
Chapter 34 — होमादिविधिः (The Procedure for Homa and Related Rites)
အဂ္နိသည် ဟောမ-ဝိဓိကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြပြီး နေရာနှင့် ကိုယ်တိုင်သန့်စင်ခြင်းမှ စ၍ မီးတင်သွင်းခြင်း၊ အာဟုတိပူဇာနှင့် မောက္ခသို့ ချိတ်ဆက်သော သတိပဋ္ဌာန်အထိ ရှင်းလင်းသည်။ ယာဂသ္ထာနကို မန္တရဖြင့် ရေဖျန်းသန့်စင်ကာ ဝేదကိုယ်တော်မဏ္ဍလကို ရေးဆွဲပြီး တိုရဏပူဇာ၊ ဦးတည်ရာတင်ခြင်း၊ ဒွာရပါလပူဇာ၊ အစတရ-မန္တရပန်းဖြင့် အတားအဆီးဖယ်ရှားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ဘူတ-ရှုဒ္ဓိ၊ ညာသ၊ မုဒ္ရာပြီးလျှင် မုစတာစေ့ချခြင်း၊ ပဉ္စဂဝျ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ကလသများတင်ခြင်း—လောကပါလ ၁၀ လုံးနှင့် အရှေ့မြောက်ကုံဘ (ဝဓ္ဓနီပါ) ကို ဟရိနှင့် အစတရအတွက် တင်ခြင်း—တို့ဖြင့် ကာကွယ်သည်။ ဟောမစက်ကိရိယာများ (ရှရုက/ရှရုဝ၊ ပရိဓိ၊ အိဓ္မ) စီစဉ်၍ ပရာဏီတာ/ပရိုက္ခဏီရေ ပြင်ကာ စာရုချက်၊ မျဉ်းရေး၊ ယောနီမုဒ္ရာပြ၊ ကုဏ္ဍထဲသို့ အဂ္နိတင်သွင်းသည်။ ကုဏ္ဍ-လက္ရှမီ (ပရကృతి၊ တြိဂုဏာတ္မိကာ) ကို မီးဗဟိုတွင် သတိပဋ္ဌာန်ကာ အဂ္နိကို သတ္တဝါနှင့် မန္တရတို့၏ ဂರ್ಭ၊ မုက္တိပေးသူဟု ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံး သတ်မှတ်အရ စမိဓနှင့် အာဟုတိများ (၁၀၈ အပါအဝင်) ပူဇာကာ နေရောင်များစွာကဲ့သို့ တောက်ပသော အလျှာ ၇ ခုပါ ဝိုင်ရှ္ဏဝမီးကို မြင်ယောင်သည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणे श्रीधरनित्यपूजाकथनं नाम त्रयस्त्रिंशोध्यायः अथ चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः होमादिविधिः अग्निर् उवाच विशेदनेन मन्त्रेण यागस्थानञ्च भूषयेत् नमो ब्रह्मण्यदेवाय श्रीधरायाव्ययात्मने
ဤသို့ အာဒီမဟာပုရာဏ ဖြစ်သော အဂ္နိပုရာဏ၌ ပဝိတ္တရောဟဏ (သန့်ရှင်းကြိုးတင်မြှောက်ပွဲ) အခန်းကဏ္ဍတွင် «ශ්ရීဓရ၏ နေ့စဉ်ပူဇော်မှု ဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ သုံးဆယ်သုံးမြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု သုံးဆယ်လေးမြောက် အခန်း «ဟောမနှင့် ဆက်စပ်သော နည်းလမ်းများ» စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်– «သန့်စင်/ရေဖျန်း မန္တရဖြင့် ယဇ္ဉာနေရာကို အလှဆင်၍ သန့်ရှင်းစေရာ၏။ ‘ဗြဟ္မဏများကို ကာကွယ်ပေးသော ဒေဝတားအား နမော၊ မဖျက်ဆီးနိုင်သော အတ္တရှိသူ ශ්ရīဓရအား နမော’»။
Verse 2
ॐ क्रीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ऋग्यजुःसामरूपाय शब्ददेहाय विलिख्य मण्डलं सायं यागद्रव्यादि चाहरेत्
