Adhyaya 51

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । गते तस्मिन्दुराचारे गोभिले पापचेतसि । पद्मावती रुरोदाथ दुःखेन महतान्विता

Brāhmaṇī berkata: tatkala Gobhila yang durjana, berhati berdosa itu telah pergi, Padmāvatī pun menangis, ditimpa dukacita yang amat besar.

Verse 2

तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा सख्यः सर्वा द्विजोत्तम । पप्रच्छुस्तां राजकन्यां ताः सर्वाश्च वराननाः

Wahai brāhmaṇa yang utama, mendengar tangisannya, semua sahabatnya—gadis-gadis berwajah jelita—pun menyoal puteri raja itu.

Verse 3

कस्माद्रोदिषि भद्रं ते कथयस्व हि चेष्टितम् । क्व गतोऽसौ महाराजो माथुराधिपतिस्तव

Mengapa engkau menangis? Semoga sejahtera atasmu—ceritakanlah apa yang telah berlaku. Ke manakah perginya Mahārāja, penguasa Mathurā, tuanmu itu?

Verse 4

येन त्वं हि समाहूता प्रियेत्युक्त्वा वदस्व नः । ता उवाच सुदुःखेन रोदमाना पुनः पुनः

“Beritahulah kami mengapa engkau dipanggil, setelah disapa ‘Wahai Kekasih’.” Ditanya demikian, dia menjawab dalam dukacita yang mendalam, sambil menangis berulang-ulang.

Verse 5

तया आवेदितं सर्वं यज्जातं दोषसंभवम् । ताभिर्नीता पितुर्गेहं वेपमाना सुदुःखिता

Dia menceritakan semuanya—apa jua yang timbul daripada kesalahan dan pelanggaran. Kemudian para wanita itu membawanya ke rumah ayahnya; dia menggigil, amat dukacita.

Verse 6

मातुः समक्षं तस्यास्तु आचचक्षुस्तदा स्त्रियः । समाकर्ण्य ततो देवी गता सा भर्तृमंदिरम्

Di hadapan ibunya, para wanita ketika itu menyampaikan hal tersebut kepadanya. Setelah mendengarnya, wanita laksana dewi itu pun pergi ke kediaman suaminya.

Verse 7

भर्तारं श्रावयामास सुतावृत्तांतमेव हि । समाकर्ण्य ततो राजा महादुःखी अजायत

Sesungguhnya, dia menyampaikan kepada suaminya seluruh kisah tentang putera mereka. Mendengarnya, raja pun menjadi amat dukacita.

Verse 8

यानाच्छादनकं दत्वा परिवारसमन्विताम् । मथुरां प्रेषयामास गता सा प्रियमंदिरम्

Setelah memberinya kenderaan dan kain penutup, serta mengutusnya bersama para pengiring ke Mathurā, dia kemudian pergi ke kediaman kekasihnya.

Verse 9

सुतादोषं समाच्छाद्य पितामाता द्विजोत्तम । उग्रसेनस्तु धर्मात्मा पद्मावतीं समागताम्

Wahai yang terbaik antara para dvija, ayah dan ibu menutupi kesalahan puteri mereka; lalu Ugrasena yang berjiwa dharma bertemu Padmāvatī yang telah tiba.

Verse 10

स दृष्ट्वा मुमुदे चाशु उवाचेदं वचः पुनः । त्वया विना न शक्तोस्मि जीवितुं हि वरानने

Melihatnya, dia segera bersukacita lalu berkata lagi: “Wahai yang berwajah jelita, tanpa dirimu aku benar-benar tidak mampu hidup.”

Verse 11

बहुप्रभासि मे प्रीता गुणशीलैस्तु सर्वदा । भक्त्या सत्येन ते कांते पतिदैवत्यकैर्गुणैः

Wahai yang bersinar mulia, engkau sentiasa kukasihi kerana keluhuran budimu—dengan bhakti, dengan kebenaranmu, wahai kekasih, serta sifatmu yang memuliakan suami sebagai dewa pelindungmu.

Verse 12

समाभाष्य प्रियां भार्यां पद्मावतीं नरेश्वरः । तया सार्धं स वै रेमे उग्रसेनो नृपोत्तमः

Setelah bertutur mesra dengan isteri tercinta Padmāvatī, penguasa manusia—Raja Ugrasena, sebaik-baik pemerintah—bersuka ria dalam kebersamaan dengannya.

Verse 13

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयप्रदः । पद्मावती विजानाति तस्य गर्भस्य कारणम्

Janin yang menggerunkan itu semakin membesar, menjadi punca ketakutan bagi seluruh alam; namun Padmāvatī mengetahui sebab di sebalik kehamilan itu.

Verse 14

स्वोदरे वर्द्धमानस्य चिंतयंती दिवानिशम् । अनेन किमु जातेन लोकनाशकरेण वै

Mengenang yang sedang membesar dalam rahimnya, siang dan malam dia resah: “Apa gunanya melahirkan dia, yang benar-benar menjadi pemusnah dunia?”

Verse 15

अनेनापि न मे कार्यं दुष्टपुत्रेण सांप्रतम् । औषधीं पृच्छते सा तु गर्भपातस्य सर्वतः

Kini aku tiada urusan dengannya—dengan anak yang jahat itu. Maka dia bertanya ke serata tempat tentang herba ubatan untuk menggugurkan kandungan.

Verse 16

नारी महौषधीं सा हि विंदंती च दिने दिने । गर्भस्य पातनायैव उपाया बहुशः कृताः

Wanita itu benar-benar terus menemui herba ubatan yang amat mujarab dari hari ke hari; pelbagai ikhtiar dilakukan berulang kali semata-mata untuk menggugurkan kandungan.

Verse 17

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयंकरः । तामुवाच ततो गर्भः पद्मावतीं च मातरम्

Janin yang dahsyat itu semakin membesar, menakutkan seluruh alam. Lalu janin itu berkata kepada Padmāvatī, ibunya.

Verse 18

कस्मात्त्वं व्यथसे मातरौषधीभिर्दिनेदिने । पुण्येन वर्द्धते चायुः पापेनाल्पं तु जीवितम्

Wahai ibu, mengapa engkau bersedih hari demi hari kerana ubat-ubatan? Umur bertambah dengan puṇya (kebajikan), tetapi dengan pāpa (dosa) hidup menjadi singkat.

Verse 19

आत्मकर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । आमगर्भाः प्रयांत्यन्ये अपक्वास्तु महीतले

Dengan kematangan buah karma sendiri, makhluk hidup dan juga mati. Ada yang pergi ketika masih dalam rahim, sedangkan yang lain—masih belum matang—tetap berada di bumi.

Verse 20

जातमात्रा म्रियंतेऽन्ये कति ते यौवनान्विताः । बाला वृद्धाश्च तरुणा आयुषोवशतां गताः

Ada yang mati sebaik sahaja dilahirkan; betapa sedikit yang mencapai usia muda. Kanak-kanak, orang tua dan orang muda—semuanya dibawa pergi di bawah kekuasaan umur (waktu).

Verse 21

सर्वे कर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । ओषध्यो मंत्रदेवाश्च निमित्ताः स्युर्न संशयः

Semua makhluk hidup dan mati sebagai akibat pematangan karma mereka; ubat-ubatan, mantera, dan dewa hanyalah penyebab perantaraan—tiada keraguan tentang perkara ini.

Verse 22

मामेव हि न जानासि भवती यादृशो ह्यहम् । दृष्टः श्रुतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महाबलः

Sesungguhnya, kamu tidak mengenali siapa aku sebenarnya. Sebelum ini kamu telah melihat dan mendengar tentang Kālanemi yang perkasa.

