
സൂതൻ പറയുന്നു—അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പുണ്യാശ്രമത്തിൽ മഹാദേവനെ നിത്യമായി ആരാധിക്കുന്നു. ചൈത്ര ശുക്ല ചതുര്ദശി ദിനത്തിൽ ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) അവിടെ എത്തി ശങ്കരനെ പൂജിക്കുന്നതായി പ്രസിദ്ധമാണ്. ഭക്തിയോടെ അവിടെ ശിവപൂജ ചെയ്യുന്നവർ ദിവ്യസാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ശരിയായ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം, വിധിപൂർവ്വ പിതൃകർമ്മത്തിന് തുല്യമായി പിതൃകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും. ഋഷികൾ ചോദിക്കുന്നു—സൂര്യൻ അഗസ്ത്യാശ്രമത്തെ എന്തുകൊണ്ട് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു? സൂതൻ വിന്ധ്യകഥ പറയുന്നു—സുമേരുവുമായുള്ള മത്സരത്തിൽ വിന്ധ്യൻ സൂര്യപഥം തടഞ്ഞു; അതിനാൽ കാലഗണന, ഋതുചക്രം, യജ്ഞാദി കർമചക്രം എന്നിവ തകരാൻ ഭീഷണി ഉണ്ടായി. സൂര്യൻ ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ അഗസ്ത്യന്റെ ശരണം തേടുന്നു; അഗസ്ത്യൻ വിന്ധ്യനോട്—എന്റെ ദക്ഷിണയാത്ര പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ഉയരം കുറച്ച് അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊൾ—എന്ന് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അഗസ്ത്യൻ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച്, ഓരോ വർഷവും അതേ തിഥിയിൽ അതിനെ പൂജിക്കണമെന്ന് സൂര്യനോട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; ആ ചതുര്ദശിയിൽ ലിംഗപൂജ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ സൂര്യലോകവും മോക്ഷാഭിമുഖ പുണ്യവും നേടുമെന്ന അനുഗ്രഹവും പറയുന്നു. അവസാനം സൂതൻ അവിടെ സൂര്യന്റെ ആവർത്തിച്ച വരവ് ഉറപ്പാക്കി കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.
Verse 1
। सूत उवाच । अगस्त्यस्याश्रमोऽन्योस्ति तथा तत्र द्विजोत्तमाः । यत्र तिष्ठति विश्वात्मा स्वयं देवो महेश्वरः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അഗസ്ത്യന്റെ മറ്റൊരു ആശ്രമമുണ്ട്; അവിടെ വിശ്വാത്മാവായ ദേവ മഹേശ്വരൻ സ്വയം വസിക്കുന്നു।
Verse 2
शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां चैत्रमासे दिवाकरः । स्वयमभ्येत्य देवेशं पूजयत्येव शंकरम्
ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ സൂര്യദേവൻ സ്വയം വന്ന് ദേവേശനായ ശങ്കരനെ പൂജിക്കുന്നു।
Verse 3
तस्मादन्योऽपि यस्तस्यां भक्त्या चागत्य शंकरम् । तमेव पूजयेद्भक्त्या स याति देवमन्दिरम्
അതുകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ അവിടെ വന്ന് ആ ശങ്കരനെ തന്നെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ, അവൻ ദേവധാമത്തിലേക്ക് എത്തും।
Verse 4
यस्तत्र कुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । पितरस्तस्य तृप्यंते पितृमेधे कृते यथा
അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതൃക്കൾ, പിതൃമേധകർമ്മം ചെയ്തതുപോലെ തൃപ്തരാകുന്നു.
Verse 5
ऋषय ऊचुः । अगस्त्यस्याश्रमं प्राप्य कस्माद्देवो दिवाकरः । प्रदक्षिणां प्रकुरुते वदैतन्मे सुविस्तरम्
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അഗസ്ത്യാശ്രമത്തിലെത്തിയ ശേഷം ദേവദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) എന്തുകൊണ്ട് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു? ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയുക.