«အိုမ်၊ ကရီးမ်» ဟူသည် စာလုံးသံဖြစ်၏။ အမှတ်အသားပါသော စာအုပ်ဖတ်နည်းအတိုင်း ရိဂ်–ယဇုရ်–သာမ ဝేదသုံးပါး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်သော “ဝါကျာ” (သဒ္ဒ) ကိုယ်တော်အတွက် မဏ္ဍလကို ရေးဆွဲ၍ ညနေခင်းတွင် ယာဂပူဇာအတွက် ပစ္စည်းနှင့် လိုအပ်ရာများကိုလည်း ယူဆောင်လာရမည်။
Verse 3
प्रक्षालितकराङ्घ्रिः सन् विन्यस्यार्घ्यकरो नरः अर्घ्यादिभिस्तु शिरः प्रोक्ष्य द्वारदेशादिकं यथा
လက်နှင့်ခြေကို ဆေးကြောပြီးနောက် လူသည် အရ္ဃျ (arghya) အိုးကို လက်တွင်ကိုင်ကာ အရ္ဃျနှင့် အခြားသန့်စင်ရေများဖြင့် ပက်ဖျန်း၍ မိမိခေါင်းကို သန့်စင်ရမည်။ ထိုနည်းတူ အမိုးတံခါးအနီးနှင့် သတ်မှတ်ထားသော အခြားနေရာများကိုလည်း အစဉ်အတိုင်း သန့်စင်ရမည်။
Verse 4
आरभेद् द्वारयागञ्च तोरणेशान् प्रपूजयेत् अश्वत्थोदुम्बरवटप्रक्षाः पूर्वादिगा नगाः
ပွဲကို စတင်ရာတွင် တံခါးပူဇာ (dvāra-yāga) ကို ပြုလုပ်ပြီး တိုရဏ (toraṇa) အပေါ် အုပ်စိုးသော ဒေဝတားများကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ရမည်။ သန့်ရှင်းသော သစ်ပင်များဖြစ်သည့် အရှွတ္ထ (Aśvattha)၊ ဥဒုမ္ဗရ (Udumbara)၊ ဝဋ (Vaṭa) နှင့် ပရက္ရှာ (Prakṣā) တို့ကို အရှေ့ဘက်မှ စ၍ ဦးတည်ရာအလိုက် သတ်မှတ်တပ်ဆင်ရမည်။
Verse 5
ऋगिन्द्रशोभनं प्रास्यां युजुर्यमसुभद्रकम् सामापश् च सुधन्वाख्यं सोमाथर्वसुहोत्रकम्
အရှေ့ဘက် (prācī) တွင် ရိဂ်ဝေဒကို အိန္ဒြရှိုဘန (Indraśobhana) ဟု ခေါ်ကြ၏။ ယဇုရ်ဝေဒကို ယမစုဘဒ္ရက (Yamasu-bhadraka) ဟု၊ သာမဝေဒကို စုဓန်ဝန် (Sudhanvan) ဟု၊ နှင့် အထရ္ဝဝေဒ (ဆိုမ သင်္ကေတ/အစဉ်အလာနှင့်အတူ) ကို စုဟောထရက (Suhotraka) ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 6
तोरणान्तः पताकाश् च कुमुदाद्या घटद्वयम् द्वारि द्वारि स्वनाम्नार्च्याः पूर्वे पूर्णश् च पुष्करः
တိုရဏ (toraṇa) ၏ အဆုံးနှစ်ဖက်တွင် ပတാകာ (patākā) အလံများကို တင်ထားရမည်။ တံခါးတစ်ခုချင်းစီတွင် ရေဃဋ (ghaṭa) နှစ်လုံးကို—ကုမုဒ (Kumuda) ဟု အမည်ရသော ဃဋမှ စ၍ အခြားများအထိ—ထားပြီး မိမိအမည်အလိုက် ပူဇော်ရမည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ပူရ္ဏ (Pūrṇa) နှင့် ပုෂ္ကရ (Puṣkara) ဟု အမည်ရသော ဃဋများကို တင်ထားရမည်။
Verse 7
आनन्दनन्दनौ दक्षे वीरसेनः सुषेणकः सम्भवप्रभवौ सौम्ये द्वारपांश् चैव पूजयेत्
တံခါး၏ညာဘက်တွင် အာနန္ဒနှင့် နန္ဒနကို ပူဇော်ရမည်။ တောင်ဘက်တွင် ဝီရသေနနှင့် သုသေဏကကို ပူဇော်ရမည်။ ဘယ်ဘက်တွင် သမ္ဘဝနှင့် ပရဘဝကို ပူဇော်၍ တံခါးစောင့်တို့ကို ဤသို့ပူဇော်ရမည်။
Verse 8
अस्त्रजप्तपुष्पक्षेपाद्विघ्नानुत्सार्य संविशेत् भूतशुद्धिं विधायाथ विन्यस्य कृतमुद्रवः
