Adhyaya 25

Verse 1

ईश्वर उवाच । स गन्धर्वस्तदा देवि आरिराधयिषुर्भवम् । सोमवारव्रतंनाम पप्रच्छ मुनिसत्तमम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ, ഹേ ദേവീ, ആ ഗന്ധർവ്വൻ ഭവനായ ശിവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; ‘സോമവാരവ്രതം’ എന്ന വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് ചോദിച്ചു.

Verse 2

गन्धर्व उवाच । कथं सोमव्रतं कार्यं विधानं तस्य कीदृशम् । कस्मिन्काले च तत्कार्यं सर्वं विस्तरतो वद

ഗന്ധർവ്വൻ പറഞ്ഞു—സോമ (തിങ്കൾ) വ്രതം എങ്ങനെ ചെയ്യണം? അതിന്റെ വിധാനം എങ്ങനെയാണ്? ഏത് സമയത്താണ് അത് അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടത്? എല്ലാം വിശദമായി പറയുക.

Verse 3

गोशृंग उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ सर्वसत्त्वोपकारकम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तदद्य कथयामि ते

ഗോശൃംഗൻ പറഞ്ഞു— സാധു, സാധു, മഹാപ്രാജ്ഞനേ! ഇതു സർവ്വജീവികൾക്കും ഉപകാരകരം. ആരോടും പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതു ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോടു പറയുന്നു.

Verse 4

सर्वरोगहरं दिव्यं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । सोमवारव्रतंनाम सर्वकामफलप्रदम्

‘സോമവാര വ്രതം’ എന്ന ദിവ്യവ്രതം സർവ്വരോഗങ്ങൾ ഹരിക്കുകയും സർവ്വസിദ്ധികൾ നൽകുകയും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം പ്രസാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 5

सर्वकालिकमादेयं वर्णानां शुभकारकम् । नारी नरैः सदा कार्यं दृष्ट्वादृष्ट्वा फलोदयम्

ഈ വ്രതം സർവ്വകാലത്തും സ്വീകരിക്കേണ്ടതും എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും മംഗളകരവുമാണ്. സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ സദാ ആചരിക്കണം; ഇത് ദൃഷ്ടവും അദൃഷ്ടവും ആയ ഫലോദയം നൽകുന്നു.

Verse 6

ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्देवैः कृतमेतन्महाव्रतम् । पुनस्तु सोमराजेन दक्षशापहतेन च

ഈ മഹാവ്രതം ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാർ ആചരിച്ചു. പിന്നീടു ദക്ഷശാപം ബാധിച്ച സോമരാജനും ഇതു വീണ്ടും നിർവഹിച്ചു.

Verse 7

आराधितोऽनेन शंभुः शंभुध्यानपरेण तु । ततस्तुष्टो महादेवः सोमराजस्य भक्तितः

ഈ വ്രതംകൊണ്ട് ശംഭുവിനെ ആരാധിച്ചു—ശംഭുധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ സോമരാജൻ. അവന്റെ ഭക്തിയിൽ പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ സന്തുഷ്ടനായി.

Verse 8

तेनोक्तं यदि तुष्टोऽसि प्रतिष्ठास्थो निरंतरम्

അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു— “നീ പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, ഇവിടെ തന്നെ നിരന്തരമായി ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുക।”

Verse 9

यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठंति भूधराः । तावन्मे स्थापितं लिंगमुमया सह तिष्ठतु

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നത്രയും, പർവ്വതങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നത്രയും—എൻറെ കൈയ്യാൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഈ ലിംഗം ഉമാദേവിയോടുകൂടെ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളട്ടെ।

Verse 10

स्थापितं तु तदा तेन प्रार्थयित्वा महेश्वरम् । आत्मनामांकितं कृत्वा ततो रोगैर्व्यमुच्यत

പിന്നീട് അവൻ മഹേശ്വരനെ പ്രാർത്ഥിച്ച് ആ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു, തന്റെ നാമം അങ്കിതമാക്കി; അതിനുശേഷം രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി।

