Adhyaya 2

Mantra 1

कृष्णो॑ऽस्याखरे॒ष्ठोऽग्नये॑ त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑मि॒ । वेदि॑रसि ब॒र्हिषे॑ त्वा॒ जुष्टां॒ प्रोक्षा॑मि । ब॒र्हिर॑सि स्रु॒ग्भ्यस्त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑मि ॥

तू कृष्ण (काळा) आहेस; खरने (खुरचणे/तुरपणे) यासाठी अत्यंत योग्य आहेस. अग्नीसाठी—जुष्ट तुला—मी प्रोक्षण करतो. तू वेदी आहेस; बर्हिषासाठी—जुष्ट तुला—मी प्रोक्षण करतो. तू बर्हिष आहेस; स्रुग् (स्रुवा-डाव) यांसाठी—जुष्ट तुला—मी प्रोक्षण करतो.

Mantra 2

अदि॑त्यै॒ व्युन्द॑नमसि॒ । विष्णो॑ स्तु॒पोऽस्यूर्ण॑म्म्रदसं त्वा स्तृणामि स्वास॒स्थां दे॒वेभ्यो॒ भुव॑पतये॒ स्वाहा॒ । भुव॑नपतये॒ स्वाहा॑ । भू॒तानां॒ पत॑ये॒ स्वाहा॑ ॥

अदितीसाठी तू विस्तार करणारे (आच्छादन) आहेस. तू विष्णूचा स्तूप (गुच्छ) आहेस. ऊनासारखा मृदू, कोमल तुला मी पसरतो—देवांसाठी सुस्थिर आसन व्हावे म्हणून. भूपतये स्वाहा. भुवनपतये स्वाहा. भूतानां पतये स्वाहा.

Mantra 3

ग॒न्ध॒र्वस्त्वा॑ वि॒श्वाव॑सुः॒ परि॑दधातु॒ विश्व॒स्यारि॑ष्टयै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः । इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒ दक्षि॑णो॒ विश्व॒स्यारि॑ष्ट॒यै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः। मि॒त्रावरु॑णौ त्वोत्तर॒तः परि॑धत्तां ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा विश्व॒स्यारि॑ष्ट॒यै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः

गंधर्व विश्वावसु तुला परितः वेढो—सर्वाच्या अक्षत-रक्षणासाठी; तू यजमानाची परिधी (आवरण-रेषा) आहेस. ‘इड्’—अग्नी, स्तुत्य आहे. तू इंद्राचा उजवा बाहू आहेस—सर्वाच्या अक्षत-रक्षणासाठी; तू यजमानाची परिधी आहेस. ‘इड्’—अग्नी, स्तुत्य आहे. मित्र-वरुण तुला उत्तर दिशेकडून, ध्रुव धर्माने, परितः वेढोत—सर्वाच्या अक्षत-रक्षणासाठी; तू यजमानाची परिधी आहेस. ‘इड्’—अग्नी, स्तुत्य आहे.

Mantra 4

वी॒तिहो॑त्रं त्वा कवे द्यु॒मन्त॒ᳪ समि॑धीमहि । अग्ने॑ बृ॒हन्त॑मध्व॒रे ॥

हे कवी! वीतिहोत्र (ज्याचे होत्र/आहुती विधिपूर्वक वहन होते) असा तू—द्युमन्त (दीप्तिमान) तू—आम्ही प्रज्वलित करतो; हे अग्नी! अध्वर (यज्ञ) मध्ये, बृहन्त (महान) तू।

Mantra 5

स॒मिद॑सि । सूर्य॑स्त्वा पु॒रस्ता॑त् पातु॒ कस्या॑श्चिद॒भिश॑स्त्यै । सवि॒तुर्बा॒हू स्थ॒ ऊर्ण॑म्म्रदसं त्वा स्तृणामि स्वास॒स्थं दे॒वेभ्य॒ आ त्वा॒ वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्याः स॑दन्तु ॥

तू समिधा (इंधन) आहेस. पूर्व दिशेकडून सूर्य तुझा कोणाच्याही अभिशापापासून रक्षण करो. तुम्ही सवितृचे बाहू आहात. मृदु करणाऱ्या लोकराने मी तुला पसरतो—देवांसाठी सुस्थिर, सु-आसीन विश्रांतीस्थान. तुझ्यावर वसु, रुद्र आणि आदित्य येऊन बसोत.

