Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । ततो दशरथो राजा मंत्रिभिस्तैर्विसर्जितः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं संप्राप्तो हर्षसंयुतः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അനന്തരം രാജാവ് ദശരഥൻ, ആ മന്ത്രിമാർ ആദരപൂർവ്വം യാത്രയാക്കി വിട്ടതോടെ, ഹർഷസഹിതം ഹാടകേശ്വരന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെത്തി.

Verse 2

तत्रागत्य ततो देवीं पित्रा संस्थापिता पुरा । पूजयित्वाऽथ सद्भक्त्या स्नात्वा कुण्डे शुभोदके

അവിടെ എത്തി, മുമ്പ് പിതാവ് സ്ഥാപിച്ച ദേവിയെ സത്യഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു; തുടർന്ന് ശുഭജലമുള്ള കുണ്ടത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 3

ततोऽन्यानि च मुख्यानि दृष्ट्वा चायतनानि सः । स्नात्वा तीर्थेष्वनेकेषु दत्त्वा दानान्यनेकशः

പിന്നീട് അദ്ദേഹം മറ്റു പ്രധാന ദേവാലയങ്ങളും ദർശിച്ചു; അനേകം തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പുനഃപുനഃ പല ദാനങ്ങളും നൽകി.

Verse 4

प्रासादं कारयामास देवदेवस्य चक्रिणः । तत्र संस्थापयामास प्रतिमां वैष्णवीं शुभाम्

അവൻ ദേവദേവനായ ചക്രധാരിയായ ശ്രീവിഷ്ണുവിന്നായി ഒരു പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) പണിയിച്ചു; അവിടെ മംഗളമായ വൈഷ്ണവ പ്രതിമയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 5

तस्याग्रे कारयामास वापीं स्वच्छोदकान्विताम् । सोपानपंक्तिभिर्युक्तां साधुभिः संप्रशंसिताम्

അവന്റെ മുമ്പിൽ അവൻ സുതാര്യജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഒരു വാപി (പടിക്കിണർ) പണിയിച്ചു; അത് പടികളുടെ നിരകളാൽ യുക്തവും സജ്ജനന്മാർ ഏറെ പ്രശംസിച്ചതുമായിരുന്നു।

Verse 6

उदकेन ततस्तस्या देवाराधनतत्परः । प्रकारैर्बहुभिस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः

പിന്നീട് ആ ജലം ഉപയോഗിച്ച്, ദേവാരാധനയിൽ തൽപരനായി, അവൻ പലവിധങ്ങളായി അത്യന്തം തീവ്രവും മഹത്തുമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 7

ततो वर्षशतेऽतीते तस्य तुष्टो जनार्दनः । विलोक्य च तपस्तीव्रं विहितं तेन भूभुजा

പിന്നീട് നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ രാജാവ് അനുഷ്ഠിച്ച തീവ്ര തപസ്സ് കണ്ടു ജനാർദനൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി।

Verse 8

प्रोवाच दर्शनं गत्वा पक्षिराजं समाश्रितः । मेघगम्भीरयावाचा बहुदेवगणैर्वृतः

ദർശനം അനുഗ്രഹിച്ച്, പക്ഷിരാജനായ ഗരുഡനെ ആശ്രയിച്ച്, മേഘഗംഭീരമായ വാണിയോടെ—അനേകം ദേവഗണങ്ങൾ ചുറ്റിനിന്നിരിക്കെ—ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 9

श्रीविष्णुरुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अपि ते दुर्लभं काममहं दास्यामि कृत्स्नशः

ശ്രീവിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—വത്സാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നനാണ്. ഹേ സുവ്രതാ, വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ദുർലഭമായ ആഗ്രഹമായാലും ഞാൻ അത് നിനക്കു സമ്പൂർണ്ണമായി നൽകും.

Verse 10

राजोवाच । पुत्रार्थोऽयं समारंभो मया देव कृतोऽखिलः । तपसो देहि मे पुत्रांस्तस्माद्वंशविवृद्धिदान्

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, ഞാൻ ചെയ്ത ഈ മുഴുവൻ ശ്രമവും പുത്രലാഭത്തിനായാണ്. എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, വംശവർദ്ധന നൽകുന്ന പുത്രന്മാരെ എനിക്കു ദാനം ചെയ്യണമേ.

Verse 11

अन्यत्सर्वं सुराधीश ध्रुवमस्ति गृहे स्थितम् । प्रसादात्तव यत्किंचिद्वैभवं विद्यते मम

ഹേ സുരാധീശാ, മറ്റെല്ലാം എന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ഉറപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു. എനിക്കുള്ള ഏതൊരു വൈഭവവും നിന്റെ പ്രസാദം കൊണ്ടുതന്നെയാണ്.

Verse 12

विष्णुरुवाच । अहं तव गृहे राजन्स्वयमेव न संशयः । अवतारं करिष्यामि कृत्वा रूपचतुष्टयम्

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ തന്നേ സംശയമില്ലാതെ നിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ അവതരിക്കും. നാലു രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ഞാൻ അവതീർണ്ണനാകും.

