Adhyaya 30

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അവിടെ ഏത് സിദ്ധനാൽ വിഭു സിദ്ധേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി? ഹേ സൂതനന്ദനേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയുക।

Verse 2

सूत उवाच । आसीत्सिद्धाधिपोनाम पुरा हंस इति स्मृतः । अनपत्यतया तस्य कालश्चक्राम भूरिशः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് ‘ഹംസ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ സിദ്ധാധിപൻ ഒരുവനുണ്ടായിരുന്നു. സന്താനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അവനു ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞുപോയി.

Verse 3

ततश्चिन्ता प्रपन्नः स गत्वा देवपुरोहितम् । पप्रच्छागिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्

അപ്പോൾ ആശങ്കയിൽ മുങ്ങിയ അവൻ ദേവപുരോഹിതന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, അങ്ഗിരസിന്റെ പുത്രനും ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനുമായ ബൃഹസ്പതിയോട് ചോദിച്ചു.

Verse 4

भगवंश्चानपत्यस्य वार्द्धकं मे समागतम् । तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय

അവൻ പറഞ്ഞു—“ഭഗവൻ, സന്താനം ഇല്ലാത്ത എനിക്കു വാർദ്ധക്യം വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ സന്താനലാഭത്തിനുള്ള ഉപായം എനിക്കു പ്രസ്താവിക്കണമേ.”

Verse 5

तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते

“ഹേ ദ്വിജോത്തമ ബൃഹസ്പതേ! തീർത്ഥയാത്രയോ വ്രതമോ ശാന്തികർമമോ—അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ शीഘ്രം സന്തതി ലഭിക്കുവാൻ ഏതു മാർഗമോ അത് എനിക്കു പറയണമേ.”

Verse 6

बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा सिद्धं प्राह ततः परम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु

ബൃഹസ്പതി ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ച ശേഷം ആ സിദ്ധനോട് പറഞ്ഞു—“ചമത്കാരപുരം എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ചെന്നു അവിടെ തപസ്സു ചെയ്യുക.”

Verse 7

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं वंशोद्धारक्षमं शुभम् । नान्यं पश्यामि सिद्धेश सुतोपायं शुभावहम्

അതിനുശേഷം നീ സത്പുത്രനെ പ്രാപിക്കും—ശുഭനും വംശോദ്ധാരത്തിന് യോഗ്യനും ആയവനെ. ഹേ സിദ്ധേശ്വരാ! പുത്രലാഭത്തിന് ഇതിലധികം മംഗളകരമായ മറ്റൊരു ഉപായം ഞാൻ കാണുന്നില്ല।

Verse 8

ततस्तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः । लिंगं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्

പിന്നീട് ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെത്തി, ശ്രദ്ധയാൽ നിറഞ്ഞ ആ സിദ്ധൻ സ്വയം ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം ശിവലിംഗത്തെ സമ്പൂജിച്ചു।

Verse 9

ततश्चाराधयामास दिवानक्तमतंद्रितः । बलि पूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः

പിന്നീട് അവൻ പകലും രാത്രിയും അലസതയില്ലാതെ ആരാധിച്ചു; ബലി, പൂജോപഹാരങ്ങൾ, ദാന-അർപ്പണങ്ങൾ, കൂടാതെ ഗാനം, വാദ്യങ്ങൾ മുതലായ ഭക്ത്യാചാരങ്ങളാൽ (ശിവനെ) പ്രസാദിപ്പിച്ചു।

Verse 10

चांद्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः । तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शंकरम्

ചാന്ദ്രായണ വ്രതങ്ങളാൽ, കഠിന കൃച്ഛ്രവും പാരാകവും ആയ തപസ്സുകളാൽ, കൂടാതെ മാസദൈർഘ്യമുള്ള ഉപവാസങ്ങളാൽ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ശങ്കരനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി।

Verse 11

ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया

പിന്നീട് ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മഹേശ്വരൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി; വൃഷഭാരൂഢനായി, ഉമയോടുകൂടെ ദർശനം നൽകി അവനോട് അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 12

हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्

ഹേ ഹംസാ! ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാകുന്നു; അതിനാൽ നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം അപേക്ഷിക്ക. ദുഷ്പ്രാപ്യമെങ്കിലും സംശയമില്ലാതെ ഞാൻ നിനക്കു നൽകും.

Verse 13

हंस उवाच । अपत्यार्थं समारंभो मयाऽद्य विहितः पुरा । तस्मात्त्वं देहि मे पुत्रान्वंशोद्धारक्ष मान्विभो

ഹംസൻ പറഞ്ഞു—സന്താനാർത്ഥമായി ഞാൻ പൂർവം ഈ അനുഷ്ഠാനം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ ഹേ വിഭോ, എന്റെ വംശത്തെ ഉയർത്തി കാക്കുന്ന പുത്രന്മാരെ എനിക്കു ദയചെയ്യുക.

Verse 14

त्वया चैव सदा लिंगे स्थेयमत्र सुरोत्तम । मम वाक्यादसंदिग्धं सर्वलोकहितार्थतः

കൂടാതെ ഹേ ദേവോത്തമാ! നീ ഇവിടെ ഈ ലിംഗത്തിൽ സദാ വസിക്കണം. എന്റെ വചനത്താൽ ഇത് സംശയരഹിതം—സകല ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി.

Verse 16

यो मामत्र स्थितं मर्त्यः पूजयिष्यति भक्तितः । तस्याहं संप्रदास्यामि चित्तस्थं सकलं फलम्

എന്നെ ഇവിടെ സ്ഥാപിതനായി അറിഞ്ഞ് ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ള സമസ്ത ഫലവും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി നൽകും.

Verse 17

यो मे लिंगस्य याम्याशां स्थित्वा मंत्रं जपिष्यति । षडक्षरं प्रदास्यामि तस्यायुष्यं सुतान्वितम्

എന്റെ ലിംഗത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് നിന്നു മന്ത്രജപം ചെയ്യുന്നവന് ഞാൻ ഷഡക്ഷര മന്ത്രം ദാനം ചെയ്യും; പുത്രസഹിത ദീർഘായുസ്സും നൽകും.

Verse 18

एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । हंसोऽपि च गृहं गत्वा पुत्रानाप महोदयान्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവൻ പിന്നെ ദർശനാതീതനായി. ഹംസനും ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി മഹോദയവും സമൃദ്ധിയും ഉള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं यत्नतो द्विजाः । स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, സർവ്വപ്രയത്നത്തോടും ജാഗ്രതയോടും കൂടി ആ ലിംഗത്തെ സ്പർശിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ഭക്ത്യാ നമസ്കരിക്കുകയും വേണം.

Verse 20

षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः । वांछद्भिर्वांछितान्कामान्दुर्लभांस्त्रिदशैरपि

കൂടാതെ, സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ഷഡക്ഷര മന്ത്രം കീർത്തിച്ച് ജപിക്കണം; അത് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകുന്നു—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായവ.