Adhyaya 161

Verse 1

सूत उवाच । अथ तेन द्विजाः सर्वे ब्रह्मस्थाने निवेशिताः । चातुश्चरणसंज्ञाश्च ततस्तस्य निवेशिताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം അവൻ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തിൽ (പവിത്ര സഭാമണ്ഡപത്തിൽ) ഇരുത്തി; ‘ചാതുശ്ചരണ’ അനുഷ്ഠാനത്തിനായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടവരെയും പിന്നീടവനുവേണ്ടി തത്തത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 2

सोऽपि केशान्परित्यज्य सर्वगात्रसमुद्भवान् । निजपत्न्या समोपेतः प्रणम्य च द्विजोत्तमान्

അവനും ശരീരമൊട്ടാകെ വളർന്ന രോമങ്ങൾ നീക്കി, സ്വന്തം ഭാര്യയോടൊപ്പം വന്ന്, ദ്വിജോത്തമന്മാരെ പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 3

कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । भास्करस्यास्य विहितः प्रासादोयं मया द्विजाः

കൈകൂപ്പി അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഈ ഭാസ്കരനായി (സൂര്യദേവനായി) ഈ പ്രാസാദം ഞാൻ നിർമിച്ചിരിക്കുന്നു।”

Verse 4

पुष्पादित्य इति ख्यातिं प्रयातु भुवनत्रये । ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तिं नेष्यामहे क्षयम्

“ഇത് ‘പുഷ്പാദിത്യ’ എന്ന നാമത്തിൽ ത്രിലോകങ്ങളിലും ഖ്യാതി പ്രാപിക്കട്ടെ.” ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—“യാജ്ഞവൽക്ക്യന്റെ കീർത്തി ക്ഷയിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ അനുവദിക്കില്ല.”

Verse 5

प्रायश्चित्तं प्रदास्यामश्चित्तस्य हृदयंगमम् । अन्ये च ब्राह्मणाः प्रोचुः केचिन्मध्यस्थवृत्तयः

“ചിത്തത്തെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് എത്തി ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രായശ്ചിത്തം ഞങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കും.” മറ്റു ബ്രാഹ്മണരും പറഞ്ഞു; ചിലർ മധ്യസ്ഥരും സമഭാവികളും ആയിരുന്നു.

Verse 6

वृत्त्यर्थमस्य देवस्य लक्षं होमेऽत्र कल्प्यताम् । लक्षं तु सर्वविप्राणां प्रायश्चित्तविशुद्धये

ഈ ദേവന്റെ സേവാ-പരിപാലനാർത്ഥം ഇവിടെ ഹോമത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം ആഹുതികൾ ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ. അതുപോലെ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരുടെ പ്രായശ്ചിത്ത-ശുദ്ധിക്കായും അതേ ഒരു ലക്ഷം (ആഹുതികൾ) അർപ്പിക്കപ്പെടട്ടെ.

Verse 7

पुष्प उवाच । तस्मात्सर्वे द्विजश्रेष्ठा मन्नाम्ना कीर्तयंत्विमम् । पुष्पादित्यमिति ख्यातिं कीर्तयंतु तथानिशम्

പുഷ്പൻ പറഞ്ഞു—“അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇതിനെ എന്റെ നാമത്തിൽ കീര്ത്തിക്കൂ. ‘പുഷ്പാദിത്യ’ എന്ന ഖ്യാതി നിരന്തരം പ്രസ്താവിക്കൂ.”

Verse 8

अनया भार्यया मह्यं मान्या या स्थापिता पुरा । दुर्गाऽस्याश्चात्र नाम्ना वै भूयात्ख्याताऽत्र सत्पुरे

കൂടാതെ ഈ ഭാര്യ എനിക്കായി പണ്ടേ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ച ഈ മാന്യ ദേവി—ഈ സത്പുരിയിൽ ‘ദുർഗാ’ എന്ന നാമത്തിൽ തന്നെ പ്രസിദ്ധയാകട്ടെ.

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । दुःशीलेन पुराऽकारि प्रासादो हरसंभवः । दुर्वासःस्थापितस्यापि भवद्भिस्तुष्ट मानसैः

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—മുന്പ് ദുഷ്ശീലനായ ഒരാൾ ഹരൻ (ശിവൻ) സംബന്ധമായ ഒരു പ്രാസാദം പണിതു. എങ്കിലും ദുർവാസസ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചതിനെയും നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അംഗീകരിച്ചു.

