Adhyaya 129

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अक्षमालेश्वरं परम् । सागरार्कादीशकोणे पंचाशद्धनुषान्तरे

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, പരമ അക്ഷമാലേശ്വരനിലേക്കു പോകണം; സാഗരാർക–ആദീശ കോണിൽ അമ്പത് ധനുസ്സിന്റെ അകലത്തിൽ അവൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 2

संस्थितं पापशमनं युगलिंगं महाप्रभम् । अक्षमालेश्वरंनाम पुरा तस्य प्रकीर्तितम् । उग्रसेनेश्वरं नाम ख्यातं तस्यैव साम्प्रतम्

അവിടെ പാപശമനം ചെയ്യുന്ന, മഹാപ്രഭയാൽ ദീപ്തമായ ഒരു യുഗലിംഗം സ്ഥാപിതമാണ്. മുൻപ് അത് ‘അക്ഷമാലേശ്വര’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ അതേ ‘ഉഗ്രസേനേശ്വര’ എന്നായി ഖ്യാതമാണ്.

Verse 3

देव्युवाच । अक्षमालेश्वरं नाम यत्पूर्वं समुदाहृतम् । कथं तदभवद्देव कथयस्व प्रसादतः

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവാ, മുൻപ് ‘അക്ഷമാലേശ്വര’ എന്നു പറഞ്ഞ ആ നാമം എങ്ങനെ ഉണ്ടായതു? കൃപയാൽ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക.

Verse 4

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महादेवि सती चाध मयोनिजा । अक्षमालेति वै नाम्ना सतीधर्मपरायणा

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു - ഹേ മഹാദേവീ! പണ്ട് അക്ഷമാല എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പതിവ്രതയുണ്ടായിരുന്നു. താഴ്ന്ന കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളാണെങ്കിലും അവൾ സതീധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവളായിരുന്നു.

Verse 5

कदाचित्समनुप्राप्ते दुर्भिक्षे कालपर्ययात् । ऋषयश्च महादेवि क्षुधाक्रान्ता विचेतसः

ഹേ മഹാദേവീ! ഒരിക്കൽ കാലഗതിയാൽ ക്ഷാമം ഉണ്ടായപ്പോൾ, ഋഷികൾ വിശപ്പുകൊണ്ട് വലഞ്ഞ് ബുദ്ധിഭ്രമമുള്ളവരായിത്തീർന്നു.

Verse 6

सर्वे चान्नं परीप्संतो गताश्चण्डालवेश्मनि । ज्ञात्वान्नसंग्रहं तस्य प्रार्थयाञ्चक्रुरन्त्यजम्

അവരെല്ലാവരും ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് ഒരു ചണ്ഡാലൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഭക്ഷണശേഖരമുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞ് അവർ ആ അന്ത്യജനോട് അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 7

भोभोऽन्त्यज महाबुद्धे रक्षास्मानन्नदानतः । प्राणसंदेहमापन्नान्कृशांगान्क्षुत्प्रपीडितान्

"ഹേ മഹാബുദ്ധിമാനായ അന്ത്യജാ! അന്നദാനം നൽകി ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ. ഞങ്ങൾ വിശപ്പുകൊണ്ട് വലഞ്ഞ്, മെലിഞ്ഞ്, ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലായ അവസ്ഥയിലാണ്."

Verse 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

"അഹോ! നീ ധന്യനാണ്, പൂജ്യനാണ്, നിന്നെ അന്ത്യജൻ എന്ന് വിളിക്കരുത്; കാരണം ഈ പ്രളയകാലത്തും നിൻ്റെ വീട്ടിൽ ധാന്യം അവശേഷിക്കുന്നു."

Verse 9

अनावृष्टिहते देशे सस्ये च प्रलयं गते । एकं यो भोजयेद्विप्रं कोटिर्भवति भोजिता

മഴക്കുറവാൽ പീഡിതമായ ദേശത്ത് വിളകൾ നശിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരൊറ്റ ബ്രാഹ്മണനെയെങ്കിലും ഭോജനിപ്പിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം കോടി പേരെ ഭോജനിപ്പിച്ചതിന് തുല്യമാണ്.

