
Mantra-paribhāṣā (Technical Definitions and Operational Rules of Mantras)
အဂ္နိသည် မန္တရဗေဒကို ဘုက္တိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်မျိုးလုံးပေးသော ပညာရပ်ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဖွဲ့စည်းပုံအလိုက် ဘီဇမန္တရနှင့် မာလာမန္တရ ခွဲခြားကာ စိဒ္ဓိရစေသော အက္ခရာအရေအတွက်ကန့်သတ်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မန္တရများကို သဒ္ဒါလိင်အလိုက်နှင့် အင်အားသဘောအလိုက် (အဂ္နေယ/မီးသဘော၊ သောမျ/နူးညံ့သဘော) ခွဲကာ “namaḥ” “phaṭ” ကဲ့သို့ အဆုံးသတ်စကားလုံးများက သာမန်ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စမှ အတင်းအကျပ်/ထိန်းချုပ်ရေးကိစ္စများ (uccāṭana၊ ချည်နှောင်ခြင်း) ထိ မန္တရ၏ လုပ်ဆောင်အားကို ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ရှင်းလင်းသည်။ လက်တွေ့ပိုင်းတွင် နိုးကြားအခြေအနေ၊ ကောင်းမွန်သော အသံအစ၊ လိပိ (အက္ခရာရေးပုံ) နှင့် နက္ခတ်အစီအစဉ်ဆိုင်ရာ အမင်္ဂလာ/အမင်္ဂလာလက္ခဏာများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ မန္တရပြည့်စုံမှုသည် စည်းကမ်းရှိသော သာဓနာ—ဇပ၊ ပူဇာ၊ ဟိုးမ၊ အဘိသေက—ကို သင့်တော်သော ဒိက္ခာနှင့် ဂုရုမှ ဆက်ခံသင်ယူခြင်းဖြင့်သာ ရနိုင်ပြီး ဂုရုနှင့် သင်တန်းသားတို့၏ သီလအရည်အချင်းကို တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဇပအရေအတွက်အချိုး၊ ဟိုးမအပိုင်းအခြား၊ အသံထွက်မှ စိတ်ထဲရွတ်ဆိုခြင်းအထိ ရွတ်ဆိုနည်းများ၊ မျက်နှာမူဦးတည်ရာနှင့် နေရာရွေးချယ်မှု၊ တိထိ/အပတ်နေ့ ဒေဝတာများ၊ နျာသ (lipi-nyāsa, aṅga-nyāsa, mātṛkā-nyāsa) အသေးစိတ်ကို စည်းမျဉ်းတကျ ချမှတ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဝါဂီရှီ/လိပိဒေဝီကို မန္တရအားလုံးကို စိဒ္ဓိပေးစေသော အင်အားမူလအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे शान्त्यायुर्वेदो नामैकनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः मन्त्रपरिभाषा अग्निर् उवाच मन्त्रविद्याहरिं वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु विंशत्यर्णाधिका मन्त्रा मालामन्त्राः स्मृता द्विज
ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «သာန္တိနှင့် အာယုရ္ဝေဒ» ဟူသော အခန်း (၂၉၁) ပြီးဆုံး၏။ ယခု (၂၉၂) အခန်း «မန္တရပရိဘာသာ» (မန္တရဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ) စတင်၏။ အဂ္နိက ပြောသည်– «မန္တရဗိဒ္ယာ၏ အနှစ်သာရ ‘ဟရိ’ ကို ငါရှင်းပြမည်၊ နားထောင်လော့—ဤသည်မှာ လောကီပျော်ရွှင်မှုနှင့် မောက္ခကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်သည်။ အို နှစ်ကြိမ်မွေးသူ၊ အက္ခရာ နှစ်ဆယ်ထက်ပိုသော မန္တရများကို ‘မာလာမန္တရ’ (ပန်းကုံးမန္တရ) ဟု မှတ်ယူကြသည်»။
Verse 2
दशाक्षराधिका मन्त्रास्तदर्वाग्वीजसंज्ञिताः वर्धक्ये सिद्धिदा ह्य् एते मालामन्त्रास्तु यौवेन
အက္ခရာ ဆယ်လုံးထက်ပိုသော မန္တရများကို ‘မာလာမန္တရ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုထက်နည်းသော မန္တရများကို ‘ဗီဇ’ (bīja—မျိုးစေ့) မန္တရ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤမန္တရများသည် အိုမင်းချိန်တွင် စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ပေးစွမ်းပြီး၊ မာလာမန္တရများသည် လူငယ်အရွယ်တွင် ထိရောက်သည်။
Verse 3
पञ्चाक्षराधिका मन्त्राः सिद्धिदाः सर्वदापरे स्त्रीपुंनपुंसकत्वेन त्रिधाः स्युर्मन्त्रजातयः
