Adhyaya 287

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गजचिकित्सा नाम षडशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्ताशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अश्ववाहनसारः धन्वन्तरिर् उवाच अश्ववाहनसारञ्च वक्ष्ये चाश्वचिकित्सनम् वाजिनां संग्रहः कार्यो धर्मकमार्थसिद्धये

ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «ဆင်ကုသမှု» ဟူသော အခန်း ၂၈၆ ပြီးဆုံး၏။ ယခု «မြင်းစီးယာဉ်၏ အနှစ်သာရ» ဟူသော အခန်း ၂၈၇ စတင်၏။ ဓနွန္တရီ မိန့်ကြားသည်– «မြင်းကို ယာဉ်အဖြစ် အသုံးချရာ၏ အနှစ်သာရနှင့် မြင်းကုသမှုကို ငါရှင်းလင်းမည်။ ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အာဿ (artha) ပြည့်စုံရန် မြင်းကို စုဆောင်းထိန်းသိမ်းရမည်»။

Verse 2

अश्विनी श्रणं हस्तं उत्तरात्रितयन्तथा नक्षत्राणि प्रशस्तानि हयानामादिवाहने

အရှ္ဝိနီ၊ ရှရဝဏ၊ ဟஸ္တ နှင့် အုတ္တရာ သုံးပါး (အုတ္တရဖလ္ဂုနီ၊ အုတ္တရာရှာဍ္ဍာ၊ အုတ္တရဘဓ္ရပဒာ) ဟူသော နက္ခတ်တို့သည် မြင်းနှင့် အခြားယာဉ်များကို ပထမဦးဆုံး စတင်အသုံးပြုရာတွင် မင်္ဂလာရှိသည်။

Verse 3

हेमन्तः शिशिरश् चैव वसन्तश्चाश्ववाहने ग्रीष्मेशरदि वर्षासु निषिद्धं वाहनं हये

မြင်းစီးခြင်း (သို့) မြင်းကို အသုံးချခြင်းအတွက် ဟေမန္တ၊ ရှိရှိရ၊ ဝသန္တ ရာသီတို့သည် သင့်တော်သည်။ သို့သော် ဂြီष္မ (နွေ)၊ ရှရဒ် (ဆောင်းဦး) နှင့် ဝර්ෂာ (မိုးရာသီ) တွင် မြင်းအသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။

Verse 4

तीव्रैर् न च परैर् दण्डैर् अदेशे न च ताडयेत् कीलास्थिसंकुले चैव विषमे कण्टकान्विते

အလွန်ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် အလွန်အကျွံ ဒဏ်ပေးခြင်းဖြင့် မရိုက်နှက်ရ။ ထို့ပြင် မသင့်လျော်သော နေရာတွင်လည်း မရိုက်နှက်ရ—ဥပမာ သံချောင်းနှင့် အရိုးများ ပြန့်ကျဲနေသော မြေ၊ မညီမညာသော မြေပြင်၊ သို့မဟုတ် ဆူးပင်များရှိသော နေရာတို့တွင် ဖြစ်သည်။

Verse 5

वालुकापङ्गसंच्छन्ने गर्तागर्तप्रदूषिते अचित्तज्ञो विनोपायैर् वाहनं कुरुतेतु हः

မြေပြင်သည် သဲနှင့် ရွံ့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ အပေါက်အဝင်အထွက်များကြောင့် အန္တရာယ်ဖြစ်လာသောအခါ၊ ဉာဏ်မပြည့်သူတစ်ဦးသည် သင့်လျော်သောနည်းလမ်းမသုံးဘဲ ထိုနေရာသို့ ယာဉ်ကို မောင်းနှင်ရန် ကြိုးစားနေတတ်သည်။

Verse 6

स वाह्यते हयेनैव पृष्ठस्थः कटिकां विनाअप्_२८७००६अब्छन्दं विज्ञापयेत् कोपि सकृती धीमतां वरः

သူသည် ကုန်းပေါ်တွင် ကုန်းစီးခုံမပါဘဲ မြင်းကျောပေါ်ထိုင်၍ မြင်းတစ်ကောင်တည်းဖြင့်သာ သယ်ဆောင်ခံရသည်။ ထိုနည်းတူပင်၊ စွမ်းရည်ရှိသူတစ်ဦး—ဉာဏ်ရှိသူတို့အနက် အကောင်းဆုံး—သည် ချန်ဒတ် (chandas) မီတာကို တစ်ခါတည်းပင် ဖော်ပြသိမြင်စေနိုင်သည်။

Verse 7

अभ्यासादभियोगाच्च विनाशास्त्रं स्ववाहकः स्नातस्य प्रङ्मुखस्याथ देवान् वपुषि योजयेत्

အကြိမ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် အာရုံစိုက်၍ အားထုတ်ခြင်းကြောင့်၊ ကိုယ်ပိုင်ယာဉ်/နည်းလမ်းကို ထိန်းကျောင်းနိုင်သူသည် ရေချိုးပြီးနောက် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ၊ ဖျက်ဆီးသည့် အာဝုဓမန်တရား (vināśāstra) ကို အသုံးချရန် မိမိခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် ဒေဝတားတို့ကို တင်သွင်းတပ်ဆင်ရမည်။

Verse 8

प्रणवादिनमोन्तेन स्ववीजेन यथाक्रमम् ब्रह्मा चित्ते वले विष्णुर्वैनतेयः पराक्रमे

ပရဏဝ (Oṁ) ဖြင့် စ၍ နမဟ် (namaḥ) ဆုတောင်းပုံစံဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ၊ ကိုယ်ပိုင် ဘီဇ (bīja) မျိုးစေ့သံကို သတ်မှတ်ထားသည့် အစဉ်အတိုင်း အသုံးပြုလျက်—ဗြဟ္မာကို စိတ်၌ တပ်ဆင်၍၊ ဝိෂ္ဏုကို အင်အား၌ တပ်ဆင်ကာ၊ ဝိုင်နတေယ (ဂရုဍ) ကို သတ္တိဗလ၌ တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 9