Verse 10

अन्त्यज उवाच । अहो आश्चर्यमतुलं यदेतद्दृश्यतेऽधुना । यदेतन्मद्गृहं प्राप्ता ऋषयश्चान्नकांक्षिणः

അന്ത്യജൻ പറഞ്ഞു—“അഹോ! ഇന്ന് അതുല്യമായ അത്ഭുതം കാണുന്നു; അന്നത്തിനുള്ള ആഗ്രഹമില്ലാത്ത ഋഷിമാർ എന്റെ വീട്ടിലേക്കെത്തിയിരിക്കുന്നു!”

Verse 11

शूद्रान्नमपि नादेयं ब्राह्मणैः किमुतान्त्यजात्

“ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രന്റെ അന്നം പോലും സ്വീകരിക്കരുത്—അന്ത്യജനിൽ നിന്നെങ്കിൽ പിന്നെ പറയേണ്ടതുണ്ടോ?”

Verse 12

आमं वा यदि वा पक्वं शूद्रान्नं यस्तु भक्षति । स भवेच्छूकरो ग्राम्यस्तस्य वा जायते कुले

“പച്ചയായാലും പാകമായാലും—ശൂദ്രന്റെ അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ഗ്രാമ്യ പന്നിയാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ അവന്റെ വംശത്തിൽ അത്തരം ജന്മം സംഭവിക്കുന്നു.”

Verse 13

अमृतं बाह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् । वैश्यान्नमन्नमित्याहुः शूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

“ബ്രാഹ്മണന്റെ അന്നം അമൃതസമം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു; ക്ഷത്രിയന്റെ അന്നം പാൽ എന്നു സ്മൃതമാണ്. വൈശ്യന്റെ അന്നം ‘അന്നം’ എന്നേ പറയപ്പെടുന്നു; ശൂദ്രന്റെ അന്നം രക്തസമം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.”

Verse 14

शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कं शूद्रेण च सहासनम् । शूद्रादन्नागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्

ശൂദ്രന്റെ അന്നം, ശൂദ്രസമ്പർക്കം, ശൂദ്രനോടൊപ്പം ഒരേ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കൽ—അതുപോലെ ശൂദ്രനിൽ നിന്ന് അന്നം സ്വീകരിക്കലും—ഇവയെല്ലാം, അത്യാവശ്യമായാലും ‘കത്തുന്ന’ നിലയിലായാലും, ഉപേക്ഷിക്കണം।

Verse 15

अग्निहोत्री तु यो विप्रः शूद्रान्नान्न निवर्तते । एते तस्य प्रणश्यंति आत्मा ब्रह्म त्रयोऽग्नयः

അഗ്നിഹോത്രം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രാന്നത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാതെ ഇരുന്നാൽ, അവനിൽ ഇവ മൂന്നും നശിക്കുന്നു—ആത്മാവ്, ബ്രഹ്മതേജസ്, ത്രിവിധ പവിത്ര അഗ്നികൾ।

Verse 16

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । षण्मासाभ्यन्तरे विप्रः पिशाचः सोऽभिजायते

ശൂദ്രാന്നം ഉദരത്തിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ മരിച്ചാൽ, ആ വിപ്രൻ ആറുമാസത്തിനകം പിശാച-യോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു।

Verse 17

शूद्रान्नेन द्विजो यस्तु अग्निहोत्रं जुहोति च । चण्डालो जायते प्रेत्य शूद्राच्चैवेह दैवतः

ശൂദ്രാന്നം കൊണ്ടു അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്ന ദ്വിജൻ, മരണാനന്തരം ചണ്ഡാലനായി ജനിക്കുന്നു; ഈ ലോകത്തുതന്നെ അവന്റെ ദേവതാ-സ്ഥിതിയും ശൂദ്രസമമായി അധഃപതിക്കുന്നു।

Verse 18

यस्तु भुञ्जति शूद्रान्नं मासमेकं निरन्तरम् । इह जन्मनि शूद्रत्वं मृतः शूद्रोऽभिजायते

