Adhyaya 183

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मिश्रतीर्थमनुत्तमम् । त्रिसंगमेति विख्यातं सौरं तीर्थमनुत्तमम्

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, अनुपम मिश्रतीर्थास जावे; ते ‘त्रिसंगम’ म्हणून विख्यात असून सूर्यसंबंधी उत्तम तीर्थ, तीर्थांमध्ये अद्वितीय आहे।

Verse 2

सरस्वती हिरण्या च समुद्रश्चैव भामिनि । त्रयाणां संगमो यत्र दुष्प्राप्यो दैवतैरपि

हे भामिनि, तेथे सरस्वती, हिरण्या आणि समुद्र—या तिघांचा संगम आहे; तो संगमस्थळ देवांनाही दुष्प्राप्य आहे।

Verse 3

सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते

तेथील सर्व तीर्थांमध्ये हे प्रधान व उत्तम तीर्थ आहे; सूर्यपर्व येताच याची महिमा कुरुक्षेत्रापेक्षाही अधिक होते।

Verse 4

स्नानं दानं जपस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्

तेथे केलेले स्नान, दान आणि जप—सर्व काही कोटीगुण फलदायी होते।

Verse 5

मंकीश्वरान्महादेवि यावल्लिंगं कृतस्मरम् । एतस्मिन्नन्तरे देवि तीर्थानां दशकोटयः

हे महादेवी, मंकीश्वरापासून कृतस्मर नामक लिंगापर्यंत—त्या अवकाशात, देवी, दहा कोटी तीर्थे आहेत।

Verse 6

कृमिकीटपतंगाश्च श्वपचा वा नराधमाः । सोऽपि स्वर्गमवाप्नोति किं पुनर्भावितात्मवान्

तेथे कृमी, कीट, पतंग व पक्षी—किंवा श्वपच व नराधमही स्वर्ग प्राप्त करतात; मग भावित-शुद्ध आत्मा असलेला किती अधिक!

Verse 7

तत्र पीतानि वस्त्राणि काञ्चनं सुरभिस्तथा । ब्राह्मणाय प्रदातव्या सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

तेथे यात्रेचे संपूर्ण फळ इच्छिणाऱ्यांनी विधिपूर्वक ब्राह्मणाला पिवळी वस्त्रे, सुवर्ण आणि उत्तम गाय दान करावी।

Verse 8

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् । तर्पिताः पितरस्तेन यावच्चन्द्रार्कतारकम्

कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला जो स्नान करून पितरांचे तर्पण करतो, त्याने तृप्त झालेले पितर चंद्र-सूर्य-ताऱ्यांपर्यंत तृप्त राहतात।

Verse 9

एतत्त्रिसंगमं देवि महापातकनाशनम् । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्यां तु विशेषतः

हे देवी, हे त्रिसंगम महापातकांचा नाश करणारे आहे. त्रैलोक्यात ते दुर्लभ आहे—विशेषतः वैशाख महिन्यात।

Verse 10

वृषो त्सर्गो विशेषेण तत्र कार्यो नरोत्तमैः । सर्वपापविनाशाय पितॄणां प्रीतये प्रिये

प्रिये, तेथे नरश्रेष्ठांनी विशेषतः वृषोत्सर्ग (बैलदान/मुक्तिदान) करावा—सर्व पापांचा नाश व्हावा आणि पितर प्रसन्न व्हावेत म्हणून।

Verse 183

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी सहस्र श्लोकांच्या संहितेत, सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्र-माहात्म्य’ मध्ये ‘त्रिसंगम-माहात्म्य-वर्णन’ नामक एकशे त्र्याऐंशीवा अध्याय समाप्त झाला।