အஸ္တြမန်တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော ပန်းများကို ပစ်ချ၍ အတားအဆီးများကို နှင်ထုတ်ပြီးနောက် ဝင်ရမည်။ ထို့နောက် ဘူတ-ရှုဒ္ဓိ (ဓာတ်သန့်စင်) ကို ပြုလုပ်၍ နျာသဖြင့် မန္တရများကို ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် တင်ထားကာ သတ်မှတ်မုဒ္ဒရာများကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 9
फट्कारान्तां शिखां जप्त्वा सर्षपान् दिक्षु निक्षिपेत् वासुदेवेन गोमूत्रं सङ्कर्षणेन गोमयम्
«ဖတ်» ဟု အဆုံးသတ်သော ရှိခါမန်တရကို ဂျပ်ပြီးနောက် မုစတာစေ့များကို အရပ်အနှံ့သို့ ပစ်ချရမည်။ ဝါသုဒေဝ မန္တရဖြင့် နွားဆီးကို လိမ်း/ဖြန်း၍၊ သင်္ကර්ရှဏ မန္တရဖြင့် နွားချေးကို လိမ်း/ဖြန်းရမည်။
Verse 10
प्रद्युम्नेन पयस्तज्जात् दधि नारायणाद् घृतम् एकद्वित्र्यादिवाराणि घृताद्वै भागतोधिकम्
ပရဒျုမ္နမှ နို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုနို့မှ ဒဟိ (နို့ချဉ်) ဖြစ်လာသည်။ နာရာယဏမှ ဂျီ (ထောပတ်ဆီ) ရရှိသည်။ တစ်ကြိမ်၊ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ် စသဖြင့် ထပ်မံခတ်/ချက်လျှင် ဂျီ၏ အထွက်နှုန်းသည် ပုံမှန်ထက် အပိုင်းအခြားအလိုက် ပိုမိုတိုးပွားလာသည်။
Verse 11
घृतपात्रे तदेकत्र पञ्चगव्यमुदाहृतम् मण्डपप्रोक्षणायैकञ्चापरम्प्राशनाय च
ဂျီထည့်သော အိုးအတွင်း၌ ပဉ္စဂဝျ (နွားမှရသော ငါးမျိုး) ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပြုလုပ်ရမည်။ အပိုင်းတစ်ပိုင်းကို မဏ္ဍပ (ပူဇော်ပွဲခန်း) ကို ပရိုက္ခဏာ (ဖြန်းသန့်စင်) ရန် အသုံးပြု၍၊ အခြားအပိုင်းတစ်ပိုင်းကို ပရရှန (သန့်စင်အဖြစ် စုပ်သောက်/စားသုံး) ရန် အသုံးပြုရမည်။
Verse 12
आनीय दशकुम्भेषु इन्द्राद्यान् लोकपान् यजेत् पूज्याज्ञां श्रावयेत्तांश् च स्थातव्यं चाज्ञया हरेः
ရေကလသ် (ကುಂಬ္ဘ) ဆယ်လုံးကို ယူဆောင်၍ စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ထိုအတွင်း၌ အိန္ဒြာနှင့် လောကပာလ (Lokapāla) များကို ပူဇော်ရမည်။ ပူဇော်ပြီးလျှင် ဂုဏ်ပြုရမည့် အာဇ္ဉာ (ājñā) ကို သူတို့အား ကြားနာစေ၍၊ ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ အမိန့်အတိုင်း မိမိနေရာ၌ တည်စေရာသည်။
Verse 13
यागद्रव्यादि संरक्ष्य विकिरान् विकिरेत्ततः मूलाष्टशतसञ्जप्तान् कुशकूर्चान् हरेश् च तान्
ယဇ္ဉပစ္စည်းတို့နှင့် အခြားအရာများကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပြီးနောက်၊ ထို့နောက် ပျံ့ကျဲနေသော (ရိုးရာ) အမှုန်အမွှားများကို ဖြန့်ကျဲရမည်။ ထို့နောက် မူလမန္တရကို အကြိမ်ရှစ်ရာ ဂျပ်တ၍ သန့်စင်ထားသော ကုရှမြက်အစု (kuśa-kūrca) များကို ဖယ်ရှားရမည်။
Verse 14
ऐशान्यां दिशि तत्रस्थं स्थाप्यं कुम्भञ्च वर्धनीं कुम्भे साङ्गं हरिं प्रार्च्य वर्धन्यामस्त्रमर्चयेत्