Verse 6
सूत उवाच । कथयामि कथामेतां शृणुत द्विज सत्तमाः । अस्ति विंध्य इति ख्यातः पर्वतः पृथिवीतले
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ കഥ ഞാൻ പറയുന്നു; ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, കേൾക്കുക. ഭൂമിയിൽ ‘വിംധ്യ’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു പർവ്വതമുണ്ട്.
Verse 7
यस्य वृक्षाग्रशाखायां संलग्नास्तरणेः कराः । पुष्पपूगा इवाधःस्थैर्लक्ष्यंते मुग्धसि द्धकैः
ആ പർവ്വതത്തിൽ വൃക്ഷങ്ങളുടെ അഗ്രശാഖകളിൽ സൂര്യകിരണങ്ങൾ ഒട്ടിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നും; താഴെ വസിക്കുന്ന നിർമല സിദ്ധന്മാർക്ക് അവ തൂങ്ങുന്ന പുഷ്പഗുച്ചങ്ങളായി ദൃശ്യമാകും.
Verse 8
अनभिज्ञास्तमिस्रस्य यस्य सानुनिवासिनः । रत्नप्रभाप्रणुन्नस्य कृष्णपक्षनिशास्वपि
അതിന്റ സാനുവുകളിൽ വസിക്കുന്നവർ അന്ധകാരത്തെ അറിയുന്നില്ല; രത്നങ്ങളുടെ പ്രഭ അത് അകറ്റുന്നു—കൃഷ്ണപക്ഷ രാത്രികളിലും പോലും.
Verse 9
यस्य सानुषु मुंचंतो भांति पुष्पाणि पादपाः । वायुवेगवशान्नूनं नीरौघ नीरदा इव
അതിന്റെയിറക്കങ്ങളിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ പുഷ്പങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട്, കാറ്റിന്റെ വേഗം പ്രേരിപ്പിച്ച മേഘങ്ങൾ ജലധാരകൾ പെയ്യുന്നതുപോലെ ശോഭിക്കുന്നു।
Verse 10
यस्मिन्नानामृगा भांति धावमाना इतस्ततः । कलत्रपुत्रपुष्ट्यर्थं लोभार्थं मानवा इव
അവിടെ പലവിധ മൃഗങ്ങൾ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു; ലാഭലോഭത്തിൽ ഭാര്യാ-പുത്രപോഷണാർത്ഥം മനുഷ്യർ ഓടുന്നതുപോലെ।
Verse 11
निर्यासच्छद्मना बाष्पं वासिताशेषदिङ्मुखम् । मुञ्चंति तरवो यत्र दन्तिदन्तक्षतत्वचः
ആനകളുടെ ദന്തങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ തൊലിയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, നിര്യാസത്തിന്റെ മറവിൽ കണ്ണീരുപോലെ രസം ചൊരിഞ്ഞ്, എല്ലാ ദിക്കുകളെയും സുഗന്ധിതമാക്കുന്നു।
Verse 12
चीरिकाविरुतैर्दीर्घै रुदंत इव चापरे । हस्तिहस्तहता वृक्षा मन्यन्ते यस्य सानुषु
ചിലർ ചീരികാ പക്ഷികളുടെ ദീർഘ വിളി കേട്ട്, അതിന്റെ ഇറക്കങ്ങളിൽ ആനകളുടെ തുമ്പിക്കൈപ്രഹാരത്തിൽ വീണ വൃക്ഷങ്ങൾ കരയുന്നതുപോലെ എന്നു കരുതുന്നു।
Verse 13
इतश्चेतश्च गच्छद्भिर्निर्झरांभोभिरावृतः । शुशुभे सितवस्त्राढ्यैः पुमानिव विभूषितः
ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഒഴുകുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടജലങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ പർവ്വതം, ധാരാളം ശ്വേതവസ്ത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പുരുഷനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു।
Verse 14
यस्य स्पर्द्धा समुत्पन्ना पूर्वं सह सुमेरुणा । ततः प्राह सहस्रांशुं गत्वा स क्रोधमूर्च्छितः
ആ വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിന് മുമ്പേ സുമേരുവിനോടു മത്സരബോധം ഉദിച്ചു. പിന്നെ കോപമൂർഛിതനായി സഹസ്രകിരണനായ ഭാസ്കരന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു പറഞ്ഞു.