Mantra 6

घृ॒ताच्य॑सि जु॒हूर्नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । घृ॒ताच्य॑स्युप॒भृन्नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । घृ॒ताच्य॑सि ध्रु॒वा नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । ध्रु॒वा अ॑सदन्नृ॒तस्य॒ योनौ॒ । ता वि॑ष्णो पाहि पाहि य॒ज्ञं पाहि य॒ज्ञप॑तिं पाहि मां य॑ज्ञ॒न्य॒म् ॥

तू घृताची आहेस; नावाने तू ‘जुहू’ आहेस. या प्रिय धामात येथे बस; तू प्रिय व ऋत-सत्य आसन होतीस. तू घृताची आहेस; नावाने ‘उपभृत्’ आहेस. या प्रिय धामात येथे बस; तू प्रिय व ऋत-सत्य आसन होतीस. तू घृताची आहेस; नावाने ‘ध्रुवा’ आहेस. या प्रिय धामात येथे बस; तू प्रिय व ऋत-सत्य आसन होतीस—प्रिय धामात प्रिय व ऋत-सत्य आसन होतीस. ध्रुवा ऋताच्या योनीस्थानी आसनस्थ होवो. हे विष्णो, त्यांचे रक्षण कर; यज्ञाचे रक्षण कर, यज्ञपतीचे रक्षण कर, आणि मला—यज्ञसंबंधी (यज्ञन्य)—रक्षण कर.

Mantra 7

अग्ने॑ वाजजि॒द्वाजं॑ त्वा सरि॒ष्यन्तं॑ वाज॒जित॒ᳪ सम्मा॑र्ज्मि । नमो॑ दे॒वेभ्य॑: स्व॒धा पि॒तृभ्य॑: सु॒यमे॑ मे भूयास्त॒म्

हे अग्नी! वाजजित् (वाज/पुरस्काराचा विजेता) असा तू—वाज (पुरस्कार) म्हणून—तू वेगाने पुढे धावण्यास सिद्ध असताना, त्या वाजजित् तुला मी सम्यक् मार्जन करून (पुसून) शुद्ध करतो. देवांना नमः; पितरांना स्वधा—ही दोन्ही माझ्यासाठी सुयम (सुसंयम/सुसंस्था) व योग्य मार्गदर्शन देणारी ठरोत।

Mantra 8

अस्क॑न्नम॒द्य दे॒वेभ्य॒ आज्य॒ᳪ संभ्रि॑यास॒मङ्घ्र॑णा विष्णो॒ मा त्वाव॑क्रमिषं वसु॑मतीमग्ने ते छा॒यामुप॑स्थेषं॒ विष्णो॒ स्थान॑मसीत इन्द्रो॑ वी॒र्य॒मकृणोदू॒र्ध्वो॑ऽध्व॒र आस्था॑त्

आज देवांसाठी हे आज्य अस्कन्न (न सांडता) मी विधिपूर्वक संचित करीन. हे विष्णो, माझ्या पावलाने मी तुला तुडवू नये—त्या वसुमती (भूमी) वर. हे अग्ने, तुझ्या छायेत मी आश्रय घेईन. हे विष्णो, तूच स्थान आहेस. इंद्राने वीर्य (पराक्रम) केले; यज्ञ ऊर्ध्व होऊन स्थिर झाला।

Mantra 9

अग्ने॒ वेर्हो॒त्रं वेर्दू॒त्यमव॑तां॒ त्वां द्यावा॑पृथि॒वी अव॒ त्वं द्यावा॑पृथि॒वी स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वेभ्य इन्द्र॒ आज्ये॑न ह॒विषा॑ भू॒त्स्वाहा॒ सं ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ः

हे अग्ने, निश्चयच तुझे होतृत्व, निश्चयच तुझे दूतत्व तुझे रक्षण करो; द्यावा-पृथिवी तुझे रक्षण करो. हे द्यावा-पृथिवी, आणि हे स्विष्टकृत् (सु-आहुती सिद्ध करणारा) अग्नि—देवांसाठी, हे इंद्रा, घृत व हवि यांसह प्रभावी हो—स्वाहा। ज्योतीशी संयुक्त होऊन (तू) ज्योतिर्मय हो.