အက္ခရာငါးလုံး သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော မန္တရများသည် အမြဲတမ်း စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ပေးစွမ်းသူများ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မန္တရအမျိုးအစားများသည် ဝိယာကရဏ လိင်အလိုက် သုံးမျိုး—မိန်းမလိင်၊ ယောက်ျားလိင်၊ နပုংসကလိင်—ဟူ၍ ခွဲခြားရသည်။
Verse 4
स्त्रीमन्त्रा वह्निजायन्ता नमोन्ताश् च नपुंसकाः शेषाः पुमांसस्ते शस्ता वक्ष्योच्चाटविषेषु च
မိန်းမလိင် မန္တရများ၊ မီး (ဝဟ္နိ/အဂ္နိ) ၏ ဘီဇ သို့မဟုတ် နာမဖြင့် စတင်သော မန္တရများ၊ နှင့် “နမಃ (namaḥ)” ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရများကို နပုংসကလိင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ကျန်သမျှသည် ယောက်ျားလိင် ဖြစ်သည်။ ဤခွဲခြားချက်များကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ အုစ္စာဋန (uccāṭana) အပြင်ထုတ်/နှင်ထုတ် ရိတုများတွင် ၎င်းတို့၏ သီးသန့်အသုံးချမှုကို ငါ ပြောကြားမည်။
Verse 5
क्षुद्रक्रियामयध्वंसे स्त्रियो ऽन्यत्र नपुंसकाः मन्त्रावाग्नेयसौम्याख्यौ ताराद्यन्तार्द्वयोर्जपेत्
အသေးစား အန္တရာယ်ကရိယာများ (အနည်းငယ်သော မကောင်းသည့် မန္တရကိစ္စများ) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကံဆိုးမှုများကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက်၊ မိန်းမများသည်—အခြားအခါများတွင် နပုংসက မန္တရကို သုံးရသော်လည်း—“အာဂ္နေယ” နှင့် “ဆောမျ” ဟု ခေါ်သော မန္တရနှစ်ပါးကို တာရာ (Tārā) ၏ အစနှင့် အဆုံး အက္ခရာတို့ကြားတွင် ထား၍ ဇပ (japa) ပြုရမည်။
Verse 6
तारान्त्याग्निवियत्प्रायो मन्त्र आग्नेय इष्यते शिष्टः सौम्यः प्रशस्तौ तौ कर्मणोः क्रूरसौम्ययोः
“တာရာ”, “အန္တျ”, “အဂ္နိ”, “ဝိယတ်” ဟူသော အသံ/အက္ခရာများ ပါဝင်မှု အများစုဖြစ်သော မန္တရကို “အာဂ္နေယ” (မီးသဘော) ဟု ယူဆကြသည်။ ကျန်သော မန္တရများသည် “ဆောမျ” (လန့်သဘော၊ နူးညံ့) ဖြစ်သည်။ ဤနှစ်မျိုးကို အကြမ်း (krūra) နှင့် နူးညံ့ (saumya) ဟူသော ရိတုနှစ်မျိုးအတွက် အစဉ်လိုက် ချီးမွမ်းထားသည်။
Verse 7
बन्धोच्चाटवशेषु चेति ज स्त्रियो नात्रेति ख आग्नेयमन्त्रः सौम्यः स्यात्प्रायशो ऽन्ते नमो ऽन्वितः सौम्यमन्त्रस् तथाग्नेयः फट्कारेणान्ततो युतः
ချည်နှောင်ခြင်း (bandha) နှင့် နှင်ထုတ်ခြင်း (uccāṭana) ဆိုင်ရာ ရိတုများတွင် အက္ခရာကုဒ်များကို “ja” နှင့် “kha” ဟု သင်ကြားထားပြီး “ဤနေရာတွင် မိန်းမများ မသက်ဆိုင်” ဟုလည်း ဆိုထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အာဂ္နေယ မန္တရသည် အဆုံးတွင် “နမಃ (namaḥ)” ပါလျှင် “ဆောမျ” (ငြိမ်းချမ်း) ဖြစ်လာသည်။ ထိုနည်းတူ ဆောမျ မန္တရသည် အဆုံးတွင် “ဖတ် (phaṭ)” ဟူသော အော်ဟစ်သံ ပါလျှင် “အာဂ္နေယ” (မီးသဘော) ဖြစ်လာသည်။
Verse 8
सुप्तः प्रबुद्धमात्रो वा मन्त्रः सिद्धिं न यच्छति श्वापकालो महावाहो जागरो दक्षिणावहः
အိပ်နေစဉ် သို့မဟုတ် တစ်ဝက်တစ်ပျက်နိုးနေစဉ် မန္တရသည် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို မပေးနိုင်။ အင်အားကြီးလက်မောင်းရှိသူရေ၊ «śvāpa-kāla» ဟုခေါ်သောကာလသည် အိပ်ရန်သင့်တော်ပြီး နိုးကြားမှုသည် တောင်ဘက်သွားရာ (dakṣiṇāvaha) နှင့် ဆက်စပ်သည်။
Verse 9
आग्नेयस्य मनोः सौम्यमन्त्रस्यैतद्विपर्ययात् प्रबोधकालं जानीयादुभयोरुभयोरहः
