
Rurudaityavadhaḥ, Cāmuṇḍā-Kālarātri-stutiḥ, Trīśakti-prakāśaś ca
Mythic-Theology (Devī-Māhātmya) with Ritual/Protective Phalaśruti
ഈ അധ്യായത്തിൽ വരാഹൻ പൃഥിവിയോട് നീലഗിരിയിൽ തപസ്സനുഷ്ഠിക്കുന്ന താമസീ രൗദ്രീ ശക്തി—കാലരാത്രി/ചാമുണ്ഡാ—യെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭവകഥ പറയുന്നു. സമുദ്രത്തിലെ രത്നസമൃദ്ധ നഗരത്തിന്റെ അധിപനായ ദൈത്യൻ റുരു ലോകങ്ങളെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ ദേവന്മാർ പരാജിതരായി ദേവി വസിക്കുന്ന പർവതത്തിലേക്ക് ശരണം ചെല്ലുന്നു. ദേവി അനവധി അനുചരീ ദേവിമാരെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി ദൈത്യസേനയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. റുരു മോഹിനീ മായയാൽ ദേവന്മാരെ നിദ്രപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ദേവി അവനെ വധിച്ച് അവന്റെ ത്വക്കും ശിരസ്സും സ്വീകരിച്ച് ‘ചാമുണ്ഡാ’ എന്ന നാമം പ്രാപിക്കുന്നു. അനുചരികൾ ആഹാരം ചോദിക്കുമ്പോൾ ഗൃഹസീമകൾ/വാതിൽപ്രാന്തങ്ങൾ പോലുള്ള അതിരിടങ്ങളും ദുര്ബലരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും നിയന്ത്രിത ‘ബലി’വിധി രുദ്രൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് രുദ്രൻ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവസാനം ശ്വേതാ-സാത്ത്വികീ, രക്താ-രാജസീ, കൃഷ്ണാ-താമസീ എന്ന ത്രിശക്തി സിദ്ധാന്തവും ശ്രവണം, പാരായണം, ലേഖനം, പൂജ എന്നിവയിലൂടെ സംരക്ഷണം, ലോകപുനഃസ്ഥാപനം, രാജ്യലാഭം എന്നിവയുടെ ഫലശ്രുതിയും പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Varāha addresses Pṛthivī and introduces the raudrī tāmāsī śakti, Kālarātri/Cāmuṇḍā, engaged in fierce tapas on Nīlagiri, establishing her as a regulatory cosmic force invoked when ordinary deva-protection fails.
Ruru’s oceanic kingship and assault on the worlds; Devas’ flight to Nīlagiri and refuge with the Devī; Manifestation of innumerable attendant goddesses and the rout of daitya forces; Ruru’s māyā causing mass sleep and the Devī’s counteraction; Cāmuṇḍā naming/etymology via taking carma and muṇḍa; Rudra’s regulation of bali to domesticate attendant hunger; Rudra’s hymn and the trīśakti (threefold power) doctrine; Phalaśruti for śravaṇa/pāṭha/lekhana/pūjā tied to navamī/aṣṭamī/caturdaśī
The daitya-king Ruru, ruling a jewel-rich oceanic city under a Brahmā-granted boon, assaults the worlds; the devas are routed and seek refuge at Nīlagiri. The Devī manifests innumerable attendant goddesses who devastate the daitya host, but Ruru counters with māyā that induces mass sleep among the devas.
Kālarātri breaks the delusion, strikes down Ruru, and takes his skin (carma) and head (muṇḍa), thereby receiving/confirming the epithet “Cāmuṇḍā.” The attendants’ dangerous hunger is then domesticated through Rudra’s regulation of bali-offerings assigned to liminal household/ecological spaces and vulnerable persons, followed by Rudra’s stuti that frames her as threefold power across the guṇas.
Nīlagiri (mountain of the Devī’s tapas); samudra (ocean) and a ratnāḍhya pura located within it; Indrapura (city of Indra); liminal domestic/ecological micro-sites: gṛha (house), kṣetra (field), taḍāga (pond), vāpī (stepwell/reservoir), udyāna (garden), sūtigṛha (lying-in chamber).
