Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । साधुसाधु महाभाग प्रह्लादा सुरसत्तम । येन नः कलिमध्ये तु दर्शितो भगवान्हरिः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— സാധു, സാധു! മഹാഭാഗ പ്രഹ്ലാദാ, സുരസത്തമാ! നിന്റെ കാരണത്താൽ കലിയുഗത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലും ഞങ്ങൾക്ക് ഭഗവാൻ ഹരിയുടെ ദർശനം ലഭിച്ചു.

Verse 2

त्वन्मुखक्षीरसिंधूत्था कथेयममृतोपमा । कर्णाभ्यां पिबतां तृप्तिर्मुनीनां न प्रजायते । कथयस्व महाबाहो तीर्थयात्रां सुविस्तराम्

നിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ നിന്നുയർന്നതുപോലെ ഈ കഥ അമൃതസമമാണ്. ചെവികളിലൂടെ പാനം ചെയ്താലും മുനിമാർക്ക് തൃപ്തി ജനിക്കുകയില്ല. മഹാബാഹോ, തീർത്ഥയാത്രയെ അതിവിസ്താരമായി വിവരണം ചെയ്യുക.

Verse 3

अस्माभिस्तत्र गंतव्यं वहते यत्र गोमती । तिष्ठते यत्र भगवांश्चक्रतीर्थावलोककः

ഗോമതി ഒഴുകുന്ന സ്ഥലത്തേക്കും, ചക്രതീർത്ഥത്തെ ദർശിച്ചു പാവനമാക്കുന്ന ഭഗവാൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്കും നാം പോകേണ്ടതാണ്।

Verse 4

भवाब्धौ पतितांस्तात उद्धरस्व भवार्णवात् । तीर्थयात्राविधानं च कथयस्व महामते

പ്രിയനേ, ഭവസാഗരത്തിൽ വീണവരെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കണമേ; സംസാരസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് അവരെ കരകയറ്റണമേ. മഹാമതേ, തീർത്ഥയാത്രയുടെ വിധിയും പറഞ്ഞുതരണമേ।

Verse 5

प्रह्लाद उवाच । गत्वा तु गोमतीतीरे प्रणमेद्दंडवच्च ताम् । प्रक्षाल्य पाणिपादौ च कृत्वा च करयोः कुशान्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—ഗോമതീതീരത്ത് ചെന്നു അവൾക്ക് ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്യണം. പിന്നെ കൈകാലുകൾ കഴുകി കൈകളിൽ കുശം ധരിക്കണം।

Verse 6

गृहीत्वा तु फलं शुभ्रमक्षतैश्च समन्वितम् । प्राङ्मुखः प्रयतो भूत्वा दद्यादर्घ्यं विधानतः

പിന്നീട് ശുദ്ധമായ ഫലവും അക്ഷതയും എടുത്ത്, കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് നിയന്ത്രിതനായി വിധിപ്രകാരം അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം।

Verse 7

ब्रह्मलोकात्समायाते वसिष्ठतनये शुभे । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं ददाम्यर्घ्यं तु गोमति

ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്ന വസിഷ്ഠന്റെ ശുഭപുത്രിയേ—ഹേ ഗോമതീ! സർവ്വപാപശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ നിനക്ക് ഈ അർഘ്യം അർപ്പിക്കുന്നു।

Verse 8

वसिष्ठतनये देवि सुरवंद्ये यशस्विनि । त्रैलोक्यवंदिते देवि पापं मे हर गोमति

ഹേ ദേവീ! വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രിയേ, ദേവന്മാർ വന്ദിക്കുന്ന യശസ്വിനിയേ; ത്രിലോകവന്ദിതയായ ഗോമതീ, എന്റെ പാപം ഹരിക്കണമേ।

Verse 9

इत्युच्चार्य्य द्विजश्रेष्ठा मृदमालभ्य पाणिना । विष्णुं संस्मृत्य मनसा मंत्रमेतमुदीरयेत्

ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിച്ച്, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! കൈകൊണ്ട് മണ്ണിനെ സ്പർശിച്ച്; മനസ്സിൽ വിഷ്ണുവിനെ സ്മരിച്ച് ഈ മന്ത്രം ജപിക്കണം।

