Adhyaya 90: Description of the Threefold Goddess-Power and Brahmā’s Hymn to Sṛṣṭi

Verse 1

श्रीवराह उवाच । शृणु चान्यं वरारोहे तस्या देव्या महाविधिम् । या सा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा शिवेन परमेष्ठिना ॥

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വരാരോഹേ, ആ ദേവിയുടെ മഹാവിധി/മഹാവിധാനം കൂടി ശ്രവിക്ക; പരമേഷ്ഠിയായ ശിവൻ അവളെ ‘ത്രിശക്തി’യായി ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 2

सर्वज्ञे त्वं वरारोहे सर्वसिद्धिप्रदायिनी । सिद्धिबुद्धिकरी देवि प्रसूतिः परमेश्वरि ॥

ഹേ വരാരോഹേ, നീ സർവ്വജ്ഞയും സർവ്വസിദ്ധി പ്രദായിനിയും ആകുന്നു. ഹേ ദേവി, നീ സിദ്ധിയും ബുദ്ധിയും നൽകുന്നവൾ; ഹേ പരമേശ്വരി, നീ പ്രസൂതി-സ്വരൂപിണി തന്നേ.

Verse 3

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा देवि त्वमुत्पत्तिर्वरानने । त्वमोङ्कारस्थितादेवि वेदोत्पत्तिस्त्वमेव च ॥

ഹേ ദേവി, നീ സ്വാഹാ, നീ സ്വധാ; ഹേ വരാനനേ, നീ തന്നെ ഉത്പത്തി-സ്വരൂപിണി. ഹേ ദേവി, നീ ഓംകാരത്തിൽ സ്ഥിതയായവൾ; വേദങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും നീയേ.

Verse 4

देवानां दानवानां च यक्षगन्धर्वरक्षसाम् । पशूनां वीरुधां चापि त्वमुत्पत्तिर्वरानने ॥

ഹേ വരാനനേ! ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും, യക്ഷ-ഗന്ധർവ-രാക്ഷസന്മാരുടെയും, കൂടാതെ മൃഗങ്ങളുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവകാരണം നീയേ ആകുന്നു।

Verse 5

विद्या विद्येश्वरी सिद्धा प्रसिद्धा त्वं सुरेश्वरी । सर्वज्ञा त्वं वरारोहे सर्वसिद्धिप्रदायिनी ॥

നീ തന്നെയാണ് വിദ്യ; നീ വിദ്യയുടെ അധീശ്വരി—സിദ്ധയും പ്രസിദ്ധയും—സുരേശ്വരിയും ആകുന്നു. ഹേ വരാരോഹേ! നീ സർവ്വജ്ഞയും സർവ്വസിദ്ധി പ്രദായിനിയും ആകുന്നു।

Verse 6

सर्वगा गतसन्देहा सर्वशत्रुनिबर्हिणी । सर्वविद्येश्वरी देवी नमस्ते स्वस्तिकारिणि ॥

ഹേ ദേവീ! നീ സർവ്വവ്യാപിനി, സംശയരഹിത, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നിബർഹിക്കുന്നവൾ. സർവ്വവിദ്യാധീശ്വരി, സ്വസ്തി വരുത്തുന്നവളേ—നമസ്കാരം.

Verse 7

ऋतुस्नातां स्त्रियं गच्छेद्यस्त्वां स्तुत्वा वरानने । तस्यावश्यं भवेत्सृष्टिस्त्वत्प्रसादात्प्रजेश्वरि । स्वरूपा विजया भद्रा सर्वशत्रुप्रमोहिनी ॥

ഹേ വരാനനേ! നിന്നെ സ്തുതിച്ച് ഋതുസ്നാതയായ സ്ത്രീയെ സമീപിക്കുന്നവന്, ഹേ പ്രജേശ്വരി, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ നിർബന്ധമായി സന്താനസൃഷ്ടി ഉണ്ടാകും. നീ സ്വരൂപാ, വിജയാ, ഭദ്രാ, സർവ്വശത്രുപ്രമോഹിനി ആകുന്നു।

