Adhyaya 189

Verse 1

सूत उवाच । अथ यावच्च ताः शप्ता मातरो द्विजसत्तमाः । सावित्र्या तास्तु गंधर्व्यः प्राप्ताः सा यत्र तिष्ठति

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! തുടർന്ന് സാവിത്രിയാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട ആ മാതാക്കൾ; ആ ഗന്ധർവീസ്ത്രീകൾ അവൾ (സാവിത്രി) താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു തന്നെ എത്തി।

Verse 2

ततः प्रणम्य ता ऊचुः सर्वा दीनतरं वचः । वयं समागता देवि सर्वास्तव मखे यतः

അതിനുശേഷം നമസ്കരിച്ചു അവർ എല്ലാവരും അത്യന്തം വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു—‘ദേവീ! ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നിരിക്കുന്നു; കാരണം ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ മഖം (യജ്ഞം) സംബന്ധിച്ചവരാണ്।’

Verse 3

यज्ञभागं लभिष्याम औदुंबर्याः प्रसादतः । न चास्माभिः परिज्ञाता सावित्री चात्र तिष्ठति

ഔദുംബരീദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങൾ യജ്ഞഭാഗം ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നു; എന്നാൽ ഇവിടെ സ്വയം സാവിത്രീദേവി വസിക്കുന്നതായി ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.

Verse 4

दौर्भाग्यदोषसंपन्ना नागरीभिः समावृता । अस्माकं सुखमार्गोऽयं नृत्यगीतसमुद्भवः

ദൗർഭാഗ്യദോഷം ചാർത്തപ്പെട്ടവളായി, നഗരസ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവൾ പറഞ്ഞു—“നൃത്തഗീതങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന ഇതുതന്നെ ഞങ്ങളുടെ സുഖമാർഗം.”

Verse 5

तत्कुर्वाणास्ततो रात्रौ शप्ता गांधर्वसत्तमे । स्त्रीणां दुःखेन दुःखार्ता जायंते सर्वयोषितः

ഹേ ഗന്ധർവ്വശ്രേഷ്ഠാ! അങ്ങനെ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ രാത്രിയിൽ അവർ ശപിക്കപ്പെട്ടു; സ്ത്രീകളുടെ ദുഃഖം മൂലം എല്ലാ സ്ത്രീകളും ദുഃഖാർത്തരായി ജന്മിക്കുന്നു.

Verse 6

यूयमानंदिताः सर्वाः सपत्न्या मम चोत्सवे । तां प्रणम्य प्रपूज्याद्य नाहं संभाषितापि च

“നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്റെ സഹപത്നിയോടൊപ്പം എന്റെ ഉത്സവത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു; എന്നാൽ ഇന്ന് അവളെ പ്രണമിച്ച് പൂജിച്ചിട്ടും എന്നോട് സംസാരിച്ചുപോലുമില്ല.”

Verse 7

विशेषान्नृत्यगीतं च प्रारब्धं मम चाग्रतः । तस्माद्व्योमगति र्नैव भवतीनां भविष्यति

“കൂടാതെ പ്രത്യേകമായി എന്റെ മുമ്പിൽ തന്നെയാണ് നൃത്തഗീതം ആരംഭിച്ചത്; അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് വ്യോമഗതി—ആകാശഗമനം—ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.”

Verse 8

अस्मिन्स्थाने सदा दीनास्तथाऽश्रयविवर्जिताः । संतिष्ठध्वं न वः पूजां करिष्यंति च मानवाः

ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ദീനരായി ആശ്രയരഹിതരായി നിലകൊള്ളുക; മനുഷ്യർ നിങ്ങളുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം പൂജ ചെയ്യുകയില്ല.

Verse 9

दीनानामसमर्थानां यात्राकृत्येषु सर्वदा । तस्यास्तद्वचनं देवि नान्यथा संभविष्यति

ഹേ ദേവി! ദീനരും അസമർത്ഥരുമായവരുടെ തീർത്ഥയാത്രാ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ അവളുടെ വാക്ക് ഒരിക്കലും മറ്റെങ്ങനെ ആകുകയില്ല; അത് നിശ്ചയം ഫലിക്കും.

Verse 10

औदुम्बर्याः पूजनाय गत्वा तस्यै निवेद्यताम् । सा हि व्यपनयेद्दुःखं ध्रुवं सा हि प्रकामदा

ഔദുംബരീ ദേവിയെ പൂജിക്കാനായി ചെന്നു അവൾക്കു നിവേദ്യം അർപ്പിക്കൂ; അവൾ നിശ്ചയം ദുഃഖം നീക്കും, നിശ്ചയം ഇഷ്ടവരദായിനിയാണ്.

Verse 11

तेनाऽत्र सहसा प्राप्ता यावन्नष्टमनोरथाः

ആ ഉപദേശത്താൽ അവർ പെട്ടെന്ന് ഇവിടെ എത്തി; അതുവരെ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നശിച്ച് അവർ നിരാശരായിരുന്നു.