Verse 23

दानवानां महावीर्यस्त्रैलोक्यस्य भयप्रदः । देवासुरे महायुद्धे हतोहं विष्णुना पुरा

Aku adalah pahlawan perkasa di antara para Danava, pembawa ketakutan bagi tiga dunia. Dalam perang besar antara Dewa dan Asura, aku pernah dibunuh oleh Vishnu.

Verse 24

साधयितुं च तद्वैरमागतोऽस्मि तवोदरम् । साहसं च श्रमं मातर्मा कुरुष्व दिन दिने

Dan untuk menyelesaikan permusuhan itu, aku telah datang ke dalam rahimmu. Ibu, janganlah melakukan pekerjaan berat dan menyusahkan diri hari demi hari.

Verse 25

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मातरं विरराम सः । मातोद्यमं परित्यज्य महादुःखादभूत्तदा

Setelah berkata demikian, wahai Brahmana yang terbaik, dia terdiam di hadapan ibunya; menghentikan usahanya, sang ibu kemudian diliputi kesedihan yang mendalam.

Verse 26

दशाब्दाश्च गता यावत्तावद्वृद्धिमवाप्तवान् । पश्चाज्जज्ञे महातेजाः कंसोभूत्स महाबलः

Apabila sepuluh tahun berlalu, dia pun mencapai kematangan; kemudian lahirlah Kaṃsa yang bercahaya agung—perkasa lagi kuat.

Verse 27

येन संत्रासिता लोकास्त्रैलोक्यस्य निवासिनः । यो हतो वासुदेवेन गतो मोक्षं न संशयः

Dia yang menakutkan para penghuni tiga alam—apabila dibunuh oleh Vāsudeva—mencapai moksha; tiada keraguan padanya.

Verse 28

एवं श्रुतं मया कांत भविष्यं तु भविष्यति । पुराणेष्वेव सर्वेषु निश्चितं कथितं तव

Demikianlah yang telah aku dengar, wahai kekasih; apa yang ditetapkan pasti akan terjadi. Dalam semua Purāṇa, hal ini telah dinyatakan kepadamu sebagai kepastian yang muktamad.

Verse 29

पितृगेहेस्थिता कन्या नाशमेवं प्रयाति सा । गृहावासाय मे कांत कन्या मोहं न कारयेत्

Seorang gadis yang tetap tinggal di rumah ayahnya akan binasa demikian. Maka, wahai kekasih, demi kehidupan berumah tangga, jangan biarkan anak perempuan menjadi punca khayalan dan keterikatan.

Verse 30

इमां दुष्टां महापापां परित्यज्य स्थिरो भव । प्राप्तव्यं तु महापापं दुःखं दारुणमेव च

Tinggalkan wanita yang jahat lagi berdosa besar ini, dan tetaplah teguh; jika tidak, engkau pasti menanggung dosa besar serta penderitaan yang dahsyat.

Verse 31

लोके श्रेयःकरं कांत तद्भुंक्ष्व त्वं मया सह । शूकर्युवाच । एतद्वाक्यं सुमंत्रं तु श्रुत्वा स हि द्विजोत्तमः

Dia berkata, “Wahai kekasih, jamahlah ini bersamaku; ia membawa kesejahteraan di dunia ini.” Demikian ujar Śūkarī. Mendengar kata-kata Sumantra itu, brahmana yang utama itu…

Verse 32

त्यागे मतिं चकारासौ समाहूता ह्यहं तदा । सकलं वस्त्रशृंगारं मम दत्तं शुभे शृणु

Kemudian dia bertekad untuk meninggalkan segala-galanya. Pada waktu itu aku dipanggil; dengarlah, wahai yang diberkati—dia menyerahkan kepadaku seluruh pakaian dan perhiasannya.

