Adhyaya 158: The Manifestation and Sanctifying Power of the Mathurā Tīrtha

Verse 1

अथ मथुरातीर्थप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ विंशतिर्योजनानां तु माथुरं मम मण्डलम् ॥ यत्रतत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

ഇപ്പോൾ മഥുരാ-തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രാദുർഭാവം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—എന്റെ മഥുരാ മണ്ഡലം ഇരുപത് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്; അതിനുള്ളിൽ എവിടെയായാലും മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ അവൻ എല്ലാ പാപദോഷങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനാകും.

Verse 2

वर्षाकाले तु स्थातव्यं यच्च स्थानं तु हर्षदम् ॥ पुण्यात्पुण्यतरं चैव माथुरे मम मण्डले ॥

മഴക്കാലത്ത് അവിടെ താമസിക്കണം; സന്തോഷം നൽകുന്ന ഏതു സ്ഥലവും എന്റെ മഥുരാ മണ്ഡലത്തിൽ സാധാരണ പുണ്യത്തേക്കാൾ അധികം പുണ്യപ്രദമാണ്.

Verse 3

सप्तद्वीपेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ मथुरायां गमिष्यन्ति प्रसुप्ते तु सदा मयि ॥

സപ്തദ്വീപങ്ങളിലെ തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളും, ഞാൻ അവിടെ സദാ ശയനസ്ഥനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, മഥുരയിലേക്കു വന്നു ഒന്നിച്ചേരും.

Verse 4

सुप्तोत्थितं तु दृष्ट्वा मां मथुरायां वसुन्धरे ॥ ते नराः मां प्रपश्यन्ति सर्वकालं न संशयः ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! മഥുരയിൽ എന്നെ നിദ്രയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റവനായി കണ്ടവർ, എല്ലാകാലത്തും എന്നെ ദർശിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 5

सुप्तोत्थितं तु वसुधे दृष्ट्वा मे मुखपङ्कजम् ॥ सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव मुञ्चति ॥

ഹേ വസുധേ! നിദ്രയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്ന വേളയിൽ എന്റെ പദ്മമുഖം ദർശിക്കുന്നവൻ, ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപം ആ നിമിഷം തന്നെ വിട്ടുമാറുന്നു.

Verse 6

मथुरावासिनो लोकाः सर्वे ते मुक्तिभाजनाः ॥ मथुरां समनुप्राप्य दृष्ट्वा देवं तु केशवम् ॥

മഥുരയിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും മോക്ഷത്തിന് അർഹരാണ്; മഥുരയിൽ എത്തി ദേവനായ കേശവനെ ദർശിച്ച്—

Verse 7

स्नात्वा पुनस्तु कालिन्द्यां मम लोके महीयते ॥ स तत्फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥

വീണ്ടും കാലിന്ദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹത്വപ്പെടുന്നു; രാജസൂയവും അശ്വമേധവും എന്ന യാഗങ്ങളുടെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 8

प्रदक्षिणीकृतो येन मथुरायां तु केशवः ॥ प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा ॥

മഥുരയിൽ ആരാണ് കേശവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നതോ, അവൻ ഏഴ് ദ്വീപുകളോടുകൂടിയ ഭൂമിയെ മുഴുവനായി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 9

घृतपूर्णेन पात्रेण समग्रेण च वाससा ॥ केशवस्याग्रतो दत्त्वा दीपकं तु वसुन्धरे ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! നെയ്യ് നിറഞ്ഞ പാത്രവും അഖണ്ഡ വസ്ത്രവും സഹിതം കേശവന്റെ മുമ്പിൽ ദീപം അർപ്പിച്ച്—

Verse 10

सर्वकामसमृद्धं तदप्सरोगणसेवितम् ॥ रम्यमालासमाकीर्णं भोगाढ्यं सर्वकामिकम् ॥

ആ ലോകം എല്ലാ അഭിലഷിത സമ്പത്തുകളാലും സമൃദ്ധമാണ്; അപ്സരാഗണങ്ങൾ സേവിക്കുന്നു; മനോഹര മാലകളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഭോഗസമ്പത്താൽ സമ്പന്നമാണ്; എല്ലാ അഭീഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്നതാണ്।

Verse 11

समारोहति वै नित्यं प्रभामण्डलमण्डितम् ॥ ये देवा ये च गन्धर्वाः सिद्धाश्चारणपन्नगाः ॥

അവിടെ നിത്യമായി ഉയർച്ച ലഭിക്കുന്നു; പ്രഭാമണ്ഡലത്താൽ അലങ്കൃതമായ ആ സ്ഥാനത്ത് ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, പന്നഗങ്ങൾ (നാഗവർഗം) എന്നിവരും സന്നിഹിതരാണ്।