မနု၏ အဂ္နေယ မန္တရနှင့် သောမ്യ မန္တရတို့တွင် အထက်ဖော်ပြပါ စည်းကမ်းကို ပြန်လှန်အသုံးချခြင်း (inverse) ဖြင့် နိုးထချိန် (prabodha-kāla) ကို သိရမည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်ဖက်လုံးတွင် သက်ဆိုင်ရာနေ့ကို သေချာသတ်မှတ်ရမည်။
Verse 10
दुष्टर्क्षराशिविद्वेषिवर्णादीन् वर्जयेन्मनून् राज्यलाभोपकाराय प्रारभ्यारिः स्वरः कुरून्
အာဏာရရှိရေးအကျိုးအတွက် မကောင်းသော နက္ခတ်/ရာသီမှ စတင်သော မနု (မန်တရ-နာမဖော်မြူလာ) များနှင့် ရန်သူသဘောရှိသော အသံအက္ခရာများမှ စတင်သောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အစား အစမှစ၍ အသံသည် «ari-» (ရန်သူနှိမ်နင်းသဘော) ဖြစ်အောင် သရနှင့် အသံထွက်ကို စနစ်တကျ စီမံရမည်။
Verse 11
गोपालककुटीं प्रायात् पूर्णामित्युदिता लिपिः नक्षेत्रेक्षक्रमाद्योज्या स्वरान्त्यौ रेवतीयुजौ
«Gopālaka-kuṭī» (နွားထိန်းတဲ) သို့ သွားရမည်။ ဤလိပိ (စာလုံးရေးစနစ်) ကို «ပြည့်စုံသော» ဟု ကြေညာထားသည်။ နက္ခတ်များ (လစံအိမ်များ) ၏ အစဉ်အတိုင်း စီစဉ်ရမည်။ ပထမသရနှင့် နောက်ဆုံးသရကို Revatī နှင့် ပေါင်းစည်းရမည်။
Verse 12
वेला गुरुः स्वराः शोणः कर्मणैवेतिभेदिताः लिप्यर्णा वशिषु ज्ञेया षष्ठेशादींश् च योजयेत्
ဝေလာ (velā) သည် «ဂုရု» (အလေး) ဟု ဆိုသည်။ သရများသည် «śoṇa» (အနီ) ဖြစ်ပြီး ကర్మ (karma) အလုပ်လုပ်ပုံအလိုက် ခွဲခြားထားသည်။ ရေးသားထားသော အက္ခရာများ (lipi-arṇāḥ) ကို စီဘီလန့်အသံများ (vaśiṣu) အတွင်း၌ နားလည်ရမည်။ ထို့ပြင် ဆဋ္ဌ (ခြောက်မြောက်) မှ စ၍ အစဉ်လိုက် စည်းကမ်းကိုလည်း ပေါင်းထည့်အသုံးချရမည်။
Verse 13
लिपौ चतुष्पथस्थायामाख्यवर्णपदान्तराः सिद्धाः साध्या द्वितीयस्थाः सुसिद्धा वैरिणः परे
လမ်းဆုံလေးခွင့်၌ တွေ့ရသော စာရေးအမှတ်အသားကို ဖတ်ရှုရာတွင် အက္ခရာများနှင့် စကားလုံးကြားအလွတ်များကို ဤသို့ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ရမည်။ ပထမနေရာသည် «စိဒ္ဓ» (အောင်မြင်) ကို ပြ၊ ဒုတိယနေရာသည် «သာဓျ» (ဆောင်ရွက်ပြီးစီးရမည်) နှင့် «စု-စိဒ္ဓ» (အလွန်အောင်မြင်) ကို ပြ၊ နောက်ပိုင်းနေရာများသည် «ဝိုင်ရိန်» (ရန်သူ) ကို ပြသည်။
Verse 14
सिद्धादीन् कल्पयेदेवं सिद्धात्यन्तगुणैर् अपि सिद्धे सिद्धो जपात् साध्यो जपपूजाहुतादिना
ဤသို့ «စိဒ္ဓ» နှင့် ဆက်စပ်သော အမျိုးအစားများကို ထုံးတမ်းအတိုင်း စီမံတည်ဆောက်၍ အသုံးချရမည်။ မန္တရစိဒ္ဓိမှ ပေါ်ထွန်းသော အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ရည်များဖြင့်ပင် ဖြစ်နိုင်သည်။ မန္တရ ပြည့်စုံသည့်အခါ साधक သည် အောင်မြင်သူ ဖြစ်လာပြီး၊ ထိုပြည့်စုံမှုကို ဂျပ (japa)၊ ပူဇာ၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) နှင့် ဆက်စပ်သော ကျင့်စဉ်များဖြင့် ရယူရမည်။
Verse 15
सुसिद्धो ध्यानमात्रेण साधकं नाशयेदरिः दुष्टार्णप्रचुरो यः स्यान्मन्त्रः सर्वविनिन्दितः
မန္တရ အလွန်ပြည့်စုံပြီးသားဖြစ်စေကာမူ ရန်သူသည် တရားထိုင်ခြင်း (ဓျာန) သာဖြင့်ပင် လေ့ကျင့်သူကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် မကောင်းသော/အမင်္ဂလာ အက္ခရာများ များပြားစွာ ပါဝင်သော မန္တရသည် အားလုံးက ရှုတ်ချခံရသည်။
Verse 16
प्रविश्य विधिवद्दीक्षामभिषेकावसानिकाम् श्रुत्वा तन्त्रं गुरोर् लब्धं साधयेदीप्सितं मनुम्
သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းအတိုင်း ဒိက္ခာ (dīkṣā) ထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ အဘိသေက (abhiṣeka) ဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ၊ ဂုရုထံမှ ရရှိသော တန္တရကို လက်ခံ၍ နားထောင်ပြီးနောက် မိမိလိုလားသော မန္တရ (manu) ကို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 17
धीरो दक्षः शुचिर्भक्तो जपध्यानादितत्परः सिद्धद्यन्तदलैर् अपीति ज जपपूर्णाहुतादिनेति ख सिद्धस्तपस्वी कुशलस्तन्त्रज्ञः सत्यभाषणः
သူသည် တည်ငြိမ်၍ စွမ်းရည်ရှိ၊ သန့်ရှင်း၍ ဘာဝနာရှိသူဖြစ်ကာ ဂျပ (japa)၊ ဓျာန နှင့် ဆက်စပ်သော ကျင့်စဉ်များတွင် အလေးထားသည်။ ထိုသူသည် အောင်မြင်ပြီးသူဖြစ်၍ တပသ္စဝီ၊ ကျွမ်းကျင်သူ၊ တန္တရကို သိသူ၊ အမှန်တရားကို ပြောသူ ဖြစ်သည်။
Verse 18
निग्रहानुग्रहे शक्तो गुरुरित्यभिधीयते शान्तो दान्तः पटुश्चीर्णब्रह्मचर्यो हविष्यभुक्
ထိန်းချုပ်၍ စည်းကမ်းတကျ ပြုနိုင်သကဲ့သို့ ကရုဏာဖြင့် အနုဂြဟာ ပေးနိုင်သူကို «ဂုရု» ဟု ခေါ်သည်—စိတ်ငြိမ်းချမ်း၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်၊ ကျွမ်းကျင်၊ ဗြဟ္မစရိယာကို လိုက်နာပြီး ယဇ္ဉာအဟာရ (ဟဝိṣ) ဖြင့် အသက်မွေးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 19
कुर्वन्नाचार्यशुश्रूषां सिद्धोत्साही स शिष्यकः स तूपदेश्यः पुत्रश् च विनयी वसुदस् तथा
ဆရာကို ရိုသေစွာ အာစရိယ-ရှုရှုသာ (ဆရာဝန်ဆောင်မှု) ပြု၍ ပြီးမြောက်ရမည့်အရာများကို အောင်မြင်စေရန် အမြဲတမ်း ကြိုးစားသန်မာသူသည် စစ်မှန်သော တပည့် ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် သင်ကြားပေးရန် သင့်တော်၏။ ထို့အတူ စည်းကမ်းရှိ၍ နိမ့်ချသဘောရှိကာ ထောက်ပံ့ကူညီသည့် (ဥစ္စာပေး) သားလည်း သင်ကြားရန် သင့်တော်သည်။
Verse 20
मन्त्रन्दद्यात् सुसिद्धौ तु सहस्रं देशिकं जपेत् यदृच्छया श्रुतं मन्त्रं छलेनाथ बलेन वा
မန္တရားတစ်ပုဒ်သည် စိဒ္ဓိ ပြည့်စုံအောင် အောင်မြင်ပြီး (လက်တွေ့တွင် ထိရောက်ကြောင်း သက်သေပြပြီး) သောအခါမှသာ ထိုမန္တရားကို ပေးအပ်နိုင်သည်။ တပည့်သည် ဆရာ၏ အာဏာအောက်တွင် ထိုမန္တရားကို တစ်ထောင်ကြိမ် ဂျပ (ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်) ရမည်။ သို့သော် မတော်တဆ ကြားသိရသော မန္တရားကို—လှည့်ကွက်ဖြင့်ဖြစ်စေ အင်အားသုံး၍ဖြစ်စေ—မှန်ကန်စွာ လက်ခံရရှိသည့်အဖြစ် မယူဆရ။
Verse 21
पत्रे स्थितञ्च गाथाञ्च जनयेद्यद्यनर्थकम् मन्त्रं यः साधयेदेकं जपहोमार्चनादिभिः
အဓိပ္ပါယ်မဲ့သော ကဗျာနှင့် သီချင်းများကို စာရွက်ပေါ်တွင် ရေးသားဖန်တီးလျှင်လည်း အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဂျပ (japa)၊ ဟိုးမ (homa)၊ ပူဇော်ရေးနှင့် အခြားသော အကျင့်များဖြင့် မန္တရားတစ်ပုဒ်တည်းကိုပင် ပြည့်စုံအောင် সাধနာပြုသူသည် အမှန်တကယ် ရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်စေသည်။
Verse 22
क्रियाभिर्भूरिभिस्तस्य सिध्यन्ते स्वल्पसाधनात् सम्यक्सिद्धैकमन्त्रस्य नासाध्यमिह किञ्चन
မန်တရားတစ်ပုဒ်တည်းကို မှန်ကန်စွာ စိဒ္ဓိ ပြည့်စုံအောင် ရရှိထားသူအတွက် အကျင့်ကရိယာများစွာသည် အနည်းငယ်သော साधနာဖြင့်ပင် အောင်မြင်လာသည်။ ထိုကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ ပြည့်စုံသော မန်တရားတစ်ပုဒ်အတွက် ဤလောက၌ မအောင်မြင်နိုင်သော အရာဟူ၍ မရှိ။
Verse 23
बहुमन्त्रवतः पुंसः का कथा शिव एव सः दशलक्षजपादेक वर्णो मन्त्रः प्रसिध्यति