Verse 10

अश्वक्रांते रथक्रांते विष्णुक्रांते वसुंधरे । उद्धृताऽसि वराहेण कृष्णेन शतबाहुना

ഹേ വസുന്ധരേ! അശ്വങ്ങൾ ചവിട്ടിയവളേ, രഥങ്ങൾ ചവിട്ടിയവളേ, വിഷ്ണുപാദസ്പർശിതയേ; നീ വരാഹനാൽ, ശതബാഹു കൃഷ്ണനാൽ, ഉയർത്തപ്പെട്ടവളാണ്।

Verse 11

मृत्तिके हर मे पापं यन्मया पूर्वसंचितम् । त्वया हतेन पापेन पूतः संवत्सरं भवेत्

ഹേ പവിത്ര മൃത്തികേ! ഞാൻ മുൻപ് സഞ്ചയിച്ച പാപം ഹരിക്കണമേ. നിനാൽ നശിച്ച ആ പാപംകൊണ്ട് ഒരാൾ ഒരു വർഷം ശുദ്ധനാകും।

Verse 12

इत्येवं मृदमालिप्य स्नानं कुर्य्याद्यथाविधि । आपो अस्मानिति स्नात्वा शृणुध्वं यत्फलं लभेत्

ഇങ്ങനെ മണ്ണ് ലേപിച്ച് വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം. ‘ആപോऽസ്മാൻ…’ എന്ന് പാരായണം ചെയ്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, ഇനി ഏതു ഫലം ലഭിക്കുമെന്നു കേൾക്കുക।

Verse 13

कुरुक्षेत्रे च यत्पुण्यं राहुग्रस्ते दिवाकरे । स्नानमात्रेण तत्पुण्यं गोमत्यां कृष्णसन्निधौ

കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ രാഹുഗ്രസ്ത സൂര്യകാലത്ത് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം ഏതോ, അതേ പുണ്യം ഗോമതിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസന്നിധിയിൽ വെറും സ്നാനമാത്രം കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്നു।

Verse 14

भक्त्या स्नात्वा तु तत्रैवं कुर्यात्कर्म यथोदितम् । देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च तर्पयेद्भावसंयुतः

അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിധിപ്രകാരം കർമ്മങ്ങൾ ആചരിക്കണം; പിന്നെ ഹൃദയഭാവത്തോടെ ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും മനുഷ്യർക്കും തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം।

Verse 15

ये च रौरवसंस्था हि ये च कीटत्वमागताः । गोमतीनीरदानेन मुक्तिं यांति न संशयः

റൗരവ നരകത്തിൽ വസിക്കുന്നവരും കീടാവസ്ഥയിൽ പതിച്ചവരും—ഗോമതീജലദാനത്താൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു; സംശയമില്ല।

Verse 16

विनाप्यक्षतदर्भैर्वा विना भावनया तथा । वारिमात्रेण गोमत्यां गयाश्राद्धफलं लभेत्

അക്ഷതവും ദർഭയും ഇല്ലാതെയും, പ്രത്യേക ഭാവനയില്ലാതെയും—ഗോമതിയിൽ വെറും ജലമാത്രം കൊണ്ടു ഗയാശ്രാദ്ധഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 17

ततश्च विप्रानाहूय वेदज्ञांस्तीरसंश्रयान् । विश्वेदेवादि संपूज्य पितॄणां श्राद्धमाचरेत्

അതിനുശേഷം പുണ്യതീരത്തിൽ വസിക്കുന്ന വേദജ്ഞ ബ്രാഹ്മണരെ ക്ഷണിച്ച്, വിശ്വേദേവാദികളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, പിതൃകൾക്കായി ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം।

Verse 18

श्रद्धया परया युक्तः श्राद्धं कृत्वा विधानतः । दक्षिणां च ततो दद्यात्सुवर्णं रजतं तथा

പരമശ്രദ്ധയോടെ വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് ദക്ഷിണയായി സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 20

दद्याद्विप्रं समभ्यर्च्य वस्त्रालंकारभूषणैः । सप्तधान्ययुतां दद्याद्विष्णुर्मे प्रीयतामिति

വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ഭൂഷണങ്ങളും നൽകി ബ്രാഹ്മണനെ ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, സപ്തധാന്യസഹിതം ദാനം നൽകി—“വിഷ്ണു എനിക്കു പ്രസന്നനാകട്ടെ” എന്നു പറയണം।

Verse 21

आसीमांतं विसृज्यैतान्ब्राह्मणान्नियतेंद्रियः । दीनांधकृपणेभ्यश्च दानं दद्यात्स्वशक्तितः