Verse 12

तस्मात्कुरुष्व कल्याणि यथास्माकं गतिर्भवेत् । माहात्म्यं तव वर्द्धेत त्रैलोक्येऽपि चराचरे

അതുകൊണ്ട് ഹേ കല്യാണി! ഞങ്ങൾക്ക് ശുഭഗതി ഉണ്ടാകുവാൻ വേണ്ടത് ചെയ്യുക; നിന്റെ മഹാത്മ്യം ത്രിലോകമൊട്ടാകെ, ചരാചര സകലത്തിലും, വർദ്ധിക്കട്ടെ.

Verse 13

औदुम्बर्युवाच । का शक्तिर्विद्यतेऽस्माकं कृतं सावित्रिसंभवम् । अन्यथा कर्तुमेवाद्य सर्वैरपि सुरासुरैः

ഔദുംബരീ പറഞ്ഞു—സാവിത്രിദേവിയുടെ വിധിയിൽ നിന്നു സംഭവിച്ചതിനെ മാറ്റുവാൻ ഞങ്ങളിൽ എന്തു ശക്തിയുണ്ട്? ഇന്ന് ദേവരും അസുരരും എല്ലാം ഒന്നിച്ചാലും അതിനെ മറ്റെവിധമാക്കാൻ കഴിയില്ല।

Verse 14

तथापि शक्तितो देव्यो यतिष्यामि हिताय वः । अष्टषष्टिषु गोत्रेषु भवत्यः संनियोजिताः

എങ്കിലും, ഹേ ദേവിമാരേ, എനിക്കാവുന്നത്ര നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ പരിശ്രമിക്കും. നിങ്ങൾ അഷ്ടഷഷ്ടി ഗോത്രങ്ങളിൽ വിധിപൂർവ്വം നിയോഗിക്കപ്പെടും।

Verse 15

पितामहेन तुष्टेन तत्र पूजामवाप्स्यथ । यूयं रात्रौ च संज्ञाभिर्हास्यपूर्वाभिरेव च

അവിടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് പ്രസന്നനായാൽ നിങ്ങൾക്ക് പൂജ ലഭിക്കും. കൂടാതെ രാത്രിയിലും—മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച അടയാളങ്ങളാൽ, ചിരിയെ മുൻകഥയായി കൊണ്ടു—നിങ്ങളെ സമീപിക്കും।

Verse 16

अद्यप्रभृति यस्यात्र नागरस्य तु मंदिरे । वृद्धिः संपत्स्यते काचिद्वि शेषान्मंडपोद्भवा

ഇന്നുമുതൽ ഇവിടെ ഏതു നഗരവാസിയുടെ വീട്ടിലും ഏതെങ്കിലും വർദ്ധി സംഭവിച്ചാൽ—പ്രത്യേകിച്ച് മണ്ഡപനിർമ്മാണം/പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നു ജനിച്ച വർദ്ധി—അതിന് ഇതായിരിക്കും ഫലം।

Verse 17

तथा या योषितः काश्चित्पुरद्वारं समेत्य च । अदृष्टहास्यमाध्याय क्षपिष्यंति बलिं ततः

അതുപോലെ ചില സ്ത്രീകൾ നഗരദ്വാരത്തിലേക്ക് വന്ന്, മറഞ്ഞ ചിരിയെ മറവാക്കി ധരിച്ചു, തുടർന്ന് ബലി (നൈവേദ്യ-ആഹുതി) അർപ്പിക്കും।

Verse 18

तेन वो भविता तृप्तिर्देवानां च यथा मखैः । याः पुनर्न करिष्यंति पूजामेतां मयोदिताम्

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ തൃപ്തരാകും; ദേവന്മാർ യാഗങ്ങളാൽ തൃപ്തരാകുന്നതുപോലെ. എന്നാൽ ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ പൂജ ചെയ്യാത്തവർ—

Verse 19

युष्माकं नगरे तासां सुपुत्रो नाशमाप्स्यति । युष्माकमपमाने न सदा रोगी भविष्यति

നിങ്ങളുടെ നഗരത്തിൽ അവരുടെ (പൂജ ചെയ്യുന്നവരുടെ) സത്പുത്രന്മാർ നാശം പ്രാപിക്കുകയില്ല. നിങ്ങളുടെ അപമാനത്താൽ അവർ സദാ രോഗികളായിരിക്കയും ഇല്ല.