ഒരു മാസം തുടർച്ചയായി ശൂദ്രാന്നം ഭുജിക്കുന്നവൻ, ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നേ ശൂദ്രത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; മരിച്ച ശേഷം ശൂദ്ര-യോനിയിൽ തന്നെ ജനിക്കുന്നു।

Verse 19

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

രാജാവിന്റെ അന്നം തേജസ്സിനെ ഹരിക്കുന്നു; ശൂദ്രന്റെ അന്നം ബ്രഹ്മവർചസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുന്നു. സ്വർണ്ണകാരന്റെ അന്നം ആയുസ്സിനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു; ചർമ്മകാരന്റെ അന്നം യശസ്സിനെ കുറയ്ക്കുന്നു.

Verse 20

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

കരുക്കന്റെ അന്നം സന്തതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു; അലക്കുകാരന്റെ അന്നം ബലം ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. ദേവാലയ സേവകരുടെ അന്നവും ഗണികയുടെ അന്നവും മനുഷ്യനെ ഉന്നത ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തുന്നു.

Verse 21

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्याश्चान्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

വൈദ്യന്റെ അന്നം പൂയുപോലെ; വേശ്യയുടെ അന്നം ഇന്ദ്രിയപതനംപോലെ. പലിശക്കാരന്റെ അന്നം വിഷ്ഠപോലെ; ആയുധവിൽപ്പനക്കാരന്റെ അന്നം മലപോലെ.

Verse 22

सहस्रकृत्वस्त्वेतेषामन्ने यद्भक्षिते भवेत् । तदेकवारं भुक्तेन कन्याविक्रयिणो भवेत्

ഇവരുടെ അന്നം ആയിരം പ്രാവശ്യം ഭക്ഷിച്ചാലും ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം, കന്യാവിക്രേതാവിന്റെ അന്നം ഒരിക്കൽ ഭക്ഷിച്ചതിനോടു തുല്യമാണ്.

Verse 23

सहस्रकृत्वस्तस्यैव भुक्तेऽन्ने यत्फलं भवेत् । तदन्त्यजानामन्नेन सकृद्भुक्तेन वै भवेत्

അവന്റെ (കന്യാവിക്രേതാവിന്റെ) അന്നം ആയിരം പ്രാവശ്യം ഭക്ഷിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം, അന്ത്യജരുടെ അന്നം ഒരിക്കൽ ഭക്ഷിച്ചാലും അതേപോലെ ഉണ്ടാകുന്നു.

Verse 24

तत्कथं मम विप्रेन्द्राश्चंडालस्याधमात्मनः । धर्ममेवं विजानन्तो नूनमन्नं जिहीर्षथ

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! ഞാൻ അധമസ്വഭാവമുള്ള ചണ്ഡാലനാണ്; ധർമ്മം ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞിട്ടും നിങ്ങൾ എങ്ങനെ നിശ്ചയമായി എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് അന്നം സ്വീകരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു?

Verse 25

ऋषय ऊचुः । जीवितात्ययमापन्नो योऽन्नमाद्रियते ततः । आकाश इव पंकेन न स पापेन लिप्यते

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ജീവിതാന്ത്യത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയവൻ അവിടെ നിന്ന് (അത്തരം ഉറവിടത്തിൽ നിന്നുപോലും) അന്നം സ്വീകരിച്ചാൽ അവൻ പാപത്തിൽ ലിപ്തനാകുകയില്ല; ആകാശം ചെളിയാൽ മലിനമാകാത്തതുപോലെ.

Verse 26

अजीगर्तः सुतं हंतुमुपसर्पन्बुभुक्षितः । न चालिप्यत पापेन क्षुत्प्रतीघातमाचरन्

വിശപ്പാൽ പീഡിതനായ അജീഗർത്തൻ മകനെ കൊല്ലുവാൻ വരെ സമീപിച്ചു; എങ്കിലും വിശപ്പിനെ തടയാൻ മാത്രമായി ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയാൽ അവൻ പാപത്തിൽ ലിപ്തനായില്ല.

