
ഈ അധ്യായത്തിൽ കാളേയ ദൈത്യർ സമുദ്രത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ച് രാത്രിയിൽ ഋഷിമാർ, യജ്ഞകർമ്മികൾ, ധർമ്മനിഷ്ഠ സമൂഹങ്ങൾ എന്നിവരെ ആക്രമിച്ച് ഭൂമിയിലെ യജ്ഞ-ധർമ്മജീവിതം തകർക്കുന്നു. യജ്ഞഭാഗം ലഭിക്കാതെ ദേവന്മാർ അത്യന്തം വിഷണ്ണരാകുന്നു; സമുദ്രത്തിന്റെ മറവിൽ ഉള്ള ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ചാമത്കാരപുരത്തിലെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹർഷി അഗസ്ത്യനെ ശരണം തേടുന്നു. അഗസ്ത്യൻ ദേവന്മാരെ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ച് വർഷാന്തത്തിൽ വിദ്യാബലവും യോഗിനീശക്തിയും ആശ്രയിച്ച് സമുദ്രം ശോഷിക്കാമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹം പീഠങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് യോഗിനീഗണങ്ങളെ—പ്രത്യേകിച്ച് കന്യാരൂപിണികളെ—വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നു; ദിക്പാലന്മാരെയും ക്ഷേത്രപാലന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നു; ‘ശോഷിണി’ വിദ്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആകാശഗാമിനീ ദേവിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു. ദേവി സിദ്ധി നൽകി അഗസ്ത്യന്റെ വായിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, അഗസ്ത്യൻ സമുദ്രം പാനം ചെയ്ത് സമുദ്രത്തെ ഭൂമിപോലെ ആക്കുന്നു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ വെളിപ്പെട്ട ദൈത്യരെ സംഹരിക്കുന്നു; ശേഷിച്ചവർ പാതാളത്തിലേക്ക് ഓടുന്നു. ജലം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന അപേക്ഷയ്ക്ക് അഗസ്ത്യൻ ഭാവികഥ പറയുന്നു—സഗരന്റെ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരുടെ ഖനനം, ഭഗീരഥൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരിക, ഗംഗാപ്രവാഹം മൂലം സമുദ്രം വീണ്ടും നിറയുക. അവസാനം ചാമത്കാരപുരത്തിലെ പീഠങ്ങൾ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കണമെന്നു അപേക്ഷിച്ച്, അഷ്ടമി-ചതുര്ദശി പൂജയിൽ ഇഷ്ടസിദ്ധി ലഭിക്കുമെന്ന് അനുഗ്രഹിക്കുന്നു; ദേവന്മാർ ‘ചിത്രേശ്വര’ പീഠം സ്ഥാപിച്ച് പാപഭാരമുള്ളവർക്കും വേഗത്തിൽ ഫലം ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
Verse 1
। सूत उवाच । एवं तेषु प्रभग्नेषु हतेषु च सुरोत्तमाः । प्रहृष्टमनसः सर्वे स्तुत्वा देवं महेश्वरम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അവർ പരാജിതരായി ഹതരായപ്പോൾ, സർവ്വ ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാർ ഹർഷഭരിതമനസ്സോടെ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു।
Verse 2
तेनैव चाथ निर्मुक्ताः प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । स्वंस्वं स्थानमथाजग्मुः शक्रविष्णुपुरःसराः
അവൻ തന്നെയാൽ വിമുക്തരായി അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു; ശക്രനും വിഷ്ണുവും മുൻപന്തിയിൽ നിന്നു, തത്തത്തം സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി।
Verse 3
तेऽपि दानवशार्दूला हताशाश्च सुरोत्तमैः । मंत्रं प्रचक्रिरे सर्वे नाशाय त्रिदिवौकसाम्
ആ പുലിസമാന ദാനവന്മാരും, ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാർ മൂലം പ്രത്യാശ തകർന്നു, ത്രിദിവവാസികളുടെ നാശത്തിനായി എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഒരു മന്ത്രം ആവിഷ്കരിച്ചു।
Verse 4
तेषां मंत्रयतामेष निश्चयः समपद्यत । नान्यत्र धर्मविध्वंसाद्देवानां जायते क्षयः
അവർ ആലോചിച്ചപ്പോൾ ഈ ദൃഢനിശ്ചയം ഉണ്ടായി—ധർമ്മവിധ്വംസമല്ലാതെ ദേവന്മാരുടെ ക്ഷയം മറ്റൊന്നാലും സംഭവിക്കുകയില്ല।
Verse 5
तस्मात्तपस्विनो यै च ये च यज्ञपरायणाः । तथान्ये निरता धर्मे निहन्तव्या निशागमे
അതുകൊണ്ട് തപസ്വികളും യജ്ഞപരായണരുമായവരും, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരരായ മറ്റുള്ളവരും—രാത്രി വന്നാൽ വധിക്കപ്പെടണം।
Verse 6
एवं ते निश्चयं कृत्वा निष्क्रम्य वरुणालयात् । रात्रौ सदैव निघ्नंति जनान्धर्मपरायणान्
ഇങ്ങനെ നിശ്ചയം ഉറപ്പാക്കി അവർ വരുണന്റെ ആലയത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; രാത്രിയിൽ എപ്പോഴും ധർമ്മപരായണരായ ജനങ്ങളെ വധിക്കുന്നു.