Verse 12

तं स्पृहन्ति सदा देवि पुण्यमस्ति कृतं भुवि ॥ यदि कालान्तरे पुण्यं हीयतेऽस्य पुरा कृतम् ॥

ഹേ ദേവീ, അവർ ആ അവസ്ഥയെ സദാ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കാരണം ഭൂമിയിൽ പുണ്യകർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാലാന്തരത്തിൽ ഈ വ്യക്തിയുടെ മുൻസഞ്ചിത പുണ്യം ക്ഷയിച്ചാൽ—

Verse 13

सतां पुण्यगृहे देवि जायते मानवो हि सः ॥ धरण्युवाच ॥ क्षेत्रं हि रक्षते देव कस्त्विदं पापनाशनम् ॥

ഹേ ദേവീ, ആ വ്യക്തി സജ്ജനങ്ങളുടെ പുണ്യഗൃഹത്തിൽ മനുഷ്യനായി ജനിക്കുന്നു. ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, ഈ ക്ഷേത്രത്തെ (പുണ്യക്ഷേത്രത്തെ) ആരാണ് കാക്കുന്നത്? പാപനാശകമായ ഇത് എന്താണ്?

Verse 14

पशुभूतपिशाचैश्च रक्षोभूतविनायकैः ॥ एवमादिभिराकृष्टं तत्क्षेत्रं फलदं भवेत् ॥

മൃഗസ്വഭാവമുള്ള ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, രാക്ഷസങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ, വിനായകർ മുതലായവ ആക്രമിച്ചാലും, ആ ക്ഷേത്രം എങ്കിലും ഫലദായകമായ (പുണ്യഫലപ്രദമായ)തായിരിക്കും।

Verse 15

श्रीवराह उवाच ॥ मत्क्षेत्रं ते न पश्यन्ति मत्प्रभावात्कदाचन ॥ न विकुर्वन्ति ते दृष्ट्वा मत्पराणां हि देहिनाम् ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—എന്റെ പ്രഭാവബലത്താൽ അവർ ഒരിക്കലും എന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രം കാണുന്നില്ല; എനിക്കു പരായണരായ ദേഹികളെയെങ്കിലും കണ്ടാലും അവർ കലഹം സൃഷ്ടിക്കുകയില്ല।

Verse 16

रक्षार्थं हि मया दत्ता दिक्पालास्तु वरानने ॥ लोकपालास्तु चत्वारस्तीर्थं रक्षन्ति ये सदा ॥

ഹേ വരാനനേ! സംരക്ഷണാർത്ഥം ഞാൻ ദിക്‌പാലന്മാരെ നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു; നാലു ലോകപാലന്മാർ സദാ ഈ തീർത്ഥത്തെ കാക്കുന്നു।

Verse 17

पूर्वां रक्षति इन्द्रस्तु यमो रक्षति दक्षिणाम् ॥ पश्चिमां रक्षते नित्यं वरुणः पाशभृत्स्वयम् ॥

കിഴക്കുദിശയെ ഇന്ദ്രൻ കാക്കുന്നു, തെക്കുദിശയെ യമൻ കാക്കുന്നു; പാശധാരിയായ വരുണൻ സ്വയം പടിഞ്ഞാറുദിശയെ നിത്യവും കാക്കുന്നു।

Verse 18

उत्तरां वै कुबेरस्तु महाबलपराक्रमः ॥ मध्यं तु रक्षते नित्यं शिवो देव उमापतिः ॥

വടക്കുദിശയെ മഹാബലപരാക്രമനായ കുബേരൻ കാക്കുന്നു; മദ്ധ്യത്തിൽ ഉമാപതിയായ ദേവൻ ശിവൻ നിത്യവും കാക്കുന്നു।

Verse 19

मथुरायां महाभागे कुण्डे च विमलोदके ॥ गम्भीरे सर्वदा देवि तिष्ठते च चतुर्भुजः ॥

ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ ദേവീ! മഥുരയിൽ, വിമലോദകമെന്ന പേരുള്ള ഗംഭീരവും സദാ നിർമലവുമായ കുണ്ടിൽ, ചതുര്ഭുജനായ ഭഗവാൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു।

Verse 20

तत्र मुञ्चेत यः प्राणान् स्नानं कृत्वा वसुन्धरे ॥ वैष्णवं लोकमासाद्य क्रीडते स सुखादिव ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രാണൻ വിട്ടവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിച്ച്, സുഖത്തിലിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ ക്രീഡിക്കുന്നു।

