
ഈ അധ്യായത്തിൽ പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ കേതുലിംഗം (കേത്വീശ്വരം) എന്ന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനവിവരണവും പൂജാവിധിയും ഈശ്വരവചനമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. രാഹ്വീശാനത്തിന്റെ വടക്കിലും മംഗളയുടെ തെക്കിലും, ധനുസ്സിന്റെ അമ്പ് എത്തുന്നത്ര ദൂരത്തിൽ എന്ന ബന്ധിത ഭൂഗോള സൂചനകളാൽ തീർത്ഥസ്ഥാനം നിർദ്ദേശിച്ച് തീർത്ഥാടകർക്ക് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു. തുടർന്ന് കേതു ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭയാനക സ്വരൂപവും ലക്ഷണങ്ങളും വിവരിച്ച്, അവൻ നൂറ് ദിവ്യവർഷം തപസ്സു ചെയ്ത് ശിവാനുഗ്രഹം നേടി അനേകം ഗ്രഹങ്ങളുടെ അധിപത്യം ലഭിച്ചതായ കഥ പറയുന്നു. കേതുവിന്റെ അശുഭോദയ സമയത്തും കടുത്ത ഗ്രഹപീഡകളിലും കേതുലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണമെന്ന് വിധിക്കുന്നു—പുഷ്പം, ഗന്ധം, ധൂപം, നാനാവിധ നൈവേദ്യം എന്നിവ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം സമർപ്പിക്കണം. ഫലശ്രുതി വ്യക്തം: ഈ തീർത്ഥം ഗ്രഹദോഷം ശമിപ്പിക്കുകയും പാപം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ഇതിനെ നവഗ്രഹലിംഗങ്ങളുടെ സംവിധാനത്തിലും ആകെ പതിനാലു ആയതനങ്ങളുടെ പരമ്പരയിലും ഉൾപ്പെടുത്തി, നിത്യദർശനത്തിലൂടെ പീഡാഭയം നീങ്ങി ഗൃഹസ്ഥക്ഷേമം വർധിക്കും എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि केतुलिंगं महाप्रभम् । राह्वीशानादुत्तरे च मंगलायाश्च दक्षिणे
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് രാഹ്വീശ്വരത്തിന്റെ വടക്കിലും മംഗളാ (മംഗളേശ)യുടെ തെക്കിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മഹാപ്രഭ കേതുലിംഗത്തിലേക്കു പോകണം.
Verse 2
धनुषोंतरमानेन नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम्
ധനുസ്സിന്റെ അളവിലുള്ള ദൂരത്തിൽ, അത് അത്ര ദൂരെയല്ല. ആ ലിംഗം മഹാപ്രഭാവമുള്ളതും സർവ്വപാതക നാശകനുമാണ്.
Verse 3
केतुर्नाम ग्रहोत्युग्रः शिवसद्भावभावितः । वर्तुलोऽतीव विस्तीर्णो लोचनाभ्यां सुभीषणः
കേതു എന്ന ഗ്രഹം അത്യന്തം ഉഗ്രൻ; എങ്കിലും ശിവഭക്തിയുടെ ശുഭസദ്ഭാവം നിറഞ്ഞവൻ. അവൻ വൃത്താകാരൻ, അതിവിശാലൻ, രണ്ടു കണ്ണുകളാൽ ഭീതിജനകൻ.
Verse 4
पलालधूमसंकाशो ग्रहपीडापहारकः । तत्राकरोत्तपश्चोग्रं दिव्याब्दानां शतं प्रिये
അവൻ പുല്ലിന്റെ പുകയെപ്പോലെ ദൃശ്യമാകുന്നു; ഗ്രഹപീഡകൾ അകറ്റുന്നവൻ. പ്രിയേ, അവിടെ അവൻ നൂറു ദിവ്യവർഷം ഘോരതപസ് ചെയ്തു.
Verse 5
तस्य तुष्टो महादेवो ग्रह त्वं प्रददौ प्रिये । एकादशशतानां च ग्रहाणामाधिपत्यताम्
അവനിൽ പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ, പ്രിയേ, നിനക്ക് ‘ഗ്രഹ’ പദവി നൽകി; കൂടാതെ പതിനൊന്ന് നൂറ് ഗ്രഹശക്തികളുടെ അധിപത്യവും നൽകി.
Verse 6
तत्रस्थं पूजयेद्भक्त्या केतुलिंगं महाप्रभम् । केतूदये महाघोरे तस्मिन्दृष्टे विशेषतः
അവിടെ സ്ഥാപിതമായ മഹാപ്രഭു കേതുലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം—പ്രത്യേകിച്ച് കേതു മഹാഘോരമായി ഉദയിക്കുന്ന സമയത്ത്; ആ ലിംഗദർശനം ലഭിക്കുമ്പോൾ അതിവിശേഷമായി.