Mantra 10

मयी॒दमिन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॑धात्व॒स्मान् रायो॑ म॒घवा॑नः सचन्ताम् । अ॒स्माक॑ᳪ सन्त्वा॒शिष॑: स॒त्या न॑: सन्त्वा॒शिष॒ उप॑हूता पृथि॒वी मा॒तोप॒ मां पृ॑थि॒वी मा॒ता ह्व॑यताम॒ग्निराग्नी॑ध्रा॒त्स्वाहा॑

हे इंद्रा, हे इंद्र, हे इंद्रिय-बल माझ्यात धारण कर; आणि दानशील मघवान् (इंद्र) यांची संपत्ती आम्हांशी संलग्न राहो. आमच्या आशीर्वाद सत्य असोत; आमच्या आशीर्वाद सत्य असोत. आहूत होऊन माता पृथ्वी माझ्याजवळ येवो; माता पृथ्वी मला हाक मारो. अग्नीध्र-स्थानातून—स्वाहा।

Mantra 11

उप॑हूतो॒ द्यौष्पि॒तोप॒ मां द्यौ॑ष्पि॒ता ह्व॑यताम॒ग्निराग्नी॑ध्रा॒त्स्वाहा॑ । दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । प्रति॑गृह्णाम्य॒ग्नेष्ट्वा॒स्ये॒न॒ प्राश्ना॑मि

मी आहूत आहे; द्यौः-पिता मला येथे बोलावो; आग्नीध्र-आसनातून अग्नि (येवो)—स्वाहा। देव सवितृच्या प्रसवाने (प्रेरणेने), अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषन्‌च्या हातांनी, मी तुला ग्रहण करतो. मी तुला प्रतिगृह्णामि; अग्नीच्या मुखाने मी तुला प्राश्नामि.

Mantra 12

ए॒तं ते॑ देव सवितर्य॒ज्ञं प्राहु॒र्बृह॒स्पत॑ये ब्र॒ह्मणे॑ । तेन॑ य॒ज्ञम॑व॒ तेन॑ य॒ज्ञप॑तिं॒ तेन॒ माम॑व

हे देव सवितृ, तुझा हा यज्ञ त्यांनी बृहस्पतीसाठी, ब्रह्मणासाठी असा घोषित केला आहे. त्याच्याद्वारे यज्ञाचे रक्षण कर; त्याच्याद्वारे यज्ञपतीचे रक्षण कर; त्याच्याद्वारे माझेही रक्षण कर।

Mantra 13

मनो॑ जू॒तिर्जु॑षता॒माज्य॑स्य॒ बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञमि॒मं त॑नोत्वरि॑ष्टं य॒ज्ञᳪ समि॒मं द॑धातु । विश्वे॑ दे॒वास॑ इ॒ह मा॑दयन्ता॒मो३म्प्रति॑ष्ठ

मन—जो प्रेरक वेग आहे—आज्यात (तुपात) प्रसन्न होवो. बृहस्पती हा यज्ञ अविघ्नपणे विस्तारो; हा यज्ञ येथे योग्य क्रमाने स्थापन करो. सर्व देव येथे आनंदित होवोत. ॐ—प्रतिष्ठित होवो.

Mantra 14

ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित्तया॒ वर्ध॑स्व॒ चा च॑ प्यायस्व । व॒र्धि॒षी॒महि॑ च व॒यमा च॑ प्यासिषीमहि । अग्ने॑ वाजजि॒द्वाजं॑ त्वा ससृ॒वाᳪसं॑ वाज॒जित॒ᳪ सम्मा॑र्ज्मि

हे अग्ने, ही समिधा तुझ्यासाठी आहे; हिच्यामुळे तू वाढ आणि पुष्ट हो. आम्हीही वाढू, आम्हीही पुष्ट होऊ. हे अग्ने, वाजजित (विजेता), तुला—वाजजित, बळाने प्रवाही—मी पूर्णपणे मार्जन करून स्वच्छ करतो.