အီရှာန (မြောက်အရှေ့) ဦးတည်ရာ၌ ထိုနေရာတွင် ကလသ် (ကುಂಬ္ဘ) နှင့် ဝဓနီ (vardhanī) အိုးကို တည်ထားရမည်။ ကುಂಬ္ဘအတွင်း၌ ဟရီ (ဗိဿနု) ကို အင်္ဂ (aṅga) များနှင့်အတူ စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီး၊ ဝဓနီအတွင်း၌ ကာကွယ်ရေး အက်စတြ (astra) မန္တရကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 15
प्रदक्षिणं यागगृहं वर्धन्याच्छिन्नधारया सिञ्चन्नयेत्ततः कुम्भं पूजयेच्च स्थिरासने
ယာဂဂೃಹ (ယဇ္ဉခန်း) ကို ပြဒက္ခိဏ (ညာဘက်လှည့်) လှည့်ပတ်ပြီးနောက်၊ ဝဓနီမှ မပြတ်တောက်သော ရေစီးဖြင့် ပက်ဖျန်း၍ သန့်စင်စေရာသည်။ ထို့နောက် တည်ငြိမ်သော အာသနပေါ်တွင် ခိုင်မာစွာ ထိုင်၍ ကುಂಬ္ဘ (ကလသ်) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 16
सपञ्चरत्नवस्त्राढ्यकुम्भे गन्धादिभिर्हरिम् वर्धन्यां हेमगर्भायां यजेदस्त्रञ्च वामतः
ရတနာငါးပါးနှင့် အဝတ်အထည်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ကುಂಬ္ဘအတွင်း၌ ဟရီ (ဗိဿနု) ကို နံ့သာနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အတွင်း၌ ရွှေပါသော မင်္ဂလာဝဓနီအိုးတွင်လည်း အက်စတြ (astra) မန္တရကို ဘယ်ဘက်၌ ထား၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 17
तत्समीपे वास्तुलक्ष्मीं भूविनायकमर्चयेत् स्रपनं कल्पयेद्विष्णोः सङ्क्रान्त्यादौ तथैव च
ထိုနေရာအနီးတွင် ဝါස්တု-လက္ရှမီ နှင့် ဘူ-ဝိနာယက ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် သခင် ဝိෂ္ဏု အတွက် စရပန (ရေချိုးအဘိသေက) ကို စင်္ကရန္တိ အစရှိသည့် မင်္ဂလာကာလများတွင်လည်း စီစဉ်ရမည်။
Verse 18
पूर्णकुम्भान् नव स्थाप्य नवकोणेषु निर्ब्रणान्
ရေပြည့် ကလသ (kalaśa) ကို ကိုးလုံး တင်ထားပြီးနောက်၊ (ယန္တရား/မဏ္ဍလ) ၏ ထောင့်ကိုးခုတွင် ထားရမည်။ ထိုကလသများသည် အပြစ်အနာအဆာမရှိ၊ မပျက်စီးသောအရာဖြစ်ရမည်။
Verse 19
पूर्वादिकलसेग्न्यादौ पञ्चामृतजलादिकम् दधि क्षीरं मधूष्णीदं पाद्यं स्याच्चतुरङ्गकम्
အရှေ့ဘက်တွင် ကလသတင်ခြင်းနှင့် အဂ္နိ (မီးပူဇော်) ထွန်းညှိခြင်းမှ စတင်သော ပူဇော်ပွဲတွင် ပဉ္စာမృత (pañcāmṛta) နှင့် ရေ စသည့်အရာများကို ပြင်ဆင်ရမည်။ ဒဓိ (နို့ချဉ်)၊ ချီရ (နို့)၊ မဓု (ပျားရည်) နှင့် နွေးရေ—ဤသည်တို့သည် ခြေသုတ်ရေ (pādya) လေးမျိုးဖြစ်သည်။
Verse 20
पद्मश्यामाकदूर्वाश् च विष्णुपत्नी च पाद्यकम् तथाष्टाङ्गार्घ्यमाख्यातं यवगन्धफलाक्षतम्
ခြေသုတ်ရေ (pādya) အတွက် ပဒ္မ (ကြာပန်း)၊ ရှျာမာက အစေ့၊ ဒူရ္ဝာ မြက်နှင့် viṣṇupatnī ကို ထည့်ရမည်။ ထို့ပြင် အဋ္ဌာင်္ဂ အရ္ဃျ (arghya) သည် ယဝ (မုယော)၊ အနံ့သာ၊ အသီးနှင့် အက္ခတ (မကွဲသော ဆန်စေ့) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 21
कुशाः सिद्धार्थपुष्पानि तिला द्रव्याणि चार्हणम् लवङ्गकक्कोलयुते दद्यादाचमनीयकम्