Verse 11

ततः शुद्धशरीरोऽसौ गगनस्थो विराजते

അതിനുശേഷം അവന്റെ ശരീരം ശുദ്ധമായി; അവൻ ആകാശസ്ഥനായി ദീപ്തിയായി വിരാജിച്ചു।

Verse 12

तदाप्रभृति ये केचित्कुर्वंति भुवि मानवाः । तेऽपि तत्पदमायांति विमलांगाश्च सोमवत्

ആ സമയത്തുനിന്ന് ഭൂമിയിൽ ആരൊക്കെയോ ഈ അനുഷ്ഠാനം ചെയ്യുന്നുവോ, അവരും അതേ പദം പ്രാപിച്ച് സോമനെപ്പോലെ വിമലാംഗരാകുന്നു।

Verse 13

अथ किं बहुनोक्तेन विधानं तस्य कीर्त्तये । यस्मिन्कस्मिंश्च मासे वा शुक्ले सोमस्य वासरे

കൂടുതൽ പറഞ്ഞാൽ എന്തു പ്രയോജനം? അതിന്റെ വിധിവിധാനം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—ഏതു മാസമായാലും, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ സോമവാരത്തിൽ।

Verse 14

दंतकाष्ठं पुरा ब्राह्मे कृत्वा स्नानं समाचरेत् । स्वधर्मविहितं कर्म कृत्वा स्थाने मनोरमे

ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ ആദ്യം ദന്തകാഷ്ഠം ചെയ്തു, വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ആചരിക്കണം. പിന്നെ ആ മനോഹര തീർത്ഥസ്ഥാനത്തിൽ സ്വധർമ്മവിഹിത കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം।

Verse 15

सुसमे भूतले शुद्धे न्यस्य कुम्भं सुशोभितम् । चूतपल्लवविन्यस्ते चंदनेन सुचित्रिते

ശുദ്ധവും സമതലവുമായ ഭൂമിയിൽ സുസജ്ജിതമായ കുംഭം സ്ഥാപിക്കണം. അതിൽ മാവിലകൾ വിന്യസിച്ച് ചന്ദനത്താൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കണം।

Verse 16

श्वेतवस्त्रपरीधाने सर्वाभरणभूषिते । आदौ पात्रे तु संन्यस्य आधारसहितं शिवम्

വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചു, സർവാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനായി, ആദ്യം പാത്രത്തിൽ ആധാരസഹിതനായ ശിവനെ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 17

अष्टमूर्त्यष्टकं दिक्षु सोमनाथं सशक्तिकम् । उमया सहितं तत्र श्वेतपुष्पैश्च पूजयेत्

ദിക്കുകളിൽ അഷ്ടമൂർത്തികളുടെ അഷ്ടകത്തെ പൂജിക്കണം; തുടർന്ന് ശക്തിസഹിതനായ സോമനാഥനെ—ഉമയോടുകൂടെ—അവിടെ വെളുത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ അർച്ചിക്കണം।

Verse 18

विविधं भक्ष्यभोज्यं च फलं वै बीजपूर कम् । अनेनैव तु मंत्रेण सर्वं तत्रैव कारयेत्

വിവിധ ഭക്ഷ്യ‑ഭോജ്യങ്ങളും ഫലങ്ങളും, പ്രത്യേകിച്ച് ബീജപൂരകം (നാരങ്ങ) ഉൾപ്പെടെ സമർപ്പിക്കണം. ഇതേ മന്ത്രം കൊണ്ടുതന്നെ അവിടെവെച്ച് എല്ലാ അർപ്പണവും കർമങ്ങളും നടത്തിക്കൊള്ളണം.

Verse 19

ॐ नमः पंचवक्त्राय दशबाहुत्रिनेत्रिणे । श्वेतं वृषभमारूढ श्वेताभरणभूषित

ॐ പഞ്ചവക്ത്രനും ദശബാഹുവും ത്രിനേത്രനും ആയ പ്രഭുവേ, നമസ്കാരം. ശ്വേത വൃഷഭാരൂഢനേ, ശ്വേതാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനേ, പ്രണാമം.