Verse 33

तवैव दुर्नयैर्विप्रः शिवशर्मा द्विजोत्तमः । गतो वै मतिमान्दुष्टे कुलदुष्टप्रचारिणि

Disebabkan oleh kelakuan burukmu sendiri, wahai wanita jahat yang menyebarkan aib dalam keluarga, brahmana utama Śivaśarmā—walau bijaksana—sesungguhnya telah dihalau pergi.

Verse 34

यत्र ते तिष्ठते भर्ता तत्र गच्छ न संशयः । तव यद्रोचते स्थानं यथादिष्टं तथा कुरु

Di mana pun suamimu tinggal, pergilah ke sana—tanpa ragu. Dan di tempat yang engkau sukai, lakukanlah tepat seperti yang telah diperintahkan.

Verse 35

एवमुक्त्वा महाभागे पितृमातृकुटुंबकैः । परित्यक्ता गता शीघ्रं निर्लज्जाहं वरानने

Setelah berkata demikian, wahai wanita yang mulia, ayah, ibu dan seluruh keluarga telah meninggalkan aku. Wahai yang berwajah jelita, aku pun segera pergi tanpa rasa malu.

Verse 36

न लभाम्यहमेवापि वासस्थानं सुखं शुभे । भर्त्सयंति च मां लोकाः पुंश्चलीयं समागता

Wahai wanita yang bertuah, aku bahkan tidak memperoleh tempat tinggal yang nyaman lagi suci; dan orang ramai yang berkumpul mencela aku, memanggilku wanita jalang.

Verse 37

अटमाना गता देशात्कुलमानेन वर्जिता । देशे गुर्जरके पुण्ये सौराष्ट्रे शिवमंदिरे

Dalam pengembaraan, dia meninggalkan tanah airnya, disingkirkan kerana keangkuhan pada keturunan; dan di bumi suci Gurjara, di Saurashtra, dia tiba di sebuah kuil Śiva.

Verse 38

वनस्थलेति विख्यातं नगरं वृद्धिसंकुलम् । अतीव पीडिता देवि क्षुधयाहं तदा शृणु

Ada sebuah kota terkenal bernama Vanasthalā, sarat dengan kemakmuran dan perkembangan. Wahai Dewi, pada waktu itu aku sangat menderita kerana kelaparan—dengarkanlah apa yang terjadi.

Verse 39

कर्परं हि करे गृह्य भिक्षार्थमुपचक्रमे । गृहिणां द्वारदेशेषु प्रविशामि सुदुःखिता

Dengan mangkuk sedekah di tangan, aku pun mula keluar untuk meminta sedekah; dalam dukacita yang mendalam, aku pergi ke ambang pintu rumah para penghuni.

Verse 40

मम रूपं विपश्यंति लोकाः कुत्संति भामिनि । न ददंते च मे भिक्षां पापा चेयं समागता

Melihat rupaku, orang ramai memandang hina aku, wahai wanita jelita. Mereka tidak memberi aku sedekah pun—takdir berdosa ini telah menimpaku.

Verse 41

एवं दुःखसमाहारा दारिद्र्यपरिपीडिता । अटंत्या च मया दृष्टं गृहमेकमनुत्तमम्

Demikianlah, dihimpit timbunan dukacita dan diseksa kemiskinan, ketika aku mengembara aku terlihat sebuah rumah yang tiada bandingnya.

Verse 42

तुंगप्राकारसंवेष्टं वेदशालासमन्वितम् । वेदध्वनिसमाकीर्णं बहुविप्रसमाकुलम्

Rumah itu dilingkungi benteng yang tinggi, dilengkapi balai pengajian Weda; dipenuhi gema bacaan Weda dan sesak oleh ramai brāhmaṇa.

Verse 43

धनधान्यसमाकीर्णं दासीदासैरलंकृतम् । प्रविवेश गृहं रम्यं लक्ष्मीमुदितमेव तत्

Dia memasuki rumah yang indah itu, sarat dengan harta dan bijirin, dihiasi dayang-dayang serta para pelayan—sesungguhnya kediaman itu seakan berseri oleh sukacita Dewi Lakṣmī sendiri.