Verse 27

भारद्वाजः क्षुधार्तस्तु सपुत्रो विजने वने । बह्वीर्गा उपजग्राह बृहज्ज्योतिर्महामनाः

മഹാമനസ്സും മഹാതേജസ്സും ഉള്ള ഭാരദ്വാജ ഋഷിയും വിശപ്പാൽ വ്യാകുലനായി, നിർജന വനത്തിൽ പുത്രനോടുകൂടെ അനേകം പശുക്കളെ പിടിച്ചെടുത്തു.

Verse 28

क्षुधार्तो गीतमभ्यागाद्विश्वामित्रः श्वजाघनीम् । चण्डालहस्तादादाय धर्माधर्मविचक्षणः

ധർമ്മാധർമ്മങ്ങളെ വിവേചിക്കുന്ന വിശ്വാമിത്രനും വിശപ്പാൽ പീഡിതനായി നായയുടെ മാംസം എടുക്കാൻ ചെന്നു, ചണ്ഡാലന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് അത് സ്വീകരിച്ചു.

Verse 29

श्वमांसमिच्छन्नर्तौ तु धर्मान्न च्ययते स्म सः । प्राणानां परिरक्षार्थं वामदेवो न लिप्तवान्

ദുര്ഭിക്ഷകാലത്ത് ശ്വമാംസം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും അവൻ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായില്ല. പ്രാണരക്ഷാർത്ഥം വാമദേവൻ പാപത്തിൽ ലിപ്തനായില്ല.

Verse 30

एवं ज्ञात्वा धर्मबुद्धे सांप्रतं मा विचारय । ददस्वान्नं ददस्वान्नमस्माकमिह याचताम्

ധർമ്മബുദ്ധിയേ! ഇതറിഞ്ഞ് ഇനി മടിക്കരുത്. അന്നം തരൂ—അന്നം തരൂ—ഇവിടെ യാചിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക്.

Verse 31

चंडाल उवाच । यद्येवं भवतां कार्यमिदमंगीकृतं धुवम् । तदियं मत्सुता कन्या भवद्भिः परिगृह्यताम्

ചണ്ഡാലൻ പറഞ്ഞു—ഇത് നിങ്ങളുടെ കാര്യമെന്നു ദൃഢമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എങ്കിൽ ഈ എന്റെ പുത്രി കന്യയെ നിങ്ങൾ വിവാഹമായി സ്വീകരിക്കണം.

Verse 32

भवतां योग्रणीर्ज्येष्ठः स चेमामुद्वहेद्ध्रुवम् । दास्ये वर्षाशनं पश्चादीप्सितं भवतां द्विजाः

നിങ്ങളുടെ നേതാക്കളിൽ ജ്യേഷ്ഠൻ തന്നെ ഉറപ്പായി ഈ കന്യയെ വിവാഹം കഴിക്കട്ടെ. അതിനുശേഷം, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ഒരു വർഷത്തേക്കുള്ള ആഹാരം ഞാൻ നൽകാം.

Verse 33

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता ऋषयो देवि लज्जयाऽनतकन्धराः । प्रत्यालोच्य यथान्यायं वसिष्ठं समनूद्वहन्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ! ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഋഷിമാർ ലജ്ജയോടെ തലകുനിച്ചു. പിന്നെ യഥാന്യായമായി ആലോചിച്ച് വസിഷ്ഠനെ (ആ മാർഗം സ്വീകരിക്കാൻ) പ്രേരിപ്പിച്ചു.

Verse 34

वसिष्ठोऽपि समाख्याय आपद्धर्मं महामनाः । कालस्यानन्तरप्रेक्षी प्रोद्ववाहाऽन्त्यजाङ्गनाम् । अक्षमालेति वै नाम्नीं प्रसिद्धा भुवनत्रये

മഹാമനസ്സനായ വസിഷ്ഠൻ ആപദ്ധർമ്മം വിശദീകരിച്ച്, കാലത്തിന്റെ ആവശ്യകത നിരീക്ഷിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം അന്ത്യജസമുദായത്തിലെ അക്ഷമാലാ നാമിനിയായ സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തു; അവൾ ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധയായി।