Verse 1
श्रीवराह उवाच । या सा नीलगिरिं याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു—തപസ്സിനായി നീലഗിരിയിലേക്കു പോയി മനസ്സു ദൃഢമാക്കിയ, തമസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച രൗദ്രീ ശക്തിയായ അവളുടെ വ്രതം, ഹേ ധരാധരേ, കേൾക്കുക।
Verse 2
अश्वास्तथा काञ्चनपीडनद्धा रोहीतमत्स्यैः समतां जलान्तः । व्यवस्थितास्ते सममेव तूर्णं विनिर्ययुः लक्षशः कोटिशश्च ॥
സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട അശ്വങ്ങളും ജലാന്തരത്തിൽ റോഹീത മത്സ്യങ്ങളോടു തുല്യമായ അളവിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അവ എല്ലാം ഒരുമിച്ച് വേഗത്തിൽ ലക്ഷങ്ങളായും കോടികളായും പുറത്ത് പാഞ്ഞുവന്നു।
Verse 3
रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः । सुशस्त्रयन्त्राः परिपीडिताङ्गाः चलत्पताकास्त्वरितं विशङ्काः ॥
രഥങ്ങൾ സൂര്യന്റെ രഥത്തിനെപ്പോലെ അതിവേഗം; ഉത്തമചക്രം, ദണ്ഡം, അക്ഷം, ത്രിവേണുഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയോടെ യുക്തം. ശസ്ത്ര-യന്ത്രങ്ങളാൽ സുസജ്ജം, ഉള്ളിലുള്ളവരുടെ ദേഹാംഗങ്ങളെ അമർത്തി, ചലിക്കുന്ന പതാകകളോടെ, സംശയമില്ലാതെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞു.
Verse 4
तथैव योधाः स्थगितेतरेतरास्तितीर्षवः प्रवरास्तूर्णपाणयः । रणे रणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशम् ॥
അതുപോലെ യോദ്ധാക്കൾ—പരസ്പരം മറച്ചുനിൽക്കി, കടന്നുകയറാൻ ആകാംക്ഷയോടെ, ശ്രേഷ്ഠരും ത്വരിതഹസ്തരുമായി—യുദ്ധംതോറും ജയം നേടിയ പ്രഹാരികളായി, അസുരാനുഗരായി ഉച്ചഘോഷത്തോടെ അത്യന്തം ദീപ്തരായി തെളിഞ്ഞു.
Verse 5
देवेषु चैव भग्नेषु विनिर्गत्य जलात् ततः । चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति ॥
ദേവന്മാർ പരാജിതരായപ്പോൾ, അവൻ ജലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന്, ചതുരംഗസേനയോടുകൂടി ഇന്ദ്രപുരിയിലേക്കു പ്രയാണം ചെയ്തു.
Verse 6
युयोध च सूरैः सार्द्धं रुरुर्दैत्यपतिस्तथा । मुद्गरैर्मुषलैः शूलैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा । जघ्नुर्दैत्याः सुरान् संख्ये सुराश्चैव तथासुरान् ॥
ദൈത്യപതി റുരു വീരന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു—മുദ്ഗരം, മുഷലം, ശൂലം, ശരങ്ങൾ, ദണ്ഡായുധങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്. സമരത്തിൽ ദൈത്യർ സുരന്മാരെ വധിച്ചു; സുരന്മാരും അതുപോലെ അസുരന്മാരെ വധിച്ചു.
Verse 7
एवं क्षणमथो युद्धं तदा देवाः सवासवाः । असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥
ഇങ്ങനെ അല്പസമയം യുദ്ധം നടന്ന ശേഷം, ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ അസുരന്മാർക്കാൽ ഉടൻ തന്നെ പരാജിതരായി, മുഖം തിരിച്ച് അത്യന്തം വ്യാകുലതയോടെ ഓടിപ്പോയി.
Verse 8
देवेषु चैव भग्नेषु विद्रुतेषु विशेषतः । असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् ॥
ദേവന്മാർ പരാജിതരായി പ്രത്യേകിച്ച് ഓടിപ്പോകുമ്പോൾ, പരാക്രമശാലിയായ അസുരൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും അടുത്തുനിന്ന് പിന്തുടർന്നു.
Verse 9
ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयविह्वलाः । नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी व्यवस्थिताः ॥
അപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറച്ചുകൊണ്ട് ഓടിയ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും, ദേവി വസിച്ചിരുന്ന നീല എന്ന ശ്രേഷ്ഠ പർവതത്തിലേക്ക് ചെന്നു.
Verse 10
औद्री तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा । संहारकारिणी देवी कालरात्रीति तां विदुः ॥
ദേവി ഉഗ്രസ്വഭാവിനി, തപസ്സിൽ നിരത, താമസീ ശക്തിയുടെ പരമരൂപം, സംഹാരകാരിണി; അവളെ ‘കാലരാത്രി’ എന്നു അറിയുന്നു.