Verse 44

तद्गृहं सर्वतोभद्रं तस्यैव शिवशर्मणः । भिक्षां देहीत्युवाचाथ सुदेवा दुःखपीडिता

Kemudian dia datang ke rumah yang serba bertuah milik Śivaśarman itu. Sudevā yang dihimpit dukacita berkata, “Berilah aku sedekah.”

Verse 45

शिवशर्माथ शुश्राव भिक्षाशब्दं द्विजोत्तमः । मंगलां नाम वै भार्यां लक्ष्मीरूपां वराननाम्

Lalu Śivaśarmā, brāhmaṇa yang paling utama, mendengar seruan meminta sedekah. Isterinya bernama Maṅgalā—berwajah dan berwujud laksana Dewi Lakṣmī, amat jelita rupanya.

Verse 46

तां हसन्प्राह धर्मात्मा शिवशर्मा महामतिः । इयं हि दुर्बला प्राप्ता भिक्षार्थं द्वारमागता

Sambil tersenyum, Śivaśarmā yang berjiwa dharma dan amat bijaksana berkata kepadanya: “Wanita ini datang ke pintu kita dalam keadaan lemah dan tidak berdaya, untuk memohon sedekah.”

Verse 47

समाहूय प्रिये चैनां देहि त्वं भोजनं शुभे । कृपया परयाविष्टा ज्ञात्वा मां तु समागताम्

“Wahai kekasih, panggillah dia ke mari dan, wahai yang membawa keberkatan, berikanlah makanan kepadanya. Dengan belas kasihan tertinggi, setelah mengetahui aku telah tiba, lakukanlah demikian.”

Verse 48

प्रोवाच मंगला कांतं दास्यामि प्रिय भोजनम् । एवमुक्त्वा च भर्तारं मंगला मंगलान्विता

Maṅgalā berkata kepada kekasihnya, “Wahai yang tercinta, aku akan menghidangkan makanan yang engkau gemari.” Setelah berkata demikian kepada suaminya, Maṅgalā—yang diliputi keberkatan—pun melaksanakannya.

Verse 49

पुनर्मां भोजयामास मिष्टान्नेन सुदुर्बलाम् । मामुवाच स धर्मात्मा शिवशर्मा महामुनिः

Kemudian dia memberiku makan sekali lagi—walaupun aku amat lemah—dengan hidangan manis. Lalu resi agung yang berjiwa dharma, Śivaśarmā, berkata kepadaku.

Verse 50

का त्वमत्र समायाता कस्य वा भ्रमसे जगत् । केन कार्येण सर्वत्र कथयस्व ममाग्रतः

“Siapakah engkau yang datang ke sini? Atau demi siapa engkau mengembara di dunia? Untuk urusan apakah engkau pergi ke merata tempat? Nyatakanlah dengan jelas di hadapanku.”

Verse 51

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । एकपंचाशत्तमोऽध्यायः

Demikianlah berakhir bab kelima puluh satu dalam Bhūmi-khaṇḍa Śrī Padma Purāṇa, dalam episod Vena, mengenai kisah suci Sukalā.

Verse 52

व्रीडयाधोमुखीजाता दृष्टो भर्ता यदा मया । मंगला चारुसर्वांगी भर्तारमिदमब्रवीत्

Tatkala aku melihat suamiku, aku menjadi muram, wajahku tertunduk kerana malu. Lalu Maṅgalā—indah anggota tubuhnya dan elok seluruhnya—berkata demikian kepada suaminya.

Verse 53

का चेयं हि समाचक्ष्व त्वां दृष्ट्वा हि विलज्जति । कथयस्व प्रसादेन का च एषा भविष्यति

Siapakah perempuan ini? Nyatakan dengan jelas—melihatmu sahaja dia menjadi malu. Mohon dengan ihsan: siapakah dia, dan apakah yang akan terjadi kepadanya?