
Rājābhiṣeka-kathana (Account of the Royal Consecration)
အဂ္နိသည် ပုရှ္ကရ၏ ရာမထံ မေးမြန်းချက်ကြောင့် ရာဇဓမ္မ ဆွေးနွေးမှုကို ဆက်လက်ပြောကြားကာ ဝသိဋ္ဌထံသို့ ရာဇာဘိသေက (မင်းတင်ပွဲ) အဆင့်လိုက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပို့ဆောင်သည်။ မင်းအာဏာကို ရန်သူနှိမ်နင်းခြင်း၊ ပြည်သူကာကွယ်ခြင်း၊ ဒဏ္ဍကို မျှတစွာ အသုံးချခြင်းဟူသော လုပ်ဆောင်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး၊ ထို့နောက် သက္ကရာဇ်တစ်နှစ်ကြာ ပုရောဟိတ်နှင့် အရည်အချင်းပြည့် မန္တရီများ ခန့်အပ်ခြင်း၊ အမွေဆက်ခံချိန်စည်းကမ်းနှင့် မင်းသေသွားလျှင် အမြန်ပြုလုပ်ရမည့် ပွဲတော်များကို သတ်မှတ်သည်။ အဘိသေကမတိုင်မီ အိုင်န္ဒြီ-ရှာန္တိ ဖြေရှင်းပူဇော်မှု၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဟောမကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ၊ အိုင်န္ဒြ၊ ဆာဝိတြီ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ၊ ဆောမျ၊ စွဝစတျာယန မန္တရအုပ်စုများဖြင့် ပြုလုပ်ကာ ကောင်းကျိုး၊ အသက်ရှည်၊ မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ အပရာဇိတာ ကလသ၊ ရွှေဗူးများ၊ အပေါက်တစ်ရာပါ ရေဖျန်းအိုး စသည့် ကိရိယာများ၊ မီးအမိန့်အလက္ခဏာနှင့် မီး၏ အကောင်းဆုံး လက္ခဏာများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် မြေသန့်စင် (မೃဒ်-ရှೋಧန) အတွက် ပုရွက်ဆိတ်တောင်၊ ဘုရားကျောင်း၊ မြစ်ကမ်း၊ နန်းတော်ဝင်း စသည့် သင်္ကေတပြည့်ဝရာနေရာများမှ မြေယူသုံးရမည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဝර්ဏအလိုက် မန္တရီများက ကွဲပြားသော အိုးများဖြင့် ရေဖျန်းခြင်း၊ ပုရောဟိတ် မန္တရဖတ်ကြားခြင်း၊ အစုအဝေးကာကွယ်ပွဲ၊ ဗြာဟ္မဏများသို့ ဒါနပေးခြင်းနှင့် လူထုမင်္ဂလာလုပ်ရပ်များ—မှန်ကြည့်ခြင်း၊ ခေါင်းပတ်/မကွတ်ချည်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်အရေပြားပေါ် ထိုင်တင်ခြင်း၊ ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ မြင်းနှင့် ဆင်စီး စီတန်းလှည့်လည်ခြင်း၊ မြို့ဝင်ခြင်း၊ ဒါနနှင့် ပွဲပိတ်အမိန့်—တို့ဖြင့် မင်းတင်ပွဲကို နိုင်ငံရေးအပ်နှံမှုနှင့် ဓမ္မယဇ్ఞ နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် တင်ပြသည်။
Verse 1
वलिङ्गाय नामलिङ्गायेति ख , छ च नमो ऽनागतलिङ्गायेत्यादिः देवानुगतलिङ्गिने इत्य् अन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति परमात्मा परंविभो इति ज अथाष्टादशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजाभिषेककथनं अग्निर् उवाच पुष्करेण च रामाय राजधर्मं हि पृच्छते यथादौ कथितं तद्वद्वशिष्ट कथयामि ते
