Adhyaya 231
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 231

Adhyaya 231

ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ ജാംബവതീ നദിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പുരാണപരമ്പരയിൽ ജാംബവതീ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയപത്നിയായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. സംവാദത്തിൽ ജാംബവതീ അർജുനനോട് നിലവിലെ സംഭവങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു; ദുഃഖാകുലനായ അർജുനൻ യാദവവംശത്തിൽ സംഭവിച്ച മഹാവിപത്തിനെ വിവരിക്കുന്നു—ബലദേവൻ, സാത്യകി മുതലായ പ്രമുഖ യാദവരുടെ അന്ത്യം, യാദവസമൂഹത്തിന്റെ തകർച്ച എന്നിവയെ ധർമ്മ-ഇതിഹാസത്തിലെ വലിയ പൊട്ടലായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഭർത്താവിന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ട ജാംബവതീ ഗംഗാതീരത്ത് ആത്മദാഹം ചെയ്ത് ചിതാഭസ്മം ശേഖരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദിവ്യപരിണാമത്തിൽ അവൾ നദിയായി മാറി സമുദ്രത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു; അങ്ങനെ ആ ജലധാര തീർത്ഥമായി പവിത്രമാകുന്നു. ഫലശ്രുതിയായി—ഭക്തിയോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും അവരുടെ വംശത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്കും വൈധവ്യദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല; പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ പൂർണ്ണശ്രമത്തോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ പരമഗതി ലഭിക്കും എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി, തുടർന്ന് ജാംബവതീ നദി ഒഴുകുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം. പുരാകാലത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയ മഹിഷി, സാദ്ധ്വിയായ ജാംബവതീ അർജുനനോട് ചോദിച്ചു—‘വാർത്ത പറയുക; സത്യമായി പറയുക, ഒന്നും മറയ്ക്കരുത്।’

Verse 2

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अर्जुनो निश्वसन्मुहुः । वाष्पगद्गदया वाचा इदं वचनमब्रवीत्

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അർജുനൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നിശ്ശ്വസിച്ചു; കണ്ണീരാൽ ഗദ്ഗദമായ വാക്കുകളിൽ അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 3

बलदेवस्य वीरस्य सात्यकेश्च महात्मनः

അവൻ വീരനായ ബലദേവന്റെയും മഹാത്മാവായ സാത്യകിയുടെയും (വൃത്താന്തം) പറഞ്ഞു।

Verse 4

अन्येषां यदुवीराणां पापकर्मातिनिर्घृणः । जिजीविषुरिह प्राप्तो वासुदेवनिराकृतः

അവൻ മറ്റു യദുവീരന്മാരെയും കുറിച്ചു പറഞ്ഞു—പാപകർമ്മങ്ങളിൽ ലിപ്തരും അത്യന്തം കരുണാരഹിതരുമായവർ. ഞാൻ ജീവിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; വാസുദേവൻ തള്ളിയതുപോലെ.

Verse 5

सा श्रुत्वा भर्तृनिधनमर्जुनाच्च महासती । गंगातीरे समुत्पाद्य पावकं पावकप्रभा । समुत्सृज्य महाकायं नदीभूत्वा विनिर्ययौ

അർജുനനിൽ നിന്ന് ഭർത്താവിന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ട ആ മഹാസതി—അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിമതി—ഗംഗാതീരത്ത് അഗ്നി ജ്വലിപ്പിച്ചു. തന്റെ മഹാദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച്, നദിരൂപമായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 6

सा गृहीत्वा सती भर्तुर्भस्म सर्वं चितेस्तथा । प्रविष्टा सागरं देवि तदा जांबवती शुभा

ഹേ ദേവി! ആ സതി ഭർത്താവിന്റെയും ചിതയുടെയും മുഴുവൻ ഭസ്മവും എടുത്ത് സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അപ്പോൾ അവൾ ശുഭയായ ജാംബവതി (നദി)യായി മാറി.

Verse 7

या नारी तत्र देवेशि भक्त्या स्नानं समाचरेत् । तदन्वयेपि काचित्स्त्री न वैधव्यमवाप्नुयात्

ഹേ ദേവേശി! അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന ഏതു സ്ത്രീയും, അവളുടെ വംശത്തിലും ഒരു സ്ത്രീക്കും വൈധവ്യം സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 8

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । नरो वा यदि वा नारी प्राप्नोति परमां गतिम्

അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; പുരുഷനായാലും സ്ത്രീയായാലും പരമഗതി പ്രാപിക്കും.

Verse 9

परित्यक्ता वयं भद्रे यादवैः सुमहात्मभिः

ഹേ ഭദ്രേ, മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാർ ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.