Adhyaya 203

Verse 1

आनर्त उवाच । एवं शुद्ध्यर्थमायातो नागराणां पुरः स्थितः । नागरः शुद्धिमाप्रोति यथा तन्मे वद द्विजः

ആനർത്തൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ശുദ്ധിക്കായി വന്ന് നാഗരന്മാരുടെ മുമ്പിൽ ഞാൻ നില്ക്കുന്നു; ഹേ ദ്വിജാ! നാഗരൻ ഏതു മാർഗ്ഗത്തിൽ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു? അത് എനിക്ക് പറയുക.

Verse 2

एवं मध्यस्थवचनात्समुदाये स्थिरे सति । स प्रष्टव्यः पितुर्माता कतमा ते वदस्व नः

ഇങ്ങനെ നിഷ്പക്ഷ മധ്യസ്ഥന്റെ വചനപ്രകാരം, സഭ സ്ഥിരമായ ശേഷം അവനോട് ചോദിക്കണം— ‘നിന്റെ പിതാവും മാതാവും ആരെ? ഞങ്ങളോട് പറയുക।’

Verse 3

किं गोत्रः कतमस्तस्याः पिता किंप्रवरः स्मृतः । एवं तस्यान्वयं ज्ञात्वा गोत्रप्रवरसंयुतम्

‘അവളുടെ ഗോത്രം ഏത്? അവളുടെ പിതാവായി ആരെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്? അവളുടെ പ്രവർ ഏതാണ് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്?’—ഇങ്ങനെ ഗോത്ര-പ്രവർ സഹിതം വംശം നിർണ്ണയിച്ച്, തുടർന്ന് ശുദ്ധികർമ്മം ആരംഭിക്കണം।

Verse 4

प्रष्टव्या च ततो माता तस्याश्चापि च या भवेत् । जननी चापि प्रष्टव्या तस्याश्चापि च या भवेत्

പിന്നീട് അവളുടെ മാതാവിനോട് ചോദിക്കണം; അവളുടെ മാതാവിന്റെ മാതാവിനോടും (നാനി) ചോദിക്കണം. അതുപോലെ മാതൃപരമ്പരയിലെ മുൻമാതാക്കളെയും ചോദിച്ച് മാതൃവംശം സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കണം।

Verse 5

ज्ञातव्या सापि यत्नेन ब्राह्मणैः शुद्धि कर्मणि

ശുദ്ധികർമ്മത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർ അവളെയും പരിശ്രമത്തോടെ നിർണ്ണയിക്കണം।

Verse 6

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । शोधनीयाः प्रयत्नेन त्रयश्चैतेऽपि तस्य च

പിതാവ്, പിതാമഹൻ, പ്രപിതാമഹൻ—ഈ മൂന്നുപേരെയും അവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരിശ്രമത്തോടെ പരിശോധിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 7

तथा पितामहीपक्षे त्रय एते द्विजोत्तमाः । मातामहस्ततस्तस्य पिता तस्यापि यः पिता

അതുപോലെ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, പിതാമഹീ-പക്ഷത്തിലും ഈ മൂവരെയാണു ഗണിക്കുന്നത്—മാതാമഹൻ, പിന്നെ അവന്റെ പിതാവ്, അവന്റെയും പിതാവ്.

Verse 8

माता मातामही चैव तथैवान्या प्रपूर्विका । पितामह्याश्च या माता सापि शोध्या सभर्तृका

മാതാവ്, മാതാമഹി, അതുപോലെ മുൻകാലത്തെ മറ്റു മുൻപൂർവ്വികസ്ത്രീകളും; പിതാമഹിയുടെ മാതാവിനെയും ഭർത്താവോടുകൂടി ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 9

एवं शाखाऽगमं ज्ञात्वा तस्य सर्वं यथाक्रमम् । मूलवंशादधिष्ठानं न्यग्रोधस्येव सर्वतः

ഇങ്ങനെ ആ വംശത്തിന്റെ ശാഖാ-പരമ്പര യഥാക്രമം അറിഞ്ഞ്, അതിനെ മൂലവംശത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം—ആൽമരത്തിന്റെ ആശ്രയം വേരിൽ നിന്ന് എല്ലാടവും വ്യാപിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 10

ततः शुद्धिः प्रदातव्या सिन्दूरति लकेन तु । चातुश्चरणमंत्रैश्च दत्त्वाशीर्वचनं क्रमात्

അതിനുശേഷം സിന്ദൂര-തിലകത്താൽ ശുദ്ധി നൽകണം; ചതുഷ്പാദ മന്ത്രങ്ങളാൽ ക്രമമായി ആശീർവചനവും നൽകണം.