Verse 13

देवकार्याय तस्मात्त्वं गृहं गत्वा महीपते । कुरु राज्यं यथान्यायं पितृपैतामहं महत्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹീപതേ, ദേവകാര്യത്തിനായി നീ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക. പിതൃ-പൈതാമഹരുടെ മഹത്തായ രാജ്യം നീതിപ്രകാരം ഭരിക്കണം.

Verse 14

तथेयं या त्वया वापी निर्मिता विमलोदका । राजवापीति विख्याता लोके सेयं भविष्यति

നീ നിർമ്മിച്ച ഈ നിർമ്മലജലമുള്ള വാപി ലോകത്തിൽ ‘രാജവാപി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാകും।

Verse 15

अस्यां स्नात्वा नरो भक्त्या य एनां पूजयिष्यति । श्रद्धया परया युक्तः संप्राप्ते पंचमीदिने

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പഞ്ചമി ദിനത്തിൽ പരമശ്രദ്ധയോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം ഈ തീർത്ഥം/ദേവിയെ പൂജിക്കുന്നവൻ ഈ പുണ്യാനുഷ്ഠാനത്തിന്റെ വാഗ്ദത്തഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 16

ततः करिष्यति श्राद्धं यावत्संवत्सरं नृप । अपुत्रः प्राप्स्यते पुत्रान्वंशवृद्धिकरान्स हि

അതിനുശേഷം, ഹേ രാജാവേ, അവൻ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; പുത്രനില്ലാത്തവനും വംശവർദ്ധനകരമായ പുത്രന്മാരെ നിശ്ചയമായി പ്രാപിക്കും।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । प्रहृष्टवदनो भूत्वा सोऽपि राजा ययौ गृहम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ പിന്നെ ദർശനാതീതനായി; സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ രാജാവും തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി।

Verse 18

ततः स्तोकेन कालेन तस्य पुत्रचतुष्टयम् । संजातं लोके विख्यातं कलत्रत्रितयस्य च

പിന്നീട് അല്പകാലത്തിനകം അവന്റെ മൂന്ന് രാജ്ഞിമാരിൽ നിന്നായി നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായി।

Verse 19

कौशल्यानाम विख्याता तस्य भार्या सुशोभना । ज्येष्ठा तस्यां सुतो जज्ञे रामाख्यः प्रथमः सुतः

കൗശല്യാ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായ അവന്റെ ജ്യേഷ്ഠയും ദീപ്തിമതിയുമായ രാജ്ഞി; അവളിൽ നിന്നു രാമനാമകമായ ആദ്യപുത്രൻ ജനിച്ചു।

Verse 20

तथान्या कैकयी नाम तस्य भार्या कनिष्ठिका । भरतो नाम विख्यातस्तस्याः पुत्रोऽभवत्त्वसौ

അതുപോലെ അവന്റെ കനിഷ്ഠ രാജ്ഞി കൈകേയീ എന്ന നാമത്താൽ അറിയപ്പെട്ടു. അവൾക്കു ഭരതനാമകമായ പ്രസിദ്ധ പുത്രൻ ജനിച്ചു।

Verse 21

सुमित्राख्या तथा चान्या पत्नी या मध्यमा स्थिता । शत्रुघ्नलक्ष्मणौ पुत्रौ तस्यां जातौ महाबलौ

സുമിത്രാ എന്ന മറ്റൊരു മധ്യമ രാജ്ഞിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നു മഹാബലികളായ ലക്ഷ്മണനും ശത്രുഘ്നനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 22

तथान्या कन्यका चैका बभूव वरवर्णिनी । ददौ यां पुत्रहीनस्य लोमपादस्य भूपतेः

അതുപോലെ ഒരേയൊരു പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു, ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണയുക്തയായവൾ. അവളെ അവൻ പുത്രഹീനനായ രാജാവ് ലോമപാദനു നൽകി।

Verse 23

आनृण्यं भूपतिः प्राप्य एवं दशरथस्तदा । पितॄणां प्रययौ स्वर्गं कृतकृत्यस्तथा द्विजाः

ഇങ്ങനെ രാജാവ് ദശരഥൻ പിതൃഋണത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, കൃതകൃത്യനായി പിതൃലോകമായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്തു।

Verse 24

अथ राजाऽभवद्रामः सार्वभौमस्ततः परम् । रावणो येन दुर्धर्षो निहतो देवकंटकः

അതിനുശേഷം രാമൻ സർവ്വഭൗമ ചക്രവർത്തിയായി രാജാവായി. ദേവന്മാർക്ക് കണ്ഠകമായ ദുർധർഷ രാവണനെ അവൻ വധിച്ചു.

Verse 25

येन रामेश्वरश्चात्र निर्मितो लक्ष्मणेश्वरः । सीतादेवी तथा मूर्ता येन चात्र प्रतिष्ठिता

ഇവിടെ രാമേശ്വരം സ്ഥാപിച്ചവൻ തന്നെയാണ് ലക്ഷ്മണേശ്വരവും നിർമ്മിച്ചത്; കൂടാതെ ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ ദേവി സീതയുടെ മൂർത്തിയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये राजस्वामिराजवापीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിര ശ്ലോകസംഹിതയിലെ ആറാം വിഭാഗമായ നാഗരഖണ്ഡത്തിലെ ഹാടകേശ്വര-ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘രാജസ്വാമി-രാജവാപീ മഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള തൊണ്ണൂറ്റെട്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.