[စာမူကွဲပြားချက်များ] ‘valiṅgāya, nāmaliṅgāya’ ဟု Kha နှင့် Cha စာမူများတွင် ဖတ်သည်။ ‘namo ’nāgataliṅgāya…’ စသည်တို့လည်းရှိသည်။ အဆုံးပိုဒ် ‘devānugataliṅgine’ ကို Ja စာမူတွင် မတွေ့ရဘဲ Ja စာမူတွင် ‘paramātmā paraṃvibho’ ဟု ဖတ်သည်။ ယခု အဂ္နိပုရာဏ အခန်း ၂၁၈—မင်းဘိသိက် (rājābhiṣeka) အကြောင်း စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်သည်—“Puṣkara က ရာမအား ရာဇဓမ္မ (rājadharma) ကို မေးမြန်းသဖြင့်၊ အစတွင် ပြောခဲ့သကဲ့သို့ ဗသိဋ္ဌာ၊ သင်အား ငါ ပြောမည်”။
Verse 2
पुष्कर उवाच राजधर्मं प्रवक्ष्यामि सर्वस्मात् राजधर्मतः राजा भवेत् शत्रुहन्ता प्रजापालः सुदण्डवान्
Puṣkara မိန့်သည်—“ငါသည် ရာဇဓမ္မ (rājadharma) ကို ဟောပြောမည်။ ၎င်းသည် မင်းတို့၏ ဓမ္မများအနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၏။ မင်းသည် ရန်သူကို ချေမှုန်းသူ၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ၊ ဒဏ္ဍ (daṇḍa) ကို မှန်ကန်စွာ ကိုင်တွယ်အသုံးချသူ ဖြစ်ရမည်။”
Verse 3
पालयिष्यति वः सर्वान् धर्मस्थान् व्रतमाचरेत् संवत्सरं स वृणुयात् पुरोहितमथ द्विजं
မင်းသည် သင်တို့၏ ဓမ္မတည်ရာများ (တရားရုံးများနှင့် ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများ) အားလုံးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်။ ထို့ပြင် ဝရတ (vrata) အကျင့်သီလကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ တစ်နှစ်ပြည့်အထိ ဒွိဇ (dvija) ဗြာဟ္မဏကို ပုရောဟိတ် (purohita) အဖြစ် ခန့်အပ်ထားရမည်။
Verse 4
मन्त्रिणश्चाखिलात्मज्ञान्महिषीं धर्मलक्षणां संवत्सरं नृपः काले ससम्भारो ऽभिषेचनं
သင့်လျော်သောအချိန်တွင် မင်းသည်—တာဝန်ဓမ္မများနှင့် အတွင်းသဘောတရားများ (နိုင်ငံရေးနည်းလမ်း) ကို သိမြင်သော မန္တရိများနှင့်၊ ဓမ္မလက္ခဏာ ပြည့်စုံသော အဓိက မဟိသီ (မိဖုရားကြီး) ကိုပါ ရှိစေပြီး—တစ်နှစ်ပြည့် ပြင်ဆင်ပြီးနောက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းအစုံအလင် စုစည်းကာ အဘိသိက္က (abhiṣeka) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 5
कुर्यान्मृते नृपे नात्र कालस्य नियमः स्मृतः तिलैः सिद्धार्थकैः स्नानं सांवत्सरपुरोहितौ
မင်းကွယ်လွန်သော် သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်—ဤနေရာတွင် အချိန်ကန့်သတ်ချက် မသတ်မှတ်ထားဟု ဆိုထားသည်။ ရေချိုးခြင်းကို နှမ်းစေ့ (tila) နှင့် အဖြူမုန်ညင်း (siddhārthaka) ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုပွဲသည် နှစ်ပတ်လုံး တာဝန်ယူသော ယဇ်ပုရောဟိတ် (sāṃvatsara) နှင့် ပုရောဟိတ် (purohita) တို့နှင့် သက်ဆိုင်သည်။
Verse 6
घोषयित्वा जयं राज्ञो राजा भद्रासने स्थितः अभयं घोषयेद् दुर्गान्मोचयेद्राज्यपालके
မင်း၏အောင်မြင်မှုကို ကြေညာပြီးနောက် မင်္ဂလာထိုင်ခုံပေါ်၌ ထိုင်နေသော ဘုရင်သည် အဘယ (လုံခြုံရေးအာမခံ) ကို ကြေညာရမည်။ ထို့ပြင် ကာကွယ်ရေးခံတပ်များမှ ထိန်းသိမ်းခံထားသူတို့ကို လွှတ်ပေး၍ နိုင်ငံကာကွယ်ရေးတာဝန်ခံ အရာရှိ/စောင့်တပ်တို့ကိုလည်း လွတ်မြောက်စေရမည်။