पार्श्वे रुद्रा गुरुर्बुद्धौ विश्वेदेवाथ मर्मसु दृगावर्ते दृशीन्द्वर्कौ कर्णयोरश्विनौ तथा

ကိုယ်ဘက်နှစ်ဖက်တွင် ရုဒ္ဒရတို့ တည်ရှိကြပြီး၊ ဉာဏ်အတွင်း၌ ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) တည်ရှိသည်။ အသက်ရှင်ရေး အရေးကြီးသော မർမ (marmas) များတွင် ဝိශ්ဝေဒေဝတို့ ရှိကြသည်။ မျက်စိ၏ လှည့်ကွေ့ထောင့်များတွင် ဒೃశီ (Dṛśī) နှင့် အိန္ဒြ (Indra) တည်ရှိကြပြီး၊ နားနှစ်ဖက်တွင်လည်း အရှွင် (Aśvins) နှစ်ပါး တည်ရှိကြသည်။

Verse 10

जठरे ऽग्निः स्वधा स्वेदे वग्जिह्वायां जवे ऽनिलः पृष्ठतो नाकपृष्ठस्तु खुराग्रे सर्वपर्वताः

အဂ္နိ (Agni) ကို ဝမ်းဗိုက်၌ ရှိသည်ဟု သမ္မတစိတ်ဖြင့် စဉ်းစားရမည်။ ဆွဓာ (Svadhā) သည် ချွေး၌၊ ဝါက် (Vāk—စကား) သည် လျှာပေါ်၌၊ အနိလ (Anila—လေ) သည် လျင်မြန်မှု၌ ရှိသည်။ နောက်ဘက်၌ «နာကပೃဋ္ဌ» (nāka-pṛṣṭha—ကောင်းကင်၏ကျော) ရှိပြီး၊ ခြေခွာအဖျားများ၌ တောင်တန်းအားလုံး ရှိသည်။

Verse 11

ताराश् च रोमकूपेषु हृदि चान्द्रमसी कला तेजस्यग्नीरतिः श्रोण्यां ललाटे च जगत्पतिः

ကြယ်များကို ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အမွှေးပေါက်များ၌ ထား၍ သမ္မတစိတ်ဖြင့် စဉ်းစားရမည်။ လ၏ ကလာ (လဝန်းအစိတ်) သည် နှလုံး၌ ရှိသည်။ အဂ္နီရတိ (Agnīrati—မီး၏အာနုဘော်/မီးတောက်သောပီတိ) သည် တေဇသ် (အသက်ရှင်သက်ဝင်သောတောက်ပမှု) ၌ ရှိသည်။ ထို့ပြင် ဇဂတ်ပတိ (Jagatpati—လောက၏အရှင်) သည် တင်ပါး၌လည်းကောင်း၊ နဖူးပေါ်၌လည်းကောင်း ရှိသည်။

Verse 12

ग्रहाश् च हेषिते चैव तथैवोरसि वासुकिः उपोषितो ऽर्चयेत् सादी हयं दक्षश्रुतौ जपेत्

မကောင်းသော ဟေးရှိတ် (မြင်း၏အော်သံ/နိဿင့်မြည်သံ) ဖြစ်ပေါ်လျှင် ဂြဟ (Grahas) တို့၏ သက်ရောက်မှုကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုနည်းတူ ရင်ဘတ်၌ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အနှောင့်အယှက်သည် ဝါစုကိ (Vāsuki) နှင့် ဆက်စပ်သည်။ အစာရှောင်ပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတাকে ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် «သာဒီ» (sādī) အတွက် ဟယဂရီဝ (Hayagrīva) မန္တရကို ညာဘက်နားထဲသို့ ဂျပ်ဖတ်ရမည်။

Verse 13

हय गन्धर्वराजस्त्वं शृणुष्व वचनं गम गन्धर्वकुलजातस्त्वं माभूस्त्वं कुलदूषकः

အို ဟယ (Haya)၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ ဘုရင်—ငါ၏စကားကို နားထောင်၍ ထွက်ခွာသွားလော့။ သင်သည် ဂန္ဓဗ္ဗ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူဖြစ်သည်။ မိမိမျိုးရိုးကို အညစ်အကြေးဖြစ်စေသူ မဖြစ်စေနှင့်။

Verse 14

द्विजानां सत्यवाक्येन सोमस्य गरुडस्य च रुद्रस्य वरुणस्यैव पवनस्य बलेन च

ဒွိဇ (dvija—နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ) တို့၏ သစ္စာပြောသော အာနုဘော်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆိုမ (Soma) ၏ အင်အား၊ ဂရုဍ (Garuḍa) ၏ အင်အား၊ ရုဒြ (Rudra) ၏ အင်အား၊ ဝရုဏ (Varuṇa) ၏ အင်အား၊ ထို့ပြင် ပဝန (Pavana—ဝါယု) ၏ ဘလ (အင်အား) အားဖြင့်လည်းကောင်း။

Verse 15

हुताशनस्य दीप्त्या च स्मर जातिं तुरङ्गम स्मर राजेन्द्रपुत्रस्त्वं सत्यवाक्यमनुस्मर

ဟုတာရှန (အဂ္နိ) ၏တောက်ပမှုကြောင့်၊ အို မြင်းရေ၊ သင်၏အမှန်တကယ်မွေးဖွားရာကို သတိရပါ။ သင်သည် မင်းတို့၏မင်း၏သားဖြစ်သည်ကို သတိရ၍၊ ယခင်က ပြောခဲ့သော သစ္စာစကားကို ပြန်လည်မှတ်မိကာ စိတ်ထဲတွင် ထိန်းသိမ်းပါ။

Verse 16

कणिकां विनेति क , ञ च स्मर त्वं वारुणीं कन्यां स्मर त्वं कौस्तुभं मणिं क्षिरोदसागरे चैव मथ्यमाने सुरासुरैः

အညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားသူအဖြစ် ‘က’ နှင့် ‘ည’ ဟူသော သရအက္ခရာတို့ကို သတိရပါ။ ဝါရုဏီ ကညာကို သတိရပါ။ ကောස්တုဘ မဏိကိုလည်း သတိရပါ—နို့ပင်လယ်ကို နတ်များနှင့် အသူရများက မွှေခတ်စဉ် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော အရာများဖြစ်သည်။

Verse 17

तत्र देवकुले जातः स्ववाक्यं परिपालय कुले जातस्त्वमश्वानां मित्रं मे भव शास्वतम्

သင်သည် ထိုနေရာ၌ မြင့်မြတ်သော (ဒေဝ) မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသူဖြစ်သောကြောင့်၊ မိမိကတိစကားကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းပါ။ မြင်းမျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသူဖြစ်သဖြင့်၊ ငါ၏ အမြဲတမ်းမိတ်ဆွေ ဖြစ်လာပါ။

Verse 18

शृणु मित्र त्वमेतच्च सिद्धो मे भव वाहन विजयं रक्ष माञ्चैव समरे सिद्धिमावह

အို မိတ်ဆွေ၊ ဤစကားကို နားထောင်ပါ။ ငါ့အတွက် ပြည့်စုံအောင်မြင်သူ ဖြစ်လာပါ၊ ငါ၏ စီးနင်းယာဉ် (ဝါဟန) ရေ။ ငါ၏ အောင်ပွဲကို ကာကွယ်ပါ၊ စစ်မြေပြင်တွင် ငါ့ကိုလည်း ကာကွယ်ပါ; ငါ့ထံသို့ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ဆောင်ယူပါ။

Verse 19

तव पृष्ठं समारुह्य हता दैत्याः सुरैः पुरा अधुना त्वां समारुह्य जेष्यामि रिपुवाहिनीं

ယခင်က နတ်များသည် သင်၏ကျောပေါ် စီးနင်း၍ ဒೈတျများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ယခုမူ သင်ကို စီးနင်း၍ ငါသည် ရန်သူတပ်ဖွဲ့ကို အနိုင်ယူမည်။

Verse 20

कर्णजापन्ततः कृत्वा विमुह्य च तथा प्यरीन् पर्यानयेद्धयं सादी वहयेद्युद्धतो जयः

ထို့နောက် ရန်သူ၏နားအနီး၌ လှည့်စားသံတိုးတိတ်သော လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်၍ ရန်သူတို့ကို မူးဝေစေပြီး မြင်းစီးသူသည် မြင်းကို လှည့်ကာ တိုက်ပွဲကို ဆက်လက်သယ်ဆောင်ရမည်။ စစ်မှန်သော တိုက်ပွဲမှ အောင်ပွဲ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 21

सञ्जाताः स्वशरीरेण दोषाः प्रायेण वाजिनां हन्यन्ते ऽतिप्रयत्नेन गुणाः सादिवरैः पुनः

မြင်း၏ကိုယ်ခန္ဓာမှပင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချို့ယွင်းချက်များကို အများအားဖြင့် ပြင်းပြသော (မှန်ကန်သည့်) ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ ကောင်းဂုဏ်များကိုလည်း ထူးချွန်သော သင်တန်းပေးသူများ (မြင်းထိန်း/မြင်းစီး) က ပြန်လည်ထူထောင်ပေးသည်။

Verse 22

सहजा इव दृश्यन्ते गुणाः सादिवरोद्भवाः नाशयन्ति गुणानन्ये सादिनः सहजानपि

အစပြုအကြောင်းရင်းများ (လေ့ကျင့်၍ရသော သို့မဟုတ် အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်လာသော) မှ ပေါ်ထွန်းသည့် ကောင်းဂုဏ်များသည် မွေးရာပါကဲ့သို့ ထင်မြင်ရတတ်သည်။ သို့သော် ထိုရရှိလာသော ကောင်းဂုဏ်များသည် ဆန့်ကျင်မှုရှိလာလျှင် အခြားကောင်းဂုဏ်များကို၊ မွေးရာပါကောင်းဂုဏ်များတောင်ပါ၊ ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။

Verse 23

गुणानेको विजानाति वेत्ति दोषांस् तथापरः धन्यो धीमान् हयं वेत्ति मन्दधीः

တစ်ဦးက ကောင်းချက်များကို သိတတ်သည်၊ အခြားတစ်ဦးကလည်း ချို့ယွင်းချက်များကို သိတတ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံးကို သိမြင်သော ပညာရှိသည် ကံကောင်းမြတ်သူဖြစ်၏။ ဉာဏ်နည်းသူသည် မည်သည့်အရာမျှ မသိ။

Verse 24

अकर्मज्ञो ऽनुपायज्ञो वेगासक्तो ऽतिकोपनः घनदण्डरतिच्छिद्रे यः ममोपि न शस्यते

လုပ်ဆောင်သင့်သည့် အရာကို မသိသူ၊ နည်းလမ်းသင့်တော်မှုကို မသိသူ၊ အလျင်အမြန်အရှိန်ကို စွဲလမ်းသူ၊ အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်သူ၊ ပြင်းထန်သော အပြစ်ဒဏ်ကို နှစ်သက်သူ၊ အားနည်းချက်ကို ချိုးဖောက်အသုံးချသူ—ထိုသို့သောသူကို ငါပင်ဖြစ်စေ မထောက်ခံသင့်။

Verse 25

उपायज्ञो ऽथ चित्तज्ञो विशुद्धो दोषनाशनः गुणार्जनपरो नित्यं सर्वकर्मविशारदः

သူသည် ယဇ္ဈပူဇာ၏ နည်းလမ်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတို့၌ ကျွမ်းကျင်၍ စိတ်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်သူ ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်း၍ အပြစ်အနာအဆာကို ဖယ်ရှားပေးသူ၊ အမြဲတမ်း ဂုဏ်သတ္တိများ ရယူရန် အားထုတ်သူ၊ ရိုးရာကర్మအမှုအရာ အားလုံး၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 26

