Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

| ṛṣaya ūcuḥ | toṣitaḥ kena siddhena tatra siddheśvaro vibhuḥ | etatsarvaṃ samācakṣva vistarātsūtanandana

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അവിടെ ഏത് സിദ്ധനാൽ വിഭു സിദ്ധേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി? ഹേ സൂതനന്ദനേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയുക।

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तोषितःpleased; satisfied
तोषितः:
Visheshya (विशेष्य-विशेषणभावः)
TypeAdjective
Rootतोषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष्)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे (pleased)
केनby whom; by what
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया (3rd case), एकवचन
सिद्धेनby a perfected one; siddha
सिद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
सिद्धेश्वरःthe lord of siddhas (Siddheśvara)
सिद्धेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सिद्धानाम् ईश्वरः)
विभुःthe all-pervading lord
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सिद्धेश्वरस्य विशेषणम्
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषणम् (सर्वम्)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
समाचक्ष्वtell; explain
समाचक्ष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+चक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (पञ्चमी-अर्थे), प्रकारवाचकः: 'in detail'
सूतनन्दनO son of Sūta
सूतनन्दन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूतनन्दन (प्रातिपदिक: सूत + नन्दन)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सूतस्य नन्दनः)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Siddheśvara (implied)

Type: kshetra

Listener: Sūtanandana (son of Sūta)

Scene: A circle of sages questions Sūta’s son about Siddheśvara: who was the siddha that pleased the Lord there; the scene is set in an āśrama with a sense of narrative anticipation.

Ṛṣis
S
Siddheśvara
S
Sūta (as addressee: sūtanandana)
S
Siddha

FAQs

Holy places are illuminated through exemplary devotees; understanding ‘how the Lord was pleased’ teaches the path of devotion and right practice.

Siddheśvara is the central sacred focus of this new chapter’s inquiry.

None in this verse; it introduces a narrative request for detailed explanation.