Verse 7
यत्र यत्र भवेद्यज्ञः सत्रं ऽप्युत्सवोऽथवा । तत्र गत्वा निशायोगे प्रकुर्वंति जनक्षयम्
എവിടെയെവിടെ യജ്ഞമോ സത്രമോ ഉത്സവമോ നടക്കുമോ, അവിടേക്ക് അവർ രാത്രിസന്ധിക്കാലത്ത് ചെന്നു ജനനാശം വരുത്തുന്നു.
Verse 8
तैः प्रसूता मखा ध्वस्ता दीक्षिता विनिपातिताः । ऋत्विजश्च तथान्येऽपि सामान्या द्विजसत्तमाः
അവരാൽ യാഗങ്ങൾ തകർത്തു, ദീക്ഷിതർ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; ഋത്വിജരും മറ്റു മാന്യ ബ്രാഹ്മണരും, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നിലംപതിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
Verse 9
आश्रमे मुनिमुख्यस्य शांडिल्यस्य महात्मनः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भक्षितं तैर्दुरात्मभिः
മുനിമുഖ്യനായ മഹാത്മ ശാണ്ഡില്യന്റെ ആശ്രമത്തിൽ, ആ ദുരാത്മാക്കൾ ആയിരം ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരെ ഭക്ഷിച്ചു.
Verse 10
शतानि च सहस्राणि निहतानि द्विजन्मनाम् । विश्वामित्रस्य पञ्चैव सप्तात्रेश्चैव धीमतः
ദ്വിജന്മാരിൽ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും വധിക്കപ്പെട്ടു—വിശ്വാമിത്രനാൽ അഞ്ചും, ധീമാനായ അത്രിപുത്രൻ (ആത്രേയൻ) ആൽ ഏഴും കൂടി.
Verse 11
एतस्मिन्नेव काले तु समस्तं धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं जातं कालेयभयपीडितम्
അന്നേ സമയത്ത് കാളേയരുടെ ഭയത്താൽ പീഡിതമായ സമസ്ത ഭൂതലം യജ്ഞോത്സവരഹിതമായി മാറി.
Verse 12
न कश्चिच्छयनं रात्रौ प्रकरोति मही तले । धृतायुधा जनाः सर्वे तिष्ठंति सह तापसैः
രാത്രിയിൽ ഭൂമിയിൽ ആരും കിടന്ന് ഉറങ്ങുന്നില്ല; എല്ലാവരും ആയുധധാരികളായി തപസ്വികളോടൊപ്പം ജാഗരിച്ച് കാവൽ നിൽക്കുന്നു.
Verse 13
रात्रौ स्वपंति ये केचिद्विश्वस्ता धर्मभाजनाः । तेषामस्थीनि दृश्यंते प्रातरेव हि केवलम्
ധർമ്മപാത്രരായി സുരക്ഷയിൽ വിശ്വസിച്ച് രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങുന്നവരുടെ പ്രഭാതത്തിൽ അസ്ഥിമാത്രമേ കാണപ്പെടൂ.