Verse 35

यदा स्वकीयतेजोभिरर्कबिंबमरुन्धत । अरुंधती तदा जाता देवदानव वंदिता

അവൾ തന്റെ സ്വതേജസ്സാൽ സൂര്യബിംബത്തെയും മങ്ങിച്ചമച്ചപ്പോൾ, ദേവദാനവവന്ദിതയായി ‘അരുന്ധതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി।

Verse 36

यादृशेन तु भर्त्रा स्त्री संयुज्येत यथाविधि । सा तादृगेव भवति समुद्रेणेव निम्नगा

ഏതു സ്വഭാവമുള്ള ഭർത്താവിനോടാണ് സ്ത്രീ വിധിപൂർവ്വം സംയുക്തയാകുന്നതോ, അവൾയും അതുപോലെ തന്നെയാകും—നദി സമുദ്രത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 37

अक्षमाला वसिष्ठेन संयुक्ताऽधम योनिजा । शार्ङ्गीव मन्दपालेन जगाम ह्यर्हणीयताम्

അക്ഷമാലാ അധമയോനിയിൽ ജനിച്ചവളായിരുന്നാലും, വസിഷ്ഠനോടു സംയുക്തയായി ആദരാർഹത കൈവരിച്ചു—മന്ദപാലനോടു സംയുക്തയായ ശാർങ്ഗിയെപ്പോലെ।

Verse 38

एवं कालक्रमेणैव प्रभासं क्षेत्रमागताः । सप्तर्षयो महात्मानो ह्यरुंधत्या समन्विताः

ഇങ്ങനെ കാലക്രമത്തിൽ മഹാത്മാക്കളായ സപ്തർഷികൾ അരുന്ധതിയോടുകൂടി പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 39

तीर्थानि प्रेषयामासुः सर्वसिद्धिप्रदानि ताम्

സകലസിദ്ധികളും നൽകുന്ന ആ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിലേക്കു അവർ അവളെ അയച്ചു.

Verse 40

एषामन्वेषमाणानां तव देवी ह्यरुंधती । अपश्यल्लिंगमेकं तु वृक्षजालांतरे स्थितम्

അവർ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, നിങ്ങളുടെ ദേവിയായ അരുന്ധതി വൃക്ഷക്കൂട്ടത്തിനകത്ത് മറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു ശിവലിംഗം കണ്ടു.

Verse 41

तं दृष्ट्वा देवदेवेशमेवं जातिस्मराऽभवत् । पूर्वस्मिञ्जन्मनि मया रजोभावांतरस्थया

ദേവദേവേശനെ കണ്ടതോടെ അവൾ ജാതിസ്മരയായി; “മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ രജോഭാവാന്തരസ്ഥിതിയിൽ…” എന്നു ചിന്തിച്ചു.

Verse 42

अज्ञानभावाद्देवेशो नूनं चात्रार्चितः ।शिवः । तस्मात्कर्मफलं प्राप्तमन्त्यजत्वं द्विजन्मना

അജ്ഞാനഭാവത്താൽ ഇവിടെ ദേവേശനായ ശിവനെ (വിധിപൂർവമല്ലാതെ) ആരാധിച്ചു; അതിനാൽ ആ കർമ്മഫലമായി ഒരു ദ്വിജൻ അന്ത്യജസ്ഥിതി പ്രാപിച്ചു.

Verse 43

कस्तेन सदृशो देवः शंभुना भुवनत्रये । राज्यं नियमिनामेवं यो रुष्टोऽपि प्रयच्छति

മൂന്നുലോകങ്ങളിലും ശംഭുവിനോട് സമനായ ദേവൻ ആരുണ്ട്? നിയന്ത്രിതജീവിതമുള്ളവർക്ക് അവൻ കോപിച്ചാലും രാജ്യൈശ്വര്യം നൽകുന്നു.