Verse 15
कस्माद्भास्कर मेरोस्त्वं प्रकरोषि प्रदक्षिणाम् । कुलपर्वतसंज्ञेऽपि न करोषि कथं मयि
വിന്ധ്യൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭാസ്കരാ! നീ മേരുവിനെ എന്തുകൊണ്ട് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു? ഞാനും ‘കുലപർവ്വത’മായി പ്രസിദ്ധനല്ലോ; എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നില്ല?”
Verse 16
भास्कर उवाच । न वयं श्रद्धया तस्य गिरेः कुर्मः प्रदक्षिणाम् । एष मे विहितः पन्था येनेदं विहितं जगत्
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു— “ആ ഗിരിയുടെ പ്രദക്ഷിണം ഞങ്ങൾ വ്യക്തിഗത ശ്രദ്ധകൊണ്ട് ചെയ്യുന്നില്ല. എനിക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പാത ഇതുതന്നെ; ഇതുവഴിയാണ് ലോകം ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.”
Verse 17
तस्य तुंगानि शृंगाणि व्याप्य खं संश्रितानि च । तेन संजायते तस्य बलादेव प्रद क्षिणा
അതിന്റെയുയർന്ന ശിഖരങ്ങൾ ആകാശം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനാൽ ആ പർവ്വതത്തിന്റെ പ്രഭാവബലത്താൽ തന്നെയാണ് പ്രദക്ഷിണാഗതി സംഭവിക്കുന്നത്.
Verse 18
एतच्छ्रुत्वा विशेषेण संक्रुद्धो विंध्यपर्वतः । प्रोवाच पश्य भानो त्वं तर्हि तुंगत्वमद्य मे । रुरोधाथ नभोमार्गं येन गच्छति भास्करः
ഇതു കേട്ട് വിന്ധ്യപർവ്വതം അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായി— “ഹേ ഭാനു! ഇന്ന് എന്റെ ഉയരം കാണുക” എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ ഭാസ്കരൻ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആകാശമാർഗം അവൻ തടഞ്ഞു.
Verse 19
अथ रुद्धं समालोक्य मार्गं वासरनायकः । चिन्तयामास चित्ते स्वे सांप्रतं किं करोम्यहम्
അപ്പോൾ തന്റെ മാർഗം തടയപ്പെട്ടതായി കണ്ട ദിനനായകൻ സൂര്യൻ ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ചു— “ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം?”
Verse 20
करोमि यद्यहं चास्य पर्वतस्य प्रदक्षिणाम् । तद्भविष्यति कालस्य चलनं भुवनत्रये
“ഞാൻ ഈ പർവതത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ, ത്രിലോകങ്ങളിലും കാലഗതിയുതന്നെ വഴിതെറ്റും.”
Verse 21
मासर्तुभुवनानां च तथा भावी विपर्ययः । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया यास्यंति संक्षयम् । नष्टयज्ञोत्सवे लोके देवानां स्यान्महाव्यथा
“മാസങ്ങളും ഋതുക്കളും ലോകങ്ങളും എല്ലാം വിപരീതാവസ്ഥയിൽപ്പെടും. അഗ്നിഷ്ടോമാദി സർവ്വക്രിയകളും ക്ഷയിക്കും. ലോകത്തിൽ യജ്ഞോത്സവങ്ങൾ നശിച്ചാൽ ദേവന്മാർക്ക് മഹാവ്യഥ ഉണ്ടാകും.”
Verse 22
एवं संचिन्त्य चित्तेन बहुधा तीक्ष्णदीधितिः । जगाम मनसा भीतः सोऽगस्त्यं मुनिपुंगवम्
ഇങ്ങനെ പലവിധം ഹൃദയത്തിൽ ആലോചിച്ച്, തീക്ഷ്ണകിരണനായ സൂര്യൻ ഭീതിയോടെ മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ മുനിപുംഗവൻ അഗസ്ത്യനെ അഭിമുഖീകരിച്ചു.