Verse 14
अथ देवगणाः सर्वे यज्ञभागविनाकृताः । प्रजग्मुः परमामार्ति ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः
അപ്പോൾ യജ്ഞഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ട എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മുൻപന്തിയിൽ, പരമ ദുഃഖത്തിലേക്ക് വീണു.
Verse 15
ततो गत्वा समुद्रांतं वधाय सुरविद्विषाम् । न शेकुर्विषमस्थांस्तान्मनसापि प्रधर्षितुम्
പിന്നീട് ദേവശത്രുക്കളെ വധിക്കാനായി അവർ സമുദ്രതീരത്തേക്ക് പോയി; എന്നാൽ ദുഷ്കരസ്ഥാനത്ത് ഉറച്ചിരുന്ന ആ ശത്രുക്കളെ മനസ്സുകൊണ്ടും ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാതെപോയി.
Verse 16
ततः समुद्रनाशाय मंत्रं चक्रुः सुदुःखिताः । तस्मिन्नष्टे भवन्त्येव वध्या दानवसत्तमाः
അപ്പോൾ അവർ അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി സമുദ്രനാശത്തിനായി ഒരു മന്ത്രം ചമച്ചു. അത് നശിച്ചാൽ ദാനവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരും തീർച്ചയായും വധ്യരാകും.
Verse 17
अगस्त्येन विना नैष शोषं यास्यति सागरः । तस्मात्संप्रार्थयामोत्र कृत्ये गत्वा मुनीश्वरम्
അഗസ്ത്യനില്ലാതെ ഈ സാഗരം വറ്റുകയില്ല. അതിനാൽ ഈ കൃത്യസിദ്ധിക്കായി ചെന്നു ആ മുനീശ്വരനെ വിനയത്തോടെ പ്രാർത്ഥിക്കാം.
Verse 18
चमत्कारपुरे क्षेत्रे स तिष्ठति च सन्मुनिः । तस्मात्तत्रैव गच्छामो येन गच्छति सत्वरम्
ആ സന്മുനി ചമത്കാരപുരം എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു. അതിനാൽ നാം ഉടൻ അവിടേക്കു പോകാം, അദ്ദേഹം വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടുവാൻ വേണ്ടി.
Verse 19
एवं निश्चित्य ते सर्वे त्रिदशास्तस्य चाश्रमम् । संप्राप्ता मुनिमुख्यस्य मित्रावरुण जन्मनः
ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച് ആ എല്ലാ ത്രിദശരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി—മിത്രനും വരുണനും ജനിപ്പിച്ച ആ മുനിമുഖ്യന്റെ വാസസ്ഥാനത്ത്.
Verse 20
सोऽपि सर्वान्समालोक्य संप्राप्तान्सुरसत्तमान् । प्रहृष्टः सम्मुखस्तूर्णं जगामातीव सन्मुनिः
അദ്ദേഹവും എത്തിയ ആ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാരെയും കണ്ടു അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു; ആ സന്മുനി ഉടൻ തന്നെ അവരുടെ മുന്നിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ചെന്നു.
Verse 21
प्रोवाच प्रांजलिर्वाक्यं हर्ष गद्गदया गिरा । ब्रह्मादींस्तान्सुरान्दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः
അവൻ കൈകൂപ്പി, ഹർഷംകൊണ്ട് ഗദ്ഗദമായ സ്വരത്തിൽ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകൾ വിസ്മയത്തോടെ വിരിഞ്ഞു.
Verse 22
चमत्कारपुरं क्षेत्रमेतन्मेध्यमपि स्थितम् । भूयो मेध्यतरं जातं युष्माकं हि समाश्रयात्
‘ചമത്കാരപുരം’ എന്ന ഈ ക്ഷേത്രഭൂമി നിശ്ചയമായും പവിത്രവും മംഗളകരവും ആകുന്നു; എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ആശ്രയസന്നിധിയാൽ ഇത് കൂടുതൽ പവിത്രമായി.
Verse 23
तस्माद्वदत यत्कृत्यं मया संसिद्ध्यतेऽधुना । तत्सर्वं प्रकरिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्
അതുകൊണ്ട് പറയുക—ഇപ്പോൾ എന്റെ വഴി ഏത് കർത്തവ്യം സിദ്ധിക്കണം? അതെത്ര ദുഷ്കരമായാലും ഞാൻ എല്ലാം ഏറ്റെടുത്തു പൂർത്തിയാക്കും.