Verse 20

उमादेहार्द्धसंयुक्त नमस्ते सर्वमूर्तये । अनेनैव तु मंत्रेण पूजां होमं च कारयेत्

ഉമയുടെ അർദ്ധദേഹവുമായി ഏകീഭവിച്ചവനേ, സർവ്വമൂർത്തിയായ പ്രഭുവേ, നമസ്കാരം. ഇതേ മന്ത്രം കൊണ്ടു പൂജയും ഹോമവും രണ്ടും നടത്തണം.

Verse 21

कृत्वैवं च दिने रात्रौ पश्यंश्चैवं स्वपेन्नरः । दर्भशय्या समारूढो ध्यायन्सोमेश्वरं हरम्

ഇങ്ങനെ ചെയ്തു പകലും രാത്രിയും ഇതേ വ്രതനിയമം പാലിക്കണം—ഇങ്ങനെ തന്നെ ദർശിക്കുകയും ഇങ്ങനെ തന്നെ ശയിക്കുകയും വേണം. ദർഭശയ്യയിൽ കിടന്ന് സോമേശ്വര ഹരനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 22

एवं कृतेऽष्टादशानां कुष्ठानां नाशनं भवेत् । द्वितीये सोमवारे तु करंजं दन्तधावनम्

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ പതിനെട്ട് തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠരോഗങ്ങൾ നശിക്കും. തുടർന്ന് രണ്ടാം തിങ്കളാഴ്ച കരഞ്ഞക്കൊമ്പുകൊണ്ട് ദന്തധാവനം ചെയ്യണം.

Verse 23

देवं संपूजयेत्सूक्ष्मं ज्येष्ठाशक्तिसमन्वितम् । शतपत्रैः पूजयित्वा मधु प्राश्य यथाविधि

ജ്യേഷ്ഠാ-ശക്തിയോടു സമന്വിതനായ സൂക്ഷ്മദേവനെ വിധിപൂർവ്വം സമ്യകായി പൂജിക്കണം. ശതപത്രപുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിച്ചു, തുടർന്ന് നിയമാനുസാരം മധു പ്രാശിക്കണം.

Verse 24

नारंगं तत्र दत्त्वा तु शेषं पूर्ववदाचरेत् । एवं कृते द्वितीये तु गोलक्षफलमाप्नुयात्

അവിടെ നാരംഗം (ഓറഞ്ച്) അർപ്പിച്ച് ശേഷിക്കുന്ന ആചാരങ്ങൾ മുൻപുപോലെ തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കണം. ഇങ്ങനെ രണ്ടാം (തിങ്കളാഴ്ച) അനുഷ്ഠാനം ചെയ്താൽ ഗോ-ലക്ഷ ദാനത്തിനുതുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കും.

Verse 25

सोमवारे तृतीये तु अपामार्गसमुद्भवम् । दंतकाष्ठादिकं कृत्वा त्रिनेत्रं च प्रपूजयेत्

മൂന്നാം തിങ്കളാഴ്ച അപാമാർഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ദന്തകാഷ്ഠം മുതലായവ ഒരുക്കി, തുടർന്ന് ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ ത്രിനേത്രപ്രഭുവിനെ പൂജിക്കണം.

Verse 26

फलं च दाडिमं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । रजन्यामंगुरं प्राश्य सिद्धियुक्तं तु पूजयेत्

ദാടിമം (മാതളം) ഫലം അർപ്പിച്ച് ജാതി (മുല്ല) പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം. രാത്രിയിൽ അങ്ങൂർ (ദ്രാക്ഷ) പ്രാശിച്ച് സിദ്ധിയുക്തനായ പ്രഭുവിനെ ആരാധിക്കണം.

Verse 27

चतुर्थे सोमवारे तु काष्ठमौदुम्बरं स्मृतम् । पूजयेत्तत्र गौरीशं सूक्ष्मया सहितं तथा

നാലാം തിങ്കളാഴ്ച ഔദുംബര (അത്തി) കാഷ്ഠം വിധിച്ചതാണ്. അവിടെ മുൻപുപോലെ സൂക്ഷ്മയോടുകൂടിയ ഗൗരീശനെ (ശിവനെ) പൂജിക്കണം.