Verse 44

इति संचिंत्य मनसा तत्रैव निरताऽभवत् । पूजयामास तल्लिंगं दिव्याब्दानां शतं प्रिये

ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഹേ പ്രിയേ, അവൾ അവിടെയേ ഭക്തിയിൽ നിരതയായി നിന്നു; ആ ലിംഗത്തെ നൂറു ദിവ്യവർഷങ്ങൾ പൂജിച്ചു।

Verse 45

एवं तस्य प्रभावेन दृश्यते गगनांतरे । अरुंधती सती ह्येषा दृष्टा दुष्कृतनाशिनी

അതിന്റെയെല്ലാം പ്രഭാവത്താൽ അവൾ ആകാശാന്തരത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു; ഈ സതി അരുന്ധതിയുടെ ദർശനം ദുഷ്കൃത്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 46

अक्षमालेश्वरस्त्वेवं यथावत्कथितस्तव । ततस्तु द्वापरस्यान्ते कलौ संध्यांशके गते

ഇങ്ങനെ അക്ഷമാലേശ്വരനെക്കുറിച്ച് നിനക്കു യഥാവിധി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പിന്നെ ദ്വാപരയുഗാന്തത്തിൽ, കലിയുഗത്തിന്റെ സന്ധ്യാംശം എത്തിയപ്പോൾ, …

Verse 47

अंधासुरसुतश्चासीदुग्रसेन इति श्रुतः । स प्रभासं समासाद्य पुत्रार्थं लिंगमेयिवान्

അന്ധാസുരന്റെ പുത്രൻ ഉഗ്രസേനൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. അവൻ പ്രഭാസത്തിലെത്തി പുത്രലാഭത്തിനായി ലിംഗത്തെ സമീപിച്ചു।

Verse 48

अक्षमालेश्वरं नाम ज्ञात्वा माहात्म्यमद्भुतम् । समाराध्य महादेवं नव वर्षाणि पंच च । संप्राप्तवांस्तदा पुत्रं कंसासुरमिति श्रुतम्

അക്ഷമാലേശ്വരൻ എന്ന ദേവന്റെ അത്ഭുത മഹാത്മ്യം അറിഞ്ഞ്, അവൻ മഹാദേവനെ പതിനാലു വർഷം ആരാധിച്ചു; തുടർന്ന് കംസാസുരൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ പുത്രനെ ലഭിച്ചു।

Verse 49

तत्कालान्तरमारभ्य उग्रसेनेश्वरोऽभवत् । पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

അന്നുമുതൽ അദ്ദേഹം ഉഗ്രസേനേശ്വരൻ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി. എല്ലാ ജീവികളുടെയും പാപം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ—ദർശനത്താലും സ്പർശത്താലും പോലും.

Verse 50

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । महान्ति पातकान्याहुर्नश्यंति तस्य दर्शनात्

ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, മോഷണം, ഗുരുപത്നീഗമനം—ഇവയെ മഹാപാതകങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു; എങ്കിലും ആ പ്രഭുവിന്റെ ദർശനമാത്രത്തിൽ തന്നെ അവ നശിക്കുന്നു.

Verse 51

तत्रैव ऋषिपञ्चम्यां प्राप्ते भाद्रपदे शुभे । अक्षमालेश्वरं पूज्य मुच्यते नारकाद्भयात्

അവിടെയേ, ശുഭമായ ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ ഋഷി-പഞ്ചമി വന്നാൽ അക്ഷമാലേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നവൻ നരകഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 52

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्रान्नमुदकं तथा । सर्वपापविनाशाय प्रेत्यानंतसुखाय च

അവിടെ ഗോദാനം പ്രശംസിക്കുന്നു; അതുപോലെ അന്നദാനവും ജലദാനവും—സകല പാപനാശത്തിനും, മരണാനന്തരം അനന്തസുഖത്തിനും.

Verse 53

इति ते कथितं देवि ह्यक्षमालेश्वरोद्भवम् । माहात्म्यं पापशमनं श्रुतं दुःखनिबर्हणम्

ദേവീ, ഇങ്ങനെ നിനക്കു അക്ഷമാലേശ്വരന്റെ ഉദ്ഭവവും മഹാത്മ്യവും പറഞ്ഞു—അത് പാപം ശമിപ്പിക്കുന്നു; കേട്ടമാത്രത്തിൽ ദുഃഖം നീങ്ങുന്നു.

Verse 129

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസഹസ്ര്യ സംഹിതയിൽ, സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘ഉഗ്രസേനേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റി ഇരുപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।