Verse 24
देवा ऊचुः । कालेया इति दैत्या ये हतशेषाः सुरैः कृताः । ते समुद्रं समाश्रित्य निघ्नंति शुभकारिणः
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—‘കാലേയ’ എന്ന ദൈത്യർ, ദേവന്മാർ വധിച്ചിട്ടും ശേഷിച്ചവർ, സമുദ്രത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവിടെ നിന്ന് ശുഭവും ലോകഹിതവും ചെയ്യുന്നവരെ കൊല്ലുന്നു.
Verse 25
शुभे नाशमनुप्राप्ते ध्रुवं नाशो दिवौकसाम् । तस्मात्तेषां वधार्थाय त्वं शोषय महार्णवम्
ശുഭം നശിച്ചാൽ, സ്വർഗവാസികളുടെ നാശവും നിശ്ചയം. അതിനാൽ അവരുടെ വധാർത്ഥം നീ മഹാസമുദ്രത്തെ ശോഷിച്ച് ഉണക്കുക.
Verse 26
येन ते गोचरं प्राप्ता दृष्टेर्दानवसत्तमाः । बध्यंते विबुधैः सर्वे जायंते च मखा इह
ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠർ ദൃഷ്ടിഗോചരത്തിലേക്ക് വരുന്നതിന്; അപ്പോൾ ദേവഗണങ്ങൾ അവരെല്ലാവരെയും ബന്ധിക്കാം, ഇവിടെ യാഗങ്ങൾ വീണ്ടും പുഷ്ടിയാർക്കും।
Verse 27
अगस्त्य उवाच । अहं संवत्सरस्यांते शोषयिष्यामि सागरम् । विद्याबलं समाश्रित्य योगिनीनां सुरोत्तमाः
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവോത്തമാ! ഒരു വർഷാന്ത്യത്തിൽ ഞാൻ സാഗരത്തെ ശോഷിപ്പിക്കും; പവിത്ര വിദ്യാബലത്തെ ആശ്രയിച്ച്, യോഗിനികളുടെ യോഗശക്തിയോടുകൂടി।
Verse 28
तस्माद्व्रजत हर्म्याणि यूयं याति हि वत्सरम् । यावद्भूयोऽपि वर्षांते कार्यमागमनं ध्रुवम्
അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങുക; ഒരു പൂർണ്ണ വർഷം കടന്നുപോകും. പിന്നെ വർഷാന്ത്യത്തിൽ, ചെയ്യേണ്ട കാര്യത്തിനായി, നിങ്ങൾ നിർബന്ധമായി വീണ്ടും വരണം।
Verse 29
ततो मया समं गत्वा शोषिते वरुणालये । हंतव्या दानवा दुष्टा हन्त यैः पीड्यते जगत्
പിന്നീട് എന്നോടൊപ്പം ചെന്നു, വരുണാലയമായ സാഗരം ശോഷിക്കപ്പെട്ടാൽ, ലോകത്തെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ആ ദുഷ്ട ദാനവരെ വധിക്കണം।
Verse 30
ततो देवगणाः सर्वे गताः स्वेस्वे निकेतने । अगस्त्योऽपि समुद्योगं चक्रे विद्यासमुद्भवम्
അപ്പോൾ ദേവഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ നിവാസങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി. അഗസ്ത്യനും പവിത്ര വിദ്യയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ആ മഹോദ്യോഗം ആരംഭിച്ചു।
Verse 31
ततः सर्वाणि पीठानि यानि संति धरातले । तानि तत्रानयामास मंत्रशक्त्या महामुनिः
അതിനുശേഷം മഹാമുനി മന്ത്രശക്തിയാൽ ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ പുണ്യപീഠങ്ങളെയും ആ സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ഒന്നിപ്പിച്ചു।
Verse 32
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तेषु संपूज्य भक्तितः । योगिनीनां च वृन्दानि कन्यकानां विशेषतः