Verse 28

नारिकेलफलं दद्याद्दमनेन प्रपूजयेत् । शर्करां प्राशयेद्रात्रौ जागरं चैव कारयेत्

തേങ്ങാഫലം അർപ്പിച്ച് ദമനം/ദൂർവാ പുല്ലുകൊണ്ട് വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. രാത്രിയിൽ ശർക്കരാപ്രസാദം കഴിച്ച് ജാഗരണം പാലിക്കണം.

Verse 29

पञ्चमे सोमवारे तु पूजयेच्च गणाधिपम् । विभूत्या सहितं देवं कुन्दपुष्पैः प्रपूजयेत्

അഞ്ചാം തിങ്കളാഴ്ച ഗണാധിപനെ പൂജിക്കണം. വിഭൂതിയോടുകൂടിയ ആ ദേവനെ കുന്ദപുഷ്പങ്ങളാൽ ഭക്തിപൂർവ്വം അർച്ചിക്കണം.

Verse 30

आश्वत्थं दन्तकाष्ठं च अर्घ्यं वै द्राक्षया तथा । मोचं च प्राशयेद्रात्रावश्वमेधफलं लभेत्

അശ്വത്ഥത്തിന്റെ ദന്തകാഷ്ഠം ഉപയോഗിച്ച് ദ്രാക്ഷയോടുകൂടി അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. രാത്രിയിൽ മോചം (വാഴപ്പഴം) കഴിച്ചാൽ അശ്വമേധയാഗസമ ഫലം ലഭിക്കും.

Verse 31

षष्ठे सोमस्य वारे तु सुरूपं नाम पूजयेत् । कर्पूरं प्राशयेत्तत्र भक्त्या परमया युतः

ആറാം തിങ്കളാഴ്ച ‘സുരൂപ’ എന്ന നാമത്തിലുള്ള രൂപത്തെ പൂജിക്കണം. അവിടെ പരമഭക്തിയോടെ കർപ്പൂരപ്രസാദം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 32

सप्तमे सोमवारे तु दन्तकाष्ठं च मल्लिका । सर्वज्ञं पूजयेत्तत्र दीप्तया सहितं तथा

ഏഴാം തിങ്കളാഴ്ച ദന്തകാഷ്ഠവും മല്ലിക (മുല്ല) പുഷ്പവും കൊണ്ടു അവിടെ സർവ്വജ്ഞനായ പ്രഭുവിനെ, ദീപ്താ ദേവിയോടുകൂടി, അതേവിധം പൂജിക്കണം.

Verse 33

जम्बीरं च फलं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । लवङ्गं प्राशयेत्तत्र तस्यानन्तफलं भवेत्

ജംബീര (നാരങ്ങ/ബിജൗറ) ഫലം അർപ്പിച്ച് ജാതി (മുല്ല) പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം. അവിടെ ഗ്രാമ്പു പ്രസാദമായി പ്രാശനം ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം അനന്തമാകും.

Verse 34

अष्टमे सोमवारे तु अमोघायुतमीश्वरम् । कदलीफलकेनार्घ्यं मरुबकेन पूजयेत् । रात्रौ तु प्राशयेद्दुग्धमग्निष्टोमफलं लभेत्

എട്ടാം തിങ്കളാഴ്ച അമോഘായുത-ഈശ്വരനെ ആരാധിക്കണം. വാഴപ്പഴംകൊണ്ട് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് മരുബകകൊണ്ട് പൂജിക്കണം. രാത്രിയിൽ പാൽ പ്രാശനം ചെയ്താൽ അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലം ലഭിക്കും.

Verse 35

गंगास्नाने कृते सम्यक्कोटिधा यत्फलं स्मृतम् । दशहेमसहस्राणां कुरुक्षेत्रे रवेर्ग्रहे

ഗംഗയിൽ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്താൽ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കോടിഗുണമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന പുണ്യം, കൂടാതെ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് പത്തായിരം സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം—

Verse 36

ब्राह्मणे वेदविदुषे यद्दत्त्वा फल माप्नुयात् । तत्पुण्यं कोटिगुणितमस्मिन्नाचरिते व्रते

വേദവിദ്വാനായ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം നൽകിയാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം—ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ അതേ പുണ്യം കോടിഗുണമായി വർധിക്കും.