Mantra 15

अ॒ग्नीषोम॑यो॒रुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । अ॒ग्नीषोमौ॒ तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि । इ॒न्द्रा॒ग्न्योरुज्जि॑ति॒मनूज्जे॑षं॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेन॒ प्रोहा॑मि । इ॒न्द्रा॒ग्नी तमप॑नुदतां॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मो वाज॑स्यैनं प्रस॒वेनापो॑हामि

अग्नी–सोम यांच्या प्रेरणेने, विजय मिळवून, मी पुढेही ‘वाज’ (पुरस्कार/विजयफळ) जिंकू; त्यांच्या प्रेरणेने बलप्राप्तीसाठी मी माझ्यापासून (सर्व) अडथळे दूर करतो. जो आमचा द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो, त्या पुरुषाला अग्नी–सोम दूर ढकलोत; वाजाच्या प्रेरणेने मी त्याला दूर करतो. इंद्र–अग्नी यांच्या प्रेरणेने, विजय मिळवून, मी पुढेही ‘वाज’ जिंकू; त्यांच्या प्रेरणेने बलप्राप्तीसाठी मी माझ्यापासून (सर्व) अडथळे दूर करतो. जो आमचा द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो, त्या पुरुषाला इंद्र–अग्नी दूर ढकलोत; वाजाच्या प्रेरणेने मी त्याला दूर करतो.

Mantra 16

वसु॑भ्यस्त्वा रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा॒ संजा॑नाथां द्यावापृथिवी मि॒त्रावरु॑णौ त्वा॒ वृष्ट्या॑वताम् । व्यन्तु॒ वयो॒क्तᳪ रिहा॑णा म॒रुतां॒ पृषतीर्गच्छ व॒शा पृश्नि॑र्भू॒त्वा दिवं॑ गच्छ॒ ततो॑ नो॒ वृष्टि॒माव॑ह । च॒क्षु॒ष्पा अ॑ग्नेऽसि॒ चक्षु॑र्मे पाहि

वसूंकरिता तुला; रुद्रांकरिता तुला; आदित्यांकरिता तुला. द्यावा‑पृथिवी तुला ऐक्यात संजोडो; मित्र‑वरुण तुला वर्षेने संपन्न करो. येथे कुरतडून‑क्षीण करणाऱ्या पंखधारी (अपायकारक) शक्ती दूर जावोत. मरुतांच्या ठिपक्यांच्या दलासारखा पुढे जा; वशा (वांझ गाय) होऊन, पृष्णी होऊन, दिवं (स्वर्ग) गाठ; तेथून आम्हांसाठी वर्षा आण. हे अग्ने, तू चक्षुष्मान आहेस; माझ्या चक्षूचे रक्षण कर.

Mantra 17

यं प॑रि॒धिं प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने॑ देव प॒णिभि॑र्गु॒ह्यमा॑नः । तं त॑ ए॒तमनु॒ जोषं॑ भराम्ये॒ष नेत्त्वद॑पचे॒तया॑ता अ॒ग्नेः प्रि॒यं पाथोऽपी॑तम् ॥

हे अग्ने, हे देव! पणिंनी गुप्त केलेला असताना तू ज्या परिधी (भोवती ठेवायची समिध) स्वतःभोवती स्थापिली होतीस—तीच मी आता तुझ्या प्रसन्न स्वीकारासाठी तुझ्याकडे आणीत आहे. ती तुझ्यापासून दूर जाऊन आम्हाला प्रमादात (अवधानभंगात) नेऊ नये. हे अग्नीचे प्रिय ‘पाथ’ (पेय/रस) आहे, विधिपूर्वक पिलेले.

Mantra 18

स्र॒वभा॑गा स्थे॒षा बृ॒हन्त॑: प्रस्तरे॒ष्ठाः प॑रि॒धेया॑श्च दे॒वाः । इ॒मां वाच॑म॒भि विश्वे॑ गृ॒णन्त॑ आ॒सद्या॒स्मिन् बर्हिषि॑ मादयध्व॒ ᳪ स्वाहा॒ वाट्

हे देवहो! ज्यांचा भाग स्रवणाऱ्या (स्रव) हविरूप अर्पणात आहे, जे स्थिर, महान, प्रस्तरावर सर्वाधिक प्रतिष्ठित आहेत, आणि जे परिधी म्हणून चारही बाजूंनी स्थापिले जातात—तुम्ही सर्वजण आमच्या या वाणीचे स्तवन करीत, या बर्हिषावर आसनस्थ होऊन आनंदित व्हा. स्वाहा! वाट्!