Verse 7
पुरोधसाभिषेकात् प्राक् कार्यैन्द्री शान्तिरेव च उपवास्यभिषेकाहे वेद्यग्नौ जुहुयान्मनून्
ပုရောဟိတ်၏ အဘိသေက (သန့်စင်တင်မြှောက်) မပြုမီ အိန္ဒြိယနှင့်ဆိုင်သော အိုင်န္ဒရီ-ရှာန္တိ (Aindrī-śānti) သာန္တိကရိယာကို အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ အဘိသေကနေ့တွင် ဝေဒီယာဂ္နိ (ပူဇော်ပလ္လင်မီး) ထဲသို့ ဟောမအနုသင်္ကာရဖြင့် မန္တရများ (manūn) ကို ခေါ်ယူကာ ပူဇော်ရမည်။
Verse 8
राजा हरिति छ , ख , घ , ज , ञ , ट च पुरोहितमथर्त्विजमिति ख , घ , छ , ज , ट च जुहुयादमूनिति ङ वैष्णवानैन्द्रमन्त्रांस्तु सावित्रीन् वैश्वदैवतान् सौम्यान् स्वस्त्ययनं शर्मायुष्याभयदान्मनून्
ဘုရင်သည် ပုရောဟိတ်နှင့် ရ္တဗိဇ် (ṛtvij) ပူဇော်ရေးပုဂ္ဂိုလ်ကို ခန့်အပ်ပြီးနောက် ထိုမန္တရများဖြင့် ဟောမပြုရမည်။ အဆိုပါ မန္တရများမှာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ (Vaiṣṇava) နှင့် အိုင်န္ဒြ (Aindra) မန္တရများ၊ ဆာဝိတ္ရီ (Sāvitrī) မန္တရများ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (Vaiśvadeva) မန္တရများ၊ ဆောမ်ယ (Saumya) မန္တရများနှင့် စွဝစ့်တျယန (Svastyayana) စာတမ်းများဖြစ်ပြီး၊ ကောင်းကျိုး (śarma)၊ အသက်ရှည် (āyuṣ) နှင့် အဘယ (abhaya) ကို ပေးသနားသူများဖြစ်သည်။
Verse 9
अपराजिताञ्च कलसं वह्नेर्दक्षिणपार्श्वगं सम्पातवन्तं हैमञ्च पूजयेद्गन्धपुष्पकैः
သန့်ရှင်းသော မီး၏ တောင်ဘက်၌ ထားရှိသော အပရာဇိတာ (Aparājitā) ကလသ (kalasha) နှင့် စမ္ပာတဝတ် (sampātavat) ဟုခေါ်သော ဟောမရေဖျန်းရန် သင့်တော်သည့် ရွှေဗူးကို နံ့သာနှင့် ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 10
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तजाम्बूनदप्रभः रथौघमेघनिर्घोषो विधूमश् च हुताशनः
ဟုတာသန (အဂ္နိ) သည် မီးလျှံအဖျားက ညာဘက်သို့ လိမ်ကွေ့နေပြီး ပူလောင်သော ဇမ္ဘူနဒ ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ ရထားအစုအဝေးနှင့် မိုးတိမ်မုန်တိုင်း၏ ဂုဏ်သံကဲ့သို့ မြည်ဟည်း၍ မီးခိုးမရှိသော အဂ္နိကို ဤသို့ စိတ်၌ သမาธိပြု၍ ရှုမြင်ရမည်။
Verse 11
अनुलोमः सुगन्धश् च स्वस्तिकाकारसन्निभः प्रसन्नार्चिर्महाज्वालः स्फुलिङ्गरहितो हितः
မင်္ဂလာရှိသော ယဇ္ဈမီးသည် မီးလျှံက ညာဘက်သို့ လှည့်လည်သွား၍ အနံ့မွှေးကောင်းကာ စွဝတ္တိကာပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသည်။ အလင်းရောင်ကြည်လင်ရွှင်လန်း၍ မီးတောက်ကြီးကာ မီးစက်မပျံ့နှံ့ဘဲ ပူဇော်ပွဲအတွက် အကျိုးရှိသည်။
Verse 12
न व्रजेयुश् च मध्येन मार्जारमृगपक्षिणः पर्वताग्रमृदा तावन्मूर्धानं शोधयेन्नृपः