प्रग्रहेण गृहीत्वाथ प्रविष्टो वाहभूतलम् सव्यापसव्यभेदेन वाहनीयः स्वसादिना

ထို့နောက် ကြိုးကို ခိုင်မာစွာကိုင်၍ စီးနင်းတိရစ္ဆာန်၏ ကျောပေါ်သို့ တက်ရောက်ပြီး၊ စီးသူသည် မိမိထိုင်ခုံနှင့် ကိုင်တွယ်ပုံအတိုင်း ဘယ်ညာ လှည့်ပြောင်းမှုကို ခွဲခြားကာ ထိန်းချုပ်၍ ဦးဆောင်ရမည်။

Verse 27

तथासुरनिति ज , ञ , ट च सह जाताः शरीरेणेति ञ आरुह्य सहसा नैव ताड्नीयो हयोत्तमः ताडनादुभयमाप्नोति भयान्मोहश् च जायते

ထို့ကြောင့် စီးသူသည် ဤအချက်ပြလက္ခဏာများကို သတိပြုရမည်။ မြင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာသဘောထား၌ ဖော်ပြထားသော လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည့်အခါ စီးနင်းပြီးနောက် ချက်ချင်း မြင်းကောင်းကို မရိုက်သင့်။ ရိုက်နှက်ခြင်းကြောင့် အန္တရာယ်နှစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ထိန်းချုပ်မှုမဲ့သော မောဟလည်း ပေါ်လာသည်။

Verse 28

प्रातः सादी प्लुतेनैव वल्गामुद्धृत्य चालयेत् मन्दं मन्दं विना नालं धृतवल्गो दिनान्तरे

နံနက်ခင်းတွင် စီးသူသည် ပေါ့ပါးသော ခုန်လှုပ်မှုဖြင့် ကြိုးကို အနည်းငယ် မြှောက်ကာ မြင်းကို လှုပ်ရှားစေသင့်သည်။ ဖြည်းဖြည်း ဖြည်းဖြည်း—ခြေထောက်သံ/ခွာဖြင့် မထိုးမရိုက်ဘဲ—ကြိုးကို ကိုင်ထားကာ နေ့အဆုံးပိုင်းတွင် ထပ်မံ လေ့ကျင့်စေသင့်သည်။

Verse 29

प्रोक्तमाश्वसनं सामभेदो ऽश्वेन नियोज्यते कषादिताड्नं दण्डो दानं कालसहिष्णुता

ညှိနှိုင်းသဘောတူစေခြင်း (sāma) ကို ပထမအရေးယူမှုအဖြစ် ဆိုထားသည်။ စည်းရုံးပြောဆိုခြင်းနှင့် ခွဲခြားစေခြင်း (sāma နှင့် bheda) ကို သံတမန်မှတစ်ဆင့် အသုံးချရမည်။ ကြိမ်နှင့် ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် daṇḍa ဖြစ်ပြီး၊ လက်ဆောင်ပေးခြင်းသည် dāna ဖြစ်သည်။ အချိန်ကို သည်းခံစောင့်ဆိုင်းခြင်းသည် ကာလနှင့်ဆိုင်သော သည်းခံမှု ဖြစ်သည်။

Verse 30

पर्वपूर्वविशुद्धौ तु विदध्यादुत्तरोत्तरम् जिह्वातले विनायोगं विदध्याद्वाहने हये

သန့်စင်ခြင်းကို အဆင့်လိုက်ပြုလုပ်ရာတွင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အစဉ်လိုက် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမည်။ လျှာအောက်ပိုင်းတွင် သတ်မှတ်ထားသော ပြင်ဆင်ဆေးကို လိမ်းပေးရပြီး၊ ထို့အတူ ယာဉ်တင်ကိရိယာအဖြစ် စီးနင်းသယ်ဆောင်မည့် မီဒီယမ်—ဆိုသည်မှာ မြင်းဖြင့်ပင် ပေးအပ်ရမည်။

Verse 31

गुणेतरशतां वल्गां सृक्कण्या सह गाहयेत् विस्मार्य वाहनं कुर्याच्छिथिलानां शनैः शनैः

ကြိုးအများပါသော ချုပ်ကြိုးနှင့် ပါးကြိုးတို့ဖြင့် မြင်းကို လေ့ကျင့်ခန်းထဲသို့ ဝင်စေရာမည်။ ထို့နောက် ၎င်း၏ ကြောက်ရွံ့မှု သို့မဟုတ် တားဆီးမှုကို တဖြည်းဖြည်း “မေ့လျော့” စေပြီး စီးနင်းရန် လေ့ကျင့်ကာ ချုပ်နှောင်မှုများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လျော့ပေးရမည်။

Verse 32

हयं जिह्वाङ्गमाहीने जिह्वाग्रन्थिं विमोचयेत् गाटतां मोचयेत्तावद्यावत् स्तोभं न सुञ्चति

လျှာအင်္ဂါချို့ယွင်းမှုရှိသော မြင်းအတွက် လျှာချုပ်ကြိုး (frenulum) ကို ဖြေလျော့ သို့မဟုတ် ဖြတ်ပေးရမည်။ လျှာ၏ တင်းကျပ်မှုကို ဆက်လက်လျော့ပေးရပြီး၊ တိရစ္ဆာန်က စကားတုန့်တုန့်တားတား သို့မဟုတ် အသံပိတ်ကပ်ခြင်း (stobha) မထွက်တော့သည့်အထိ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 33

कुर्याच्छतमुरस्त्राणमविलालञ्च मुञ्चति ऊर्धाननः स्वभाद्यस्तस्योरस्त्राणमश्लथम्

အလွှာတစ်ရာပါသော ရင်ကာကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့ကိုလည်း လျော့ရဲမှုမရှိဘဲ ဖြုတ်လွှတ်နိုင်သည်။ မျက်နှာကို မြှောက်ထားကာ ကိုယ်ပိုင် စစ်တူရိယာကို တီးမှုတ်သံထွက်စေသော်လည်း၊ သူ၏ ရင်ကာသည် ခိုင်မြဲ၍ မလျော့မရဲ ဖြစ်နေသည်။