ഈ ബ്രാഹ്മണരെ അതിരുവരെയായി ആദരത്തോടെ യാത്രയാക്കി, ഇന്ദ്രിയസംയമത്തോടെ ഇരുന്നു; ദീനർ, അന്ധർ, ദരിദ്രർ എന്നിവർക്കും സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം।

Verse 22

गोमती गोमयस्नानं गोदानं गोपिचन्दनम् । दर्शनं गोपिनाथस्य गकाराः पंच दुर्लभाः

ഗോമതി, ഗോമയസ്നാനം, ഗോദാനം, ഗോപീചന്ദനം, ഗോപീനാഥദർശനം—‘ഗ’കാരത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ഈ അഞ്ചും ദുർലഭം।

Verse 23

तस्माच्चैव प्रकर्तव्यं गोदानं गोमतीतटे । एवं कृत्वा द्विजश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः

അതുകൊണ്ട് ഗോമതീതീരത്ത് നിർബന്ധമായി ഗോദാനം നടത്തണം. ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ! ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ കൃതകൃത്യനാകും।

Verse 24

ये गता नरकं घोरं ये च प्रेतत्वमागताः । पूर्वकर्मविपाकेन स्थावरत्वं गताश्च ये

ഭയങ്കര നരകത്തിലേക്കു പോയവർ, പ്രേതത്വം പ്രാപിച്ചവർ, കൂടാതെ പൂർവകർമ്മവിപാകം മൂലം സ്ഥാവരയോണിയിൽ (വൃക്ഷാദി) പതിച്ചവർ—

Verse 25

पितृपक्षे च ये केचिन्मातृपक्षे कुलोद्भवाः । सर्वे ते मुक्तिमायांति गोमत्या दर्शनात्कलौ

പിതൃപക്ഷത്തിലും മാതൃപക്ഷത്തിലും കുലത്തിൽ ജനിച്ച പിതൃഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും, കലിയുഗത്തിൽ ഗോമതി നദിയുടെ പുണ്യദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 26

कृतं श्राद्धं नरैर्यैस्तु गोमत्यां भूसुरोत्तमाः । हयमेधस्य यज्ञस्य फलमायांत्यसंशयम्

ഹേ ഭൂസുരോത്തമാ! ഗോമതിയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ സംശയമില്ലാതെ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 27

गंगास्नानेन यत्पुण्यं प्रयागे परिकीर्त्तितम् । तत्पुण्यं समवाप्नोति गोमत्यां श्राद्धकृन्नरः

പ്രയാഗത്തിൽ ഗംഗാസ്നാനത്താൽ പ്രസിദ്ധമായ പുണ്യം ഏതാണ്, അതേ പുണ്യം ഗോമതിയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 28

विष्णुलोकं हि गच्छंति पितरस्तत्कुलोद्भवाः । अनेकजन्मसाहस्रं पापं याति न संशयः

നിശ്ചയമായി ആ കുലത്തിൽ ജനിച്ച പിതൃഗണങ്ങൾ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിലെ പാപം നശിക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 29

सुवर्णशृंगसहितां राजतखुरभूषिताम् । रत्नपुच्छां वस्त्रयुतां ताम्रपृष्ठां सवत्सकाम्

സുവർണ്ണശൃംഗങ്ങളോടുകൂടിയ, രജതഖുരങ്ങളാൽ ഭൂഷിതമായ, രത്നങ്ങളാൽ ശോഭിതമായ വാൽ ഉള്ള, വസ്ത്രധാരിണിയായ, താമ്രപൃഷ്ഠാവരണം ധരിച്ച—കിടാവോടുകൂടിയ ആ ഗാവിനെ ദാനമായി അർപ്പിക്കണം।

Verse 30

यो नरः कार्त्तिके स्नानं गोमत्यां कुरुते द्विजाः । प्रसन्नो भगवांस्तस्य लक्ष्म्या सह न संशयः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഗോമതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനോടു ഭഗവാൻ ലക്ഷ്മിയോടുകൂടെ പ്രസന്നനാകുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 31

प्रत्यहं हुतं भोक्तारं तर्पयेत्सुसमाहितः । प्रत्यहं षड्रसं देयं भोजनं च द्विजातये

