Adhyaya 69

Verse 2

। सूत उवाच । ततो निःक्षत्रिये लोके क्षत्त्रिण्यो वंशकारणात् । क्षेत्रजान्ब्राह्मणेभ्यश्च सुषुवुस्तनया न्वरान् । ते वृद्धिं च समासाद्य क्षेत्रजाः क्षत्रियोपमाः । जगृहुर्मेदिनीं वीर्यात्संनिरस्य द्विजोत्तमान्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പിന്നീട് ലോകം ക്ഷത്രിയരില്ലാതായപ്പോൾ, വംശസംരക്ഷണത്തിനായി ക്ഷത്രിയസ്ത്രീകൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ‘ക്ഷേത്രജ’ സന്താനമായി ഉത്തമ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവർ വളർന്ന്, ക്ഷേത്രജരായിട്ടും ക്ഷത്രിയസമാന പരാക്രമികളായി, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ തള്ളിനീക്കി വീര്യത്തോടെ ഭൂമിയെ കൈവശപ്പെടുത്തി.

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे परिभूतिपदं गताः । प्रोचुर्भार्गवमभ्येत्य दुःखेन महतान्विताः

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാവരും അപമാനാവസ്ഥയിൽ പതിച്ച്, മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, ഭാർഗവൻ (രാമൻ) അടുക്കൽ ചെന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 5

रामराम महाबाहो या त्वया वसुधा च नः । वाजिमेधे मखे दत्ता क्षत्रियैः सा हता बलात् । तस्मान्नो देहि तां भूयो हत्वा तान्क्षत्रियाधमान् । कुरु श्रेयोऽभिवृद्धिं तां यद्यस्ति तव पौरुषम्

ഹേ രാമാ, മഹാബാഹോ! അശ്വമേധ യാഗത്തിൽ നീ ഞങ്ങൾക്ക് ദത്തമായ ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയർ ബലാൽക്കാരംകൊണ്ട് കവർന്നു. അതിനാൽ ആ അധമ ക്ഷത്രിയരെ വധിച്ച് ആ ഭൂമി ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും ദയചെയ്യുക. നിന്റെ പൗരുഷം സത്യമായാൽ ഞങ്ങളുടെ ശ്രേയസ്സും അതിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനവും വരുത്തുക.

Verse 6

ततो रामः क्रुधाविष्टो भूयस्तैः शवरैः सह । पुलिन्दैर्मेदकैश्चैव क्षत्रियांताय निर्ययौ

അപ്പോൾ ക്രോധാവേശത്തിലായ രാമൻ ആ ശബരന്മാരോടൊപ്പം വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു; പുളിന്ദന്മാരെയും മേദകന്മാരെയും കൂട്ടി ക്ഷത്രിയരുടെ നാശത്തിനായി യാത്രയായി.

Verse 7

तत्रैव क्षत्रियान्हत्वा रक्तमादाय तद्बहु । तां गर्तां पूरयामास चकार पितृतर्पणम्

അവിടെയേ തന്നെ ക്ഷത്രിയരെ വധിച്ച് അവരുടെ ധാരാളം രക്തം എടുത്ത് ആ കുഴി നിറച്ചു; പിന്നെ പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്തു.

Verse 8

प्रददौ ब्राह्मणेभ्यश्च वाजिमेधे धरां पुनः । तैश्च निर्वासितस्तत्र जगामोदधिसंनिधौ

അശ്വമേധ സന്ദർഭത്തിൽ അവൻ ഭൂമിയെ വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്തു; എന്നാൽ അവരാൽ തന്നെ അവിടെ നിന്ന് നിർവാസിതനായി അവൻ സമുദ്രസന്നിധിയിലേക്കു പോയി.