അഷ്ടമിയും ചതുര്ദശിയും തിഥികളിൽ അവിടെ ഭക്തിയോടെ അവരെ സമ്യകായി പൂജിക്കണം—പ്രത്യേകിച്ച് യോഗിനീകളുടെ വൃന്ദങ്ങളെയും, പ്രത്യേകമായി കന്യാരൂപങ്ങളെയും।
Verse 33
विद्यां विशोषिणीनाम समाराधयत द्विजः । पूजयित्वा दिशां पालान्क्षेत्रपालानपि द्विजः । आकाशचारिणीं चैव देवतां श्रद्धया द्विजः
ആ ദ്വിജൻ വിശോഷിണീ വിദ്യയെ യഥാവിധി സമാരാധിച്ചു. ദിക്പാലന്മാരെയും ക്ഷേത്രപാലന്മാരെയും പൂജിച്ച ശേഷം, ശ്രദ്ധയോടെ ആകാശചാരിണീ ദേവതയെയും പൂജിച്ചു।
Verse 34
ततः संवत्सरस्यांते प्रसन्ना तस्य देवता । प्रोवाच वद यत्कृत्यं सिद्धाहं तव सन्मुने
പിന്നീട് ഒരു വർഷാന്ത്യത്തിൽ ആ ദേവത പ്രസന്നയായി പറഞ്ഞു—“ഹേ സന്മുനേ, ചെയ്യേണ്ടത് പറയുക; ഞാൻ നിനക്കായി സിദ്ധയായി നിന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു।”
Verse 35
अगस्त्य उवाच । यदि देवि प्रसन्ना मे तदास्यं विश सत्वरम् । येन संशोषयाम्याशु समुद्रं देवि वाग्यतः
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവീ, നീ എന്നിൽ പ്രസന്നയാണെങ്കിൽ ഉടൻ എന്റെ വായിൽ പ്രവേശിക്കൂ; ഹേ ദേവീ, നിന്റെ വാക്ശക്തിയുടെ ബലത്തിൽ ഞാൻ സമുദ്രത്തെ വേഗം ശോഷിപ്പിക്കും।”
Verse 36
सा तथेति प्रतिज्ञाय प्रविष्टा सत्वरं मुखे । संशोषणी महाविद्या तस्यर्षेर्भावितात्मनः
അവൾ “തഥാസ്തു” എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് വേഗത്തിൽ അവന്റെ വായിൽ പ്രവേശിച്ചു—‘സംശോഷണീ’ എന്ന മഹാവിദ്യ—തപസ്സാൽ ഭാവിതനും നിയന്ത്രിതാത്മാവുമായ ആ ഋഷിയിൽ സ്ഥാപിതമായി।
Verse 37
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । धृतायुधकरा हृष्टाः संनद्धा युद्धहेतवे
ഇതിനിടയിൽ ഇന്ദ്രനോടുകൂടി എല്ലാ ദേവന്മാരും എത്തി. കൈകളിൽ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചു ഹർഷത്തോടെ, യുദ്ധഹേതുവിനായി പൂർണ്ണമായി സന്നദ്ധരായിരുന്നു।
Verse 38
ततः संप्रस्थितो विप्रो देवैः सर्वैः समाहितः । वारिराशिं समुद्दिश्य संशुष्कवदनस्तदा
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും അനുഗമനത്തോടെ ആ വിപ്രഋഷി പുറപ്പെട്ടു. സമുദ്രരാശിയെ ലക്ഷ്യമാക്കി, അന്നേരം അവന്റെ മുഖം വരണ്ടുപോയി।
Verse 39
अथ गत्वा समुद्रांतं स्तूयमानो दिवालयैः । पिपासाकुलितोऽतीव सर्वान्देवानुवाच ह
പിന്നീട് സമുദ്രതീരത്തെത്തി, ദിവ്യലോകവാസികൾ സ്തുതിക്കുന്നതിനിടയിൽ, അത്യന്തം ദാഹംകൊണ്ട് വ്യാകുലനായി അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു।
Verse 40
एषोऽहं सागरं सद्यः शोषयिष्यामि सांप्रतम् । यूयं भवत सोद्योगा वधाय सुरविद्विषाम्
“ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ ഈ സമുദ്രത്തെ ഉടൻ ശോഷിപ്പിക്കും. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദേവദ്വേഷികളുടെ വധത്തിനായി സന്നദ്ധരായി പ്രവർത്തനോത്സുകരാകുക.”
