Adhyaya 102: The Merit and Ritual Procedure of Donating a Jaggery Cow (Guḍadhenu)

Verse 1

गुडधेनुमाहात्म्यम् होतॊवाच— गुडधेनुं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधिनीम् । अनु‍लिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तृते ॥ १०२-१ ॥ तस्योपरिकृतं वस्त्रं गुडमानिय पुष्कलम् । कृत्वा गुडमयीं धेनुं सवसाङ्कास्यदेहिनीम् ॥

ഹോതൃ പറഞ്ഞു—സകലകാമാർത്ഥസാധിനിയായ ‘ഗുഡധേനം’ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ലേപിച്ച ഭൂമിയിൽ കൃഷ്ണാജിനവും കുശയും വിരിച്ച്, അതിന്മേൽ വസ്ത്രം വെക്കുക; പിന്നെ ധാരാളം ശർക്കര (ഗുഡം) കൊണ്ടുവന്ന്, അവയവങ്ങളോടുകൂടിയ ദേഹരൂപമുള്ള ഗുഡമയി ധേനുവിനെ നിർമ്മിക്കണം.

Verse 2

सौवर्णे मुखशृङ्गे च दन्ताश्च मणिमौक्तिकैः । ग्रीवा रत्नमयी त्वस्या घ्राणं गन्धमयं तथा ॥

അതിന്റെ മുഖവും കൊമ്പുകളും സ്വർണ്ണമയമായിരിക്കണം; പല്ലുകൾ മണികളും മുത്തുകളും കൊണ്ടായിരിക്കണം. അതിന്റെ കഴുത്ത് രത്നമയമായിരിക്കണം; അതുപോലെ മൂക്കും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ നിർമ്മിക്കണം.

Verse 3

शृङ्गे त्वगुरुकाष्ठेन पृष्ठं ताम्रमयं तथा । पुच्छं क्षौममयं तस्याः सर्वाभरणभूषिताम् ॥

അതിന്റെ കൊമ്പുകൾ അഗരു-കാഷ്ഠത്തിൽ നിന്നാകണം; അതിന്റെ പുറം താം്രമയമായിരിക്കണം. അതിന്റെ വാൽ ക്ഷൗമം (ലിനൻ) കൊണ്ടുണ്ടാക്കി, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കണം.

Verse 4

इक्षुपादां रौप्यखुरां कम्बलं पट्टसूत्रकम् । आच्छाद्य पट्टवस्त्रेण घण्टाचामरभूषिताम् ॥

അതിന്റെ കാലുകൾ ഇക്ഷു (കരിമ്പ്) കൊണ്ടും കുതിരക്കുളമ്പുകൾ (ഖുരം) വെള്ളിയാലും ആയിരിക്കണം; കമ്പളവും പട്ട-സൂത്രം (പട്ടുനൂൽ) അലങ്കാരവും വേണം. പട്ടവസ്ത്രം കൊണ്ട് മൂടി, ഘണ്ടകളും ചാമരങ്ങളും കൊണ്ട് ഭൂഷിക്കണം.

Verse 5

प्रशस्तपत्रश्रवणां नवनीतस्तनीं बुधः । फलैर्नानाविधैस्तस्या उपशोभाम्प्रकल्पयेत् ॥

ബുദ്ധിമാൻ അതിന്റെ ചെവികൾ ഉത്തമ ഇലകളെപ്പോലെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും, അതിന്റെ സ്തനങ്ങൾ നവനീതം (പുതിയ വെണ്ണ) കൊണ്ടുണ്ടാക്കുകയും വേണം. പലവിധ ഫലങ്ങളാൽ അതിന് കൂടുതൽ ശോഭ ഒരുക്കണം.

Verse 6

उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा धाराचतुष्टयम् । भागार्धेन तु तौल्येन चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

‘ഉത്തമ’ ഗുഡധേനുവിന് എപ്പോഴും ഗുഡത്തിന്റെ നാല് ധാരകൾ (നിരന്തര പ്രവാഹം) ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. തൂക്കപ്രകാരം മുഖ്യദേഹം അർധഭാഗം കൊണ്ടും, വത്സകം (കിടാവ്) ചതുര്ഥാംശം കൊണ്ടും നിർമ്മിക്കണം.

Verse 7

मध्यमाच तदर्धेन भारेणैकेन चाधमा । वित्तहीनो यथाशक्त्या शतैरष्टाभिरेव च ॥

മധ്യമ ദാതാവ് ആ അളവിന്റെ പകുതിയാൽ ചെയ്യണം; അധമ ദാതാവ് ഒരു ഭാരം അളവിൽ ചെയ്യണം. ധനഹീനൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് എട്ടുനൂറ് (പരിമാണം) കൊണ്ടെങ്കിലും അർപ്പിക്കണം.

Verse 8

अत ऊर्ध्वन्तु कर्तव्या गृहीवित्तानुसारतः । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ श्रोत्रियाय प्रदातव्या सहस्रकनकेन तु । तदर्धेन महाराज तस्याप्यर्धेन वा पुनः ॥

ഇതിനുശേഷം ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ധനശേഷിയനുസരിച്ച് ഈ കർമ്മം ചെയ്യണം. ഗന്ധപുഷ്പാദികളാൽ പൂജിച്ച് അത് ബ്രാഹ്മണനോട് നിവേദിക്കണം. ശ്രോത്രിയനു ആയിരം സ്വർണം നൽകി ദാനം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ, മഹാരാജാ, അതിന്റെ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അതിന്റെയും പകുതി.