ကူရှ မြက်၊ စိဒ္ဓာရ္ထ ပန်းများ၊ နှမ်းနှင့် ပူဇော်ရန်သင့်သော ဒြဗ္ယများကို အရ္ဟဏ (ārhaṇa) အဖြစ် ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် လဝင်္ဂ (လေးညှင်း) နှင့် ကက္ကောလ အနံ့ပါသော အာစမနီယ (ācamanīya) သောက်ရေကို ပေးရမည်။
Verse 22
स्नापयेन्मूलमन्त्रेण देवं पञ्चामृतैर् अपि शुद्धोदं मध्यकुम्भेन देवमूर्ध्नि विनिःक्षिपेत्
မူလမန္တရ (mūla-mantra) ဖြင့် နတ်တော်ကို ရေချိုးပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် ပဉ္စာမృత (pañcāmṛta) ငါးမျိုးနက်တာရည်ဖြင့်လည်း ရေချိုးရမည်။ ထို့နောက် အလယ်ကလသ (central kumbha) မှ သန့်ရေကို နတ်တော်၏ ဦးခေါင်းထိပ်ပေါ်သို့ လောင်းချရမည်။
Verse 23
कलशान्निःसृतं तोयं कूर्चाग्रं संस्पृशेन्नरः शुद्धोदकेन पाद्यञ्च अर्घ्यमाचमनन्ददेत्
ကလသ (kalaśa) ပူဇော်အိုးမှ ထွက်စီးလာသော ရေကို ကုဉ္စ (kūrca) ဟုခေါ်သော ကုရှ (kuśa) မြက်အစု၏ အဖျားဖြင့် ထိရမည်။ ထို့နောက် သန့်ရေဖြင့် ပာဒျ (pādya) ခြေသန့်ရေ၊ အရ္ဃျ (arghya) ဂုဏ်ပြုအလှူရေ၊ နှင့် အာစမနီယ (ācamanīya) သောက်စိမ့်ရေကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 24
परिमृज्य पटेनाङ्गं सवस्त्रं मण्डलं नयेत् तत्राभ्यर्च्याचरेद्धोमं कुण्डादौ प्राणसंयमी
အဝတ်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သုတ်သင်ပြီး၊ အဝတ်အစားဝတ်ဆင်နေဆဲဖြင့် မဏ္ဍလ (maṇḍala) အခမ်းအနားမြေပြင်သို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာတွင် ပူဇော်ဝတ်ပြုမှု ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ပရာဏ (prāṇa) အသက်ရှုအားကို ထိန်းချုပ်သော ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းသူသည် ကုဏ္ဍ (kuṇḍa) မီးကန်နှင့် ဆက်စပ်သော စီစဉ်မှုများတွင် ဟိုးမ (homa) မီးပူဇော်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 25
प्रक्षाल्य हस्तौ रेखाश् च तिस्रः पूर्वाग्रगामिनीः चार्हणा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः दूर्वाग्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः दक्षिणादुत्तराश् च तिस्रश् चैवओत्तराग्रगाः
လက်နှစ်ဖက်ကို ဆေးကြောပြီးနောက်၊ အရှေ့ဘက်သို့ အဖျားညွှန်သော မျဉ်းသုံးကြောင်းကို ရေးဆွဲရမည်။ (စာမူအချို့တွင် “cārhaṇā ဖြင့်” ဟုဖတ်ကြပြီး၊ အခြားစာမူတွင် “durvā မြက်အဖျားဖြင့်” ဟုဖတ်သည်။) ထို့အတူ တောင်မှ မြောက်သို့ မျဉ်းသုံးကြောင်းကိုလည်း ရေးဆွဲရမည်၊ အဖျားများကို မြောက်ဘက်သို့ ညွှန်စေရမည်။
Verse 26
अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य योनिमुद्राम्प्रदर्शयेत् ध्यात्वाग्निरूपञ्चाग्निन्तु योन्यां कुण्डे क्षिपेन्नरः