Mantra 19

घृ॒ताची॑ स्थो॒ धुर्यौ॑ पातᳪ सु॒म्ने स्थ॑: सु॒म्ने मा॑ धत्तम् । यज्ञ॒ नम॑श्च त॒ उप॑ च य॒ज्ञस्य॑ शि॒वे संति॑ष्ठस्व॒ स्विष्टे मे॒ संति॑ष्ठस्व

तुम्ही दोघे घृत-गामी (घृताची) आहात; जुव्यास योग्य (धुर्य) होऊन आमचे रक्षण करा. तुम्ही दोघे सुम्न (अनुग्रह) मध्ये स्थिर रहा; त्याच अनुग्रहात मला धरा. हे यज्ञा! तुला नमस्कार; मी तुझ्या समीप येतो. यज्ञाच्या शिव (मंगल) स्थानी तू स्थिर हो; माझ्यासाठी जे स्विष्ट (सु-आहुती) आहे त्यात तू स्थिर हो.

Mantra 20

अग्ने॑ऽदब्धायोऽशीतं पा॒हि मा॑ दि॒द्योः पा॒हि प्रसि॑त्यै पा॒हि दुरि॑ष्टयै पा॒हि दु॑रद्म॒न्या अ॑वि॒षं न॑: पि॒तुं कृ॑णु सु॒षदा॒ योनौ॒ स्वाहा॒ वाड॒ग्नये॑ संवे॒शप॑तये॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै यशोभ॒गिन्यै॒ स्वाहा॑

हे अग्ने! अदब्ध (अपराजित) होऊन शीतल रक्षक बनून माझे रक्षण कर. दीप्त ज्वालेपासून माझे रक्षण कर; फास/बंधन (प्रसिति) यापासून रक्षण कर; दुष्ट हेतूने होणाऱ्या आघातापासून (दुरिष्टि) रक्षण कर; दुष्ट-मनापासून (दुरद्मन्या) रक्षण कर. आमच्यासाठी हे पान/पेय अविष (अहानिकारक) कर; ते सुस्थिर करून त्याच्या योग्य आश्रयात (योनि) स्थापित कर. स्वाहा! वाक्-अग्नी, संवेेशपती (सुरक्षित निवासाचा स्वामी) अग्नीला स्वाहा! यशोभागिनी सरस्वतीला स्वाहा!

Mantra 21

वे॒दो॒ऽसि॒ येन॒ त्वं दे॑व वेद दे॒वेभ्यो॑ वे॒दोऽभ॑व॒स्तेन॒ मह्यं॑ वे॒दो भू॑याः । देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः

तू वेद आहेस; ज्याद्वारे, हे देवा, तू जाणतोस, आणि ज्याद्वारे तू देवांसाठी वेद झालास—त्याच्याच द्वारे माझ्यासाठीही वेद हो. हे देवहो, मार्गांचे ज्ञाते! मार्ग जाणून मार्गावरच चला. हे मनस्पती (मनाचा स्वामी) देवा! हा यज्ञ—स्वाहा!—वायूमध्ये स्थापित कर.

Mantra 22

संब॒र्हिर॑ङ्क्ताᳪ ह॒विषा॑ घृ॒तेन॒ समा॑दि॒त्यैर्वसु॑भि॒: सम्म॒रुद्भि॑: । समिन्द्रो॑ वि॒श्वदे॑वेभिरङ्क्तां दि॒व्यं नभो॑ गच्छतु॒ यत् स्वाहा॑ ॥

पवित्र बर्हि हवीने, घृताने अभ्यक्त होवो—आदित्यांसह, वसूंंसह, मरुतांसह. इंद्रही विश्वदेवांसह त्यास अभ्यक्त करो. ‘स्वाहा’सहित ते (हवि) दिव्य नभ/आकाशास प्राप्त होवो.