പ്രതിദിനം സുസമാഹിതനായി ഹുതഭോക്താവിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; കൂടാതെ പ്രതിദിനം ഷഡ്രസയുക്തമായ ഭോജനവും ദ്വിജാതിക്ക് അന്നദാനവും നൽകണം।

Verse 32

पूजयेत्कृष्णदेवं च प्रत्यहं भक्तितत्परः । येन केनापि विप्रेन्द्राः स्थातव्यं नियमेन तु

ഭക്തിയിൽ തത്പരനായി പ്രതിദിനം ശ്രീകൃഷ്ണദേവനെ പൂജിക്കണം. ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! ഏതു വിധേനയായാലും, നിയമത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം।

Verse 33

ब्राह्मणानुज्ञया तत्र गृह्णीयान्नियमान्नरः । संपूर्णे कार्त्तिके मासि संप्राप्ते बोधवासरे

അവിടെ ബ്രാഹ്മണരുടെ അനുവാദത്തോടെ മനുഷ്യൻ നിയമങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം. കാർത്തിക മാസം പൂർണ്ണമായി ബോധവാസരം എത്തിയാൽ (വ്രതത്തിന്റെ സമാപനസമയം വരുന്നു)।

Verse 34

पंचामृतेन देवेशं स्नापयेत्तीर्थवारिणा । श्रीखण्डं कुंकुमोन्मिश्रं मृगनाभिसमन्वितम् । विलेपयेच्च देवेशं भक्त्या दामोदरं हरिम्

പഞ്ചാമൃതവും തീർത്ഥജലവും കൊണ്ട് ദേവേശ്വരനെ സ്നാനിപ്പിക്കണം. കുങ്കുമം കലർന്ന, കസ്തൂരിയുക്തമായ ശ്രീഖണ്ഡചന്ദനലേപം ഭക്തിയോടെ ദാമോദര ഹരിക്കു അർപ്പിക്കണം.

Verse 35

कुसुमैर्वारिसंभूतैस्तुलस्या करवीरकैः । तद्देशसंभवैः पुष्पैः पूजयेद्गरुडध्वजम्

ജലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുഷ്പങ്ങൾ, തുളസി, കരവീര (അരളി) പുഷ്പങ്ങൾ, അതുപോലെ ആ പുണ്യദേശത്തു വളർന്ന പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടു ഗരുഡധ്വജ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കണം.

Verse 36

नैवेद्यं रुचिरं दद्याद्वि ष्णुर्मे प्रीयतामिति । गीतवाद्यादिनृत्येन तथा पुस्तकवाचनैः

‘വിഷ്ണു എനിക്കു പ്രസന്നനാകട്ടെ’ എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ച് രുചികരമായ നൈവേദ്യം അർപ്പിക്കണം; കൂടാതെ ഗാനം, വാദ്യം, നൃത്തം, പവിത്രഗ്രന്ഥവായന എന്നിവയാലും ആരാധിക്കണം.

Verse 37

रात्रौ जागरणं कार्य्यं स्तोत्रैर्नानाविधैरपि । आहूय ब्राह्मणान्भक्त्या भोजयेच्च स्वशक्तितः

രാത്രിയിൽ വിവിധ സ്തോത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി ജാഗരണം നടത്തണം; ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണരെ ക്ഷണിച്ച് സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭോജനമർപ്പിക്കണം.

Verse 38

ततो रथस्थितं देवं पूजयेद्गरुडध्वजम् । कार्त्तिकांते च विप्रेंद्रा गोमत्युदधिसंगमे

അതിനുശേഷം രഥത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ ഗരുഡധ്വജ ദേവനെ പൂജിക്കണം; ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, കാർത്തികാന്തത്തിൽ ഗോമതി–സമുദ്ര സംഗമസ്ഥാനത്തിലും (ഇങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യണം).

Verse 39

स्नात्वा पितॄंश्च संतर्प्य पूजयेच्च जनार्द्दनम् । सुवस्त्रैर्भूषणैश्चापि समभ्यर्च्य रमापतिम् । अनुज्ञया तु विप्राणां व्रतं संपूर्णतां नयेत्

സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം അർപ്പിച്ച് ജനാർദ്ദനനെ പൂജിക്കണം. ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും അർപ്പിച്ച് രമാപതിയെ സമ്യകമായി അർച്ചിച്ച്, ബ്രാഹ്മണരുടെ അനുവാദത്തോടെ വ്രതം പൂർണ്ണതയിൽ എത്തിക്കണം.

