Adhyaya 193

Verse 1

ऋषय ऊचुः । एवं गतायां सावित्र्यां सकोपायां च सूतज । किं कृतं तत्र गायत्र्या ब्रह्माद्यैश्चापि किं सुरैः

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതപുത്രാ, സാവിത്രീ കോപത്തോടെ അവിടെ നിന്ന് പോയപ്പോൾ, അവിടെ ഗായത്രീദേവി എന്തു ചെയ്തു? ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും എന്തു ചെയ്തു?

Verse 2

एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः । कथं शापान्विता देवाः संस्थितास्तत्र मण्डपे

ഇതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കണമേ; ഞങ്ങളുടെ കൗതുകം അത്യന്തം. ശാപഭാരം വഹിച്ച ദേവന്മാർ ആ മണ്ഡപത്തിൽ എങ്ങനെ സമവേതരായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു?

Verse 3

सूत उवाच । गतायामथ सावित्र्यां शापं दत्त्वा द्विजोत्तमाः । गायत्री सहसोत्थाय वाक्यमेतदुदैरयत्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—സാവിത്രി പോയശേഷം ശാപം നൽകി, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഗായത്രി ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് ഈ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 4

सावित्र्या यद्वचः प्रोक्तं तन्न शक्यं कथंचन । अन्यथा कर्तुमेवाथ सर्वैरपि सुरासुरैः

സാവിത്രി ഉച്ചരിച്ച വചനം ഒരുവിധത്തിലും മാറ്റാനാവില്ല; എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്നാലും അതിനെ മറ്റെങ്ങനെ ആക്കാൻ കഴിയില്ല।

Verse 5

महासती महाभागा सावित्री सा पतिव्रता । पूज्या च सर्वदेवानां ज्येष्ठा श्रेष्ठा च सद्गणैः

ആ സാവിത്രി മഹാസതി, മഹാഭാഗ്യവതി, പതിവ്രത; അവൾ സർവദേവന്മാർക്കും പൂജ്യയും സദ്ഗണങ്ങളിൽ ജ്യേഷ്ഠയും ശ്രേഷ്ഠയും ആയി മാന്യയുമാണ്।

Verse 6

परं स्त्रीणां स्वभावोऽयं सर्वासां सुरसत्तमाः । अपि सह्यो वज्रपातः सपत्न्या न पुनः कथा

എന്നാൽ, ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇതാണ് എല്ലാ സ്ത്രീകളുടെയും സ്വഭാവം—ഇടിമിന്നലിന്റെ പ്രഹാരവും സഹിക്കാം; പക്ഷേ സഹപത്നിയുടെ കാര്യം സഹിക്കാനാവില്ല।

Verse 7

मत्कृते येऽत्र शपिता सावित्र्या ब्राह्मणाः सुराः । तेषामहं करिष्यामि शक्त्या साधारणां स्वयम्

എന്റെ കാരണത്താൽ ഇവിടെ സാവിത്രി ശപിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും അവസ്ഥയെ ഞാൻ തന്നെ എന്റെ ശക്തിയാൽ ‘സാധാരണം’ (ശമിതവും പങ്കിടാവുന്നതുമായ) ആക്കും।

Verse 8

अपूज्योऽयं विधिः प्रोक्तस्तया मंत्रपुरःसरः । सर्वेषामेव वर्णानां विप्रादीनां सुरो त्तमाः

ഹേ ദേവോത്തമാ! അവൾ മന്ത്രപൂർവ്വം പ്രസ്താവിച്ചതനുസരിച്ച് ഈ വിധി-സ്വരൂപനായ ബ്രഹ്മാവ് ബ്രാഹ്മണാദി എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും പൂജ്യനല്ല, അപൂജ്യനാണ്.

Verse 9

ब्रह्मस्थानेषु सर्वेषु समये धरणीतले । न ब्रह्मणा विना किंचित्कृत्यं सिद्धिमुपैष्यति

ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ബ്രഹ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും യഥാസമയത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ യാതൊരു കൃത്യവും സിദ്ധി പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 10

कृष्णार्चने च यत्पुण्यं यत्पुण्यं लिंग पूजने । तत्फलं कोटिगुणितं सदा वै ब्रह्मदर्शनात् । भविष्यति न सन्देहो विशेषात्सर्वपर्वसु

കൃഷ്ണാർച്ചനയിലും ലിംഗപൂജനയിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദർശനമാത്രത്താൽ തന്നെ സദാ കോടി ഗുണം ഫലമായി വർദ്ധിക്കും—സംശയമില്ല; പ്രത്യേകിച്ച് എല്ലാ പർവ്വദിനങ്ങളിലും.

Verse 11

त्वं च विष्णो तया प्रोक्तो मर्त्यजन्म यदाऽप्स्यसि । तत्रापि परभृत्यत्वं परेषां ते भविष्यति

ഹേ വിഷ്ണോ! അവൾ പ്രസ്താവിച്ചതനുസരിച്ച് നീ മർത്ത്യജന്മം പ്രാപിക്കുമ്പോഴും അവിടെ മറ്റുള്ളവരുടെ സേവകസ്ഥാനമെടുക്കേണ്ടിവരും.