Mantra 23

कस्त्वा॒ विमु॑ञ्चति॒ स त्वा॒ विमु॑ञ्चति॒ कस्मै॑ त्वा॒ विमु॑ञ्चति॒ तस्मै॑ त्वा॒ विमु॑ञ्चति । पोषा॑य॒ रक्ष॑सां भा॒गो॒ऽसि

तुला मुक्त कोण करतो? तोच तुला मुक्त करतो. कोणासाठी तो तुला मुक्त करतो? त्याच्यासाठीच तुला मुक्त करतो. तू पोषण/समृद्धीसाठी आहेस; तू राक्षसांचा भाग आहेस.

Mantra 24

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ विद॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

आम्ही तेज (वर्चस्) सहित, दूध (पयस्) सहित, आमच्या देहांसह एकत्र आलो आहोत; मनाने, कल्याणकारी (शिव) शक्तीसह आम्ही एकचित्त आहोत. उदार दाता त्वष्टा आमच्यासाठी धन-समृद्धीचे यथाविधि विधान करो; आणि आमच्या देहाला चिकटलेला जो काही दोष/कलंक असेल तो तो पुसून टाको.

Mantra 25

दि॒वि विष्णु॒र्व्य॒क्रᳪस्त॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा॒ ततो॒ निर्भ॑क्तो॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मोऽन्तरि॑क्षे॒ विष्णु॒र्व्य॒क्रᳪस्त॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा॒ ततो॒ निर्भ॑क्तो॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः पृ॑थि॒व्यां विष्णु॒र्व्य॒क्रᳪस्त गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा॒ ततो॒ निर्भ॑क्तो॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मोऽस्मादन्ना॑ द॒स्यै प्र॑ति॒ष्ठाया॒ अग॑न्म॒ स्वः सं ज्योति॑षाभूम

दिव्यात विष्णूने जगती छंदाने व्यापक पाऊल टाकले; तेथून तो छिन्न होवो—जो आम्हांवर द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो. अंतरिक्षात विष्णूने त्रिष्टुभ छंदाने व्यापक पाऊल टाकले; तेथून तो छिन्न होवो—जो आम्हांवर द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो. पृथ्वीवर विष्णूने गायत्री छंदाने व्यापक पाऊल टाकले; तेथून तो छिन्न होवो—जो आम्हांवर द्वेष करतो आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो. या अन्नाच्या बळावर दस्युच्या विरोधात प्रतिष्ठित होऊन आम्ही स्वः (स्वर्ग) येथे गेलो; आम्ही ज्योतीशी संयुक्त झालो.

Mantra 26

स्व॒यं॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ र॒श्मिर्व॑र्चो॒दा अ॑सि॒ वर्चो॑ मे देहि । सूर्य॑स्या॒वृत॒मन्वाव॑र्ते

तू स्वयंभू आहेस; तू श्रेष्ठ किरण आहेस; तू तेज देणारा (वर्चोदा) आहेस—मला तेज दे. हे सूर्याच्या परत येणाऱ्या मार्गाचे अनुसरण करते.

Mantra 27

अग्ने॑ गृहपते सुगृहप॒तिस्त्वया॑ग्ने॒ऽहं गृ॒हप॑तिना भूयासᳪ सुगृहप॒तिस्त्वं मया॑ऽग्ने गृ॒हप॑तिना भूयाः । अ॒स्थू॒रि णौ॒ गार्ह॑पत्यानि सन्तु श॒तᳪ हिमा॒: सूर्य॑स्या॒वृत॒मन्वाव॑र्ते

हे अग्ने, गृहपते! तुझ्यासह, हे अग्ने, मी सुगृहपति होऊन गृहपति व्हावे; आणि माझ्यासह, हे अग्ने, तू सुगृहपति होऊन गृहपति व्हावा. आमच्या दोघांसाठी गार्हपत्य (गार्हपत्याग्नी) संबंधी गोष्टी अखंड राहोत; शंभर हिवाळेपर्यंत सूर्याचा परतणारा मार्ग निरंतर फिरत राहो.

Mantra 28

अग्ने॑ व्रतपते व्र॒तम॑चारिषं॒ तद॑शकं॒ तन्मे॑ऽराधी॒दम॒हं य ए॒वास्मि॒ सो॒ऽस्मि

हे अग्ने, व्रतपते! मी व्रताचे आचरण केले; ते मी पूर्ण करू शकलो. ते माझ्यासाठी सिद्ध/सफल होवो. मी तोच आहे—मी खरोखर जो आहे, तोच मी आहे.

