Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

अद्यप्रभृति यस्यात्र नागरस्य तु मंदिरे । वृद्धिः संपत्स्यते काचिद्वि शेषान्मंडपोद्भवा

adyaprabhṛti yasyātra nāgarasya tu maṃdire | vṛddhiḥ saṃpatsyate kācidvi śeṣānmaṃḍapodbhavā

ഇന്നുമുതൽ ഇവിടെ ഏതു നഗരവാസിയുടെ വീട്ടിലും ഏതെങ്കിലും വർദ്ധി സംഭവിച്ചാൽ—പ്രത്യേകിച്ച് മണ്ഡപനിർമ്മാണം/പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നു ജനിച്ച വർദ്ധി—അതിന് ഇതായിരിക്കും ഫലം।

अद्यप्रभृतिfrom today onward
अद्यप्रभृति:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक अव्यय (from today onwards)
यस्यof whom, whose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
नागरस्यof the citizen/townsman
नागरस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
मंदिरेin the house/temple
मंदिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वृद्धिःincrease, prosperity
वृद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
संपत्स्यतेwill occur/come to be
संपत्स्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+पद् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
काचित्some (a certain)
काचित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिर्दिष्टा (some)
विशेषात्especially, due to a special reason
विशेषात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; कारणार्थ (especially/from a special cause)
मण्डपोद्भवाarising from the pavilion (maṇḍapa)
मण्डपोद्भवा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमण्डप + उद्भव (प्रातिपदिक); उद्भवः ← उद्+भू (धातु)
Formतत्पुरुष (मण्डपात् उद्भवा), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वृद्धिः इति विशेषण

Unspecified in snippet (continuing directive/boon within the city’s māhātmya)

Type: kshetra

Scene: A Nāgara household prospers as a newly built maṇḍapa rises—pillars, festoons, consecration rites; townspeople gather, priests chant, offerings arranged.

FAQs

Sacred architecture and supportive acts for worship (like building a maṇḍapa) are presented as direct causes of auspicious increase.

The broader holy city-region of Nāgarakhaṇḍa is implied; the verse highlights merit within that locale rather than naming a distinct tirtha.

An implied prescription: establishing or supporting a maṇḍapa (pavilion) connected with worship, which yields prosperity.