Verse 11

ततो वाच्यं नृपश्रेष्ठ मध्यस्थेन तदग्रतः । दत्त्वा तालत्रयं राजञ्छुद्धोऽयं नागरो द्विजः । सामान्यपदयोग्यश्च संजातः सांप्रतं द्विजः

അപ്പോൾ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, മധ്യസ്ഥൻ നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കണം—“രാജൻ, മൂന്ന് താളങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ഈ നാഗര ബ്രാഹ്മണൻ ശുദ്ധനായിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ അവൻ ദ്വിജരുടെ സാധാരണ പദ-മര്യാദയ്ക്ക് യോഗ്യനായിരിക്കുന്നു।”

Verse 12

ततोऽग्निशरणं गत्वा संतर्प्य च हुताशनम् । पञ्चवक्त्रेण मंत्रेण दत्त्वा पूर्णाहुतिं ततः । विप्रेभ्यो दक्षिणां दद्यात्स्वशक्त्या भोजनान्विताम्

അനന്തരം അഗ്നിശരണത്തിലേക്ക് ചെന്നു ഹുതാശനനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, പഞ്ചവക്ത്ര മന്ത്രത്തോടെ പൂർണാഹുതി അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭോജനസഹിതം ബ്രാഹ്മണർക്കു ദക്ഷിണ നൽകണം.

Verse 13

सिन्दूरतिलके जाते ब्रह्माग्रे द्विजवाक्यतः । पितॄणां जायते तुष्टिर्वंशो नोऽद्य प्रतिष्ठि तः

ദ്വിജന്മാരുടെ വചനപ്രകാരം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ സിന്ദൂരതിലകം ചെയ്താൽ പിതൃകൾ തൃപ്തരാകും; നമ്മുടെ വംശം ഇന്ന് ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതമാകും.

Verse 14

यस्य नो जायते शुद्धिः शाखाभिर्मूलवंशगा । निग्रहस्तस्य कर्तव्यो द्विजार्हो द्विजसत्तमैः

മൂലവംശവുമായി ബന്ധമുള്ള ശാഖാപരമ്പരകളാൽ ആരുടെയെങ്കിലും ശുദ്ധി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, ദ്വിജാർഹതയുടെ കാര്യത്തിൽ ദ്വിജസത്തമന്മാർ അവനോട് യഥോചിതമായ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തണം.

Verse 15

यथा नान्यो हि जायेत शुद्धि स्तस्य प्रकल्पिता । एवं संशोधितो विप्रः श्राद्धार्हो जायते ततः

അവന്റെ ശുദ്ധിയെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു സംശയവും ഉയരാതിരിക്കുവാൻ ശുദ്ധിവിധി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണൻ പിന്നെ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിന് അർഹനാകുന്നു.

Verse 16

अपि चाष्टकुलोत्पन्नः सामान्यः किं पुनर्हि यः । अशुद्धेन तु विप्रेण यः श्राद्धा द्यं करोति हि । तस्य भस्महुतं यद्वत्सर्वं तज्जायते वृथा

എട്ടുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനായാലും—മറ്റുള്ളവരെപ്പറ്റി പറയേണ്ടതില്ല—അശുദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രാദ്ധാദി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ, അതെല്ലാം ഭസ്മത്തിൽ ഹുതി ഒഴിച്ചതുപോലെ വ്യർത്ഥമാകും.

Verse 17

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शोध्योऽयं नागरो द्विजः । स्वस्थानस्य विशुद्ध्यर्थं तथैव स्वकु लस्य च

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ ശ്രമത്തോടെയും ഈ നാഗര ദ്വിജനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം—സ്വസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ വിശുദ്ധിക്കായും, അതുപോലെ സ്വന്തം കുലത്തിന്റെ ശുദ്ധിക്കായും।

Verse 203

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नागरविशुद्धिप्रकारवर्णनंनाम त्र्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘നാഗരവിശുദ്ധി-പ്രകാരവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।