Mantra 29

अ॒ग्नये॑ कव्य॒वाह॑नाय॒ स्वाहा॒ । सोमा॑य पितृ॒मते॒ स्वाहा॑ । अप॑हता॒ असु॑रा॒ रक्षाँ॑सि वेदि॒षद॑ः ॥

अग्नीस—कव्यवाहन (पितरांसाठी हवि वाहणारा) यास स्वाहा। सोमास—पितृमति (पितरांसह) यास स्वाहा। असुर परावृत्त झालेत; वेदिसद् (वेदीभूमीवर बसलेले) राक्षस परावृत्त झालेत.

Mantra 30

ये रू॒पाणि॑ प्रतिमु॒ञ्चमा॑ना॒ असु॑राः॒ सन्त॑: स्व॒धया॒ चर॑न्ति । प॒रा॒पुरो॑ नि॒पुरो॒ ये भर॑न्त्य॒ग्निष्टाल्लो॒कात्प्रणु॑दात्य॒स्मात्

जे असुर नित्य नवे-नवे रूप धारण करून, स्वधा-शक्तीने संचार करतात—दूरचे शत्रू असोत वा जवळचे शत्रू, जे आक्रमण घेऊन येतात—त्यांना तो या लोकातून, अग्निष्टाल-लोकातून, हाकलून देतो.

Mantra 31

अत्र॑ पितरो मादयध्वं यथाभा॒गमावृ॑षायध्वम् । अमी॑मदन्त पि॒तरो॑ यथाभा॒गमावृ॑षायिषत ॥

येथे, हे पितृगणहो, तुम्ही आनंदित व्हा; आपल्या-आपल्या भागाप्रमाणे जवळ या. पितृगण आनंदित झाले आहेत; आपल्या-आपल्या भागाप्रमाणे ते जवळ आले आहेत.

Mantra 32

नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य॒ नमो॑ वः पितर॒ः शोषा॑य॒ नमो॑ वः पितरो जी॒वाय॒ नमो॑ वः पितरः स्व॒धायै॒ नमो॑ वः पितरो घो॒राय॒ नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे॒ नमो॑ वः पितर॒ः पित॑रो॒ नमो॑ वो गृ॒हान्न॑ः पितरो दत्त स॒तो व॑ः पितरो देष्मै॒तद्व॑ः पितरो॒ वास॒ आध॑त्त

हे पितरहो, रसासाठी तुम्हांला नमस्कार; हे पितरहो, शोष (क्षय/शुष्कता) यासाठी नमस्कार; हे पितरहो, जीवासाठी नमस्कार; हे पितरहो, स्वधेसाठी नमस्कार; हे पितरहो, घोरासाठी नमस्कार; हे पितरहो, मन्यु (क्रोध/तेज) यासाठी नमस्कार। हे पितरहो—हे पितरहो, तुम्हांला नमस्कार। हे पितरहो, आम्हांसाठी गृह/आश्रय द्या; हे पितरहो, हे आम्ही तुमच्यासाठी अर्पण करीत आहोत; हे पितरहो, हा वास (निवास/आश्रय) तुम्ही धारण करा/स्वीकारा.

Mantra 33

आध॑त्त पितरो॒ गर्भं॑ कुमा॒रं पुष्क॑रस्रजम् । यथे॒ह पुरु॒षोऽस॑त्

हे पितृगण! पुष्करमाळेने विभूषित त्या कुमाररूप गर्भास स्थापित करा, ज्यायोगे येथे पुरुषाचा जन्म होवो.

Mantra 34

ऊर्जं॒ वह॑न्तीर॒मृतं॑ घृ॒तं पय॑: की॒लालं॑ परि॒स्रुत॑म् । स्व॒धा स्थ॑ त॒र्पय॑त मे पि॒तॄन्

हे ऊर्जावाहिन्यो! अमृत, घृत, पयः, कीलाल आणि परि-स्रुत (सुविशुद्ध) पेय—तुम्ही स्वधा व्हा; आणि माझ्यासाठी पितरांना तृप्त करा.