Verse 37

गजानां तु शते दत्ते लक्षे च रथवाजिनाम् । तत्फलं कोटिगुणितं सोमवारव्रते कृते

നൂറ് ആനകളെ ദാനം ചെയ്തതിലും, ഒരു ലക്ഷം രഥങ്ങളും കുതിരകളും ദാനം ചെയ്തതിലും ലഭിക്കുന്ന ഫലം—തിങ്കളാഴ്ച വ്രതം ആചരിച്ചാൽ അതേ ഫലം കോടിഗുണമായി വർധിക്കും.

Verse 38

गुग्गुलोर्धूपनं कृत्वा कोटिशो यत्फलं लभेत् । तत्पुण्यं तु भवेत्तस्य सोमवारव्रते कृते

ഗുഗ്ഗുലു ധൂപം കോടി പ്രാവശ്യം അർപ്പിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്തോ, തിങ്കളാഴ്ച വ്രതം ചെയ്തവന് അതേ പുണ്യം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 39

सर्वैश्वर्यसमायुक्तः शिवतुल्यपराक्रमः । रुद्रलोके वसेत्तावद्ब्रह्मणः प्रलयावधि

അവൻ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളാലും സമ്പന്നനായി, ശിവസമാന പരാക്രമം ധരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രളയകാലം വരെയും രുദ്രലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 40

संप्राप्ते नवमे वारे कुर्यादुद्यापनं शुभम् । यथा भवति गन्धर्व तथा वक्ष्यामि तेऽधुना

ഒൻപതാം തിങ്കളാഴ്ച വന്നാൽ ശുഭമായ ഉദ്യാപനം (സമാപനകർമ്മം) ചെയ്യണം. എങ്ങനെ ഗന്ധർവ്വനാകുന്നു, അത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നോട് പറയുന്നു.

Verse 41

मंडलं मंडपं कुण्डं पताकाध्वजशोभितम् । तोरणानि च चत्वारि कुण्डं कृत्वा विधानतः

പതാകയും ധ്വജവും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന മണ്ഡലം, മണ്ഡപം, കുണ്ഡം ഒരുക്കി, വിധിപ്രകാരം കുണ്ഡം നിർമ്മിച്ച് നാല് തോരണങ്ങളും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 42

मध्ये वेदिः प्रकर्त्तव्या चतुरस्रा सुशोभना । निष्पाद्य मंडलं तत्र मध्ये पद्मं प्रकल्पयेत्

മധ്യത്തിൽ മനോഹരമായ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള വേദി നിർമ്മിക്കണം. അവിടെ മണ്ഡലം പൂർത്തിയാക്കി, അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ പദ്മാകൃതി ഒരുക്കണം.

Verse 43

कलशानष्टदिग्भागे सहिरण्यान्पृथक्पृथक् । स्थापयित्वा तु शक्तिस्ता वामाद्याः पूर्वतः क्रमात्

അഷ്ടദിക്കുകളുടെ ഓരോ ഭാഗത്തും സ്വർണ്ണസഹിതമായ കലശങ്ങൾ ഓരോന്നായി സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് സ്ഥാപിച്ച ശേഷം വാമാ മുതലായ ശക്തികളെ കിഴക്കിൽ നിന്ന് ക്രമമായി വിന്യസിക്കണം.

Verse 44

कर्णिकायां तु पद्मस्य श्रीसोमेशं महाप्रभम् । प्रतिमारूपसंपन्नं हेमजं शक्तिसंयुतम्

പദ്മത്തിന്റെ കർണികയിൽ മഹാപ്രഭനായ ശ്രീ സോമേശനെ സ്ഥാപിക്കണം—സുന്ദര പ്രതിമാരൂപസമ്പന്നൻ, സ്വർണ്ണനിർമ്മിതൻ, ദിവ്യശക്തിസംയുതൻ.