အရ္ဃျရေ (arghya-water) ဖြင့် နေရာနှင့် ကိရိယာများကို ပက်ဖျန်းသန့်စင်ပြီးနောက်၊ ယိုးနီမုဒြာ (Yoni-mudrā) ကို ပြသရမည်။ ထို့နောက် အဂ္နိ (Agni) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို စိတ်တွင် သမားတော်မူ၍၊ မီးကို ယိုးနီ (yoni) အရင်း/ခံကန်ထဲသို့ ထည့်သွင်းကာ ကုဏ္ဍ (kuṇḍa) မီးကန်ထဲသို့ ချရမည်။
Verse 27
पात्राण्यासादयेत् पश्चाद्दर्भश्रुक्श्रुवकादिभिः बाहुमात्राः परिधय इध्मव्रश् चनमेव च
ထို့နောက် ပူဇော်ပစ္စည်းအိုးခွက်များကို နေရာတကျထား၍ darbha မြက်၊ śruk လက်ဖက်ရည်ဇွန်းပုံစံ လှည်း၊ śruva ပူဇော်ဇွန်းနှင့် အခြားကိရိယာများကိုပါ ထည့်သွင်းစီစဉ်ရမည်။ ထို့ပြင် လက်မောင်းအရှည်တစ်လက်မောင်းစာရှိသော paridhi မီးကာတိုင်များနှင့် idhma မီးဖိုသစ်တိုင်များ၊ vraśa မီးမွှေးသစ်ခက်များကိုလည်း ထားရမည်။
Verse 28
प्रणीता प्रोक्षणीपात्रमाज्यस्थाली घृतादिकम् प्रस्थद्वयं तण्डुलानां युग्मं युग्ममधोमुखम्
praṇītā အိုး၊ prokṣaṇī (ရေဖြန်း) အိုး၊ ājya-sthālī (ဂျီပန်) နှင့် ဂျီ (ghṛta) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို စီစဉ်ထားရမည်။ ဆန် (taṇḍula) အတွက် အတိုင်းအတာမှာ prastha နှစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ အိုးခွက်များကို အတွဲလိုက်ထားကာ အတွဲတိုင်းကို ပါးစပ်အောက်မောင်း (mouth-down) ထားရမည်။
Verse 29
प्रणीताप्रोक्षणीपात्रे न्यसेत् प्रागग्रगं कुशम् अद्भिः पूर्यप्रणीतान्तु ध्यात्वा देवं प्रपूज्य च
praṇītā နှင့် prokṣaṇī အိုးများအတွင်း အရှေ့ဘက်သို့ အဖျားညွှန်ထားသော kuśa မြက်တစ်ချောင်းကို ထည့်ထားရမည်။ ထို့နောက် praṇītā ကို ရေဖြင့်ဖြည့်ပြီး၊ ဒေဝတাকে စိတ်တွင်သတိပြု၍ သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ရမည်။
Verse 30
प्रणीतां स्थापयेदग्रे द्रव्याणाञ्चैव मध्यतः प्रोक्षणीमद्भिः सम्पूर्य प्रार्च्य दक्षे तु विन्यसेत्
praṇītā အိုးကို အရှေ့ဘက်/ရှေ့တန်းတွင် ထားပြီး၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများကို အလယ်တွင် ထားရမည်။ ထို့နောက် prokṣaṇī ကို ရေဖြင့်ဖြည့်၍ သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက် ညာဘက် (တောင်ဘက်) တွင် ချထားရမည်။
Verse 31
चरुञ्च श्रपयेदग्नौ ब्रह्माणं दक्षिणे न्यसेत् कुशानास्तीर्य पूर्वादौ परिधीन् स्थापयेत्ततः
caru (ပူဇော်ဆန်ပြုတ်) ကို မီးထဲတွင် ချက်ရမည်။ Brahmā-ပုရောဟိတ်ကို တောင်ဘက်တွင် နေရာချရမည်။ အရှေ့ဘက်မှ စ၍ kuśa မြက်ကို ခင်းပြီးနောက် paridhi မီးကာတိုင်များကို သတ်မှတ်နေရာများတွင် ထားရမည်။
Verse 32