Verse 8

तत्र सृष्टिः पुरा प्रोक्ता श्वेतवर्णा स्वरूपिणी । एकाक्षरेति विख्याता सर्वाक्षरमयी शुभा ॥

അവിടെ സൃഷ്ടിയെ പണ്ടേ വിവരണപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു—ശ്വേതവർണ്ണയാ, സ്വസ്വരൂപിണി; ‘ഏകാക്ഷരി’ എന്നു പ്രസിദ്ധ, ശുഭ, സർവ്വാക്ഷരമയി।

Verse 9

वागीशेति समाख्याता क्वचिद्देवी सरस्वती । सैव विद्येश्वरी देवी सैव क्वाप्यमिताक्षरा । सैव ज्ञानविधिः क्वापि सैव देवी विभावरी ॥

ചിലിടങ്ങളിൽ അവൾ ‘വാഗീശി’ എന്നു പ്രസിദ്ധ, മറ്റിടങ്ങളിൽ ദേവി ‘സരസ്വതി’ എന്നു. അവൾ തന്നെയാണ് വിദ്യാധീശ്വരി ദേവി; അവൾ തന്നെയാണ് ചിലിടങ്ങളിൽ ‘അമിതാക്ഷരാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അവൾ തന്നെയാണ് ചിലിടങ്ങളിൽ ജ്ഞാനവിധി; അവൾ തന്നെയാണ് ദേവി ‘വിഭാവരി’.

Verse 10

यानि सौम्यानि नामानि यानि ज्ञानोद्भवानि च । तानि तस्या विशालाक्षि द्रष्टव्यानि वरानने ॥

സൗമ്യമായ നാമങ്ങളും ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച നാമങ്ങളും—ഹേ വിശാലാക്ഷി, ഹേ വരാനനേ—അവയെല്ലാം അവളുടേതെന്നായി പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 11

या वैष्णवी विशालाक्षी रक्तवर्णा सुरूपिणी । अपरा सा समाख्याता रौद्री चैव परापरा ॥

വൈഷ്ണവിയായ അവൾ—വിശാലാക്ഷി, രക്തവർണ്ണാ, സുന്ദരരൂപിണി—‘അപരാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവൾ തന്നെയാണ് ‘രൗദ്രീ’യും ‘പരാപരാ’യും.

Verse 12

एतास्त्रयोऽपि सिद्ध्यन्ते यो रुद्रं वेत्ति तत्त्वतः । सर्वगेयं वरारोहे एकैव त्रिविधा स्मृता ॥

രുദ്രനെ തത്ത്വമായി അറിയുന്നവന് ഈ മൂന്നും സിദ്ധമാകുന്നു. ഹേ വരാരോഹേ, ഇത് സർവത്ര ഗേയമാണ്—അവൾ ഒരുത്തിയേ, എന്നാൽ ത്രിവിധമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 13

एषा सृष्टिर्वरारोहे कथिता ते पुरातनी । तया सर्वमिदं व्याप्तं जगत् स्थावरजङ्गमम् ॥

ഹേ വരാരോഹേ, ഈ പുരാതന സൃഷ്ടിവൃത്താന്തം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഈ സമസ്ത ലോകം—സ്ഥാവരവും ജംഗമവും—വ്യാപ്തമായിരിക്കുന്നു.

Verse 14

या सा आदौ वर्धिता सृष्टिर्ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । तया तुल्यां स्तुतिं चक्रे तस्या देव्याः पितामहः ॥

ആദിയിൽ അവ്യക്തജന്മനായ ബ്രഹ്മാവ് വികസിപ്പിച്ച ആ സൃഷ്ടിക്കു തുല്യമായ സ്തുതിയെ, ആ ദേവിക്കായി പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) രചിച്ചു।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । जयस्व सत्यसम्भूते ध्रुवे देवि वराक्षरे । सर्वगे सर्वजननि सर्वभूतमहेश्वरि ॥

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ജയം നിനക്കേ, ഹേ സത്യസംബൂതേ; ഹേ ധ്രുവേ ദേവി, ഹേ വരാക്ഷരധാരിണീ; ഹേ സർവഗേ, ഹേ സർവജനനി, ഹേ സർവഭൂതമഹേശ്വരി।