Verse 34

विधाय वाहयेद्दृष्ट्या लीलया सादिसत्तमः तस्य सव्येन पूर्वेण संयुक्तं सव्यवल्गया

ဤသို့ စီမံပြီးနောက် မြင်းစီးပညာရှင်အထူးကောင်းသူသည် မျက်စိကြည့်ရုံဖြင့်ပင် မြင်းကို လှုပ်ရှားစေကာ လွယ်ကူသက်သာစွာ မောင်းနှင်ရမည်။ ထို့ပြင် မြင်း၏ ဘယ်ဘက်ရှေ့ပိုင်းကို ဘယ်ဘက်ချုပ်ကြိုးနှင့် ကိုက်ညီစွာ ထိန်းထားရမည်။

Verse 35

यः कुर्यात्पश्चिमं पादं गृहीतस्तेन दक्षिणः क्रमेणानेन यो सेवां कुरुते वामवल्गया

အနောက်ဘက်ခြေကို ချထား သို့မဟုတ် နောက်သို့ဆုတ်စေသူသည် ထိုခြေကို ဖမ်းထိန်းထားခြင်းကြောင့် အစဉ်လိုက် ညာဘက်သို့ ရွှေ့သွား၏။ ဤအစဉ်အတိုင်း ဝတ်ပြုစေဝါပြုသူသည် မင်္ဂလာဖြစ်သော ညာလှည့်လမ်းကြောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်၍ ဘယ်လှည့်ဖြင့် လှည့်ဝန်းသွားသည်။

Verse 36

पादौ तेनापि पादः स्याद्गृहीतो वाम एव हि अग्रे चेच्चरणे त्यक्ते जायते सुदृढासनं

ထိုစီမံချက်အတိုင်း ခြေတစ်ဖက်ကိုလည်း ဖမ်းယူရမည်—အမှန်တကယ်မှာ ဘယ်ခြေကို အရင်ဖမ်းယူရသည်။ ခြေကို ရှေ့သို့ လွှတ်၍ တည်စေသောအခါ အလွန်ခိုင်မာသော အာသန (ထိုင်နေရာ/အနေအထား) ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 37

यौ हृतौ दुष्करे चैव मोटके नाटकायनं सव्यहीनं खलीकारो हनेन गुणने तथ

‘yau’ နှင့် ‘hṛtau’ ဟူသောစကားတို့ကို “ခက်ခဲသောအလုပ်များ” ဟူသောအဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးကြသည်။ ‘moṭaka’ သည် နာṭကာယန (nāṭakāyana) ဟူသော ပြဇာတ်ပိုင်း/လမ်းကြောင်းကို ညွှန်းသည်။ “ဘယ်ဘက် (သို့) ဘယ်လက် မရှိသူ” ကို ‘khalīkāra’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့အတူ ‘hanena’ ကိုလည်း ရေတွက်ခြင်း၊ စာရင်းပြုခြင်း (guṇana) အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သုံးသည်။

Verse 38

स्वहावं हि तुरङ्गस्य मुखव्यावर्तनं पुरः न चैवेत्थं तुरङ्गाणां पादग्रहणहेतवः

မြင်း၏ မျက်နှာကို ရှေ့သို့ လှည့်ခြင်းသည် ၎င်း၏ သဘာဝအလေ့အထ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရာတွင် မြင်းကို ခြေထောက်များဖြင့် ဖမ်းဆီး သို့မဟုတ် တားဆီးရန် အကြောင်းပြချက်မှန်ကန်သောအရာ မဟုတ်ပေ။

Verse 39

विश्वस्तं हयमालोक्य गाढमापीड्य चासनं रोकयित्वा मुखे पादं ग्राह्यतो लोकनं हितं

မြင်းသည် ယုံကြည်လာသည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် အာသန (ထိုင်ခုံ/စက်) ကို ခိုင်မာစွာ ဖိနှိပ်ထားရမည်။ ထို့နောက် ထိန်းချုပ်၍ မျက်နှာအနီးရှိ ရှေ့ခြေကို (ခေါင်းဘက်သို့ မြှောက်ယူ၍) စစ်ဆေးရန် ဖမ်းယူရမည်။ ဤသို့ စစ်ဆေးခြင်းသည် အကျိုးရှိ၍ လုံခြုံရေးနှင့် ကိုင်တွယ်မှုအတွက် ကောင်းကျိုးပေးသည်။

Verse 40

गाढमापीड्य रागाभ्यां वल्गामाकृष्य गृह्यते तद्वन्धनाद् युग्मपादं तद्वद्वक्वनमुच्यते

ကြိုးနှစ်ချောင်းကို ခိုင်မာစွာဖိနှိပ်၍ လည်ပင်းကြိုးကို နောက်သို့ဆွဲကာ မြင်းကို တားဆီးထိန်းချုပ်သည်။ ထိုသို့ချည်နှောင်ခြင်းကြောင့် ရှေ့ခြေ နှစ်ဖက်ကို ကန့်သတ်ထားနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ ထိန်းချုပ်ရန် အသံအမိန့်ကို «vakvana» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 41

संयोज्य वल्गया पादान् वल्गामामोच्य वाञ्छितम् वाह्यपार्ष्णिप्रयोगात्तु यत्र तत्ताडनं मतम्

ကြိုးဖြင့် မြင်း၏ခြေထောက်များကို သင့်လျော်စွာ ကိုက်ညီအောင် ချိတ်ဆက်ပြီးနောက် လိုသလို ကြိုးကို ဖြေလျော့သည်။ ထို့နောက် အပြင်ဘက် ခြေခလယ်(heel) ကို အသုံးချ၍ ထိန်းချုပ်သည့် လုပ်ရပ်ကို «tāḍana» ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပြုပြင်ညှိနှိုင်းသည့် မောင်းနှင်ကူညီချက် ဖြစ်သည်။