Verse 9

एवं तेन कृता पृथ्वी सर्वक्षत्त्रविवर्जिता । त्रिःसप्तवारं विप्रेंद्रा द्विजेभ्यश्च निवेदिता

ഇങ്ങനെ അവൻ ഭൂമിയെ എല്ലാ ക്ഷത്രിയരിലും നിന്നു ശൂന്യമാക്കി; ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ, അതിനെ ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ദ്വിജന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

Verse 10

तर्पिताः पितरश्चैव रुधिरेण महात्मना । प्रतिज्ञा पालिता तस्माद्विकोपश्च बभूव सः

മഹാത്മാവ് തന്റെ രക്തംകൊണ്ട് പിതൃകളെ തർപ്പിച്ചു തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; അതിനാൽ അവന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കപ്പെട്ടു, പിന്നെ അവന്റെ ഭയങ്കര കോപം ശമിച്ചു।

Verse 11

एकविंशतिमे प्राप्ते ततश्च पितृतर्पणे । अशरीराऽभवद्वाणी खस्था पितृसमुद्भवा

ഇരുപത്തൊന്നാം ദിവസം എത്തിയപ്പോൾ, അവൻ പിതൃതർപ്പണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കെ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പിതൃസമുദ്ഭവമായ ഒരു അശരീര വാണി ഉയർന്നു।

Verse 12

रामराम महाभाग त्यजैतत्कर्म गर्हितम् । वयं ते तुष्टिमापन्नाः स्ववाक्यपरिपाल नात्

“രാമ രാമ, മഹാഭാഗനേ! ഈ ഗർഹിത കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കൂ. നീ നിന്റെ വാക്ക് പാലിച്ചതിനാൽ ഞങ്ങൾ തൃപ്തരായിരിക്കുന്നു।”

Verse 13

यत्त्वया विहितं कर्म नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचित्पूर्वं पितृवैरसमुद्भवम्

“നീ നിർവഹിക്കാൻ എടുത്ത ഈ കർമ്മം മറ്റാരും ചെയ്യുകയില്ല; പിതൃവൈരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഇത്തരമൊരു കർമ്മം മുൻപ് ആരും ചെയ്തിട്ടില്ല।”

Verse 14

तस्मात्तुष्टा वयं वत्स दास्यामश्चित्त वांछितम् । प्रार्थयस्व द्रुतं तस्माद्दुर्लभं त्रिदशैरपि

“അതുകൊണ്ട്, വത്സാ! ഞങ്ങൾ പ്രസന്നരാണ്; നിന്റെ ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതു നല്കാം. വേഗം അപേക്ഷിക്കൂ—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായതു।”

Verse 15

राम उवाच । पितरो यदि तुष्टा मे यच्छंति यदि वांछितम् । तस्मात्तीर्थमिदं पुण्यं मन्नाम्ना लोकविश्रुतम् । रक्तदोषविनिर्मुक्तं सेवितं वरतापसैः

രാമൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ പിതൃകൾ തൃപ്തരായി എനിക്ക് അഭിലഷിതം നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ പുണ്യ തീർത്ഥം എന്റെ നാമത്തിൽ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകട്ടെ; ഇത് രക്തദോഷമുക്തമായിരിക്കട്ടെ, ശ്രേഷ്ഠ തപസ്വികൾ സേവിക്കുന്നതാകട്ടെ।

Verse 16

पितर ऊचुः । पितृतर्पणजा गर्ता त्वया येयं विनिर्मिता । रामह्रद इति ख्यातिं प्रयास्यति जगत्त्रये

പിതൃകൾ പറഞ്ഞു—പിതൃതർപ്പണത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഈ ഗർത്തം നീ നിർമ്മിച്ചതാണ്; ഇത് ത്രിലോകങ്ങളിലും ‘രാമഹ്രദം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധി പ്രാപിക്കും।

Verse 17

यत्र भक्तियुता लोकास्तर्पयिष्यंति वै पितॄन् । तेऽश्वमेधफलं प्राप्य प्रयास्यंति परां गतिम्