Verse 21

तत्रैव तु सदाश्चर्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ यदुच्यते वै सुश्रोणि कुण्डे तु विमलोदके ॥

അവിടെയേ, ഞാൻ പറയുന്ന നിത്യ അത്ഭുതം കേൾക്കുക; ഹേ സുഷ്രോണി, വിമലോദക കുണ്ഡത്തെക്കുറിച്ച് പറയപ്പെടുന്നതു।

Verse 22

हेमन्ते तु भवेच्छोष्णं शीतलं ग्रीष्मके भवेत् ॥ तेजसा मम सुश्रोणि तुषारतदृशोपमम् ॥

ഹേമന്തത്തിൽ അത് ഉഷ്ണമാകുന്നു, ഗ്രീഷ്മത്തിൽ ശീതളമാകുന്നു; ഹേ സുഷ്രോണി, എന്റെ തേജസ്സാൽ അത് തുഷാരസദൃശം।

Verse 23

न वर्ध्धते च वर्षासु ग्रीष्मे चापि न हीयते ॥ एतच्च महदाश्चर्यं तस्मिन्कुण्डे परं मम ॥

മഴക്കാലത്ത് അത് വർധിക്കുകയില്ല, ഗ്രീഷ്മത്തിലും കുറയുകയില്ല; ആ കുണ്ഡത്തിലെ ഈ മഹത്തായ അത്ഭുതം പരമമായി എനിക്കാലാണ്।

Verse 24

पदे पदे तीर्थफलम् मथुरायां वसुंधरे॥ तत्र तत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वपातकैः॥

ഹേ വസുന്ധരേ! മഥുരയിൽ പടി പടിയായി തീർത്ഥഫലം ലഭ്യമാണ്; അവിടെ എവിടെയെങ്കിലും മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു।

Verse 25

वर्षासु स्थूलतीर्थेषु स्नातव्यं तु प्रयत्नतः॥ कूपे ह्रदे देवखाते गर्तेषु च नदीषु च॥

മഴക്കാലത്ത് സുലഭവും സ്ഥിരവുമായ (സ്ഥൂല) തീർത്ഥങ്ങളിൽ പരിശ്രമത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം—കിണറുകളിൽ, ഹ്രദങ്ങളിൽ, ദേവഖാതങ്ങളിൽ, കുഴികളിലും നദികളിലും കൂടി।

Verse 26

प्रवाहेषु च दिव्येषु नदीनाṃ सङ्गमेषु च॥ वर्षासु सर्वतः स्नायाद्यदीच्छेत्परमां गतिम्॥

ദിവ്യ പ്രവാഹങ്ങളിലും നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനങ്ങളിലും—മഴക്കാലത്ത് പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സാധ്യമായിടത്തൊക്കെയും സ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 27

अस्ति क्षेत्रं परं दिव्यं मुचुकुन्दं तु नामतः॥ मुचुकुन्दः स्वपित्यत्र दानवासुरपातनः॥

മുചുകുന്ദം എന്ന നാമത്തിലുള്ള പരമ ദിവ്യ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. അവിടെ ദാനവ-അസുരന്മാരെ വീഴ്ത്തിയ മുചുകുന്ദൻ നിദ്രയിൽ ശയിക്കുന്നു।

Verse 28

इहजन्मकृतं पापमन्यजन्मकृतं च यत्॥ शीघ्रं नश्यति तत्सर्वं कीर्तनात्केशवस्य तु॥

ഈ ജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പാപവും മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പാപവും—കേശവന്റെ കീർത്തനത്താൽ അതെല്ലാം വേഗത്തിൽ നശിക്കുന്നു।

Verse 29

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने॥ नरके पच्यमानस्य गतिर्देवि जनार्दनः॥

ജനാർദനനിൽ ഭക്തിയുള്ളവന് അനേകം മന്ത്രങ്ങൾ എന്തിന്? ദേവീ, നരകത്തിൽ ദഹിക്കുന്നവന്റെയും ഗതിയും ആശ്രയവും ജനാർദനൻ തന്നെയാണ്।

Verse 30

कृत्वा प्रदक्षिणं देवि विश्रामं कुरुते तु यः॥ नारायणसमीपे तु सोऽनन्तफलमश्नुते॥

ഹേ ദേവി, ആരെങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് നാരായണന്റെ സന്നിധിയിൽ വിശ്രമം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ അനന്ത പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 31

सुप्तोत्थितं हरिं दृष्ट्वा मथुरायां वसुंधरे॥ न तस्य पुनरावृत्तिर्जायते स चतुर्भुजः॥