Verse 23
नान्योस्ति वारणे शक्तो विंधस्यास्य हि तं विना । अगस्त्यं ब्राह्मणश्रेष्ठं मित्रावरुणसंभवम्
അവനെ കൂടാതെ ഈ വിന്ധ്യത്തെ തടയാൻ മറ്റാരും ശേഷിയുള്ളവരല്ല— മിത്ര-വരുണസംഭവനായ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ അഗസ്ത്യൻ തന്നേ.
Verse 24
ततो द्विजमयं रूपं स कृत्वा तीक्ष्णदीधितिः । चमत्कारपुरक्षेत्रे तस्याश्रमपदं ययौ
അപ്പോൾ തീക്ഷ്ണകിരണനായ ഭാസ്കരൻ ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ചു ചമത്കാരപുര പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ ആശ്രമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോയി।
Verse 25
ततस्तु वैश्वदेवांते वेदोच्चारपरायणः । प्रोवाच सोऽतिथिः प्राप्तस्तवाहं मुनिसत्तम
പിന്നീട് വൈശ്വദേവകർമ്മത്തിന്റെ അവസാനം, വേദോച്ചാരണത്തിൽ പരായണനായ ആ അതിഥി പറഞ്ഞു—“ഹേ മുനിസത്തമാ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അതിഥിയായി വന്നിരിക്കുന്നു।”
Verse 26
ततोऽगस्त्यः कृतानन्दः स्वागतं ते महामुने । मनोरथ इवाध्यातो योऽग्निकार्यांत आगतः
അപ്പോൾ ആനന്ദപരിപൂർണനായ അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹാമുനേ, സ്വാഗതം. എന്റെ അഗ്നികാര്യത്തിന്റെ അവസാനം നിങ്ങൾ വന്നത് സഫലമായ മനോരഥംപോലെ ആകുന്നു।”
Verse 27
तत्त्वं ब्रूहि मुनिश्रेष्ठ यद्ददामि तवेप्सितम् । अदेयं नास्ति मे किञ्चित्कालेऽस्मिन्प्रार्थितस्य च
“ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അഭിപ്രായം പറയുക; ഞാൻ നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു നൽകാം. ഈ വേളയിൽ അപേക്ഷിക്കുന്നവനോട് എനിക്ക് അദേയമായി ഒന്നുമില്ല।”
Verse 28
भास्कर उवाच । अहं भास्कर आयातो विप्ररूपेण सन्मुने । सर्वकार्यक्षमं मत्वा त्वामेकं भुवनत्रये
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ സന്മുനേ, ഞാൻ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) ആകുന്നു. ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു; ത്രിഭുവനത്തിൽ സർവകാര്യങ്ങളും സാധിപ്പാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ നിങ്ങൾ ഒരുത്തനെയെന്നു അറിഞ്ഞാണ് വന്നത്।”
Verse 29
त्वया पूर्वं सुरार्थाय प्रपीतः पयसांनिधिः । वातापिश्च तथा दैत्यो भक्षितो द्विजकण्टकः
മുമ്പ് ദേവന്മാരുടെ ഹിതത്തിനായി നീ സമുദ്രജലം കുടിച്ചുതീർത്തു; ബ്രാഹ്മണർക്കു കണ്ഠകമായ ദൈത്യൻ വാതാപിയെയും നീ ഭക്ഷിച്ചു।
Verse 30
तस्माद्गतिर्भवास्माकं सांप्रतं मुनिसत्तम । देवानामिह वर्णानां त्वमेव शरणं यतः
അതുകൊണ്ട്, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ഗതിയും ശരണവും നീയാകണമേ; ഇവിടെ ദേവന്മാർക്കും വർണങ്ങൾക്കും ഏക ആശ്രയം നീയേ.