ကြောင်၊ တောတိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့သည် (နန်းတော်/အစုအဝေး) အလယ်ဗဟိုကို မဖြတ်သန်းစေသင့်။ ထိုအချိန်အထိ မင်းသည် တောင်ထိပ်မှ ယူသော မြေဖြင့် ခေါင်းကို သန့်စင်ရမည်။
Verse 13
वल्मीकाग्रमृदा कर्णौ वदनं केशवालयात् इन्द्रालयमृदा ग्रीवां हृदयन्तु नृपाजिरात्
ပုရွက်ဆိတ်တောင်ထိပ်မှ မြေဖြင့် နားနှစ်ဖက်ကို လိမ်းရမည်။ မျက်နှာကို ဗိဿဏုဘုရားကျောင်းမှ မြေဖြင့်၊ လည်ပင်းကို အိန္ဒြာ၏ သာယာနတ်ကွန်းမှ မြေဖြင့်၊ နှလုံးအပိုင်းကို မင်း၏ အိမ်တော်ဝင်းမှ မြေဖြင့် လိမ်း၍ သန့်စင်ရမည်။
Verse 14
करिदन्तोद्धृतमृदा दक्षिणन्तु तथा भुजं वृषशृङ्गोद्धृतमृदा वामञ्चैव तथा भुजं
ညာဘက်လက်မောင်းသည် ဆင်၏ အံသွားဖြင့် မြေကို ထုတ်ယူထားသော မြေဖြင့် (သန့်စင်ရမည်)။ ဘယ်ဘက်လက်မောင်းသည် နွားထီး၏ ချိုဖြင့် မြေကို ထုတ်ယူထားသော မြေဖြင့် (သန့်စင်ရမည်)။
Verse 15
सरोमृदा तथा पृष्ठमुदरं सङ्गमान् मृदा नदीतटद्वयमृदा पार्श्वे संशोधयेत्तथा
ကန်မှ မြေဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်စင်ရမည်။ ထို့အတူ မြစ်ဆုံရာမှ မြေဖြင့် ကျောနှင့် ဝမ်းကို သန့်စင်ရမည်။ ထို့ပြင် မြစ်ကမ်းနှစ်ဖက်မှ မြေဖြင့် ကိုယ်ဘက်နှစ်ဖက်ကိုလည်း သန့်စင်၍ ထိုသို့ပင် ကိုယ်ကို ပူဇော်သန့်စင်ရမည်။
Verse 16
वेश्याद्वारमृदा राज्ञः कटिशौचं विधीयते यज्ञस्थानात्तथैवोरू गोस्थानाज्जानुनी तथा
မင်းအတွက် ခါးပိုင်းကို မြေဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုမြေကို ဝေရှျာမိန်းမ၏ အိမ်တံခါးဝမှ ယူရမည်။ ထို့အတူ ပေါင်ပိုင်းအတွက် ယဇ္ဉာနေရာမှ မြေကို၊ ဒူးပိုင်းအတွက် နွားတဲမှ မြေကို ယူရမည်။
Verse 17
अश्वस्थानात्तथा जङ्घे रथचक्रमृदाङ्घ्रिके मूर्धानं पञ्चगव्येन भद्रासनगतं नृपं
ထို့နောက် (မြေကို) မြင်းတဲမှ ယူ၍ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (ကလပ်) အတွက်လည်း ထိုနည်းတူ ယူရမည်။ ထို့ပြင် ရထားဘီးနှင့် ခြေဖဝါးတို့ ထိထားသော မြေကိုလည်း ယူရမည်။ မင်္ဂလာအာသန (ဘဒ္ရာသန) တွင် ထိုင်နေသော မင်း၏ ခေါင်းကို ပဉ္စဂဗျ (pañcagavya) ဖြင့် အဘိသိက္က (လိမ်းသွန်း) ရမည်။
Verse 18
अभिषिञ्चेदमात्यानां चतुष्टयमथो घटैः चन्द्रालयमृदेति ज सरोमृदेत्यादिः संशोधयेत्तथेत्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति पूर्वतो हेमकुम्भेन घृतपूर्णेन ब्राहणः
ထို့နောက် အမတ်လေးဦးကို အဘိသိက္ကရေထည့်သော အိုးများဖြင့် အဘိသိက္က (သန့်စင်အပ်နှံ) ပြုရမည်။ (စာသားအစဉ်အလာတွင် “candrālaya-mṛt”, “saro-mṛt” စသည့် ဖတ်ပုံများကို ဝေဖန်တည်းဖြတ်၍ မှန်ကန်စေရမည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အဆုံးပိုင်း “tathā …” ဟူသော စကားများသည် ‘ja’ လက်ရေးမူတွင် မတွေ့ရ။) အစမှာ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် ဂျီ (ghee) ဖြင့် ပြည့်သော ရွှေအိုးကို ကိုင်၍ စတင်ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 19