वैष्णवीकरणं कुर्याद् गर्भाधानादिना नरः गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनञ्जनिः
ယောက်ျားသည် ဗိဿနုသန့်စင်ပူဇော်မှု (Vaiṣṇava-karaṇa) ကို ကိုယ်ဝန်တင်ခြင်းမှ စသော သံစကာရများဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ အထူးသဖြင့် garbhādhāna၊ puṃsavana နှင့် sīmantonnayana တို့ဖြစ်သည်။
Verse 33
नामादिसमावर्तनान्तं जुहुयादष्ट चाहुतीः पूर्णाहुतीः प्रतिकर्म श्रुचा स्रुवसुयुक्तया
«nāma» မှ စ၍ အဆုံးသတ်ရွတ်ဆိုခြင်းအထိ မန္တရများအတိုင်း မီးထဲသို့ အဟုတီ ၈ ကြိမ် ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အခမ်းအနားတစ်ခုချင်းစီတွင် pūrṇāhuti (အပြည့်အဟုတီ) ကို śruc နှင့် sruva ကိုတွဲသုံး၍ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 34
कुण्डमध्ये ऋतुमतीं लक्ष्मीं सञ्चिन्त्य होमयेत् कुण्डलक्ष्मीः समाख्याता प्रकृतिस्त्रिगुणात्मका
မီးကန့်အလယ်၌ ရာသီအာနုဘော်နှင့် မင်္ဂလာပြည့်ဝသော လက္ရှ္မီ (Lakṣmī) ကို စိတ်တွင်တည်စေပြီး ဟောမပူဇော်ရမည်။ သူမကို «Kuṇḍa-Lakṣmī» ဟုခေါ်ကြပြီး သုံးဂုဏ်အတ္တရှိသော Prakṛti (မူလသဘာဝ) ဖြစ်သည်။
Verse 35
सा योनिः सर्वभूतानां विद्यामन्त्रगणस्य च विमुक्तेः कारणं वह्निः परमात्मा च मुक्तिदः
အဂ္နိ (Agni) သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ယောနိ/အရင်းအမြစ် ဖြစ်သကဲ့သို့ သာသနာဗေဒနှင့် မန္တရအစုအဝေးတို့၏ အရင်းအမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။ အဂ္နိသည် မုတ်ခ္ရှ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ၏ အကြောင်းရင်း၊ ပရမాత္မာ နှင့် လွတ်မြောက်မှုကို ပေးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 36
प्राच्यां शिरः समाख्यातं बाहू कोणे व्यवस्थितौ ईशानाग्नेयकोणे तु जङ्घे वायव्यनैरृते
အရှေ့ဘက်ကို ခေါင်းဟု ဆိုကြသည်။ လက်နှစ်ဖက်သည် ထောင့်များတွင် တည်ရှိပြီး၊ Īśāna (မြောက်အရှေ့) နှင့် Āgneya (တောင်အရှေ့) ထောင့်များတွင် ခြေထောက်အောက်ပိုင်း/ခြေတံ (jāṅghā) ကို သတ်မှတ်သည်။ ထို့အတူ Vāyavya (မြောက်အနောက်) နှင့် Nairṛta (တောင်အနောက်) ထောင့်များတွင်လည်း ခြေ/ခြေတံကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 37
उदरं कुण्डमित्युक्तं योनिर्योनिर्विधीयते गुणत्रयं मेखलाः स्युर्ध्यात्वैवं समिधो दश
ဝမ်းကို ယဇ္ဈကွန်ဍ (မီးပူဇော်ကန်) ဟု ဆို၏။ သားအိမ်ကို ယောနိ (မူလအာသန/အရင်းမြစ်) ဟု စိတ်ကူးရမည်။ ဂုဏသုံးပါးကို မေခလာ (ခါးပတ်ဝိုင်း) အဖြစ် မြင်ယောင်ရမည်။ ထိုသို့ ဓ్యာနပြီးနောက် စမိဓ် (မီးထင်း) ၁၀ ချောင်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 38