Verse 45

रुक्मशय्यासमारूढं मनोन्मन्या समन्वितम् । हेमपात्रादिके पात्रे मधुना परिपूरिते

സ്വർണ്ണശയ്യയിൽ ആരൂഢനായി മനോന്മനീസ്ഥിതിയോടെ സമന്വിതനായ പ്രഭുവിനെ പൂജിക്കണം; സ്വർണ്ണപാത്രാദി യോഗ്യപാത്രങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞ തേൻ അർപ്പിക്കണം.

Verse 46

रुक्मशय्यासमाच्छन्ने तत्रस्थं पूजयेत्क्रमात् । अनंतादिशिखंड्यंतैर्नामभिः क्रमशोऽर्चयेत्

സ്വർണ്ണശയ്യ ശരിയായി വിരിച്ച ശേഷം, അവിടെ സ്ഥിതനായ പ്രഭുവിനെ ക്രമമായി പൂജിക്കണം; ‘അനന്ത’ മുതൽ ‘ശിഖണ്ഡിൻ’ വരെ നാമങ്ങളാൽ ക്രമാനുസൃതമായി അർച്ചിക്കണം.

Verse 47

गन्धस्रग्धूपदीपैश्च नैवेद्यैश्च पृथग्विधैः । वस्त्रालंकारतांबूलच्छत्रचामरदर्प्पणम्

സുഗന്ധം, പുഷ്പമാല, ധൂപം, ദീപം; കൂടാതെ വിവിധ നൈവേദ്യങ്ങൾ; വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, താംബൂലം, ഛത്രം, ചാമരം, ദർപ്പണം—ഇവ വേർവേർ ഉപചാരങ്ങളാൽ പ്രഭുവിനെ ആദരിക്കണം.

Verse 48

दीपघंटावितानं च पर्यंकं च सतू लिकम् । सोमेश्वरं समुद्दिश्य देयं पौराणिके गुरौ

ദീപസ്തംഭം, ഘണ്ട, വിതാനം, തലയണയോടുകൂടിയ ശയ്യ—ഇവയെല്ലാം സോമേശ്വരനെ ഉദ്ദേശിച്ച് പുരാണോപദേശക ഗുരുവിന് ദാനമായി നൽകണം।

Verse 49

भूषयित्वा तथाऽचार्य्यं होमं तत्रैव कारयेत् । बलिकर्मावसाने च रात्रौ तत्रैव जागृयात्

ആചാര്യനെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു അലങ്കരിച്ച് അവിടെയേ ഹോമം നടത്തിക്കൊള്ളണം; ബലികർമ്മം അവസാനിച്ചാൽ അതേ സ്ഥലത്ത് രാത്രി മുഴുവൻ ജാഗരണം പാലിക്കണം।

Verse 50

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा ध्यायेत्सोमेश्वरं हृदि । प्रभाते तु ततः स्नात्वा ध्यायेत्तं च विधानतः

അതിനുശേഷം പഞ്ചഗവ്യം പാനം ചെയ്ത് ഹൃദയത്തിൽ സോമേശ്വരനെ ധ്യാനിക്കണം. പ്രഭാതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിധിപ്രകാരം വീണ്ടും അവനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 51

ततो भक्त्या च गंधर्व क्षीरखण्डादिनिर्म्मितम् । भक्ष्यभोज्यैरनेकैश्च भोजयेद्ब्राह्मणानथ

അതിനുശേഷം, ഹേ ഗന്ധർവാ, ഭക്തിയോടെ ക്ഷീരഖണ്ഡം മുതലായ മധുരപദാർത്ഥങ്ങളും പലവിധ ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യങ്ങളും ഒരുക്കി ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം।

Verse 52

वस्त्रयुग्मं ततो दत्त्वा गां च दत्त्वा विसर्जयेत्

അതിനുശേഷം ഒരു ജോടി വസ്ത്രം ദാനം ചെയ്ത്, ഒരു പശുവും ദാനം നൽകി, ആ അനുഷ്ഠാനം വിധിപ്രകാരം വിസർജനം ചെയ്ത് സമാപിപ്പിക്കണം।

Verse 53

एवं चीर्णव्रतः सम्यग्लभते पुण्यमक्षयम् । धनधान्यसमृद्धात्मा पुत्रदारसमन्वितः

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ അക്ഷയ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ധനധാന്യസമൃദ്ധനായി പുത്ര-ഭാര്യാസഹിതനാകുന്നു.