မန္တရများစွာကို ကိုင်ဆောင်သူအတွက် ထပ်မံပြောစရာ အဘယ်ရှိသနည်း။ သူသည် အမှန်တကယ် ရှိဝ (Śiva) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။ ဆယ်သန်းကြိမ် ဂျပ (japa) ပြုလုပ်လျှင် တစ်အက္ခရာတည်းသော မန္တရတောင် အာနိသင်ပြည့်ဝ၍ ထင်ရှားလာသည်။
Verse 24
वर्णवृद्ध्या जपह्रासस्तेनान्येषां समूहयेत् वीजाद्द्वित्रिगुणान्मन्त्रान्मालामन्त्रे जपक्रिया
မန္တရ၏ အက္ခရာအရေအတွက် တိုးလာသော် ဂျပ (japa) အကြိမ်ရေကို လျှော့ချရမည်။ ထိုသဘောတရားအတိုင်း ဆက်စပ်သော အခြားမန္တရများ၏ အကြိမ်ရေကိုလည်း အချိုးကျ ပြင်ဆင်စုစည်းရမည်။ မာလာ-မန္တရ (mālā-mantra) တွင် ဂျပလုပ်ခြင်းသည် ဗီဇ (bīja) မန္တရ၏ နှစ်ဆ သို့မဟုတ် သုံးဆ အရေအတွက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။
Verse 25
सङ्ख्यानुक्तौ शतं साष्टं सहस्रं वा जपादिषु जपाद्दशांशं सर्वत्र साभिशेकं हुतं विदुः
အရေအတွက်ကို သတ်မှတ်ထားလျှင် ဂျပနှင့် ဆက်စပ်သော ကရိယာများတွင် ၁၀၈ ကြိမ် သို့မဟုတ် ၁၀၀၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ရမည်။ အခြေအနေအားလုံးတွင် မီးပူဇော် (ဟုတ/ဟോമ) သည် ဂျပအရေအတွက်၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံဟု သိကြပြီး၊ အဘိသေက (abhiṣeka) အနံ့တင်/ရေဖြန်းပွဲနှင့်အတူ ပြုလုပ်ရသည်။
Verse 26
द्रव्यानुक्तौ घृतं होमे जपो ऽशक्तस्य सर्वतः मूलमन्त्राद्दशांशः स्यादङ्गादीनां जपादिकम्
ပူဇော်ပစ္စည်းကို မဖော်ပြထားလျှင် ဟോമတွင် ဂှရတ (ghṛta) အဆီကြည်ကို သုံးရမည်။ အပြည့်အစုံ မလုပ်နိုင်သူအတွက် အရာအားလုံးတွင် ဂျပကို အကြံပြုသည်။ အင်္ဂ (aṅga) ဟုခေါ်သော အကူအညီ မန္တရများ၏ ဂျပနှင့် ဆက်စပ်ကရိယာများသည် မူလမန္တရ (mūla-mantra) အရေအတွက်၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ ဖြစ်ရမည်။
Verse 27
जपात्सशक्तिमन्त्रस्य कामदा मन्त्रदेवताः साधकस्य भवेत् तृप्ता ध्यानहोमार्चनादिना
အစွမ်းရှိသော မန္တရကို ဂျပပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် လိုအင်ဆန္ဒကို ပေးစွမ်းသော မန္တရ-ဒေဝတာများသည် साधक (sādhaka) အလေ့အကျင့်ပြုသူအပေါ် သာယာကျေနပ်လာသည်။ ထိုကျေနပ်မှုသည် ဓျာန (dhyāna)၊ ဟോമ၊ အರ್ಚန (arcana) ပူဇော်ခြင်း စသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 28
उच्चैर्जपाद्विशिष्टः स्यादुपांशुर्दशभिर्गुणैः जिह्वाजपे शतगुणः सहस्रो मानसः स्मृतः
အသံကျယ်ရွတ်ဆိုသော uccair-japa နှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် တိတ်တဆိတ်ရွတ်ဆိုသော upāṁśu-japa သည် ကုသိုလ်အကျိုး ဆယ်ဆ မြင့်သည်။ လျှာဖြင့်ရွတ်ဆိုသော jihvā-japa သည် ရာဆ၊ စိတ်တွင်း၌ပြန်လည်ထပ်ခါဆိုသော mānasa-japa သည် ထောင်ဆ ဟု မှတ်သားထားသည်။
Verse 29
प्राङ्मुखो ऽवाङ्मुखो वापि मन्त्रकर्म समारभेत् प्रणवाद्याः सर्वमन्त्रा वाग्यतो विहिताशनः
အရှေ့ဘက်မျက်နှာမူ၍ သို့မဟုတ် အမြောက်ဘက်မျက်နှာမူ၍ မန္တရကမ္မကို စတင်ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ မန္တရအားလုံးသည် «အိုမ် (Oṃ)» ဖြင့် အစပြုရမည်။ ထို့ပြင် စကားကိုထိန်းချုပ်ထားသော အကျင့်ရှင်သည် သတ်မှတ်ထားသော အာဟာရစည်းကမ်းကို လိုက်နာရမည်။
Verse 30
आसीनस्तु जपेन्मन्त्रान्देवताचार्यतुल्यदृक् कुटीविविक्ता देशाः स्युर्देवालयनदीह्रदाः
ထိုင်နေစဉ် မန္တရများကို ဂျပ (japa) ပြုရမည်။ ထိုအခါ နတ်တော်နှင့် ဆရာကို တူညီသော ရိုသေမြင်ကွင်းဖြင့် ကြည့်ရှုရမည်။ ဂျပအတွက် သင့်လျော်သောနေရာများမှာ သီးခြားကူတီ၊ သို့မဟုတ် တိတ်ဆိတ်သောနေရာများ—ဘုရားကျောင်း၊ မြစ်ကမ်း၊ ရေကန်တို့ကဲ့သို့—ဖြစ်သည်။
