကျဆုံးတတ်၏။
Verse 12
एकस्मिन्नथवा सम्यग् वर्तेतामरणं द्विजः / श्रद्धावनाश्रमे युक्तः सो ऽमृतत्वाय कल्पते
အာရှရမတစ်ခုတည်း၌ပင် မှန်ကန်စွာ နေထိုင်နိုင်လျှင်၊ သဒ္ဓါရှိ၍ ထိုအာရှရမ၏ စည်းကမ်းနှင့် ယောဂကျင့်သုံးသော ဒွိဇသည် အမရတရား (မောက္ခ) သို့ သင့်တော်လာသည်။
Verse 13
न्यायागतधनः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः / स्वधर्मपालको नित्यं सो ऽमृतत्वाय कल्पते
တရားမျှတသောနည်းဖြင့် ငွေကြေးရရှိသူ၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်းသူ၊ ဘြဟ္မဗိဒ္ယာကို အလေးထားသူ၊ မိမိ၏ သဝဓမ္မကို အမြဲထိန်းသိမ်းသူ—ထိုသူသည် အမရတရား (မောက္ခ) သို့ သင့်တော်လာသည်။
Verse 14
ब्रह्मण्याधाय क्रमाणि निःसङ्गः कामवर्जितः / प्रसन्नेनैव मनसा कुर्वाणो याति तत्पदम्
လုပ်ရပ်အလုံးစုံကို ဘြဟ္မန်၌ အပ်နှံထား၍၊ မကပ်ငြိ၊ ဆန္ဒကာမကင်းစင်ကာ၊ ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သူသည် ထိုအမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ (အဘောဒ်) သို့ ရောက်သည်။
Verse 15
ब्रह्मणा दीयते देयं ब्रह्मणे संप्रदीयते / ब्रह्मैव दीयते चेति ब्रह्मार्पणमिदं परम्
ပူဇော်သည့် အလှူသည် ဘြဟ္မန်မှ ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်၍၊ ဘြဟ္မန်ထံသို့ပင် ဆက်ကပ်ခြင်းဖြစ်ကာ၊ ပူဇော်သည့်အရာလည်း ဘြဟ္မန်တစ်ပါးတည်းဟူ၍—ဤသည်ကား အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘြဟ္မာအర్పဏ (ဘြဟ္မန်သို့ အပ်နှံပူဇော်ခြင်း) ဖြစ်သည်။
Verse 16
नाहं कर्ता सर्वमेतद् ब्रह्मैव कुरुते तथा / एतद् ब्रह्मार्पणं प्रोक्तमृषिभिः तत्त्वदर्शिभिः
«ငါသည် ကర్తာ မဟုတ်။ ဤအရာအားလုံးကို ဘြဟ္မန်တစ်ပါးတည်းက ထိုသို့ပင် ပြုလုပ်သည်။» ဟူသော ဤသဘောကို တတ္တဝဒರ್ಶီ ရှင်ရသီတို့က «ဘြဟ္မာအర్పဏ—အရာအားလုံးကို ဘြဟ္မန်သို့ အပ်နှံပူဇော်ခြင်း» ဟု သင်ကြားထားသည်။
Verse 17
प्रीणातु भगवानीशः कर्मणानेन शाश्वतः / करोति सततं बुद्ध्या ब्रह्मार्पणमिदं परम्
ဤကမ္မဖြင့် အနန္တကာလရှိသော ဘဂဝန် ဣရှဝရ သာယာနှစ်သက်ပါစေ။ တည်ငြိမ်သော ဉာဏ်ဖြင့် အမြဲတမ်း ကမ္မအားလုံးကို ဘြဟ္မန်သို့ အမြင့်ဆုံး အర్పဏအဖြစ် ဆက်ကပ်သူ ဖြစ်၏။
Verse 18
यद्वा फलानां संन्यासं प्रकुर्यात् परमेश्वरे / कर्मणामेतदप्याहुः ब्रह्मार्पणमनुत्तमम्
သို့မဟုတ် ကမ္မ၏ အကျိုးဖလကို ပရမေရှဝရထံ အပ်နှံ၍ စွန့်လွှတ်သင့်၏။ ဤအရာကိုလည်း ပညာရှိတို့က ဘြဟ္မန်သို့ ကမ္မအర్పဏ အနုတ္တမဟု ဆိုကြ၏။
Verse 19
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं सङ्गवर्जितम् / क्रियते विदुषा कर्म तद्भवेदपि मोक्षदम्
“လုပ်ရမည့်တာဝန်” ဟူ၍ သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မကို အလှည့်အပြောင်းမရှိ၊ အလွန်ကပ်လျက်မှုကင်းစွာ လုပ်သည်။ ပညာရှိက ထိုကမ္မကို “လုပ်သင့်လို့သာ” လုပ်လျှင် ထိုကမ္မသည် မောက္ခကိုပင် ပေးနိုင်၏။
Verse 20
अन्यथा यदि कर्माणि कुर्यान्नित्यमपि द्विजः / अकृत्वा फलसंन्यासं बध्यते तत्फलेन तु
မဟုတ်လျှင် ဒွိဇသည် နေ့စဉ်ကမ္မလုပ်နေသော်လည်း အကျိုးဖလကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မပြုလျှင် ထိုဖလကြောင့်ပင် ချည်နှောင်ခံရ၏။
Verse 21
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन त्यक्त्वा कर्माश्रितं फलम् / अविद्वानपि कुर्वोत कर्माप्नोत्यचिरात् पदम्
ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ကမ္မပေါ်မူတည်သော ဖလကို စွန့်လွှတ်ပြီး မပညာရှိသော်လည်း မိမိတာဝန်ကမ္မကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်။ အကပ်လျက်မှုကင်းသော ကမ္မကြောင့် မကြာမီ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်၏။
Verse 22
कर्मणा क्षीयते पापमैहिकं पौर्विकं तथा / मनः प्रसादमन्वेति ब्रह्म विज्ञायते ततः
ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ကర్మဖြင့် ယခုဘဝ၌ ဖြစ်သော အပြစ်နှင့် အတိတ်မှ ဆက်လာသော အပြစ်တို့ ပျောက်ကွယ်လျော့နည်းသည်။ ထို့နောက် စိတ်အေးချမ်းမှု ပေါ်လာပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ဗြဟ္မန်ကို အမှန်တကယ် သိမြင်ရသည်။