Verse 9

शतेन वा शतार्धेन यथाशक्त्या निवेदयेत् । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य मुद्रिकाकर्णपत्रकैः ॥

അല്ലെങ്കിൽ നൂറുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ അമ്പതുകൊണ്ടോ—സ്വശേഷിയനുസരിച്ച്—നിവേദിക്കണം. ഗന്ധപുഷ്പാദികളാലും, മോതിരങ്ങളും കർണ്ണാഭരണങ്ങളും (കർണ്ണപത്രകം) കൊണ്ടും പൂജിച്ച് (അർപ്പിക്കണം).

Verse 10

छत्रिकापादुके दत्त्वा इमं मन्त्रं उदीरयेत् । गुडधेनो महावीर्ये सर्वसम्पत्प्रदे शुभे ॥

കുടയും പാദുകയും നൽകി ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം: “ഹേ ഗുഡധേനു! മഹാവീര്യവതീ, ശുഭേ, സർവസമ്പത്ത് പ്രദായിനീ.”

Verse 11

दानादस्माच्च भो देवि भक्ष्यभोज्यं प्रयच्छ मे । प्राङ्मुखोऽपि दाता च ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

“ഹേ ദേവീ! ഈ ദാനത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ഭക്ഷ്യവും ഭോജ്യവും പ്രസാദിക്കണമേ.” ദാതാവ് കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ബ്രാഹ്മണനോട് നിവേദിക്കണം.

Verse 12

वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यद्विचिन्तितम् । मानकूटं तुलाकूटं कन्यागोऽर्थे उदाहृतम् ॥

വാക്കാൽ ചെയ്തതും, പ്രവൃത്തിയാൽ ചെയ്തതും, മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചതും—അളവിൽ വഞ്ചനയും തൂക്കത്തിൽ വഞ്ചനയും—ഇവ ഇവിടെ ലാഭത്തിനായി ചെയ്ത ദുഷ്കർമ്മങ്ങളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 13

अनृतं नाशमायाति गुडधेनो द्विजार्पिता । दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ यत्र क्षोरवहा नद्यः घृतपायसकर्दमाः । ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र गच्छन्ति धेनुदाः ॥

ഗുഡധേനു ദ്വിജന്‍ (ബ്രാഹ്മണന്‍) അര്‍പ്പിക്കുമ്പോള്‍ അസത്യം നശിക്കുന്നു. ദാനം നല്‍കപ്പെടുന്നതു കാണുന്നവര്‍ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു. എവിടെ പാല്നദികള്‍ ഒഴുകുകയും നെയ്യും പായസവും മണ്ണായി കിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ—അവിടെ ഋഷിമുനികളും സിദ്ധന്മാരും പോകുന്നു; ആ ലോകത്തേക്കാണ് ഗോദാതാക്കളും പോകുന്നത്.

Verse 14

दश पूर्वान्दश परानात्भानञ्चैकविंशतिम् । विष्णुलोकं नयत्याशु गुडधेनोः प्रसादतः ॥

ഗുഡധേനുവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ പത്ത് പൂർവ്വികരെയും പത്ത് സന്തതികളെയും, താനെ ഇരുപത്തൊന്നാമനായി ചേർത്ത്, വേഗത്തിൽ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

Verse 15

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । सर्वदैव प्रदातव्या पात्रं दृष्ट्वा महामते ॥

അയനം, വിഷുവം, പുണ്യമായ വ്യതീപാതം, ദിനക്ഷയം—വാസ്തവത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും—ഹേ മഹാമതേ, യോഗ്യപാത്രത്തെ കണ്ടറിഞ്ഞ് ഇത് ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 16

श्रद्धान्वितेन दातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सर्वकामप्रदा नित्यं सर्वपापहरास्मृता ॥

ശ്രദ്ധയോടെ ഇത് ദാനം ചെയ്യണം; ഇത് ഭുക്തിയും മുക്തിയും എന്ന ഇരുവിധ ഫലവും നൽകുന്നു. ഇത് നിത്യം സർവകാമപ്രദയും സർവപാപഹരയും എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 17

गुडधेनोः प्रसादात्तु सौभाग्यमखिल भवेत् । वैष्णवं पदमाप्नोति दौर्गत्यन्तस्य नश्यति ॥

ഗുഡധേനുവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ സമ്പൂർണ്ണ സൗഭാഗ്യം ഉദിക്കുന്നു. അവൻ വൈഷ്ണവപദം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന്റെ ദൗർഭാഗ്യം നശിക്കുന്നു.

Verse 18

दशद्वादशसाहस्रा दश चाष्टौ च जन्मनि । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य सञ्जायते क्वचित् ॥

പത്ത് അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾ വരെ, കൂടാതെ പത്തും എട്ടും ജന്മങ്ങൾ വരെയും, അവനു ഒരിക്കലും ശോകം, ദുഃഖം, ദുര്‍ഗതി എന്നിവ ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 19

इति पठति शृणोति चेह सम्यक् मतिमपि ददाति योजनानाम् । स इह विभवैश्चिरं वसित्वा वसति चिरं दिवि देवतादिपूज्यः ॥

ഇങ്ങനെ ഇവിടെ ശരിയായി പാരായണം ചെയ്യുകയും ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, യോജനകളോളം വ്യാപിക്കുന്ന ബോധവും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഈ ലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം ഐശ്വര്യത്തോടെ വസിച്ച്, പിന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിലും ദീർഘകാലം ദേവതാദികളാൽ പൂജിതനായി വസിക്കുന്നു।