Verse 11
सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान् विचेतसः । मा भैष्टेत्युच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥
ദേവി അപ്പോൾ ഭയത്താൽ തളർന്നും മനസ്സു കലങ്ങിയുമിരുന്ന ദേവന്മാരെ കണ്ടു, ശ്രേഷ്ഠ സുരന്മാരോട് ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു—“ഭയപ്പെടരുത്।”
Verse 12
तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखिलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥
“ദീർഘകാലം തപസ്സു ചെയ്ത് ഞാൻ സമസ്ത ജഗത്തെയും പാലിക്കും” എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ, ആ തേജസ്വിനി പഞ്ചാഗ്നി തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
Verse 13
देव्युवाच । किमियं व्याकुला देवा गतिर् वा उपलक्ष्यते । कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥
ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവന്മാരേ, ഇതെന്ത് വ്യാകുലത? ഏതു ഗതി/സംഭവക്രമമാണ് ദൃശ്യമാകുന്നത്? സർവ്വവിധ ഭയകാരണം വേഗം പറയുവിൻ।
Verse 14
देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुर्भीमपराक्रमः । एतस्य भीतान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वरि ॥
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഭീമപരാക്രമനായ ദൈത്യേന്ദ്രൻ റുരു വരുന്നു. ഹേ പരമേശ്വരി, അവനെ ഭയന്ന് വിറയുന്ന ദേവന്മാരെ നീ രക്ഷിക്കണമേ।
Verse 15
एवमुक्ता तदा देवैर्देवी भीमपराक्रमा । जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥
ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീമപരാക്രമയുള്ള ശുഭദേവി ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ അത്യന്തം പ്രീതിയോടെ ചിരിച്ചു।
Verse 16
तस्या हसन्त्या वक्त्रात् तु बह्व्यो देव्यॊ विनिर्ययुः । याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभिरनेकशः ॥
അവൾ ചിരിക്കുമ്പോൾ അവളുടെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് അനേകം ദേവിമാർ പുറപ്പെട്ടു; അവരുടെ നാനാവിധ രൂപങ്ങളാൽ ഈ സർവ്വവിശ്വവും പലവിധത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।
Verse 17
पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः । सर्वाः शूलधराः भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥
അവർ എല്ലാവരും പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ചു; എല്ലാവരും പുഷ്ടസ്തനികളായിരുന്നു. എല്ലാവരും ഭീമരായി ശൂലധാരികളായിരുന്നു; എല്ലാവരും ശുഭമായി ധനുസ്സും ധരിച്ചു।
Verse 18
ताः सर्वाः कोटिशो देव्यस्तां देवीं वेष्ट्य संस्थिताः । युयुधुर्दानवैः सार्द्धं बद्धतूणा महाबलाः । क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥
കോടിക്കണക്കിന് ദേവിമാർ ആ ദേവിയെ ചുറ്റി വലയമായി നിലകൊണ്ടു. ബദ്ധതൂണരായി മഹാബലത്തോടെ അവർ ദാനവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു; ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവരുടെ കൈകളാൽ ദാനവസൈന്യം മുഴുവനും നിഹതമായി।
Verse 19
देवाश्च सर्वे संयत्ता युयुधुर्दानवं बलम् । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ । सर्वे शस्त्राणि संगृह्य युयुधुर्दानवं बलम् ॥
എല്ലാ ദേവന്മാരും പൂർണ്ണമായി സജ്ജരായി ദാനവസൈന്യത്തോടു യുദ്ധം ചെയ്തു—ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രർ, വിശ്വേദേവർ, കൂടാതെ ഇരട്ട അശ്വിനികൾ. എല്ലാവരും ആയുധങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ട് ദാനവബലത്തോടു സമരം ചെയ്തു।
Verse 20
कालरात्र्या बलं यच्च यच्च देवबलं महत् । तत्सर्वं दानवबलमनयद् यमसादनम् ॥
കാലരാത്രിയുടെ ബലവും ദേവന്മാരുടെ മഹാബലവും—അവയെല്ലാം ചേർന്ന് ദാനവസൈന്യത്തെ യമസദനത്തിലേക്ക്, അഥവാ മരണലോകത്തിലേക്ക്, എത്തിച്ചു।
Verse 21
एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ ഒരേയൊരു മഹാദൈത്യൻ—രുരു—ഉറച്ചുനിന്നു. അവൻ ‘രൗരവീ’ എന്ന മഹാരൗദ്രീ, അതിഭയങ്കരമായ മായയെ വിക്ഷേപിച്ചു।