पञ्चाधिकांस्तु जुहुयात् प्रणवान्मुष्टिमुद्रया पुनराघारौ जुहुयाद्वाय्वग्न्यन्तं ततः श्रपेत्
သတ်မှတ်ထားသော အရေအတွက်ထက် ၅ ခု ပို၍ အာဟုတိ (ပူဇော်ခြင်း) ပြုရမည်။ ထိုအခါ ပရဏဝ (Oṁ) ကို ရွတ်ဆိုကာ မုဋ္ဌိမုဒြာ (လက်မုဋ္ဌိအမူအရာ) ကို ချုပ်ထားရမည်။ ထို့နောက် အာဃာရ (Āghāra) ပူဇော်မှု နှစ်ကြိမ်ကို ထပ်မံပြု၍ ဝါယုနှင့် အဂ္နိ ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရများကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် ပူဇော်အစားအစာကို ချက်ရမည်။
Verse 39
ईशान्तं मूलमन्त्रेण आज्यभागौ तु होमयेत् उत्तरे द्वादशान्तेन दक्षिणे तेन मध्यतः
ဣရှာန (Īśāna) ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မူလမန္တရဖြင့် အာဇျဘားဂ (ဂျီအပိုင်း) နှစ်ခုကို ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုရမည်။ မီး၏ မြောက်ဘက်တွင် ‘ဒွါဒသာန္တ’ (dvādaśānta) စာတမ်းဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ တောင်ဘက်တွင်လည်း ထိုတူညီသော စာတမ်းဖြင့်၊ အလယ်တွင်လည်း ထိုနည်းတူ ပြုရမည်။
Verse 40
व्याहृत्या पद्ममध्यस्थं ध्यायेद्वह्निन्तु संस्कृतम् वैष्णवं सप्तजिह्वं च सूर्यकोटिसमप्रभम्
သန့်ရှင်းသော ဗျာဟෘတိ (vyāhṛti) များကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ ပူဇော်သန့်စင်ထားသော မီးကို ပဒ္မ (ကြာပန်း) အလယ်၌ တည်နေသည်ဟု ဓ్యာနပြုရမည်။ ထိုမီးသည် ဝိုင်ရှ္ဏဝ (Vaishnava) သဘောရှိ၍ လျှာ ၇ ခုရှိကာ နေတစ်ကောဋိများကဲ့သို့ တောက်ပရောင်ခြည်ရှိ၏။
Verse 41
चन्द्रवक्त्रञ्च सूर्याक्षं जुहुयाच्छतमष्ट च तदर्धञ्चाष्ट मूलेन अङ्गानाञ्च दशांशतः
‘လမုခ’ နှင့် ‘နေမျက်’ ဟူသော မန္တရဒေဝတားတို့အတွက် အာဟုတိ ၁၀၈ ကြိမ် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ထို၏ တစ်ဝက်ဖြစ်သော ၅၄ ကြိမ်ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထပ်မံ၍ မူလမန္တရဖြင့် အင်္ဂ (aṅga) အစိတ်အပိုင်းများအတွက် ပူဇော်မှုကို အဓိကအရေအတွက်၏ တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံအတိုင်း ပြုရမည်။
It begins with purification and threshold worship (prokṣaṇa, toraṇa/dvārapāla), proceeds through bhūta-śuddhi–nyāsa–mudrā and protective rites, establishes kalaśas (including lokapālas), and then installs Agni via yoni-mudrā before arranging implements and commencing oblations.
By explicitly defining Agni as the womb of beings and mantras and as the giver of liberation, and by placing Kuṇḍa-Lakṣmī (Prakṛti, tri-guṇa) at the ritual center—making correct external procedure a support for inner metaphysical realization.