Verse 31
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिर्विप्रा विशेषेण प्रहर्षितः । अर्घ्यं दत्त्वा दिनेशाय ततः प्रोवाच सादरम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അത് കേട്ട് ആ മുനി അത്യന്തം ഹർഷിച്ചു. ദിനേശനായ സൂര്യദേവന് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു।
Verse 32
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मे त्वं गृहमागतः । तस्माद्ब्रूहि करिष्यामि तव वाक्यमखंडितम्
ഞാൻ ധന്യൻ; എനിക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു—നീ എന്റെ ഗൃഹത്തിൽ വന്നതുകൊണ്ട്. അതിനാൽ കല്പിക്കണമേ; നിന്റെ വചനം ഞാൻ അഖണ്ഡമായി നിർവഹിക്കും।
Verse 33
भास्कर उवाच । एष विंध्याचलोऽस्माकं मार्गमावृत्य संस्थितः । स्पर्द्धया गिरिमुख्यस्य सुमेरोर्मुनिसतम
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, പർവ്വതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുമേരുവിനോടുള്ള സ്പർധയാൽ ഈ വിന്ധ്യാചലം ഞങ്ങളുടെ മാർഗം മൂടി നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 34
सामाद्यैर्विविधोपायैस्तस्मादेनं निवारय । कालात्ययो यथा न स्याद्गतेर्भंगस्तथा कुरु
അതുകൊണ്ട് സാമം മുതലായ വിവിധ ഉപായങ്ങളാൽ അവനെ തടയുക. കാലതാമസം വരാതെയും നമ്മുടെ ഗതി ഭംഗപ്പെടാതെയും അങ്ങനെ ചെയ്യുക.
Verse 35
अगस्त्य उवाच । अहं ते वारयिष्यामि वर्धमानं कुलाचलम् । स्वस्थानं गच्छ तस्मात्त्वं सुखीभव दिवाकर
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—വളരുന്ന ആ കുലാചലത്തെ ഞാൻ തടയും. അതിനാൽ, ഹേ ദിവാകരാ, നിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങി സുഖമായി ഇരിക്കൂ.
Verse 36
ततः स प्रेषितस्ते न भास्करस्तीक्ष्णदीधितिः । स्वं स्थानं प्रययौ हृष्टस्तमामंत्र्य मुनीश्वरम्
അപ്പോൾ നീ അയച്ച തീക്ഷ്ണകിരണനായ ഭാസ്കരൻ മുനീശ്വരനോട് വിട വാങ്ങി ആനന്ദത്തോടെ തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങി.
Verse 37
अगस्त्योऽपि द्रुतं गत्वा विंध्यं प्रोवाच सादरम् । न्यूनतां व्रज मद्वाक्याच्छीघ्रं पर्वतसत्तम
അഗസ്ത്യനും വേഗത്തിൽ ചെന്നു വിന്ധ്യനോട് ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു—ഹേ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ വാക്കിനാൽ शीഘ്രം താഴ്ന്ന നില സ്വീകരിക്കൂ.
Verse 38
दाक्षिणात्येषु तीर्थेषु स्नाने जाताद्य मे मतिः । तवायत्ता गिरे सैव तत्कुरुष्व यथोचितम्
ഇന്ന് ദക്ഷിണദേശത്തിലെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാനുള്ള എന്റെ നിശ്ചയം ഉണർന്നു. ഹേ ഗിരേ, ആ പദ്ധതി നിനക്കാണ് ആശ്രിതം; അതിനാൽ യഥോചിതമായി ചെയ്യുക.