रूप्यकुम्भेन याम्ये च क्षीरपूर्णेन क्षत्रियः दध्ना च ताम्रकुम्भेन वैश्यः पश्चिमगेन च
တောင်ဘက်ဦးတည်ရာတွင် က္ෂတ္တရိယသည် နို့ဖြင့် ပြည့်သော ငွေအိုးဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် အလှူ/ပူဇော်မှုကို ပြုရမည်။ ထို့အတူ အနောက်ဘက်ဦးတည်ရာတွင် ဝေရှျာသည် ဒဓိ (curd) ဖြင့် ပြည့်သော ကြေးအိုးဖြင့် ပြုရမည်။
Verse 20
मृण्मयेन जलेनोदक् शूद्रामात्यो ऽभिषिचयेत् ततो ऽभिषेकं नृपतेर्बह्वृचप्रवरो द्विजः
မြေအိုးထဲတွင် ထားသော ရေဖြင့် ရှုဒြအမတ်သည် မင်းကို ရေဖြန်း (အဘိသိက္က) ရမည်။ ထို့နောက် ဗဟွရိချ (Ṛgveda ရွတ်ဖတ်သူ) များအနက် ထူးချွန်သော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် မင်း၏ အဘိသိက္က (အဘိသေက) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 21
कुर्वीत मधुना विप्रश्छन्दोगश् च कुशोदकैः सम्पातवन्तं कलशं तथा गत्वा पुरोहितः
ဗြာဟ္မဏသည် ပျားရည်ဖြင့် ဤကర్మကို ပြုလုပ်ရမည်။ ခန္ဒောဂ (Chāndoga) ပုရောဟိတ်သည် ကုရှမြက်စိမ့်ရေဖြင့် ပြုရမည်။ ထို့အတူ အမှုဆောင်ပုရောဟိတ်သည် ပွဲသို့သွားရောက်ပြီးနောက် စံပါတ (sampāta) အာနုဘော်ပါသော သန့်ရေကလသ (kalaśa) ကို ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 22
विधाय वह्निरक्षान्तु सदस्येषु यथाविधि राजश्रियाभिषेके च ये मन्त्राः परिकीर्तिताः
ကర్మကို ပြီးစီးစေပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း အစည်းအဝေးဝင်များ/အမှုဆောင်များအတွက် မီးကာကွယ်ခြင်း (vahni-rakṣā) ကို ဆောင်ရွက်စေ။ ထို့ပြင် ရာဇသီရိ အဘိသေက (rājaśrī-abhiṣeka) အတွက် ကြေညာထားသော မန္တရများကို ရွတ်ဆိုအသုံးပြုစေ။
Verse 23
तैस्तु दद्यान्महाभाग ब्राह्मणानां स्वनैस् तथा ततः पुरोहितो गच्छेद्वेदिमूलन्तदेव तु
ထိုအလှူ/ဒက္ခိဏာတို့ဖြင့်၊ အလွန်ကံကောင်းသူရေ၊ ဗြာဟ္မဏတို့အား သင့်တော်သလို ပေးလှူရမည်။ ထို့နောက် ပုရောဟိတ်သည် ခြေလှမ်းကို တိုင်းတာသကဲ့သို့ သေချာစွာဖြင့် ယဇ်ပလ္လင် (ဝေဒီ) ၏ အမြစ်တိုင်သို့ သွားရမည်—အမှန်တကယ် ထိုသို့ပင်။
Verse 24
शतच्छिद्रेण पात्रेण सौवर्णेनाभिषेचयेत् या ओषधीत्योषधीभीरथेत्युक्त्वेति गन्धकैः
အပိသေက (abhisheka) ကို အပေါက်တစ်ရာ ဖောက်ထားသော ရွှေခွက်/အိုးဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုအခါ «yā oṣadhīḥ…», «oṣadhībhīḥ…», «rathe…» ဟူသော မန္တရအစများကို ရွတ်ဆိုကာ အနံ့သာပစ္စည်းများ (gandha) နှင့်အတူ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 25
पुष्पैः पुष्पवतीत्येव ब्राह्मणेति च वीजकैः रत्नैर् आशुः शिशानश् च ये देवाश् च कुशोदकैः