Verse 12

तत्कृत्वा रूपद्वितयं तत्र जन्म त्वमाप्स्यसि । यत्तया कथितो वंशो ममायं गोपसंज्ञितः । तत्र त्वं पावनार्थाय चिरं वृद्धिमवाप्स्यसि

അവിടെ നീ രണ്ടു രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു ജന്മം പ്രാപിക്കും. അവൾ പറഞ്ഞ വംശം എന്റെ ‘ഗോപ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുലമാണ്; അവിടെ ലോകപാവനാർത്ഥം നീ ദീർഘകാലം വളർച്ചയും വിപുലതയും പ്രാപിക്കും.

Verse 13

एकः कृष्णाभिधानस्तु द्वितीयोऽर्जुनसंज्ञितः । तस्यात्मनोऽर्जुनाख्यस्य सारथ्यं त्वं करिष्यसि

ഒരുവന്‍ ‘കൃഷ്ണ’ എന്ന നാമവും, രണ്ടാമന്‍ ‘അര്‍ജുന’ എന്ന സംജ്ഞയും പ്രാപിക്കും; ആ സ്വരൂപ അര്‍ജുനന്റെ സാരഥ്യം നീ ചെയ്യും.

Verse 14

तेनाकृत्येऽपि रक्तास्ते गोपा यास्यंति श्लाघ्यताम् । सर्वेषामेव लोकानां देवानां च विशेषतः

ആ ദിവ്യ സാന്നിധ്യത്താൽ, വിധികർമ്മങ്ങളിൽ അപ്രവീണരായിരുന്നാലും, ആ ഗോപർ ഭക്തിയിൽ നിറഞ്ഞു, സർവ്വലോകങ്ങളിലും—വിശേഷിച്ച് ദേവന്മാരിൽ—പ്രശംസനീയരാകും.

Verse 15

यत्रयत्र च वत्स्यंति मद्वं शप्रभवानराः । तत्रतत्र श्रियो वासो वनेऽपि प्रभविष्यति

എന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവർ എവിടെയെവിടെ വസിക്കുമോ, അവിടെയവിടെ ശ്രീയുടെ വാസം—സമ്പത്തും മംഗളവും—വനത്തിലുപോലും ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 16

भोभोः शक्र भवानुक्तो यत्तया कोपयुक्तया । पराजयं रिपोः प्राप्य कारा गारे पतिष्यति

ഹേ ശക്രാ! കോപയുക്തയായ അവൾ നിന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—ശത്രുവിനാൽ പരാജിതനായി നീ കാരാഗാരത്തിൽ പതിക്കും.

Verse 17

तन्मुक्तिं ते स्वयं ब्रह्मा मद्वाक्येन करिष्यति

ആ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള നിന്റെ മോചനം എന്റെ വചനത്താൽ സ്വയം ബ്രഹ്മാവു നടത്തും.

Verse 18

ततः प्रविष्टः संग्रामे न पराजयमाप्स्यसि । त्वं वह्ने सर्वभक्षश्च यत्प्रोक्तो रुष्टया तया

അതിന് ശേഷം നീ യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ പരാജയം അനുഭവിക്കുകയില്ല. ഹേ അഗ്നേ, നീ സർവ്വഭക്ഷകനാണ്—അവൾ ക്രോധത്തോടെ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 19

तदमेध्यमपि प्रायः स्पृष्टं तेऽर्च्चिर्भिरग्रतः । मेध्यतां यास्यति क्षिप्रं ततः पूजामवाप्त्यसि

സാധാരണയായി അശുദ്ധമെന്നു കരുതുന്നതും, നിന്റെ പവിത്ര കിരണങ്ങൾ മുന്നിൽ സ്പർശിച്ചാൽ ഉടൻ ശുദ്ധിയാകും; പിന്നെ നീ വിധിപൂർവ്വം പൂജ ലഭിക്കും.

Verse 21

यद्रुद्र प्रियया सार्धं वियोगः कथितस्तया । तस्याः श्रेष्ठ तरा चान्या तव भार्या भविष्यति । गौरीनामेति विख्याता हिमाचलसुता शुभा

ഹേ രുദ്ര, അവൾ പ്രിയനോടുള്ള വിരഹം പറഞ്ഞതുപോലെ; അവളേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയായ മറ്റൊരാൾ നിന്റെ ഭാര്യയാകും. അവൾ ‘ഗൗരീ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധ, ഹിമാചലന്റെ ശുഭ പുത്രി.

Verse 193

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गायत्रीवरप्रदानोनाम त्रिनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഗായത്രീവരപ്രദാനം’ എന്ന നൂറ്റിത്തൊണ്ണൂറ്റിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.