Verse 39
स तस्य वचनं श्रुत्वा विंध्यः पर्वतसत्तमः । अभजन्निम्नतां सद्यो विनयेन समन्वितः
അവന്റെ വചനം ശ്രവിച്ചപ്പോൾ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠനായ വിന്ധ്യൻ വിനയസമ്പന്നനായി ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ താഴ്ന്ന് നമിച്ചു।
Verse 40
अगस्त्योऽपि समासाद्य तस्यांतं दक्षिणं द्विजाः । त्वयैवं संस्थितेनाथ स्थातव्यमित्युवाच तम्
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അഗസ്ത്യനും അതിന്റെ ദക്ഷിണാന്തം പ്രാപിച്ച് അവനോട്—“ഹേ നാഥാ, നീ ഇങ്ങനെ തന്നേ സ്ഥാപിതനായി നിലകൊള്ളണം” എന്നു പറഞ്ഞു।
Verse 42
स तथेति प्रतिज्ञाय शापाद्भीतो नगोत्तमः । न जगाम पुनर्वृद्धिं तस्यागमनवांछया
പർവ്വതശ്രേഷ്ഠൻ “തഥേതി” എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, ശാപഭീതിയാൽയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ (അഗസ്ത്യന്റെ) വരവിനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽയും വീണ്ടും വളരുകയില്ലായിരുന്നു।
Verse 43
सोऽपि तेनैवमार्गेण निवृत्तिं न करोति च । यावदद्यापि विप्रेंद्रा दक्षिणां दिशमाश्रित तः
അവനും (അഗസ്ത്യനും) അതേ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ മടങ്ങിവരുന്നില്ല; ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇന്നുവരെയും അദ്ദേഹം ദക്ഷിണദിക്കിൽ തന്നെ ആശ്രയിച്ച് വസിക്കുന്നു।
Verse 44
अथ तत्रैव चानीय लोपामुद्रां मुनीश्वरः । समाहूय सहस्रांशुं ततः प्रोवाच सादरम्
അപ്പോൾ അവിടെയേ മുനീശ്വരൻ ലോപാമുദ്രയെ കൊണ്ടുവന്ന്, സഹസ്രാംശു സൂര്യദേവനെ ആഹ്വാനിച്ച്, തുടർന്ന് ആദരപൂർവ്വം അരുളിച്ചെയ്തു।
Verse 45
तव वाक्यान्मया त्यक्तः स्वाश्रमस्तीक्ष्णदी धिते । तवार्थे च न गंतव्यं भूयस्तत्र कथंचन
ഹേ തീക്ഷ്ണദീധിതേ! നിന്റെ വചനത്താൽ ഞാൻ എന്റെ ആശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ചു. നിന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ ഇനി ഒരിക്കലും, യാതൊരു വിധത്തിലും, അവിടെ പോകുകയില്ല.
Verse 46
तस्मान्मद्वचनाद्भानो चतुर्दश्यां मधौ सिते । यन्मया स्थापितं तत्र लिंगं पूज्यं हि तत्त्व या
അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഭാനു! എന്റെ വചനപ്രകാരം മധു മാസത്തിലെ (ചൈത്ര) ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ അവിടെ ഞാൻ സ്ഥാപിച്ച ആ ലിംഗത്തെ തത്ത്വബോധത്തോടും വിധിപൂർവകമായും നിർബന്ധമായി പൂജിക്കണം.
Verse 47
भास्कर उवाच । एवं मुने करिष्यामि तव वाक्यादसंशयम् । पूजयिष्यामि तल्लिंगं वर्षांते स्वयमेव हि
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! നിന്റെ വചനപ്രകാരം ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യും. വർഷാന്ത്യത്തിൽ ഞാൻ തന്നേ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കും.
Verse 48
योऽन्यो हि तद्दिने लिंगं पूजयिष्यति मानवः । मम लोकं समासाद्य स भविष्यति मुक्तिभाक्
ആ ദിനത്തിൽ മറ്റേതെങ്കിലും മനുഷ്യൻ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിച്ച് മോക്ഷഭാഗിയായിരിക്കും.
Verse 49
सूत उवाच । एतस्मात्कारणात्तत्र भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां सांनिध्यं कुरुते सदा
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ കാരണത്താലാണ് അവിടെ തീക്ഷ്ണദീധിതിയായ ഭഗവാൻ (സൂര്യൻ) ചൈത്ര ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ എപ്പോഴും തന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രകടമാക്കുന്നത്.
Verse 50
एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । भूयो वदत वै कश्चित्संदेहश्चे द्धृदि स्थितः
ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും ഹൃദയത്തിൽ ഏതെങ്കിലും സംശയം നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, വീണ്ടും പറയുക—വീണ്ടും ചോദിക്കുക.