Verse 40

एवं यः स्नाति विप्रेन्द्राः कार्त्तिके कृष्णसन्निधौ । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! കാർത്തികമാസത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസന്നിധിയിൽ ഇങ്ങനെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 41

माघस्नानं नरो भक्त्या गोमत्यां कुरुते तु यः । वैनतेयोदये नित्यं संतुष्टः सह भार्यया

ഭക്തിയോടെ ഗോമതീനദിയിൽ മാഘസ്നാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ—ദിവസേന ഗരുഡോദയം (സൂര്യോദയം) സമയത്ത്—ഭാര്യയോടുകൂടെ സന്തുഷ്ടനായി ഇരുന്നാൽ, പ്രശംസിതമായ വ്രതഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 42

तिला हिरण्यसहिता देया ब्राह्मणसत्तमे । मोदका गुडसंमिश्राः प्रत्यहं दक्षिणान्विताः

ഹേ ബ്രാഹ്മണസത്തമാ! എള്ളിനോടൊപ്പം സ്വർണ്ണവും ദാനമായി നൽകണം. കൂടാതെ ദിവസേന ശർക്കര ചേർത്ത മോദകങ്ങൾ യഥോചിത ദക്ഷിണയോടെ നൽകണം.

Verse 43

तिलैराज्याप्लुतैर्होमः कर्त्तव्यः प्रत्यहं नरैः । होमार्थं सेवयेद्वह्निं न शीतार्थं कदाचन

മനുഷ്യർ ദിവസേന നെയ്യിൽ മുക്കിയ എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം. ഹോമത്തിനായിട്ടേ അഗ്നിയെ സേവിക്കണം; വെറും തണുപ്പ് മാറ്റാൻ വേണ്ടി ഒരിക്കലും അല്ല.

Verse 44

गोमत्यां स्नाति यो भक्त्या माघं माधववल्लभम् । समाप्तौ रक्तवस्त्राणि कञ्चुकोष्णीषमेव च

ഭക്തിയോടെ ഗോമതിയിൽ മാധവപ്രിയമായ മാഘമാസം മുഴുവൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, വ്രതസമാപ്തിയിൽ ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ, കഞ്ചുകം (അംഗരഖ) കൂടാതെ ഉഷ്ണീഷം (പാഗടി) ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 45

दद्यादुपानहौ भक्त्या कुंकुमं च विशेषतः । कम्बलं तैलपक्वं च विष्णुर्मे प्रीयतामिति

ഭക്തിയോടെ പാദുക ദാനം ചെയ്യണം; പ്രത്യേകിച്ച് കുങ്കുമം (കേശരം) നൽകണം; കമ്പളവും എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്ത അന്നവും ദാനം ചെയ്ത്—“വിഷ്ണു എനിക്കു പ്രസന്നനാകട്ടെ” എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കണം।

Verse 46

स्वामिकार्य्यमृतानां च संग्रामे शस्त्रसंकुले । गवार्थे ब्राह्मणार्थे च मृतानां या गतिः स्मृता

സ്വാമിയുടെ കാര്യത്തിൽ, ആയുധസങ്കുല യുദ്ധത്തിൽ, ഗോകാര്യത്തിനും ബ്രാഹ്മണാർത്ഥത്തിനും വേണ്ടി ജീവൻ ത്യജിച്ചവർക്കു സ്മൃതികളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പുണ്യഗതി—

Verse 47

माघस्नाने च सा प्रोक्ता गोमत्यां नात्र संशयः । सर्वदानफलं तस्य सर्व तीर्थफलं तथा

അതേ (പുണ്യഗതി) ഗോമതിയിൽ മാഘസ്നാനത്തിനും പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവന് എല്ലാ ദാനഫലവും എല്ലാ തീർത്ഥഫലവും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 48

माघस्नानान्नरो याति विष्णुलोकं सनातनम् । सर्वान्कामानवाप्नोति समभ्यर्च्य जनार्द्दनम्

മാഘസ്നാനത്താൽ മനുഷ്യൻ സനാതനമായ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തുന്നു; ജനാർദ്ദനനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 49

माघं यः क्षपते सर्वं गोमत्युदधिसंगमे । ब्राह्मणानुज्ञया विप्राः सर्वं संपूर्णतां व्रजेत्