അവിടെ ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ ജനങ്ങൾ പിതൃകളെ തർപ്പണം ചെയ്ത് തൃപ്തിപ്പെടുത്തും; അവർ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിച്ച് പരമഗതിയിലേക്കു പോകും।

Verse 18

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नरः । करिष्यति च यः श्राद्धं भक्त्या शस्त्रहतस्य च

ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ—ശസ്ത്രഹതനായവർക്കുപോലും—

Verse 19

अपि प्रेतत्वमापन्नं नरके वा समाश्रितम् । उद्धरिष्यति स प्रेतमपि पापसमन्वितम्

ആ മരിച്ചവൻ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ പതിച്ചിരുന്നാലും അല്ലെങ്കിൽ നരകത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്നാലും, പാപഭാരമുള്ള ആ പ്രേതത്തെയും അവൻ ഉയർത്തി മോചിപ്പിക്കും।

Verse 20

सूत उवाच । एवमुक्त्वा तु रामं ते विरेमुस्तदनंतरम् । रामोऽपि च तपस्तेपे तत्रैव क्रोधवर्जितः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ രാമനോട് പറഞ്ഞിട്ട് അവർ വിരമിച്ച് പിന്നെ പുറപ്പെട്ടു. രാമനും അവിടെയേ ക്രോധരഹിതനായി തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 21

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र शस्त्रहतस्य च । तस्मिन्दिने प्रकर्तव्यं श्राद्धं श्रद्धासमन्वितैः

അതുകൊണ്ട് പരമശ്രമത്തോടെ, അവിടെ ആയുധഹതനായവർക്കും, അതേ ദിവസത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം.

Verse 22

उपसर्ग मृतानां च सर्पाग्निविषबन्धनैः । तत्र मुक्तिप्रदं श्राद्धं दिने तस्मिन्नुदाहृतम्

കൂടാതെ ദുരന്തങ്ങളാൽ—പാമ്പ്, അഗ്നി, വിഷം അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധനം മൂലം—മരിച്ചവർക്കും, ആ ദിവസത്തിൽ അവിടെ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം മോക്ഷപ്രദമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 23

यः पितॄंस्तर्पयेत्तत्र प्रेतपक्षे जलैरपि । स तेषामनृणो भूत्वा पितृलोके महीयते

പ്രേത/പിതൃപക്ഷത്തിൽ അവിടെ വെറും ജലത്താലും പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ, അവരുടെ കടത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി പിതൃലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं रामह्रदसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരേ, രാമഹ്രദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ സമസ്ത മഹാത്മ്യം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു; ഇത് സർവ്വപാപനാശകമാണ്.

Verse 25

श्राद्धकाले नरो भक्त्या यश्चैतत्पठति स्वयम् । स गयाश्राद्धजं कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्

ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ഇതു സ്വയം പാരായണം ചെയ്താൽ, ഗയാശ്രാദ്ധം ചെയ്തതിൽ നിന്നുള്ള സമ്പൂർണ്ണ പുണ്യഫലം അവൻ സംശയമില്ലാതെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 26

पर्वकाले ऽथवा प्राप्ते पठेद्ब्राह्मणसंनिधौ । पितृमेधस्य यज्ञस्य स फलं लभते ऽखिलम्

പർവകാലത്തോ അല്ലെങ്കിൽ ശുഭാവസരം വന്നപ്പോഴോ ബ്രാഹ്മണസന്നിധിയിൽ ആരെങ്കിലും ഇതു പാരായണം ചെയ്താൽ, പിതൃമേധയജ്ഞത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം അവൻ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 27

शृणुयाद्वापि यो भक्त्या कीर्त्यमानमिदं नरः । सौत्रामणौ कृते कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्

ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ഇതു പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് കേൾക്കുക മാത്രമെങ്കിലും ചെയ്താൽ, സൌത്രാമണീ കർമ്മം ചെയ്തതുപോലെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം അവൻ സംശയമില്ലാതെ പ്രാപിക്കുന്നു।