Verse 41
सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिः सोऽथ मत्स्यकच्छपसंकुलम् । हेलया प्रपपौ कृत्स्नं ग्राहैः कीर्णं महार्णवम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ മുനി പ്രയാസമില്ലാതെ മത്സ്യങ്ങളും കച്ചപ്പുകളും നിറഞ്ഞ, ഗ്രാഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മുഴുവൻ മഹാസമുദ്രവും കുടിച്ചുതീർത്തു।
Verse 42
ततः स्थलोपमे जाते ते दैत्याः सुरसत्तमैः । वध्यन्ते निशितैर्बाणैः समन्ताद्विजिगीषुभिः
പിന്നീട് യുദ്ധഭൂമി നിലംപോലെ ആയപ്പോൾ, വിജയം ആഗ്രഹിച്ച ദേവശ്രേഷ്ഠർ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ആ ദൈത്യരെ എല്ലാടവും വധിച്ചു।
Verse 43
अथ कृत्वा महद्युद्धं यथा शक्त्यातिदारुणम् । हतभूयिष्ठशेषा ये भित्त्वा भूमिं गता अधः
അതിനുശേഷം അവർ തങ്ങളുടെ ശക്തിയോളം അത്യന്തം ഭീകരമായ മഹായുദ്ധം നടത്തി; സൈന്യത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ഹതമായപ്പോൾ ശേഷിച്ചവർ ഭൂമി പിളർത്തി താഴേക്ക് പോയി।
Verse 44
ततः प्रोचुः सुराः सर्वे स्तुत्वा तं मुनिसत्तमम् । परित्यज जलं भूयः पूरणार्थं महोदधेः
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ സ്തുതിച്ച് പറഞ്ഞു—“മഹാസമുദ്രം വീണ്ടും നിറയേണ്ടതിന് ജലം വീണ്ടും വിട്ടുതരിക.”
Verse 45
नैषा वसुमती विप्र समुद्रेण विनाकृता । राजते वस्तुसंत्यक्ता यथा नारी विभूषिता
“ഹേ വിപ്രാ! സമുദ്രമില്ലാതെ ഈ വസുമതി ശോഭിക്കുന്നില്ല; തന്റെ അനിവാര്യ നിധി നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ, അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീയായാലും പൂർണ്ണതയില്ലാത്തതുപോലെ.”
Verse 46
अगस्त्य उवाच । या मयाऽराधिता विद्या वर्षंयावत्प्रशोषणी । तया पीतमिदं तोयं परिणामगतं तथा
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ ആരാധിച്ച വിദ്യാശക്തിക്ക് ഒരു വർഷം വരെ ജലം ശോഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. ആ ശക്തിയാൽ ഈ ജലം ഞാൻ പാനം ചെയ്തു; അത് എന്റെ ഉള്ളിൽ പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 47
एष यास्यति वै पूर्तिं भूयोऽपि वरुणालयः । खातश्चागाधतां प्राप्तो गंगातोयैः सुनिर्मलैः
ഈ വരുണാലയം (സമുദ്രം) തീർച്ചയായും വീണ്ടും നിറയും. ഈ കുഴി ഗംഗയുടെ അത്യന്തം നിർമല ജലങ്ങളാൽ നിറയുന്നതിനായി കൂടുതൽ ആഴം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 48
सगरोनाम भूपालो भविष्यति महीतले । तत्पुत्राः षष्टिसाहस्राः खनिष्यंति न संशयः
ഭൂമിയിൽ സഗരൻ എന്നൊരു രാജാവ് ഭവിക്കും. അവന്റെ പുത്രന്മാർ—അറുപതിനായിരം പേർ—സംശയമില്ലാതെ ഭൂമി ഖനനം ചെയ്യും.
Verse 49
तस्यैवान्वयवान्राजा भविष्यति भगीरथः । स ज्ञातिकारणाद्गंगां ब्रह्मांडादानयिष्यति
അവന്റെ തന്നെ വംശത്തിൽ ഭഗീരഥൻ എന്ന രാജാവ് ജനിക്കും. തന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ കാരണാർത്ഥം ഗംഗയെ ബ്രഹ്മാണ്ഡലോകത്തിൽ നിന്ന് അവൻ അവതരിപ്പിക്കും.