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുവാദത്തോടെ ഗോമതി–സമുദ്ര സംഗമത്തിൽ മുഴുവൻ മാഘമാസവും കഴിക്കുന്നവൻ എല്ലാ വിധത്തിലും സമ്പൂർണ്ണ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

पापिनोऽपि द्विजश्रेष्ठा ये स्नाता गोमतीजले । यज्विनां च गतिं यांति प्रसादाच्चक्रपाणिनः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഗോമതിജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പാപികളും ചക്രപാണി ഭഗവാന്റെ പ്രസാദത്താൽ യജ്വികളുടെ (യജ്ഞകർതാക്കളുടെ) ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 51

ब्रह्मरुद्रपदादूर्ध्वं यत्पदं चक्रपाणिनः । स्नानमात्रेण गोमत्यां तत्प्रोक्तं कृष्णसंनिधौ

ബ്രഹ്മാ-രുദ്രപദങ്ങളേക്കാളും ഉന്നതമായ ചക്രപാണി ഭഗവാന്റെ പരമപദം, കൃഷ്ണസന്നിധിയിൽ (ദ്വാരകയിൽ) ഗോമതിയിൽ വെറും സ്നാനമാത്രത്താൽ ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 52

मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं गुरुघातिनि । तत्पापं समवाप्नोति यात्राभंगं करोति यः

മിത്രദ്രോഹത്തിലെ പാപവും ഗുരുഹത്യയിലെ പാപവും—അതേ പാപം യാത്രയെ ഭംഗപ്പെടുത്തുകയോ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നു।

Verse 53

ब्रह्मस्वहारिणः पापास्तथा देवस्वहारिणः । स्नानमात्रेण शुद्ध्यंति गोमत्यां नात्र संशयः

ബ്രഹ്മസ്വം (ബ്രാഹ്മണസ്വത്ത്) അപഹരിച്ചവരുടെ പാപവും, ദേവസ്വം (ക്ഷേത്രസ്വത്ത്) അപഹരിച്ചവരുടെ പാപവും—ഗോമതിയിൽ വെറും സ്നാനമാത്രത്താൽ ശുദ്ധിയാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 54

भीताऽभयप्रदानेन यत्पुण्यं लभते नरः । तत्पुण्यं समवाप्नोति गोमत्यां स्नानमात्रतः

ഭീതർക്കു അഭയദാനം നൽകുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന പുണ്യം, ഗോമതിയിൽ വെറും സ്നാനം ചെയ്താൽ തന്നെ അതുപോലെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 55

भीताभय प्रदानेन पुत्रानिष्टान्न संशयः । धनकामस्तु विपुलं लभते धनमूर्जितम्

ഭീതർക്കു അഭയദാനം ചെയ്താൽ സംശയമില്ലാതെ സത്പുത്രന്മാർ ലഭിക്കും. ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്‍ സമൃദ്ധവും സ്ഥിരവുമായ സമ്പത്ത് നേടും।

Verse 56

प्राप्नुयादीप्सितान्कामान्गोमतीनीरसंगमे । कृतकृत्यो भवेद्विप्रा ऋणान्मुच्येत पैतृकात्

ഗോമതിയുടെ ജലസംഗമത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അവൻ കൃതകൃത്യനായി പൈതൃക ഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 57

मनसा वचसा चैव कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नश्यते पापं गोमतीनीरसंगमात्

മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ, കര്‍മ്മത്താൽ സമ്പാദിച്ച പാപം എല്ലാം ഗോമതിയുടെ ജലസംഗമം മൂലം നശിക്കുന്നു।

Verse 58

पीतांबरधरो भूत्वा तथा गरुडवाहनः । वनमाली चतुर्बाहुर्दिव्यगन्धानुलेपनः । याति विष्ण्वालयं विप्रा अपुनर्भवलक्षणम्

പീതാംബരം ധരിച്ചു, ഗരുഡവാഹനനായി, വനമാലയാൽ അലങ്കരിച്ച്, ചതുര്‍ഭുജനായി, ദിവ്യസുഗന്ധ ലേപനത്തോടെ—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ—അവൻ പുനർജന്മമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 59

गोमतीस्नानमात्रेण मानवो नात्र संशयः । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति विष्णुं सनातनम्

ഗോമതിയിൽ സ്നാനമാത്രം ചെയ്താൽ—ഇതിൽ സംശയമില്ല—മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി സനാതന വിഷ്ണുവിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.