Verse 20

तस्मात्तिष्ठध्वमत्रैव रक्षार्थं नगरस्य च । शापव्याजेन युष्माकं वरोऽयं समुपस्थितः

അതുകൊണ്ട് നഗരത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി നിങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നേ നിലകൊള്ളുക. ശാപം എന്ന വ്യാജേന ഈ വരം നിങ്ങൾക്കു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो देवशर्मा द्विजोत्तमाः । गंधर्वः पर्वतो जातः स्वपत्न्या सहितस्तदा

ഇതിനിടയിൽ ദ്വിജോത്തമനായ ദേവശർമൻ എത്തിച്ചേർന്നു. അപ്പോൾ പർവതനാമ ഗന്ധർവനും തന്റെ ഭാര്യയോടുകൂടെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 22

यदा चौदुम्बरी शप्ता नारदेन सुरर्षिणा । मानुषी भव क्रुद्धेन तदा संप्रार्थितस्तया

ദേവർഷി നാരദൻ ക്രോധത്തോടെ ‘മാനുഷീ ഭവ’ എന്നു ചൗദുംബരിയെ ശപിച്ചപ്പോൾ, അവൾ അദ്ദേഹത്തോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു.

Verse 23

मदर्थं मानुषो भूत्वा तता त्वं चानया सह । सृज मां मानुषीं चेव येन गच्छामि नो भुवि

എന്റെ നിമിത്തം, ഹേ പിതാവേ, നീ മനുഷ്യനായി, അവളോടും കൂടെ ഇരിക്ക. എന്നെയും മനുഷ്യസ്ത്രീയായി ജനിപ്പിക്ക, അങ്ങനെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ചെന്നു വസിക്കാം.

Verse 24

विण्मूत्रसंयुते गर्भे सर्वदोषसमन्विते । ततः सा कृपया तस्याः सत्पत्न्या देवशर्मणः

മലമൂത്രം നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും കൂടിയ ഗർഭത്തിൽ ആയിരിക്കെ, അവൾ കരുണയാൽ ദേവശർമന്റെ സത്പത്നിയായ അവളിലേക്കു മനസ്സു തിരിച്ചു.

Verse 25

अवतीर्णा धरापृष्ठे वानप्रस्थाश्रमे ततः । एवं सा पञ्चमी रात्रिस्तस्य यज्ञस्य सत्तमाः

പിന്നീട് അവൾ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് അവതരിച്ച് വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആ ശ്രേഷ്ഠ യജ്ഞത്തിന്റെ അഞ്ചാം രാത്രി കഴിഞ്ഞു.

Verse 26

उत्सवेन मनोज्ञेन चौदुम्बर्या व्यतिक्रमात् । प्रत्यूषे च ततो जाते यदा तेन विसर्जिता

മനോഹരമായ ഔദുംബരീ ഉത്സവം കഴിഞ്ഞതോടെ, പ്രഭാതം വന്നപ്പോൾ, അവളെ അവൻ യാത്രയാക്കി വിട്ടു.

Verse 27

औदुम्बरी तदा प्राह पर्वतं जनकं निजम् । कल्येऽत्रावभृथो भावी विधियज्ञसमुद्भवः

അപ്പോൾ ഔദുംബരീ തന്റെ പിതാവായ പർവതത്തോടു പറഞ്ഞു—“നാളെ ഇവിടെ വിധിപൂർവം നിർവഹിച്ച യജ്ഞത്തിൽ നിന്നുള്ള അവഭൃതസ്നാനം ഉണ്ടാകും.”

Verse 28

सर्वतीर्थमयस्तस्मिन्स्नानं न स्यात्ततः परम् । यास्यामः स्वगृहान्भूयः सर्वैर्देवैः समन्विताः

സർവതീർത്ഥമയമായ ആ സ്ഥലത്തിലെ സ്നാനത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്നാനം ഇല്ല. തുടർന്ന് സർവദേവന്മാരോടും കൂടെ ഞങ്ങൾ വീണ്ടും ഞങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങും.

Verse 30

अनेनैव विमानेन त्रयो वापि यथासुखम् । ममापि च वरो जातो यः शापान्नारदोद्भवात् । यज्ञभागो मया प्राप्तो देवानामपि दुर्लभः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते विशेषात्स्त्रीजनैः कृतः

“ഈ തന്നെയുള്ള വിമാനത്തിൽ ഞങ്ങൾ മൂവരും ഇഷ്ടാനുസാരം സുഖമായി സഞ്ചരിക്കും. നാരദനിൽ നിന്നുയർന്ന ശാപഫലമായി എനിക്കും ഒരു വരം ലഭിച്ചു—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ യജ്ഞഭാഗം എനിക്ക് ലഭിച്ചു; പ്രത്യേകിച്ച് പൗർണ്ണമി ദിനത്തിൽ സ്ത്രീകൾ അത് അനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ.”

Verse 189

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य औदुंबर्युत्पत्तिपूर्वकतत्प्राग्जन्मवृत्तांतवर्णनंनामैकोननवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഔദുംബരിയുടെ ഉദ്ഭവത്തിനു മുൻപുള്ള മുൻജന്മവൃത്താന്തവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള 189-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.