Verse 22
सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे ॥
ആ മായ ഭീകരമായി വളർന്നു, സർവദേവന്മാരെയും മയക്കുന്ന ശക്തിയായി. അതിനാൽ മോഹിതരായ ദേവന്മാർ ഉടൻ തന്നെ നിദ്രയിൽ പതിച്ചു।
Verse 23
तस्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुर्नाम महातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥
കുറച്ച് കാലത്തിന് ശേഷം, ആ ദേവി ഉത്തമമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മദത്തവരം ലഭിച്ച മഹാതേജസ്സുള്ള ‘രുരു’ എന്ന അസുരൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।
Verse 24
देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥
ദേവി യുദ്ധത്തിൽ ത്രിശിഖാ ആയുധംകൊണ്ട് ആ ദൈത്യനെ പ്രഹരിച്ചു. അവളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ വീണ ആ ദൈത്യന്റെ, ഹേ ശുഭലോചനേ, ‘ചർമ’വും ‘മുണ്ഡ’വും രണ്ടും പൂർണ്ണമായി വേർപെട്ടു।
Verse 25
रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत् ॥
ദാനവേന്ദ്രനായ രുരുവിൽ നിന്ന് ദേവി ക്ഷണത്തിൽ ‘ചർമ’വും ‘മുണ്ഡ’വും അപഹരിച്ചു കൊണ്ടുപോയതിനാൽ, അവൾ ‘ചാമുണ്ഡാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി।
Verse 26
सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥
സകലഭൂതങ്ങളോടും മഹാരൗദ്രസ്വഭാവമുള്ള, പരമേശ്വരിയായ, സംഹാരിണിയായ ആ ദേവിയെയത്രേ ‘കാലരാത്രി’ എന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു।
Verse 27
तस्या ह्यनुचरा देव्यो या ह्यसङ्ख्यातकोटयः । तास्तां देवीं महाभागां परिवर्य व्यवस्थिताः ॥
അവളുടെ അനുചരിയായ ദേവിമാർ—അസംഖ്യ കോടി—ആ മഹാഭാഗയായ ദേവിയെ ചുറ്റിനിന്ന് ചുറ്റുമെല്ലാം നിലകൊണ്ടു।
Verse 28
या क्यामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं शुभे ॥
അവർ വ്യാകുലരായി ദുഃഖിതരായി വിശപ്പോടെ ദേവിയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവി, ഞങ്ങൾ വിശന്നിരിക്കുന്നു; ഹേ ശുഭേ, ഞങ്ങൾക്ക് ആഹാരം ദയവായി നൽകുക.”
Verse 29
एवमुक्ता तदा देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവി അവരുടെ ആഹാരത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു; എന്നാൽ അപ്പോൾ സമീപത്ത് അവരുടെ ഭക്ഷണത്തിനായി യാതൊരു ഒരുക്കവും അവൾ കണ്ടില്ല.
Verse 30
ततो दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोऽपि ध्यानात् समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥
അപ്പോൾ അവൾ മഹാദേവനായ രുദ്രൻ, പശുപതി, സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു എന്നിവനെ ധ്യാനിച്ചു; അവനും ആ ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു—ത്രിനേത്രൻ, പരമാത്മാവ്.
Verse 31
उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि वरारोहे यत् ते मनसि वर्तते ॥
അവൻ വേഗത്തിൽ ദേവിയോട് പറഞ്ഞു—“നിനക്ക് പറയുവാനുള്ള കാര്യം എന്ത്? ഹേ വരാരോഹിണീ ദേവി, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് പറയുക.”
Verse 32
देव्युवाच । भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद् दातुमिहार्हसि । बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः । अन्यथा मामपि बलाद् भक्षयिष्यन्ति मां प्रभो ॥
ദേവി പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവേശാ, ഇവർക്കു ഭക്ഷിക്കാനായി ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും നൽകേണ്ടതാണ്. ഇവർ മഹാബലവാന്മാർ, ആഹാരാർത്ഥികൾ, എന്നെ ബലമായി സമ്മർദിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ പ്രഭോ, ഇവർ എന്നെയും ബലത്തോടെ ഭക്ഷിക്കും.”
Verse 33
रुद्र उवाच । एतासां शृणु देवेशि भक्ष्यमेकं मयोद्यतम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे ॥
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശി! ഇവർക്കായി ഞാൻ ഒരൊറ്റ ഭക്ഷ്യം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഹേ വരാരോഹിണി കാലരാത്രി, ഹേ മഹാപ്രഭേ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.