Verse 31
सिद्धौ यवागूपूपैर् वा पयो भक्ष्यं हविष्यकम् मन्त्रस्य देवता तावत् तिथिवारेषु वै जपेत्
မန္တရစိဒ္ဓိ (mantra-siddhi) ရရှိရန် ဟဝိစ် (havis) အဖြစ် ဆန်ပြုတ် (yavāgū) နှင့် မုန့် (pūpa) သို့မဟုတ် စားသောက်အဖြစ် နို့ကို ပူဇော်သင့်သည်။ ထို့နောက် ထိုမန္တရ၏ အဓိပတိဒေဝတာအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့်ကာလအတိုင်း သင့်လျော်သော လဆန်းလပြည့်တိထိများနှင့် နေ့ရက်များတွင် မန္တရကို ဂျပ ပြုရမည်။
Verse 32
कृष्णाष्टमीचतुर्दश्योर्ग्रहणादौ च साधकः दस्रो यमो ऽनलो धाता शशी रुद्रो गुरुर्दितिः
လကွယ်ဘက် အဋ္ဌမီနှင့် လကွယ်ဘက် စတုဒ္ဒသီ (အမှောင်ပိုင်း ၈ ရက်နှင့် ၁၄ ရက်) တို့တွင်လည်းကောင်း၊ ဂြိုဟ်/လ/နေကြတ် စတင်ချိန်တွင်လည်းကောင်း သာဓကအတွက် သက်ဆိုင်ရာ Sādhaka-yoga ကို ညွှန်ပြထားသည်။ (အဓိပတိနာမများမှာ) Dasra, Yama, Anala, Dhātā, Śaśī, Rudra, Guru နှင့် Diti တို့ဖြစ်သည်။
Verse 33
सर्पाः पितरो ऽथ भगो ऽर्यमा शोतेतरद्युतिः त्वष्टा मरुत इन्द्राग्नी मित्रेन्द्रौ निरृतिर्जलम्
နာဂများ (စർပား), ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ), ထို့နောက် ဘဂနှင့် အရ്യမန်; ရှိုးတေ နှင့် တာရဒျုတိ; တွෂ္ဋೃ; မရုတ်များ; အိန္ဒြနှင့် အဂ္နိ; မိတ္တရနှင့် အိန္ဒြ; နိရ္ဋတိ; နှင့် ရေများ။
Verse 34
विश्वेदेवा हृषीकेशो वायवः सलिलाधिपः अजैकपादहिर्व्रध्नः पूषाश्विन्यादिदेवताः
ဝိශ්ဝေဒေဝများ၊ ဟೃṣīkēśa၊ ဝါယုများ၊ ရေ၏အရှင်၊ အဇ-ဧကပာဒ၊ အဟိရ္ဗုဓ္နျ၊ ပူṣန်၊ နှင့် အရှွင်နှစ်ပါး—ဤတို့နှင့် အခြားသော ဒေဝတာများကို (ဖိတ်ခေါ်/ပူဇော်) ရမည်။
Verse 35
अग्निदस्रावुमा निघ्नो नागश् चन्द्रो दिवाकरः मातृदुर्गा दिशामीशः कृष्णो वैवस्वतः शिवः
အဂ္နိ; နသတ္ယနှစ်ပါး (အရှွင်); ဝါယု; အတားအဆီးဖျက်ဆီးသူ; နာဂ; လ; နေ; မိခင်-ဒုರ್ಗာ; အရပ်မျက်နှာတို့၏ အရှင်; ကృష్ణ; ဝိုင်ဝသ္ဝတ (ယမ၊ ဝိဝသ္ဝန်၏သား); နှင့် ရှိဝ။
Verse 36
पञ्चदश्याः शशाङ्कस्तु पितरस्तिथिदेवताः हरो दुर्गा गुरुर्विष्णुर्ब्रह्मा लक्ष्मीर्धनेश्वरः
လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်ငါးရက် (ပဉ္စဒశီ) အတွက် အုပ်စိုးဒေဝတာမှာ လ (Śaśāṅka) ဖြစ်သည်။ ပိတೃများသည် တိထိရက်များ၏ ဒေဝတာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဤအစီအစဉ်တွင် ဟရ (ရှိဝ)၊ ဒုರ್ಗာ၊ ဂုရု (ဗృဟஸပတိ)၊ ဗိષ્ણု၊ ဗြဟ္မာ၊ လက္ရှ္မီ၊ နှင့် ဓနေရှ္ဝရ (ကူဗေရ) ကိုလည်း ရေတွက်ထားသည်။
Verse 37
एते सुर्यादिवारेशा लिपिन्यासो ऽथ कथ्यते केशान्तेषु च वृत्तेषु चक्षुषोः श्रवणद्वये
ဤတို့သည် တနင်္ဂနွေနေ့မှ စ၍ နေ့ရက်တို့၏ အုပ်စိုးရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယခု လိပိ-နျာသ (အက္ခရာများကို ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်တွင် ထားသည့် ပူဇော်နည်း) ကို ဖော်ပြမည်—ဆံပင်အဆုံးပိုင်းများ (ခေါင်းပေါ်)၊ ဝိုင်းဝိုင်းနေရာများ (ဘေးတံပိုး/တံပိုးဝိုင်း)၊ မျက်စိနှစ်လုံး၊ နှင့် နားနှစ်ဖက်တွင် ပြုလုပ်ရသည်။
Verse 38
नासागण्डौष्ठदन्तानां द्वे द्वे मूर्धस्ययोः क्रमात् वर्णान् पञ्चसुवर्गानां बाहुचरणसन्धिषु
ဗျဉ္ဇနအတန်း ၅ မျိုး (ဝဂ္ဂ ၅) ၏ အသံများကို အစဉ်လိုက် နှစ်နှစ်စီဖြင့် နှာခေါင်း၊ ပါး၊ နှုတ်ခမ်း၊ သွားတို့တွင် ထုတ်ဖော်အသံထွက်ရမည်။ ထို့အတူ အာခေါင်နှင့် လည်ချောင်းတွင်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ လက်နှင့် ခြေ၏ အဆစ်များတွင်ပါ အသံထွက်အညွှန်းကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 39