Verse 42

प्रलयाविप्लवे ज्ञात्वा क्रमेणानेन बुद्धिमान् मोटनेन चतुर्थेन विधिरेष बिधीयते

ပရလယ (pralaya) အချိန်တွင် ဗိပ္လဝ (viplava) ဟူသော ကပ်ဘေးရှိကြောင်း သိထားသော ပညာရှိသည် ဤအစဉ်အတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ စတုတ္ထနည်းလမ်း «moṭana» ဖြင့် ဤသတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိကို ပြုလုပ်ရသည်။

Verse 43

नाधत्ते ऽधश् च पादं यो ऽश्वो लघुनि मण्डले मोटनोद्वक्कनाभ्यान्तु ग्राहयेत् पादमीशितं

လေ့ကျင့်ရေး စက်ဝိုင်းသေးတွင် မြင်းက ခြေခွာကို မှန်ကန်စွာ မချမိပါက၊ ဖျားနားအနီးရှိ «moṭana» နှင့် «udvakka» အချက်များတွင် ကိုင်တွယ်ညွှန်ပြ၍ ထိန်းချုပ်ထားသော ခြေကို ချအောင် လုပ်စေရမည်။

Verse 44

वटयित्वासने गाटं मन्दमादाय यो ब्रजेत् ग्राह्यते संग्रहाद्यत्र तत्संग्रहणमुच्यते

အဝတ်ကြိုး/ပတ်တီးကို လိပ်၍ အထောက်အကူပြု အခင်းတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ ထိုင်ရာ/အခြေခံပေါ်တွင် တင်ပြီး၊ ခိုင်မာသော်လည်း နူးညံ့စွာ ကိုင်ဆောင်၍ ထိုအစိတ်အပိုင်းကို စုစည်းထိန်းထားသဖြင့် တည်ငြိမ်စေရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို «saṃgrahaṇa» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 45

हत्वा पर्श्वे प्रहारेण स्थानस्थो व्यग्रमानसम् वल्गामाकृष्य पादेन ग्राह्यकण्टकपायनम्

နေရာ၌တည်ငြိမ်စွာရပ်၍ ဘေးဖက်ကိုထိုးနှက်ကာ စိတ်ကိုလှုပ်ရှားစေပြီး၊ ထို့နောက် ခြေဖြင့်ကြိုးကိုဆွဲကာ ဆူးကဲ့သို့အတားအဆီးများကြားသို့ပြေးထွက်သွားသူ/မြင်းကို ဖမ်း၍တားဆီးရမည်။

Verse 46

उत्थितो यो ऽङ्घ्रणानेन पार्ष्ण्निपादात्तुरङ्गमः गृह्यते यत् खलीकृत्य खलीकारः स चेष्यते

ထောင်တက်လာသော မြင်းကို ခြေခလယ်နှင့် ခြေဖဝါးဖြင့်ဖိကာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ခလီ/ဘစ်ကို လက်ခံအောင်လုပ်၍ ဖမ်းယူထားနိုင်သော မြင်းကို «ခလီကာရ» ဟုခေါ်သည်။ ထိုမြင်းသည် အသုံးချလွယ်၍ စီးနင်းသင့်တော်သည်။

Verse 47

गतित्रये पियः पादमादत्ते नैव वाञ्छितः हत्वा तु यत्र दण्डेन ग्राह्यते गहनं हि तत्

စီရင်ဆုံးဖြတ်မှု သုံးမျိုး၌ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူသည် အကျိုးဆက်၏ လေးပုံတစ်ပုံသာ ရရှိပြီး မိမိလိုလားသမျှ မရနိုင်။ သို့ရာတွင် သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်တောင် ဒဏ်ခတ်မှုဖြင့် ဆက်လက်ကိုင်တွယ်ရသော အမှုသည် အလွန်နက်နဲ၍ ခက်ခဲသော အမှုဖြစ်သည်။

Verse 48

खलीकृत्य चतुष्केण तुरङ्गो वल्गयान्यया उच्छास्य ग्राह्यते ऽन्यत्र तत्स्यादुच्छासनं पुनः

လေးမျိုးသောကိရိယာဖြင့် မြင်းကို ခလီ (halter) တပ်ပြီး၊ အခြားကြိုး/ရင့်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် မြင်းကို အသက်ရှူထုတ်၍ ဟူးဟူးသံထွက်အောင်လုပ်ကာ အခြားနေရာမှ ဖမ်းယူထိန်းသိမ်းသော နည်းကိုလည်း «ဥစ္ဆာသန» ဟုခေါ်သည်။

Verse 49

भठकालाद्यनुत्पादमिति ज बाह्यपार्श्वे प्रयोगात्त्विति ख वण्टयित्वासने इति ख ग्राहकण्टकपायनमिति ख स्वभावं बहिरस्यन्तं तस्यां दिशि पदायनं नियोज्य ग्राहयेत्तत्तु मुखव्यापर्तनं मतम्

သဘာဝလှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြင်း/ပြိုင်ဘက်က လမ်းကြောင်းမှ အပြင်ဘက်သို့ လှည့်ထွက်သွားလျှင်၊ ထိုဘက်သို့ ခြေလှမ်းတိုးခြင်း (pādāyana) ကို ချိန်ညှိစေပြီး ဖမ်းယူထိန်းချုပ်ရမည်။ ဤနည်းကို «မျက်နှာလှည့်ခြင်း» (mukha-vyāpartana) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်၊ အဓိပ္ပါယ်မှာ ခေါင်း/မျက်နှာကို လှည့်အောင်လုပ်၍ ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 50

ग्राहयित्वा ततः पादं त्रिविधासु यथाक्रमम् साधयेत् पञ्चधारासु क्रमशो मण्डलादिषु

ထို့နောက် «ပာဒ» (အပိုင်း/လေးပုံတစ်ပုံ) ကို သုံးမျိုးသော စီစဉ်ပုံများအတွင်း အစဉ်လိုက် တည်စေပြီး၊ မဏ္ဍလမှ စ၍ အခြားအဆင့်များသို့ ဆက်လက်ကာ «ဓာရာ» ငါးမျိုးအလိုက် အစဉ်လိုက် သာဓနာကို ပြုလုပ်၍ အောင်မြင်စေသင့်သည်။