ပန်းများဖြင့် «Puṣpavatī» ဟု ခေါ်၍ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ အစေ့အနှံ/မျိုးစေ့များဖြင့် «Brāhmaṇa» ဟု ခေါ်ရမည်။ ရတနာများဖြင့် «Āśu» နှင့် «Śiśāna» ဟု ခေါ်ရမည်။ ကုရှရေဖြင့်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတားတို့ကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 26
यजुर्वेद्यथर्ववेदी गन्धद्वारेति संस्पृशेत् शिरः कण्ठं रोचनया सर्वतीर्थोदकैर् द्विजाः
ယဇုရဝေဒပညာရှင်နှင့် အထရဝေဒပညာရှင်တို့သည် «ဂန္ဓဒွာရ» ဟူသော မန္တရကို ရွတ်ဆိုလျက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိတွေ့ရမည်။ ရောစနာဖြင့် ခေါင်းနှင့် လည်ချောင်းကို ထိပြီး၊ တီရ္ထသန့်ရှင်းရာအပေါင်းမှ ရေကဲ့သို့ သတ်မှတ်သော ရေများဖြင့် သန့်စင်ကြ—အို ဒွိဇတို့။
Verse 27
गीतवाद्यादिनिर्घोषैश्चामरव्यजनादिभिः सर्वौषधिमयं कुम्भं धारयेयुर्नृपाग्रतः
သီချင်းသံနှင့် တူရိယာသံတို့၏ တုန်လှုပ်သံကြားတွင်၊ ယက်အမြီးချွတ် (ချာမရ)၊ ပန်ကာ စသည့် ရိုးရာဂုဏ်ပြုအရာများဖြင့် အလှဆင်ကာ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အဘိသေကရေခွက် (ကుంభ) ကို မင်းရှေ့သို့ သယ်ဆောင်ရမည်။
Verse 28
तं पश्येद्दर्पणं राजा घृतं वै मङ्गलादिकं अभ्यर्च्य विष्णुं ब्रह्माणमिन्द्रादींश् च ग्रहेश्वरान्
ဗိဿနု၊ ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာနှင့် ဂြဟေရှဝရများ (ဂြိုဟ်တို့၏ အရှင်များ) ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ မင်းသည် ထိုမှန်ကိုလည်းကောင်း၊ ဂျဉ် (ghṛta) နှင့် မင်္ဂလာပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကိုလည်းကောင်း—ကောင်းကျိုးပေးသော အရာများမှ စ၍—ကြည့်ရှုရမည်။
Verse 29
वेदिमूलन्तथैव तु इरि ख दीपकैर् इति ङ यजुर्वेद्यथ ऋग्वेदी इति ङ ग्रहादिकानिति ख , ग , घ च व्याघ्रचर्मोत्तरां शय्यामुपविष्टः पुरोहितः मधुपर्कादिकं दत्त्वा पट्टबन्धं प्रकारयेत्
ထို့အတူ ဝေဒီ (ပူဇော်ပလ္လင်) ၏ အခြေတွင် သတ်မှတ်ထားသော မီးအိမ်များကို စီစဉ်ရမည်။ ထို့နောက် ကျားအရေခင်းထားသော အိပ်ရာပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ပုရောဟိတ်သည် မဓုပရ္က (madhuparka) စသည့် အစဉ်အလာအကြိုပူဇော်မှုများကို ပေးပြီးနောက်၊ ခေါင်းပတ်ချည်ခြင်း (paṭṭa-bandha) အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်စေရာမည်။
Verse 30
राज्ञोमुकुटबन्धञ्च पञ्चचर्मोत्तरं ददेत् ध्रुवाद्यैर् इति च विशेद् वृषजं वृषदंशजं
ထို့ပြင် မင်းအတွက် မုကုတ်ချည်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အရေငါးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော အပေါ်ဝတ်ကိုလည်းကောင်း ပေးအပ်ရမည်။ ထို့နောက် Dhruvā စသည့် သတ်မှတ်မန်တရများကို ရွတ်ဆိုလျက်၊ Vṛṣaja နှင့် Vṛṣadaṃśaja ကို အာဟ్వာနာပြုကာ အခမ်းအနားထဲသို့ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 31
द्वीपिजं सिंहजं व्याघ्रजातञ्चर्म तदासने अमात्यसचिवादींश् च प्रतीहारः प्रदर्शयेत्