Verse 10

तथाप्यस्य तु दीनस्य प्रासादः क्रियतां द्विजाः

എങ്കിലും, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഈ ദീനഭക്തനുവേണ്ടി ഒരു പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) പണിയപ്പെടട്ടെ.

Verse 11

नाममात्रेण देवस्य दुःशीलेन यया पुरा । अनेनाराधितः पूर्वं स्वमांसैरेष भास्करः

മുന്പ് ആ ദുഷ്ശീലൻ നാമോച്ചാരണമാത്രം കൊണ്ടു ദേവനെ ആരാധിച്ചു. അതിനുമുമ്പ് ഇതേ വ്യക്തി ഭാസ്കരനെ (സൂര്യനെ) തന്റെ സ്വന്തം മാംസം അർപ്പിച്ചും പ്രസാദിപ്പിച്ചിരുന്നു.

Verse 12

तस्मान्न क्षतिरस्याथ दत्ते नाम्नि यथा पुरा । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च सा भवेत्

അതുകൊണ്ട് മുമ്പുപോലെ തന്നെ നാമം നൽകുന്നതിൽ ഹാനിയില്ല. ‘മാഹികാ’ എന്ന നാമത്താൽ അവൾ തീർച്ചയായും ‘മാഹീ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാകും.

Verse 13

सूत उवाच । पुष्पेण दाने दत्तेऽथ संमतेनाग्रजन्मनाम् । मध्यमेन कृतं नाम पुष्पादित्य इति श्रुतम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അഗ്രജന്മന്മാരായ ബ്രാഹ്മണരുടെ സമ്മതത്തോടെ പുഷ്പൻ ദാനം നൽകിയപ്പോൾ, മധ്യസ്ഥൻ സ്ഥാപിച്ച നാമം ‘പുഷ്പാദിത്യ’ എന്നു കേൾക്കപ്പെട്ടു.

Verse 14

तत्पत्न्या चापि या तत्र दुर्गा देवी द्विजोत्तमाः । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च साऽभवत्

അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിരൂപയായി ഉണ്ടായിരുന്ന ദുർഗാദേവി, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ—‘മാഹികാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി; അതിനാൽ തന്നെ ‘മാഹീ’ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.

Verse 15

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । पुष्पा दित्यो यथा जातो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ സമ്പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചു—പുഷ്പാദിത്യൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ എങ്ങനെ അവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നും.

Verse 16

अद्यापि कलिकाले स दृष्टो भक्त्या सुरेश्वरः । नाशयेद्दिनजं पापं नराणां नात्र संशयः

ഇന്നും കലിയുഗത്തിൽ ആ സുരേശ്വരൻ ഭക്തിയാൽ ദർശനം നൽകുന്നു; മനുഷ്യരുടെ ദിനജന്യ പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 17

तथा च सप्तमीयुक्ते रवेर्वारे द्विजोत्तमाः । अष्टोत्तरशतंयावत्फलहस्तः करोति यः । प्रदक्षिणां च सद्भक्त्या स लभेद्वांछितं फलम्

കൂടാതെ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, സപ്തമിയുക്തമായ ഞായറാഴ്ചയിൽ കൈയിൽ ഫലങ്ങൾ പിടിച്ച് നൂറ്റെട്ട് വരെ എണ്ണത്തിൽ സദ്ഭക്തിയോടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവൻ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 18

माहीकामपि यो दुर्गां नित्यमेव प्रपश्यति । न स पश्यति कष्टानि तस्मिन्नहनि कर्हिचित्

മാഹികാരൂപിണിയായ ദുർഗാദേവിയെ നിത്യമായി ദർശിക്കുന്നവൻ, ആ ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കലും കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 19

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां यस्तां पूजयते नरः । तस्य संवत्सरंयावन्नापत्संजायते क्वचित्

ചൈത്ര ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ ആരെങ്കിലും ആ ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചാൽ, അവന്‍ ഒരു പൂർണ്ണ വർഷം എവിടെയും യാതൊരു ആപത്തും സംഭവിക്കുകയില്ല।

Verse 161

इति श्रीस्कांदेमहापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എകാശീതി സഹസ്ര ശ്ലോകസംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വര-ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ‘പുഷ്പാദിത്യ-മാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റി അറുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।