Verse 23
कर्मणा सहिताज्ज्ञानात् सम्यग् योगो ऽबिजायते / ज्ञानं च कर्मसहितं जायते दोषवर्जितम्
ကర్మနှင့် စည်းကမ်းတကျ ပေါင်းစည်းထားသော ဉာဏ်မှ ယောဂအမှန် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ပြင် ဉာဏ်သည် ကర్మနှင့် ပေါင်းစည်းသောအခါ အပြစ်အနာ (ဒೋಷ) ကင်းစင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 24
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत्र तत्राश्रमे रतः / कर्माणीश्वरतुष्ट्यर्थं कुर्यान्नैष्कर्म्यमाप्नुयात्
ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် မိမိ၏ အာရှရမ (ဘဝအဆင့်) အလိုက် တာဝန်များ၌ တည်ကြည်နေ၍၊ အရှင် (ဣශ්ဝရ) ကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းအတွက် ကర్మတို့ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုသို့ဖြင့် နိုင်ෂ္ကರ್ಮျ (အလုပ်ကင်းသည့် အခြေအနေ) ကို ရောက်နိုင်သည်။
Verse 25
संप्राप्य परमं ज्ञानं नैष्कर्म्यं तत्प्रसादतः / एकाकी निर्ममः शान्तो जीवन्नेव विमुच्यते
အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်နှင့် နိုင်ෂ္ကర్మျကို သူ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ရရှိပြီးနောက်၊ အတွင်းစိတ်၌ တစ်ကိုယ်တည်း စူးစိုက်နေသူ ဖြစ်လာ၍၊ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၊ ငြိမ်းချမ်းသက်သာကာ၊ အသက်ရှင်နေစဉ်တင် လွတ်မြောက်သည်။
Verse 26
वीक्षते परमात्मानं परं ब्रह्म महेश्वरम् / नित्यानन्दं निराभासं तस्मिन्नेव लयं व्रजेत्
အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမာတ္မာ) ကို—အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန်၊ မဟေရှ္ဝရကို—အမြဲတမ်း အာနန္ဒဖြစ်၍ အရိပ်အယောင်များကို ကျော်လွန်သောအဖြစ် မြင်ရှုရမည်။ ထို့နောက် သူ့ထဲ၌သာ လယ (ပျော်ဝင်ပေါင်းစည်းခြင်း) သို့ ဝင်ရမည်။
Verse 27
तस्मात् सेवेत सततं कर्मयोगं प्रसन्नधीः / तृप्तये परमेशस्य तत् पदं याति शाश्वतम्
ထို့ကြောင့် စိတ်ကြည်လင်၍ ငြိမ်းချမ်းသော ဉာဏ်ဖြင့် ကမ္မယောဂကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ပါ။ ပရမေရှဝရ၏ စိတ်တော်ကျေနပ်မှုအတွက် ထိုသို့ပြုလျှင် အနန္တသော အထွတ်အထိပ် အနေအထားသို့ ရောက်၏။
Verse 28
एतद् वः सथितं सर्वं चातुराश्रम्यमुत्तमम् / न ह्येतत् समतिक्रम्य सिद्धिं विन्दति मानवः
ဤသို့ဖြင့် သင်တို့အတွက် အထွတ်အထိပ်သော အာရှရမ လေးပါး၏ စည်းကမ်းတရား အားလုံးကို ထားရှိဖော်ပြပြီးပြီ။ လူသည် ဤကို ကျော်လွန်ချိုးဖောက်လျှင် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) မရနိုင်။
Saṃnyāsa is authorized primarily by the rise of true knowledge (jñāna), realized discernment, and intense vairāgya; without dispassion, taking renunciation is said to lead to a fall.
It presents the normative expectation for a twice-born householder—proper marriage, prescribed sacrifices, and progeny—yet permits renunciation when overpowering dispassion makes household life untenable, even if customary sacrifices are incomplete.
Brahmārpaṇa is the inner offering in which the agent, action, and oblation are contemplated as Brahman; one acts without doership and offers deeds (or their fruits) to the Supreme, making karma itself a means toward purification and liberation.
Ordained duty performed without attachment to results purifies sin, yields serenity, and supports Brahman-realization; action bound to desire and fruit-binding attachment produces bondage, whereas niṣkāma karma can be liberative.
It speaks of the Supreme Self as highest Brahman and also as Maheśvara/Parameśvara, reflecting the Purāṇa’s Samanvaya tendency—uniting Vedāntic Brahman-realization with Īśvara-devotion vocabulary.