Verse 34
समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयंकरः ॥
സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ രത്നസമൃദ്ധമായ ഒരു നഗരംയും മഹാവനവും ഉണ്ട്. അവിടെ ദൈത്യേന്ദ്രനായ ആ രാജാവ് വാഴുന്നു; അവൻ സർവ്വദേവർക്കും ഭയങ്കരൻ.
Verse 35
या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥
ഹേ ദേവേശി! ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ വസ്ത്രം ധരിക്കുകയോ—അഥവാ അതിനെ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—പ്രത്യേകിച്ച് പുരുഷബന്ധപ്പെട്ട വിഷയത്തിൽ, അവൾ (പ്രസംഗോക്ത) ഫലം അനുഭവിക്കും.
Verse 36
स भागोऽस्तु महाभागे कासाञ्चित् पृथिवीतले । अन्याश्छिद्रेषु बालानि गृहीत्वा तत्र वै बलिम् । लब्ध्वा तिष्ठन्तु सुप्रीता अपि वर्षशतान्यपि ॥
ഹേ മഹാഭാഗേ! ഭൂമിതലത്തിലെ ചില സ്ഥലങ്ങൾക്ക് ആ ഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെടട്ടെ. മറ്റുള്ളവർ ദുർബലമായ വിടവുകളിൽ കുട്ടികളെ പിടിച്ച് അവിടെ ബലി ലഭിച്ച് സന്തുഷ്ടരായി—നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളായാലും—അവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Verse 37
अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः । निवसिष्यन्ति देवेशि तथान्या जातहारिकाः ॥
മറ്റുള്ളവർ പ്രസവഗൃഹത്തിൽ ഒരു വിടവ് (സന്ധി) പിടിച്ചെടുക്കും; അവിടെ പൂജിക്കപ്പെട്ട് വസിക്കും. ഹേ ദേവേശി! അതുപോലെ മറ്റുള്ളവർ—ജാതഹാരികർ, നവജാത ശിശുക്കളെ കവർന്നെടുക്കുന്നവർ—അവരും അവിടെ തന്നെ പാർക്കും.
Verse 38
गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि । अन्यचित्ता रुदन्त्यो याः स्त्रियस्तिष्ठन्ति नित्यशः । तासां शरीराण्याविश्य काश्चित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥
വീടുകളിലും വയലുകളിലും കുളങ്ങളിലും കിണറുകളിലും ഉദ്യാനങ്ങളിലും നിത്യവും മനസ്സു ചിതറിയ് കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് ചില (ഭൂതസത്തകൾ) തൃപ്തി പ്രാപിക്കും।
Verse 39
एवमुक्त्वा तदा देवीं स्वयं रुद्रः प्रतापवान् । दृष्ट्वा रुरुं च सबलमसुरेन्द्रं निपातितम् । स्तुतिं चकार भगवन् स्वयं देवस्त्रिलोचनः ॥
ഇങ്ങനെ ദേവിയോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, പ്രതാപശാലിയായ രുദ്രൻ സ്വയം—രുരുവിനെയും ബലവാനായ അസുരേന്ദ്രനെയും വീണുകിടക്കുന്നതായി കണ്ടിട്ട്—ത്രിലോചനനായ ഭഗവാൻ സ്വയം സ്തുതി ചൊല്ലി।
Verse 40
रुद्र उवाच । जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ജയിക്കട്ടെ ദേവി ചാമുണ്ഡേ, ജയിക്കട്ടെ ഭൂതാപഹാരിണീ. ജയിക്കട്ടെ സർവ്വവ്യാപിനിയായ ദേവി; ഹേ കാലരാത്രി, നിനക്കു നമസ്കാരം।
Verse 41
विश्वमूर्त्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदयॆ ॥
ഹേ വിശ്വമൂർത്തിയേ, ശുഭേ, ശുദ്ധേ; ഹേ വിരൂപാക്ഷീ, ത്രിലോചനേ; ഹേ ഭീമരൂപേ, ശിവേ, വിദ്യേ; ഹേ മഹാമായേ, മഹോദയേ!
Verse 42
मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्राङ्गे गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥
ഹേ മനോജവേ, ഹേ ജയേ, ഹേ ജൃംഭേ; ഹേ ഭീമാക്ഷീ, ഹേ ക്ഷുഭിതത്തെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നവളേ; ഹേ മഹാമാരി, ഹേ വിചിത്രാംഗേ; ഹേ ഗേയ-നൃത്യപ്രിയേ, ഹേ ശുഭേ!
