Adhyaya 31

Verse 1

देव्युवाच । सकारपंचकं प्रोक्तं यत्त्वया मम शंकर । कथं तदत्र संवृत्तमेतन्मे संशयं महत्

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ശങ്കരാ! നീ എനിക്കു ‘സകാര-പഞ്ചകം’ ഉപദേശിച്ചതല്ലോ; അത് ഇവിടെ എങ്ങനെ സ്ഥാപിതമായി? എനിക്ക് മഹാ സംശയമുണ്ട്.

Verse 2

कथं वात्र समायाता कुतश्चापि सरस्वती । कथं स वाडवो जातः कस्मिन्काले कथं ह्यभूत् । तत्सर्वं विस्तरेणेदं यथावद्वक्तुमर्हसि

സരസ്വതി ഇവിടെ എങ്ങനെ വന്നു, എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? ആ വാഡവാഗ്നി എങ്ങനെ ജനിച്ചു—ഏത് കാലത്ത്, ഏതു വിധത്തിൽ? ഇതെല്ലാം യഥാവിധി വിശദമായി പറയേണ്ടതാകുന്നു.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा जाता तस्मिन्क्षेत्रे सरस्वती । यतश्चैव समुद्भूता सर्वपापप्रणाशिनी

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവി, കേൾക്കുക; ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ സരസ്വതി എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷയായി, ഏതു ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചു—അവൾ സർവ്വപാപപ്രണാശിനി.

Verse 4

हिरण्या वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती

ഹിരണ്യാ, വജ്രിണീ, ന്യങ്കു, കപിലാ, സരസ്വതി—ഇവ അഞ്ചു (പവിത്ര) നദികൾ/ശക്തികൾ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 5

ऋषिभिः पञ्चभिश्चात्र समाहूता यथा पुरा । वाडवेनाग्निना युक्ता यथा जाता शृणुष्व तत्

പുരാതനകാലത്ത് അഞ്ചു ഋഷിമാർ അവളെ ഇവിടെ എങ്ങനെ ആഹ്വാനം ചെയ്‌തുവോ, അവൾ വാഡവാഗ്നിയോടു എങ്ങനെ യുക്തയായി—അത് കേൾക്കുക.

Verse 6

पुरा देवासुरे युद्धे निवृत्ते सोमकारणात् । पितामहस्य वचनात्तारां चन्द्रः समर्पयत्

പുരാതനകാലത്ത്, സോമകാര്യത്തെ തുടർന്ന് ദേവാസുരയുദ്ധം ശമിച്ചപ്പോൾ, പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വചനപ്രകാരം ചന്ദ്രൻ താരയെ വീണ്ടും സമർപ്പിച്ചു।

Verse 7

ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् । ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्

അനന്തരം ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു, താഴെ ഭൂമിയെ നോക്കിക്കൊണ്ട്; അപ്പോൾ അവർ ഭൂമിയിൽ മറ്റൊരു സ്വർഗ്ഗംപോലെ ഒന്നിനെ കണ്ടു।

Verse 8

आश्रमं मुनिमुख्यस्य दधीचेर्लोक विश्रुतम् । सर्वर्त्तुकुसुमोपेतं पादपैरुपशोभितम् । केतकीकुटजोद्भूत बकुलामोदमोदितम्

അവർ ലോകവിഖ്യാതനായ മുനിമുഖ്യൻ ദധീചിയുടെ ആശ്രമം കണ്ടു—സകല ഋതുക്കളിലെയും പുഷ്പങ്ങളാൽ സമൃദ്ധം, വൃക്ഷങ്ങളാൽ ശോഭിതം, കൂടാതെ കേതകി, കുടജ, ബകുല പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ് ഹൃദയം ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതു।

Verse 9

एवंविधं समासाद्य तदाश्रमपदं गुरु । कौतुकाद्द्रष्टुमारब्धाः सर्वे देवा मनोरमम्

ഇങ്ങനെ മഹിമയാർന്ന ആ ഗുരുതുല്യമായ ആശ്രമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിച്ച്, കൗതുകത്താൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആ മനോഹര ധാമം ദർശിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 10

ते च तीर्थाश्रमे तस्मिन्यानान्युत्सृज्य संयताः । प्रवृत्तास्तमृषिं द्रष्टुं प्राकृताः पुरुषा यथा

ആ തീർത്ഥാശ്രമത്തിൽ അവർ തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങൾ വിട്ടുവെച്ച്, മനസ്സിനെ സംയമപ്പെടുത്തി, ആ ഋഷിയെ ദർശിക്കാൻ സാധാരണ മനുഷ്യരെപ്പോലെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി।

Verse 11

दृष्टवंतः सुराः सर्वे पितामहमिवापरम् । ततस्त ऋषिणा सर्वे पाद्यार्घ्यादिभिरर्च्चिताः

അവനെ ദർശിച്ച എല്ലാ ദേവന്മാരും അവനെ മറ്റൊരു പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) എന്നപോലെ കരുതി. തുടർന്ന് ആ ഋഷി പാദ്യം, അർഘ്യം മുതലായ വിധിപൂർവ ഉപചാരങ്ങളാൽ എല്ലാവരെയും പൂജിച്ചു.