पार्श्वयोः पृष्ठतो नाभौ हृदये च क्रमान्न्यसेत् तरेति ख पञ्चस्वरवर्गाणामिति ख यादींश् च हृदये न्यस्येदेषां स्युः सप्तधातवः
သတ်မှတ်ထားသော သရအက္ခရာများကို အစဉ်လိုက် ဘေးနှစ်ဖက်၊ ကျောဘက်၊ ချက်နှင့် နှလုံးပေါ်တွင် တင်ထားရမည်။ ထို့နောက် သရအုပ်စု ၅ မျိုးနှင့် ‘ယ’ စီးရီး (ya-ādi) ကို နှလုံးပေါ်တွင် တင်ရမည်။ ထိုမှ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဓာတု ၇ ပါး ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 40
त्वगसृङ्मांसकस्नायुमेदोमज्जाशुक्राणि धातवः वसाः पयो वासको लिख्यन्ते चैव लिपीश्वराः
အရေပြား၊ သွေး၊ အသား၊ ကြော/အမျှင် (snāyu)၊ အဆီ၊ အရိုးမြစ် (marrow) နှင့် သုတ်ရည်တို့ကို ခန္ဓာကိုယ်ဓာတုများ (dhātu) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် vasā (အဆီ)၊ payaḥ (နို့) နှင့် vāsaka တို့ကိုလည်း ရေးမှတ်ထားကြောင်း—ဝေါဟာရပညာရှင်များ (lipīśvara) က ဆိုသည်။
Verse 41
श्रीकण्ठो ऽनन्तसूक्ष्मौ च त्रिमूर्तिरमरेश्वरः अग्नीशो भावभूतिश् च तिथीशः स्थानुको हरः
သူသည် Śrīkaṇṭha (ကောင်းမြတ်သောလည်ချောင်းရှင်) ဖြစ်ပြီး၊ Ananta (အနန္တ—အဆုံးမရှိ) နှင့် Sūkṣma (သုက္ခမ—သိမ်မွေ့) လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် Trimūrti (သုံးပါးကောသမစ်လုပ်ငန်းကို ကိုယ်စားပြုသူ) နှင့် Amareśvara (အမရတို့၏ အရှင်) ဖြစ်သည်။ သူသည် Agnīśa (မီး၏အရှင်)၊ Bhāva (ဖြစ်တည်မှု၏ အရှင်) နှင့် Bhūti (သန့်ရှင်းသောပြာ/သက္ကတအာနုဘော်) ဖြစ်သည်။ သူသည် Tithīśa (လစဉ်နေ့များ၏ အရှင်)၊ Sthāṇu (မလှုပ်မရှားသူ) နှင့် Hara (ဖယ်ရှားသူ) ဖြစ်သည်။
Verse 42
दण्डीशो भौतिकः सद्योजातश्चानुग्रहेश्वरः अक्रूरश् च महासेनः शरण्या देवता अमूः
ဤတို့သည် မှတ်သားရမည့် နတ်တော်များဖြစ်သည်—Daṇḍīśa, Bhautika, Sadyojāta, Anugraheśvara, Akrūra နှင့် Mahāsena—ကရုဏာပြည့်ဝ၍ ခိုလှုံရာ ပေးတော်မူသော နတ်တော်များ။
Verse 43
ततः क्रोधीशत्तण्डौ च पञ्चान्तकशिवोत्तमौ तथैव रुद्रकूर्मौ च त्रिनेत्रौ चतुराननः
ထို့နောက် က္ရောဓီဣရှ နှင့် တဏ္ဍု၊ ပဉ္စာန္တက နှင့် ရှိဝေါတ္တမ၊ ထို့အတူ ရုဒြ နှင့် ကူර්မ၊ ထို့ပြင် မျက်စိသုံးပါးရှင်နှင့် မျက်နှာလေးပါးရှင်ကိုလည်း ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်သည်။
Verse 44
अजेशः शर्मसोनेशौ तथा लाङ्गलिदारुकौ अर्धनारीश्वरश्चोमा कान्तश्चाषाढिदण्डिनौ
အဇေဣရှ၊ ရှර්မဆိုနေဣရှ၊ ထို့အတူ လာင်္ဂလင် နှင့် ဒါရုက၊ အර්ဓနာရီဣશ્વရ၊ ဥမာ၊ ကာန္တ၊ ထို့ပြင် အာသာဍိ နှင့် ဒဏ္ဍင်—ဤတို့သည် ရှိဝ၏ နာမတော်များ ဖြစ်သည်။
Verse 45
अत्रिर्मोनश् च मेषश् च लोहितश् च शिखी तथा छगलण्डद्विरण्डौ द्वौ समहाकालवालिनौ
အတြိ၊ မောန၊ မေဿ၊ လောဟိတ နှင့် ရှိခီ; ထို့အတူ နှစ်ပါးဖြစ်သော ခဂလဏ္ဍ နှင့် ဒွိရဏ္ဍ ကို မဟာကာလ နှင့် ဝါလင် တို့နှင့်အတူ—ဤနေရာတွင် ရေတွက်ဖော်ပြသော နာမတော်များ ဖြစ်သည်။
Verse 46
भुजङ्गश् च पिनाकी च खड्गीशश् च वकः पुनः श्वेतो भृगुर्लगुडीशाक्षश् च सम्बर्तकः स्मृतः
သူသည် ဘုဇင်္ဂ၊ ပိနာကီ နှင့် ခဍ္ဂီဣရှ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဝက ဟုလည်း ထပ်မံ ခေါ်ကြပြီး၊ ရွှေတ၊ ဘೃဂု၊ လဂုဍီဣရှာက္ṣ နှင့် သမ္ဗర్తက ဟုလည်း မှတ်သားကြသည်။
Verse 47