Verse 43
विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥
ഓ വികരാളിനി മഹാകാളി, ഓ കാലികേ, പാപഹാരിണി; പാശഹസ്തേ, ദണ്ഡഹസ്തേ, ഭീമരൂപിണി, ഭയങ്കരി!
Verse 44
चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥
ഓ ചാമുണ്ഡേ, ജ്വലിക്കുന്ന മുഖമുള്ളവളേ, തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രയുള്ളവളേ, മഹാബലവതിയേ; ഓ ദേവി, ശവയാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതയേ; ഓ ശിവേ, പ്രേതാസനഗതയേ!
Verse 45
अनेकशतसाहस्ट्रकोटिकोतिशतॊत्तरैः । असुरैरन्वितः श्रीमान् द्वितीयो नमुचिर्यथा ॥
നൂറുകൾ, ആയിരങ്ങൾ, കോടികൾ, അതിലും അധിക കോടികൾ എന്നിങ്ങനെ എണ്ണമറ്റ അസുരന്മാരാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ട ആ ശ്രീമാൻ, രണ്ടാമത്തെ നമുചിയെന്നപോലെ തോന്നി.
Verse 46
भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरी । कराले विकराले च महाकाले करालिनि । काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥
ഓ ഭീമാക്ഷീ, ഓ ഭീഷണ ദേവീ, സർവ്വഭൂതഭയങ്കരി; ഓ കരാളേ, ഓ വികരാളേ, ഓ മഹാകാളേ, ഓ കരാളിനീ; ഓ കാളീ, ഓ കരാളീ, ഓ വിക്രാന്തേ—ഓ കാലരാത്രീ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
Verse 47
विकरालमुखी देवि ज्वालामुखि नमोऽस्तु ते । सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वदेवि नमोऽस्तु ते ॥
ഓ വികരാളമുഖീ ദേവീ, ഓ ജ്വാലാമുഖീ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഓ സർവ്വസത്ത്വഹിതേ ദേവീ, ഓ സർവ്വദേവീ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
Verse 48
इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं छेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्तते ॥
ഇങ്ങനെ പരമേശ്ഠിയായ രുദ്രൻ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ പരമദേവി പ്രസന്നയായി ഇപ്രകാരം അരുളിച്ചെയ്തു— “ഹേ ദേവേശാ! നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളതേ വരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുക.”
Verse 49
रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥
രുദ്രൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ വരാനനേ ദേവീ! ഈ സ്തോത്രംകൊണ്ട് നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്ക്, ഹേ ദേവീ, സർവ്വഗതയായ സതിയായി വരദായിനിയായി ഭവിക്കണമേ.
Verse 50
यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥
ഹേ ദേവീ! ഭക്തിയോടെ ഈ ത്രിവിധസ്വരൂപത്തെ (പാരായണം/ആശ്രയം) ചെയ്യുന്നവൻ പുത്രൻ, പൗത്രൻ, പശുസമ്പത്ത് എന്നിവയോടെ സമൃദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 51
यश्चेमं शृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्त्यास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ॥
ഭക്തിയോടെ ത്രിശക്തികളുടെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിവരണം കേൾക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി അനാമയമായ പദം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 52
एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥
ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരിയായ ചാമുണ്ഡാ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ഭവൻ (രുദ്രൻ) ക്ഷണത്തിൽ അന്തർഹിതനായി; ആ ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
Verse 53
य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥
ഹേ ധരണീധരാ! ദേവിയുടെ ത്രിവിധ ഉത്ഭവം യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി പരമ നിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 54
भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥
രാജ്യഭ്രഷ്ടനായ രാജാവ് നവമിയിൽ നിയമനിഷ്ഠനായി ശുചിയായി ഇരിക്കുകയും, അഷ്ടമിയും ചതുര്ദശിയും ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്താൽ—ആ നൃപൻ ഒരു വർഷത്തിനകം കണ്ഠകരഹിതമായ (ശത്രു-തടസ്സരഹിത) രാജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 55
एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥
ഈ ത്രിശക്തി നയ-സിദ്ധാന്താനുസരിച്ച് സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതുതന്നെ ശ്വേതമായ പരാസൃഷ്ടി—സാത്ത്വിക സ്വഭാവമുള്ളത്—ബ്രഹ്മത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതം.