Verse 7
ग्रहपीडासु चोग्रासु पूजयेत्तं विधानतः । पुष्पैर्गंधैस्तथा धूपैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः
ഉഗ്രമായ ഗ്രഹപീഡകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ വിധിപൂർവം അവനെ പൂജിക്കണം—പുഷ്പങ്ങൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, വിവിധ ശുഭ നൈവേദ്യങ്ങൾ എന്നിവയാൽ.
Verse 8
तोषयेद्विधिवद्देवं केतुं कल्मषनाशनम्
വിധിപൂർവം കല്മഷനാശകനായ ദേവ കേതുവിനെ പ്രസന്നനാക്കണം.
Verse 9
इति संक्षेपतः प्रोक्तं केतुलिंगं महोदयम् । ग्रहपीडोपशमनं सर्वपातकनाशनम्
ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി മഹാമംഗളകരമായ കേതു-ലിംഗം വിവരിക്കപ്പെട്ടു; അത് ഗ്രഹപീഡ ശമിപ്പിക്കുകയും സർവ്വ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Verse 10
एतानि नव लिंगानि ग्रहाणां कथितानि ते । यः पश्यति नरो नित्यं तस्य पीडाभयं कुतः
ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഈ ഒമ്പത് ലിംഗങ്ങൾ നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നിത്യം അവയെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യന് പീഡാഭയം എവിടെ നിന്നുണ്ടാകും?
Verse 11
न दौर्भाग्यं कुले तस्य न रोगी नैव दुःखितः । जायते पुत्रवद्देवि तं रक्षंति महाग्रहाः
അവന്റെ കുലത്തിൽ ദൗർഭാഗ്യം ഇല്ല; ആരും രോഗിയുമല്ല, ആരും ദുഃഖിതനുമല്ല. ഹേ ദേവീ, പുത്രനെപ്പോലെ മഹാഗ്രഹങ്ങൾ തന്നെ അവനെ കാക്കുന്നു.
Verse 12
इति ते कथितं सम्यक्चतुर्दशायतनं प्रिये । विघ्नेश्वरं समारभ्य यावत्केतुप्रतिष्ठितम्
ഇങ്ങനെ, ഹേ പ്രിയേ, പതിനാലു ആയതനങ്ങളുടെ വിവരണം നിനക്കു ശരിയായി പറഞ്ഞു—വിഘ്നേശ്വരത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കേതു പ്രതിഷ്ഠിത സ്ഥാനത്തോളം.
Verse 13
नवग्रहेश्वराणां तु माहात्म्यं पापनाशनम् । तथैव पंचलिंगानां श्रुत्वा पापैः प्रमुच्यते
നവഗ്രഹേശ്വരന്മാരുടെ മഹാത്മ്യം പാപനാശകമാണ്; അതുപോലെ പഞ്ചലിംഗങ്ങളുടെ കഥ ശ്രവിച്ചാലും മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു.
Verse 14
कपर्द्दिनं समारभ्य चंडनाथांतकानि च । पंचैव मुद्रालिंगानि नापुण्यो वेद मानवः
കപർദ്ദിനത്തിൽ ആരംഭിച്ച് ചണ്ഡനാഥാന്തകം വരെ—ഇവ അഞ്ചു മുദ്രാ-ലിംഗങ്ങളാണ്; മനുഷ്യരിൽ മഹാപുണ്യവാനേ അവയെ അറിയുന്നു.
Verse 15
सूर्येश्वरं समारभ्य केतुलिंगांतकानि वै । नवग्रहाणां लिंगानि नान्यो जानाति कश्चन
സൂര്യേശ്വരത്തിൽ ആരംഭിച്ച് കേതുലിംഗം വരെ—ഇവ നവഗ്രഹങ്ങളുടെ ലിംഗങ്ങളാണ്; അവയുടെ തത്ത്വം യഥാർത്ഥത്തിൽ മറ്റാരും അറിയുന്നില്ല.
Verse 16
चतुर्दशविधा त्वेवं प्रोक्ताऽयतनसंगतिः । यश्चैनां वेद भावेन स क्षेत्रफलमश्नुते
ഇങ്ങനെ പുണ്യായതനങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം പതിനാലുവിധമായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു. ഭക്തിഭാവത്തോടെ ഇതറിഞ്ഞവൻ ക്ഷേത്രഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 51
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये केत्वीश्वरमाहात्म्यवर्णननामैकपंचाशोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘കേത്വീശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന ഏകപഞ്ചാശത്താം അധ്യായം സമാപ്തമായി.