Verse 51

आजनोर्धाननं वाहं शिथिलं वाहयेत् सुधीः अङ्गेषु लाघवं यावत्तावत्तं वाहयेद्धयं

ပညာရှိသည် ဒူးမှအထက်ပိုင်းကို သက်သာလျော့လျော့ (ထိုင်ခုံနှင့် ကိုယ်ဟန်အနေအထားကို လွယ်ကူစွာ) ထိန်းကာ နူးညံ့သက်သာစွာ စီးနင်းသင့်သည်။ ကိုယ်အင်္ဂါများတွင် ပေါ့ပါးမှု ခံစားရသမျှအထိသာ ဆက်စီး၍ ထိုအထိပင် မြင်းကို ဆက်လက်လှုပ်ရှားစေသင့်သည်။

Verse 52

मृदुः स्कन्धे लघुर्वक्त्रे शिथिलः सर्वसन्धिषु यदा ससादिनो वश्यः सङ्गृह्णीयात्तदा हयं

မြင်းသည် ပခုံးတွင် နူးညံ့၍ ပါးစပ်တွင် ပေါ့ပါးကာ အဆစ်အမြစ်အားလုံးတွင် လျော့လျော့ဖြစ်လာသောအခါ—စီးသူ၏ အကူအညီများကို နာခံတုံ့ပြန်၍ ထိန်းလွယ်သော မြင်းကို ထိုအချိန်တွင် စုစည်းထိန်းချုပ် (ကောက်ယူ၍ တားဆီး) သင့်သည်။

Verse 53

न त्यजेत् पश्चिमं पादं यदा साधुर्भवेत्तदा तदाकृष्टिर्विधातव्या पाणिभ्यामिह बल्गया

နောက်ခြေသည် ကောင်းစွာတည်ငြိမ်၍ ခိုင်မာနေသောအခါ ထိုခြေကို မလွှတ်မချီသင့်။ ထိုအချိန်တွင် «ဗလ္ဂယာ» ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းအရ ဆွဲသွင်းခြင်းကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 54

तत्रत्रिको यथा तिष्ठेदुद्ग्रीवोश्वः समाननः धरायां पश्चिमौ पादौ अन्तरीक्षे यदाश्रयौ

ထိုနေရာတွင် မြင်းသည် «ထြိက» (အချက်သုံးချက်) အနေအထားဖြင့် ရပ်စေကာ လည်ပင်းကို မြှောက်၍ ခေါင်းကို တန်းညီစေသင့်သည်။ နောက်ခြေ နှစ်ဖက်ကို မြေပြင်ပေါ်တွင် တည်စေပြီး၊ ရှေ့ခြေများကို အလယ်ကောင်းကင်တွင် အားထားသကဲ့သို့ (ပေါ့ပါး၍ မြှောက်ထားကာ အဆင်သင့်) ထားရမည်။

Verse 55

तदा सन्धरणं कुर्याद्गाठवाहञ्च मुष्टिना सहसैवं समाकृष्टो यस्तुरङ्गो न तिष्ठति

ထို့နောက် တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်း (သန္ဓရဏ) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် လက်မုဋ်ဖြင့်လည်း မြင်း၏ ဆွဲကြိုး/ထမ်းကြိုးကို ထိန်းကာ၊ ရုတ်တရက် ပြန်ဆွဲခံရသော်လည်း မြင်းသည် တစ်ချက်တည်း ရပ်တန့်မသွားစေရ။

Verse 56

शरीरं विक्षिपन्तञ्च साधयेन्मण्डलभ्रमैः क्षिपेत् स्कन्धञ्च यो वाहं स च स्थाप्यो हि वल्गया

ကိုယ်ခန္ဓာကို လှုပ်ခတ်ပစ်နေသော ရန်သူကို မဏ္ဍလဘ္ရမ (ဝိုင်းလှည့်လှုပ်ရှားမှု) ဖြင့် ထိန်းသိမ်းအောင် ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ရန်သူကို ပခုံးပေါ်သို့ ပစ်တင်သူကိုလည်း ရုတ်တရက် ခုန်ထွက်သည့် လှုပ်ရှားမှု (ဝလ္ဂယာ) ဖြင့် တန်ပြန်ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 57

गोमयं लवणं मूत्रं क्वथितं मृत्समन्वितम् अङ्गलेपो मक्षिकादिदंशश्रमविनाशनः

နွားချေး၊ ဆားနှင့် ဆီးကို ပြုတ်ပြီး မြေညှိနှင့် ရောစပ်ကာ ပြုလုပ်သော ကိုယ်လိမ်းဆေးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖျက်ဆီး၍ ယင်နှင့် အလားတူ ပိုးမွှားတို့၏ ကိုက်နာ/တုတ်နာ အကျိုးဆက်ကို သက်သာစေသည်။

Verse 58

मध्ये भद्रादिजातीनां मण्डो देयो हि सादिना दर्शनं भोततीक्षस्य निरुत्साहः क्षुधा हयः

ဘဒြာနှင့် ဆက်စပ်သော မျိုးရိုးမြင်းများအတွက် နေ့လယ်တွင် စီးသူက ပါးပါးရည် (မဏ္ဍ) ကို ပေးရမည်။ မျက်နှာမလန်းခြင်း၊ စိတ်အားလျော့ခြင်းနှင့် ဆာလောင်ခြင်းတို့သည် မြင်း၏ (အားနည်းနေသော) အခြေအနေကို ပြသသော လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

Verse 59

यथा वश्यस् तथा शिक्षा विनश्यन्त्यतिवाहिताः अवाहिता न मिध्यन्ति तुङ्गवक्त्रांश् च वाहयेत्