ထိုရာဇပလ္လင်အာසနပေါ်တွင် ကျားသစ်၊ ခြင်္သေ့ သို့မဟုတ် ကျား၏ အရေကို ခင်းထားရမည်။ ထို့နောက် ပရတီဟာရ (တံခါးစောင့်) သည် ဝန်ကြီးများ၊ အတွင်းရေးမှူးများ စသည့်သူတို့ကို မိတ်ဆက်တင်ပြရမည်။
Verse 32
गोजाविगृहदानाद्यैः सांवत्सरपुरोहितौ पूजयित्वा द्विजान् प्रार्च्य ह्य् अन्यभूगोन्नमुख्यकैः
နှစ်စဉ် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်သော ပုရောဟိတ်တို့အား နွား၊ ဆိတ်၊ အိမ် စသည့် လှူဒါန်းမှုများဖြင့် ပူဇော်ဂုဏ်ပြု၍၊ ထို့နောက် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကိုလည်း သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကန်တော့ရမည်။ ထို့ပြင် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့်လည်း—အထူးသဖြင့် မြေယာနှင့် စပါးအနှံ စသည့်အရာများဖြင့်—ရိုသေဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 33
वह्निं प्रदक्षिणीकृत्य गुरुं नत्वाथ पृष्ठतः वृषमालभ्य गां वत्सां पूजयित्वाथ मन्त्रितं
သန့်ရှင်းသော မီးကို ညာဘက်လှည့်၍ ပတ်လည်လှည့်ကာ (ပရဒက္ခိဏာ) ပြီးနောက် ဆရာကို ဦးညွှတ်ကန်တော့၍၊ ထို့နောက် နောက်ဘက်မှ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမည်။ နွားထီးကို ကိုင်ယူကာ၊ နွားမနှင့် နွားကလေးကို ပူဇော်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော မန္တရများဖြင့် ထုံးတမ်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 34
अश्वमारुह्य नागञ्च पूजयेत्तं समारुहेत् परिभ्रमेद्राजमार्गे बलयुक्तः प्रदक्षिणं
မြင်းကို စီး၍ ဆင်ကို ပူဇော်ကန်တော့ရမည်။ ထို့နောက် ဆင်ပေါ်တက်စီးကာ အင်အားပြည့်စုံလျက် ရာဇလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ညာဘက်လှည့် (ပရဒက္ခိဏာ) ဖြင့် လှည့်လည်သွားရမည်။
Verse 35
पुरं विशेच्च दानाद्यैः प्रार्च्य सर्वान् विसर्जयेत्
မြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် လှူဒါန်းမှု စသည့်အရာများဖြင့် အားလုံးကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကာ၊ ထို့နောက် အားလုံးကို ရိုသေစွာ ပြန်လွှတ်ရမည်။
A complete rājābhiṣeka protocol: eligibility and preparation, Aindrī-śānti and homa, mantra-sets for welfare, ritual vessels and kalaśa procedures, purification (mṛd-śodhana, pañcagavya), graded ministerial sprinklings, protective rites, gifts (dakṣiṇā), enthronement markers, and public procession.
By embedding sovereignty within yajña-logic: the king’s authority is ritually generated, ethically constrained by daṇḍa as dharma, and publicly oriented to abhaya (fearlessness) and prajā-pālana (protection), aligning statecraft with cosmic and ritual order.