ഹേ വസുന്ധരേ, മഥുരയിൽ നിദ്രയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റവനെന്നപോലെ ഹരിയെ ദർശിച്ചാൽ അവന് പുനരാവർത്തനം ഉണ്ടാകില്ല; അവൻ ചതുര്ഭുജനാകും।

Verse 32

कुमुदस्य तु मासस्य नवम्यां तु वसुंधरे॥ प्रदक्षिणीकृत्य भुवं सर्वपापैः प्रमुच्यते॥

ഹേ വസുന്ധരേ, കുമുദ എന്ന മാസത്തിലെ നവമിദിനത്തിൽ ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 33

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च गोग्घ्नो भग्नव्रतस्तथा॥ मथुरां तु परिक्रम्य पूतो भवति मानवः॥

ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവൻ, മദ്യപൻ, ഗോഹത്യ ചെയ്തവൻ, വ്രതഭംഗം ചെയ്തവൻ പോലും—മഥുരയെ പരിക്രമിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 34

अष्टम्यां प्राप्य मथुरां दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ब्रह्मचर्येण तां रात्रीं कृतसंकल्पमानसः ॥

അഷ്ടമിദിനത്തിൽ മഥുരയിൽ എത്തി, ആദ്യം ദന്തധാവനം ചെയ്ത്, ദൃഢസങ്കൽപമുള്ള മനസ്സോടെ ആ രാത്രി ബ്രഹ്മചര്യം പാലിച്ച് കഴിക്കണം।

Verse 35

धौतवस्त्रस्तु सुस्नातो मौनव्रतपरायणः ॥ प्रदक्षिणं तु कुर्वीत सर्वपातक नाशनम् ॥

കഴുകിയ വസ്ത്രം ധരിച്ചു, നന്നായി സ്നാനം ചെയ്ത്, മൗനവ്രതത്തിൽ നിഷ്ഠനായി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം; അത് സർവ്വ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 36

प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणमन्यो यः स्पृशते नरः ॥ सर्वान् कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥

പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന പുരുഷനെ മറ്റൊരാൾ സ്പർശിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ വിചാരം വേണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 37

देवस्याग्रे तु वसुधे कूपं तु विमलोदकम् ॥ पितरश्चाभिनन्दन्ति पानीयं पिण्डमेव च ॥

ഓ വസുധേ! ദേവന്റെ മുന്നിൽ നിർമ്മലജലമുള്ള ഒരു കിണർ ഉണ്ട്; പിതൃകൾ പാനീയജലത്തിലും പിണ്ഡാർപ്പണത്തിലും സന്തോഷിക്കുന്നു.

Verse 38

चतुḥसामुद्रिकं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र स्नातो नरो भद्रे देवैश्च सह मोदते ॥

‘ചതുഃസാമുദ്രികം’ എന്ന നാമമുള്ള സ്ഥലം ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധം; ഓ ഭദ്രേ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 39

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

അവിടെ തന്നേ പ്രാണൻ വിട്ടാൽ, അവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 40

पञ्चयोजनविस्तारमायामं पञ्च विस्तरम् ॥ दीपमालासमाकीर्णं विमानं लभते नरः ॥

മനുഷ്യൻ അഞ്ചു യോജന വ്യാപ്തിയും അഞ്ചു യോജന ദൈർഘ്യവും ഉള്ള, ദീപമാലകളാൽ നിറഞ്ഞ ദിവ്യ വിമാനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 41

मथुरायां गृहं यस्तु प्रासादं कुरुते नरः ॥ चतुर्भुजस्तु विज्ञेयो जीवन्मुक्तो न संशयः ॥

മഥുരയിൽ ആരെങ്കിലും ഗൃഹമോ പ്രാസാദമോ പണിയുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ‘ചതുര്ഭുജൻ’ എന്നപോലെ അറിയപ്പെടണം; അവൻ ജീവന്മുക്തൻ—സംശയമില്ല।

Verse 42

तत्र कुण्डे नरः स्नात्वा प्राप्नोत्यभिमतं जलम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

അവിടത്തെ കുണ്ടിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ഇഷ്ടമായ ജലം പ്രാപിക്കുന്നു; അവിടെയേ പ്രാണം വിട്ടാൽ അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 43

मथुरायां नरो गत्वा दृष्ट्वा देवं स्वयम्भुवम् ॥ प्रदक्षिणायां यत्पुण्यं तत्पुण्यं लभते नरः ॥

മഥുരയിൽ ചെന്നു സ്വയംഭൂ ദേവനെ ദർശിച്ചാൽ, പ്രദക്ഷിണയുടെ പുണ്യം എത്രയോ അതേ പുണ്യം മനുഷ്യൻ പ്രാപിക്കുന്നു।