မြင်း၏ လိုက်နာလွယ်ကူမှုအတိုင်း သင်ကြားလေ့ကျင့်မှုကို ချိန်ညှိရမည်။ အလွန်အကျွံ မောင်းနှင်လေ့ကျင့်လျှင် စည်းကမ်းပျက်စီးသွားသည်။ မအလွန်အကျွံ မောင်းနှင်ပါက လမ်းမလွဲကြ; ထို့ကြောင့် ပါးစပ်ခိုင်၍ စိတ်ပြင်းသော မြင်းများကိုလည်း သင့်တော်စွာ လေ့ကျင့်/အလုပ်ပေးရမည်။

Verse 60

सम्पीड्य जानुयुग्मेन स्थिरमुष्टिस्तुरङ्गमं गोमूत्राकुटिला वेणी पद्ममण्डलमालिका

ဒူးနှစ်ဖက်ဖြင့် တင်းကျပ်စွာဖိ၍ လက်မုဋ္ဌိကို တည်ငြိမ်စွာကိုင်ကာ မြင်းကိုထိန်းရသည်—ဤသို့ သတ်မှတ်ထားသည်။ မြင်းမန် (mane) ချည်ပုံများမှာ «နွားဆီးကွေး» (မြွေကဲ့သို့ကွေးကောက်), «လိမ်/ဝိုင်းချည်», «ကြာပန်းဝိုင်းပုံ», နှင့် «ပန်းကုံးပုံ» ဟူ၍ ရှိသည်။

Verse 61

पञ्चोलूखलिका कार्या गर्वितास्ते ऽतिकीर्तिताः संक्षिप्तञ्चैव विक्षिप्तं कुञ्चितञ्च यथाचितम्

«အိုလူခလိကာ» ဟုခေါ်သော အမျိုးအစား ၅ မျိုးကို အသုံးပြုရမည်; ထိုအထဲတွင် «ဂဗ္ဗိတာ» သည် အလွန်ကျော်ကြားဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။ လှုပ်ရှားပုံများမှာ «သံක්ෂိပ္တ» (ချုံ့ကျပ်), «ဝိක්ෂိပ္တ» (ဖြန့်ချ/ချဲ့), «ကုဉ္စိတ» (ကွေးကောက်/လိမ်), နှင့် «ယထာစိတ» (သင့်လျော်သလို) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

Verse 62

वल्गितावल्गितौ चैव षोटा चेत्थमुदाहृतम् वीथीधनुःशतं यावदशीतिर् नवतिस् तथा

«ဝလ္ဂိတ» နှင့် «အဝလ္ဂိတ» ဟုလည်း အမည်ပေးထားပြီး «ရှိုးတာ» ကိုလည်း ဤသို့ ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် «ဝီသီ» ဟုခေါ်သော အတိုင်းအတာသည် လေးတံ (bows) တစ်ရာအထိ ရှည်လျားပြီး အခြားအတိုင်းအတာများမှာ ၈၀ နှင့် ၉၀ အထိလည်း ရှိသည်။

Verse 63

भद्रः सुसाध्यो वाजी स्यान्मन्दो दण्डैकमानसः मृगजङ्घो मृगो वाजी सङ्कीर्णस्तत्समन्वियात्

«ဘဒ္ဒရ» အမျိုးအစားမြင်းသည် လေ့ကျင့်ရလွယ်ကူသည်။ «မန်ဒ» မြင်းသည် ဒဏ်တံ/ကြိမ်တံကိုသာ စိတ်ကပ်နေသည် (အပြစ်ပေးမှသာ တုံ့ပြန်သည်)။ «မೃဂဇင်္ဃ» (“သမင်ခြေ”) သည် «မೃဂ» အမျိုးအစားမြင်းဖြစ်ပြီး «သင်္ကီရ္ဏ» (ရောနှော) အမျိုးအစားကိုတော့ ထိုလက္ခဏာများ ပေါင်းစည်းထားသည်ဟု နားလည်ရမည်။

Verse 64

शर्करामधुलाजादः सुगन्धो ऽश्वः शुचिर्द्विजः तेजस्वी क्षत्रियश्चाश्बो विनीतो बुद्धिमांश् च यः

သကြား၊ ပျားရည်နှင့် လှော်ထားသော စပါး (အချိုပြုလုပ်ရာ) မှ ထွက်ပေါ်လာသူ၊ အနံ့မွှေးသူ၊ မြင်းဖြစ်သူ၊ သန့်ရှင်းသူ၊ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ဖြစ်သူ၊ တောက်ပသူ၊ က္ଷတ္တရိယ ဖြစ်သူ၊ ယဉ်ကျေးလေ့ကျင့်ပြီး ဉာဏ်ပညာရှိသူ—ဤသို့သော မင်္ဂလာအမည်နှင့် လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထားသည်။

Verse 65

शूद्रो ऽशुचिश् चलो मन्दो विरूपो विमतिः खलः वल्गया धार्यमाणो ऽश्वो लालकं यश् च दर्शयेत्

သုဒ္ဒရ—မသန့်ရှင်း၊ အပြောင်းအလဲမြန်၊ မထက်မြက်၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်မလှ၊ အမြင်အာရုံလွဲ၊ အကြမ်းဖက်စိတ်ရှိသူ—နှင့်တူ၍ ကြိုးဖြင့်ထိန်းချုပ်ထားရသော မြင်း၊ ပါးစပ်မှ တံတွေးယိုပြသသော မြင်းတို့သည် အမင်္ဂလာလက္ခဏာများဟု သိမှတ်ရသည်။

Verse 66

धारासु योजनीयो ऽसौ प्रग्रहग्रहमोक्षणैः अश्वादिलक्षणम् वक्ष्ये शालिहोत्रो यथावदत्

သူကို လေ့ကျင့်စီးနင်းရာ လမ်းကြောင်းများတွင် သင့်တော်စွာ အသုံးချရမည်၊ ကြိုးကို ဆွဲယူခြင်းနှင့် လွှတ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ထိန်းညှိရမည်။ ယခုမှစ၍ စာလိဟောထရက မှန်ကန်စွာ သင်ကြားထားသကဲ့သို့ မြင်းတို့နှင့် အလားတူသော အရာများ၏ လက္ခဏာများကို ငါရှင်းပြမည်။