Verse 50
प्रवाहेण ततस्तस्याः समंतादंभसांनिधिः । भविष्यति सुसंपूर्णः सत्यमेतन्मयोदितम्
പിന്നീട് അവളുടെ പ്രവാഹം മൂലം എല്ലാടവും ജലനിധിയായ സമുദ്രം പൂർണ്ണമായി നിറയും. ഇത് സത്യം—ഞാൻ ഉച്ചരിച്ചതിതുതന്നെ.
Verse 51
देवा ऊचुः । देवकृत्यं मुनिश्रेष्ठ भवता ह्युपपादितम् । तस्मात्प्रार्थय चित्तस्थं वरं सर्वं मुनीश्वर
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ദേവകാര്യത്തെ നിങ്ങൾ നിശ്ചയമായും സാധിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ, ഹേ മുനീശ്വരാ, ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ഏതായാലും അപേക്ഷിക്കൂ.
Verse 52
अगस्त्य उवाच । चमत्कारपुरे क्षेत्रे मया पीठान्यशेषतः । आनीतानि प्रभावेन मंत्राणां सुरसत्तमाः
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരസത്തമാ! മന്ത്രങ്ങളുടെ പ്രഭാവത്താൽ ഞാൻ ചമത്കാരപുരത്തിലെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ശേഷമില്ലാതെ എല്ലാ പീഠങ്ങളെയും കൊണ്ടുവന്നു.
Verse 53
तस्मात्तेषां सदा वासस्तत्रैवास्तु प्रभावतः । सर्वासां योगिनीनां च मातॄणां च विशेषतः
അതിനാൽ ആ പ്രഭാവത്താൽ അവരുടെ വാസം എപ്പോഴും അവിടെയേ ഇരിക്കട്ടെ—വിശേഷിച്ച് എല്ലാ യോഗിനിമാരുടെയും മാതൃകകളുടെയും.
Verse 54
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तानि यः श्रद्धयाऽन्वितः । पूजयिष्यति तस्य स्यात्समस्तं मनसेप्सितम्
ശ്രദ്ധയോടെ അഷ്ടമിയിലും ചതുര്ദശിയിലും ആ (പീഠങ്ങൾ/ശക്തികൾ) പൂജിക്കുന്നവന് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം സിദ്ധിക്കും.
Verse 55
देवा ऊचुः । यस्माच्चित्राणि पीठानि त्वयानीतानि तत्र हि । तस्माच्चित्रेश्वरं नाम पीठमेकं भविष्यति
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ അവിടേക്ക് അത്ഭുതകരമായ പീഠങ്ങളെ കൊണ്ടുവന്നതിനാൽ, അവിടെ ഒരു പീഠം ‘ചിത്രേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകും.
Verse 56
यो यं काममभिध्याय तत्र पूजां करिष्यति । योगिनीनां च विद्यानां मातॄणां च विशेषतः
ഏതു ആഗ്രഹം ധ്യാനിച്ച് അവിടെ പൂജ ചെയ്യുന്നവൻ—വിശേഷിച്ച് യോഗിനിമാർ, വിദ്യാശക്തികൾ, മാതൃകകൾ എന്നിവരെ—
Verse 57
तंतं कामं नरः शीघ्रं संप्राप्स्यति महामुने । अस्माकं वरदानेन यद्यपि स्यात्सुपापकृत्
മഹാമുനേ, ഞങ്ങളുടെ വരദാനബലത്താൽ ആ മനുഷ്യൻ ആ ആ ആഗ്രഹം വേഗത്തിൽ പ്രാപിക്കും; അവൻ മഹാപാപിയായാലും പോലും।
Verse 58
एवमुक्त्वा सुराः सर्वे तमामन्त्र्य मुनीश्वरम् । गतास्त्रिविष्टपं हृष्टाः सोऽप्यगस्त्यः स्वमाश्रमम्
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് എല്ലാ ദേവന്മാരും മുനീശ്വരനോട് വിടപറഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; അഗസ്ത്യനും തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി।
Verse 59
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा स पयसांनिधिः । अगस्त्येन पुरा पीतो देवकार्यप्रसिद्धये
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദേവകാര്യസിദ്ധിക്കായി പുരാതനകാലത്ത് അഗസ്ത്യൻ ആ ജലനിധിയായ സമുദ്രത്തെ എങ്ങനെ പാനം ചെയ്തുവെന്നത് എല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.