रुद्रात्मशक्तान् लिख्यादीन् नमोन्तान् विन्यसेत् क्रमात् अङ्गानि विन्यसेत्सर्वे मन्त्राः साङ्गास्तु सिद्धिदाः
ရုဒြ၏ အတ္တသတ္တိများကို—လိခ္ယာ စသည့် အုပ်စုမှ စ၍ ‘နမော’ ဟူသော စကားဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် မန္တရများအထိ—အစဉ်လိုက် နျာသ (nyāsa) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အင်္ဂ (aṅga) များပေါ်၌လည်း တင်ထားရမည်။ အင်္ဂများနှင့် ပြည့်စုံသော (sa-aṅga) မန္တရအားလုံးသည် စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 48
हृल्लेखाव्योमसपूर्वाण्येतान्यङ्गानि विन्यसेत् हृदादीन्यङ्गमन्त्रान्तैर् यो जपेद्धृदये नमः
ဟృတ်၊ လေခာ၊ ဗျောမ မန္တရများမှ စ၍ ဤအင်္ဂများကို နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်ထားရမည်။ ဟృတ်နှင့် အခြား အင်္ဂမန္တရများကို အင်္ဂဖော်မြူလာဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ ဂျပ်သူသည် နှလုံးတွင်လည်း “နမಃ” ဟု ဆလုတ်ပြု၍ ဂျပ်ရမည်။
Verse 49
स्वाहा शिरस्यथ वषट्शिखायां कवचे च् हूं वौषत् नेत्रे ऽस्त्राय फटस्यात् पञ्चाङ्गं नेत्रवर्जितम्
“ဆွာဟာ” ကို ခေါင်းပေါ်၌၊ “ဝෂတ်” ကို ရှိခာ (śikhā) ထိပ်ဖျား၌၊ “ဟူးṃ” ကို ကဝချ (kavaca) ကာကွယ်အဝတ်၌၊ “ဝေါုෂတ်” ကို မျက်စိ၌၊ “ဖတ်” ကို အစတြာ (astrāya) လက်နက်မန္တရအတွက် တင်ထားရမည်။ ထို့ကြောင့် မျက်စိကို ချန်လှပ်၍ အင်္ဂမန္တရ ငါးမျိုးစုကို တည်ထောင်သည်။
Verse 50
निरङ्गस्यात्मना चाङ्गं न्यस्येमान्नियुतं जपेत् क्रमाभ्यां देवीं वागीशीं यथोक्तांस्तु तिलान् हुनेत्
မိမိကိုယ်ကို မန္တရ၏ “အင်္ဂမဲ့” (nir-aṅga) ပုံစံအဖြစ်ယူကာ အင်္ဂနျာသ (aṅga-nyāsa) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဤမန္တရကို နိယုတ (တစ်သောင်းကြိမ်) ဂျပ်ရမည်။ ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်နှစ်မျိုး (krama) အတိုင်း ဝါဂီရှီ (Vāgīśī) ဒေဝီကို ပူဇော်ကာ ယခင်ဆိုခဲ့သကဲ့သို့ နှမ်းစေ့များကို မီးထဲသို့ ဟုန် (homa) ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 51
लिपिदेवी साक्षसूत्रकुम्भपुस्तकपद्मधृक् कवित्वादि प्रयच्छेत कर्मादौ सिद्धये न्यसेत् निष्कविर्निर्मलः सर्वे मन्त्राःसिध्यन्ति मातृभिः
လိပိဒေဝီ (Lipi-devī) သည် မာလာ၊ ယဇ္ဉသုတ် (sacred thread)၊ ကုမ္ဘ (ရေခွက်)၊ စာအုပ်နှင့် ပဒ္မ (ကြာပန်း) ကို ကိုင်ဆောင်၍ ကဗျာပညာနှင့် ဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများကို ပေးသနားသည်။ မည်သည့် ကర్మ (rite) မဆို အောင်မြင်စေရန် လုပ်ငန်းအစတွင် (mātṛkā-)နျာသ ပြုလုပ်ရမည်။ ကဗျာဆရာ မဟုတ်သူတောင် သန့်စင်လာပြီး မာတೃကာ မိခင်ဒေဝီများကြောင့် မန္တရအားလုံး အောင်မြင်စေသည်။
Operational mantra-taxonomy and procedure: syllable-based categories (bīja/mālā), gendered mantra classes, Agneya–Saumya functional polarity (including how “namaḥ/phaṭ” changes force), and quantified sādhanā rules (japa counts, homa as one-tenth, aṅga-mantras as one-tenth of the root).
It disciplines sacred speech through ethics (guru–śiṣya standards), purity, correct timing, and inward refinement (mental japa ranked highest), presenting mantra-siddhi as a dhārmic technology that stabilizes life (bhukti) while training attention and devotion toward liberation (mukti).