Verse 12

यथोक्तमासनं भेजुः सर्वे देवाः सवासवाः । तेषां मध्ये समुत्थाय शक्रः प्रोवाच तं मुनिम्

പറഞ്ഞതുപോലെ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു. തുടർന്ന് അവരുടെ മദ്ധ്യേ എഴുന്നേറ്റ് ശക്രൻ ആ മുനിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 13

आयुधानि विमुच्याग्रे भवान्गृह्णात्विमानि हि । तन्निशम्य वचः प्राह दधीचिः पाकशासनम्

“ആദ്യം ആയുധങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച്, ദയവായി ഇവ സ്വീകരിക്കൂ.” എന്നു കേട്ടപ്പോൾ ദധീചി പാകശാസനൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 14

मुक्तास्त्राणि ममाभ्याशे यूयं यात त्रिविष्टपम् । तं शक्रः प्राह चैतानि कार्यकाले ह्युपस्थिते

“നിങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ എന്റെ സമീപത്ത് വെച്ച് നിങ്ങൾ ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗം) പോകുക.” അപ്പോൾ ശക്രൻ പറഞ്ഞു—“കർമ്മകാലം വന്നാൽ ഇവ (ആയുധങ്ങൾ) ആവശ്യമാണ്.”

Verse 15

देयानि ते पुनः शत्रूनभिजेष्यामहे रणे । पुनःपुनस्ततः शक्रः संदिश्य मुनिसत्तमम्

“ഇവ ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും നൽകണം; അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.” ഇങ്ങനെ ശക്രൻ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ പുനഃപുനഃ ഉപദേശിച്ചു.

Verse 16

अस्माकमेव देयानि न चान्यस्य त्वया मुने । बाढमित्युदिते शक्रमुक्तवान्मुनिसत्तमः

“ഹേ മുനേ, ഇവ ഞങ്ങൾക്കേ നൽകേണ്ടത്; മറ്റാര്ക്കും നീ നല്കരുത്.” എന്നു ശക്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ—“ബാഢം, തഥാസ്തു” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 17

दास्यामि ते समस्तानि युद्धकाले विशेषतः । नास्य मिथ्या भवेद्वाक्यमिति मत्वा शचीपतिः । मुक्त्वास्त्राणि तदभ्याशे पुनः स्वर्गं गतस्तदा

മുനി പറഞ്ഞു—“ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം; പ്രത്യേകിച്ച് യുദ്ധകാലത്ത്.” ഈ വാക്ക് മിഥ്യയാകില്ലെന്ന് ഉറപ്പിച്ച ശചീപതി ഇന്ദ്രൻ ആയുധങ്ങൾ അവന്റെ സമീപത്ത് വെച്ച് വീണ്ടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 18

अस्त्रार्पणं यः प्रयतः प्रयत्नाच्छृणोति राजा भुवि भावितातात्मा । सोऽभ्येति युद्धे विजयं परं हि सुतांश्च धर्मार्थयशोभिरामाः

ഭൂമിയിൽ ഏതു രാജാവാണ് നിയന്ത്രിതനായി, പരിശ്രമത്തോടെ, ഈ അസ്ത്രാർപ്പണവൃത്താന്തം ശ്രവിക്കുന്നത്—അവന്റെ അന്തഃകരണം പരിപാകം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൻ യുദ്ധത്തിൽ പരമവിജയം നേടുകയും ധർമ്മം, അർത്ഥം, യശസ് എന്നിവയിൽ രമിക്കുന്ന പുത്രന്മാരെയും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 31

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभा सखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वडवानलोत्पत्तिवृत्तान्ते दधीचिमहर्षये सर्वदेवकृतस्वस्वशस्त्रसमर्पणवर्णनंनामैकत्रिंशोध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ, വഡവാനലോത്പത്തി വൃത്താന്തത്തിൽ, “മഹർഷി ദധീചിയ്ക്ക് സർവ്വദേവന്മാർ തത്തത്ത ശസ്ത്രങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചതിന്റെ വർണ്ണനം” എന്ന ഏകത്രിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.