Verse 56
कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ । जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्भयमरॊचयत् ॥
ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, ലോകപാലരുടെ പുരാതന കഥകളുടെ പ്രസംഗത്തിൽ, അവൻ—വിജയം ആഗ്രഹിച്ച് സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി—ദേവന്മാരിൽ ഭയം ഉളവാക്കി.
Verse 57
एषैव रक्ताऽ रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥
ഇതേ ശക്തി രജോഗുണത്തിൽ രക്തവർണ്ണമായിരിക്കുമ്പോൾ ‘വൈഷ്ണവീ’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതേ ശക്തി തമോഗുണത്തിൽ കൃഷ്ണവർണ്ണമായിരിക്കുമ്പോൾ ‘റൗദ്രീ’ ദേവി എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്.
Verse 58
परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ॥
പരമാത്മദേവൻ ഒരുവനായിട്ടും ത്രിവിധമായി നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, പ്രയോജനവും പ്രവർത്തനവും നിമിത്തം ഒരേ ശക്തി ത്രിവിധമാകുന്നു.
Verse 59
य एतं शृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥
ത്രിശക്തിയുടെ സൃഷ്ടിവിവരണം എന്ന ഈ പരമശിവമയമായ മംഗളകഥ ശ്രവിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി പരമ നിർവാണം പ്രാപിക്കും.
Verse 60
यश्चेदं शृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य्च प्रमुच्यते ॥
നവമീ തിഥിയിൽ നിയമനിഷ്ഠയോടെ നിലകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ ഇത് ശ്രവിക്കുന്നവൻ അതുല്യമായ രാജ്യസമ്പത്ത് പ്രാപിക്കുകയും ഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുകയും ചെയ്യും.
Verse 61
यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ॥
ഹേ ധാരിണി! ആരുടെ വീട്ടിൽ ഇത് എഴുതിയ രൂപത്തിൽ സദാ നിലനിൽക്കുന്നു, അവർക്കു ഭയങ്കരമായ അഗ്നിഭയം ഉണ്ടാകുകയില്ല; സർപ്പം, കള്ളൻ മുതലായ അപകടങ്ങളും സംഭവിക്കുകയില്ല.
Verse 62
यश्चैतत् पूजयेद् भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥
ജ്ഞാനിയായ ഒരാൾ ഇത്—പുസ്തകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിലും—ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചാൽ, ആ കൃത്യത്താൽ ചരാചരസഹിതമായ സമസ്ത ത്രൈലോക്യവും പൂജിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആകുന്നു.
Verse 63
जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ॥
ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ ഇത് സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അവന് പശുക്കളും പുത്രന്മാരും ധനം-ധാന്യവും ഉത്തമസ്ത്രീകളും രത്നങ്ങളും അശ്വങ്ങളും ഗജങ്ങളും ഭൃത്യരും വാഹനങ്ങളും വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു; ഇത് അവനിൽ നിശ്ചയമായി സംഭവിക്കുന്നു।
Verse 64
श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥
ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭൂതധാരിണീ! ഇതേ ഗൂഢരഹസ്യം ഞാൻ നിനക്കു പ്രസ്താവിച്ചു; രുദ്രന്റെ സമഗ്രമായ മഹാത്മ്യവും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വർണ്ണിച്ചു।
Verse 65
नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिताः । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥
ചാമുണ്ഡയെ ഒൻപത് കോടികളായി ഭേദഭിന്നമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു. റൗദ്രീയും താമസസ്വഭാവവുമുള്ള ആ ശക്തിയേ ‘ചാമുണ്ഡ’ എന്നു പ്രഖ്യാതമാക്കുന്നു।
Verse 66
अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ॥
വൈഷ്ണവിയുടെ പതിനെട്ട് കോടി ഭേദങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു. രാജസസ്വഭാവവും പാലനം ചെയ്യുന്നവളുമായ ശക്തിയേ വൈഷ്ണവി. സത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ബ്രഹ്മശക്തി അനന്തരൂപങ്ങളായി പ്രഖ്യാതമാണ്।
Verse 67
उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् । अनेकनक्रग्रहमीनजुष्टम् आप्लावयत् पर्वतसानुदेशान् ॥
ആ മഹാസുരൻ എഴുന്നേറുമ്പോൾ സമുദ്രജലം അത്യധികമായി ഉയർന്നു; മുതലകൾ, പിടിച്ചുപറിക്കുന്ന ജീവികൾ, മീനുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ആ ജലം പർവ്വതങ്ങളുടെ ചരിവുകളും പ്രദേശങ്ങളും പ്രളയമായി മൂടി.