Verse 54

न कुले जायते तस्य दरिद्रो दुःखितोऽपिवा । अपुत्रो लभते पुत्रान्वन्ध्या पुत्रवती भवेत्

അവന്റെ വംശത്തിൽ ദാരിദ്ര്യം ജനിക്കുകയില്ല, ദുഃഖവും ഉണ്ടാകുകയില്ല; സന്താനമില്ലാത്തവൻ പുത്രന്മാരെ പ്രാപിക്കും, വന്ധ്യയും സന്താനവതിയാകും.

Verse 55

काकवंध्या तु या नारी मृतवत्सा च दुर्भगा । कन्याप्रसूश्च या कार्यमाभिरेतद्विशेषतः

കാകവന്ധ്യ (പുനഃപുനഃ ഗർഭസ്രാവം സംഭവിക്കുന്ന) സ്ത്രീ, അല്ലെങ്കിൽ മൃതവത്സാ (മക്കൾ മരിക്കുന്ന) സ്ത്രീ, അല്ലെങ്കിൽ ദുര്ഭാഗ്യവതി, അല്ലെങ്കിൽ കന്യകളെ മാത്രം പ്രസവിക്കുന്ന സ്ത്രീ—ഇവർ പ്രത്യേകമായി ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 56

एवं कृते विधाने तु देहपाते शिवं व्रजेत् । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । भुंक्तेऽसौ विपुलान्भो गान्यावदाभूतसंप्लवम्

ഇങ്ങനെ വിധാനം നിർവഹിച്ചാൽ ദേഹപാതസമയത്ത് ശിവലോകം പ്രാപിക്കും; സഹസ്ര കോടി, ശത കോടി കല്പങ്ങൾ വരെ, മഹാപ്രളയം വരെയും, വിപുലമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.

Verse 57

इति ते कथितं सर्वं सोमवारव्रतं क्रमात् । गच्छ शीघ्रं महाभाग यत्र सोमेश्वरः स्थितः

ഇങ്ങനെ ക്രമമായി നിനക്ക് തിങ്കളാഴ്ച വ്രതത്തിന്റെ എല്ലാം പറഞ്ഞു. ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ, സോമേശ്വരൻ വസിക്കുന്നിടത്തേക്ക് വേഗം പോകുക.

Verse 58

ईश्वर उवाच । इत्युक्तः सच गन्धर्वः पुत्र्या सह वरानने । सर्वोपहारसंयुक्तः प्रभासक्षेत्रमाश्रितः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ഗന്ധർവ്വൻ സുന്ദരമുഖിയായ പുത്രിയോടുകൂടെ എല്ലാ ഉപഹാരങ്ങളും കൈവഹിച്ചു പ്രഭാസക്ഷേത്രം ആശ്രയിച്ചു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 59

तत्र सोमेश्वरं दृष्ट्वा आनन्दाश्रुपरिप्लुतः । यात्राक्रमेण संपूज्य चक्रे सोमव्रतं क्रमात्

അവിടെ സോമേശ്വരനെ ദർശിച്ചപ്പോൾ അവൻ ആനന്ദാശ്രുക്കളാൽ നിറഞ്ഞു. തീർത്ഥയാത്രാക്രമപ്രകാരം പൂജ ചെയ്ത് ക്രമമായി സോമ (തിങ്കൾ) വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 69

पुत्र्या सह महाभागस्तस्य तुष्टो महेश्वरः । सर्वरोगविनाशं च सर्वकामसमृद्धिदम् । ददौ गन्धर्वराज्यं च भक्तिं चैवात्मनस्तथा

പുത്രിയോടുകൂടെ ആ മഹാഭാഗനിൽ പ്രസന്നനായ മഹേശ്വരൻ സർവ്വരോഗനാശവും സർവ്വകാമസമൃദ്ധിയും നൽകി. കൂടാതെ ഗന്ധർവ്വരാജ്യവും തനിക്കുള്ള ഭക്തിയും അനുഗ്രഹിച്ചു।