Verse 68
एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥
ഹേ ധരേ, ഈ ശക്തികളുടെ എല്ലാ ഭേദങ്ങളിലും വേർതിരിച്ച് ഓരോന്നായി, സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ എല്ലാവർക്കും പതിരൂപനായ് (സഹചാരനായ്) ഭവിക്കുന്നു.
Verse 69
यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शङ्करः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ॥
ഈ മഹാശക്തിക്ക് എത്ര രൂപങ്ങളുണ്ടോ, അത്രയും രൂപങ്ങൾ ശങ്കരൻ ധരിച്ചു; അവയോടു അദ്ദേഹം എപ്പോഴും പതിരൂപത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു ഭജിക്കുന്നു/അനുഭവിക്കുന്നു.
Verse 70
यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ॥
ആ ദേവിമാരെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവനോട് രുദ്രൻ പ്രസന്നനാകും; അപ്പോൾ ആ ദിവ്യശക്തികൾ സിദ്ധിയാകും—ഹേ മന്ത്രിമാരേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 71
अन्तः स्थितानेकसुरारिसङ्घं विचित्रचर्मायुधचित्रशोभम् । भीमं बलं बलिनं चारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलाद् विशालम् ॥
സമുദ്രത്തിന്റെ വിശാല ജലത്തിൽ നിന്ന് ഭയങ്കരവും മഹത്തുമായ ഒരു സൈന്യബലം പുറപ്പെട്ടു—അതിനകത്ത് ദേവശത്രുക്കളുടെ അനേകം കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; വിചിത്ര കവചങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് ദീപ്തമായി, അത്യന്തം ബലവാനും ഭീഷണവുമായും, മനോഹര യോദ്ധാക്കളാൽ സമ്പന്നമായും।
Verse 72
तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेता समानघण्टासुसमूहयुक्ताः । विनिर्ययुः स्वाकृतिभीषणानि समन्तमुच्चैः खलु दर्शयन्तः ॥
അവിടെ ശ്രേഷ്ഠ ദൈത്യന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന ആനകൾ—സമാനഘണ്ടാനാദവും ക്രമബദ്ധമായ സംഘങ്ങളുമോടെ സജ്ജമായി—പുറത്തുവന്നു; അവർ ചുറ്റുമെങ്ങും ഉച്ചത്തിൽ, വ്യക്തമായി തങ്ങളുടെ ഭീഷണാകൃതികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
Hearing, reciting, writing, and worshipping this account—especially with navamī observance and fasting on aṣṭamī and caturdaśī—yields apotropaic protection, removal of fear, restoration of prosperity, and even recovery of kingship (bhraṣṭarājya) within a year.
The chapter frames cosmic stability as dependent on disciplined power (śakti) that can manifest in multiple guṇic modes (sāttvikī, rājasī, tāmasī) according to purpose. It also models a governance ethic: when devas fail to protect order, they seek refuge in a higher regulatory principle (the Devī), and restoration follows through coordinated action, hymn/recitation, and prescribed observances. The text further channels dangerous hunger/violence of attendant forces into socially bounded, liminal “allocations,” indicating an attempt to domesticate disruptive energies through rules.
The narrative explicitly mentions navamī as an observance for a dispossessed king (bhraṣṭarājya) undertaken with purity (śuci) and restraint (niyata). It also specifies fasting (upavāsa) on aṣṭamī and caturdaśī. Hearing/reciting the account on navamī is linked to relief from fear and attainment of prosperity/sovereignty within a year.
Environmental imbalance is narrated through the ocean’s abnormal swelling (samudratoyaṃ vavṛdhe) accompanying the asura’s mobilization, which inundates mountain slopes and disrupts space for living beings. The restoration of order occurs when the Devī neutralizes the aggressor and re-stabilizes the threatened worlds. The chapter also maps “earth-care” onto micro-ecologies—fields, ponds, wells, and gardens—treating them as sensitive liminal zones where unmanaged forces must be ritually and socially regulated to preserve household and community safety.
The principal cultural figures are Rudra (Śiva, Paśupati, Trilocana), Indra (via Indrapura), and collective deva groupings (Ādityas, Vasus, Rudras, Viśvedevās, Aśvinau). The antagonist is the daitya king Ruru, described as possessing a Brahmā-granted boon (brahmadattavara). A generic royal figure (a king who has lost his kingdom) appears in the phalaśruti as the beneficiary of navamī/aṣṭamī/caturdaśī observances.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.