Adhyaya 112

Verse 1

सूत उवाच । ततः कतिपयाहस्य गते तस्मिन्महीपतौ । स्वगृहं प्रति दुःखार्ते परिवारसमन्विते

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ചില ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ രാജാവ് ദുഃഖാർത്തനായി, കുടുംബപരിവാരസഹിതം, തന്റെ ഗൃഹത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 2

पद्भ्यामेव समायाता ह्यष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः । परिश्रांताः कृशांगाश्च धूलिधूसरिताननाः

കാല്നടയായി തന്നെ അറുപത്തിയെട്ട് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ എത്തി—അതിക്ലാന്തരായി, ക്ഷീണിച്ച അവയവങ്ങളോടെ, ധൂളി മൂടിയ മുഖങ്ങളോടെ।

Verse 3

यावत्पश्यति दाराः स्वा दिव्याभरण भूषिताः । दिव्यवस्त्रैः सुसंवीता राजपत्न्य इवापराः

അവർ തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ കണ്ടപ്പോൾ—ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായി, ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളാൽ സുസംവൃതരായി, മറ്റൊരു രാജപത്നിമാരെപ്പോലെ—അവർ വിസ്മയത്തിലാഴ്ന്നു।

Verse 4

ततश्च विस्मयाविष्टाः पप्रच्छुस्ते क्षुधान्विताः । किमिदं किमिदं पापा विरुद्धं विहितं वपुः

അപ്പോൾ അവർ വിസ്മയാവിഷ്ടരായി, ക്ഷുധയാൽ പീഡിതരായി ചോദിച്ചു—“ഇതെന്ത്, ഇതെന്ത്, ഹേ പാപിനികളേ! വിധിക്ക് വിരുദ്ധമായ ഈ വേഷം എന്ത്?”

Verse 5

कथं प्राप्तानि वस्त्राणि भूषणानि वराणि च । नूनमस्मद्गतेर्भ्रंशः खे जातो नाऽन्यथा भवेत्

നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠാഭരണങ്ങളും എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? നിശ്ചയമായും നമ്മുടെ ഗതിയിൽ ഭ്രംശം സംഭവിച്ചു; നമ്മുടെ നിലയിൽ ഏതോ പിഴവ് ജനിച്ചു—ഇത് മറ്റെങ്ങനെ ആകും?

Verse 6

विकारमेनं संत्यक्त्वा युष्मदीयं सुगर्हिताः । अथ ताः सर्ववृत्तांतमूचुस्तापसयोषितः

നിങ്ങൾക്കു അത്യന്തം ഗർഹണീയമായ ഈ അനുചിത വികാരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ താപസന്മാരുടെ ഭാര്യമാർ പിന്നെ സംഭവിച്ച മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും പറഞ്ഞു।

Verse 7

यथा राज्ञी समायाता दमयन्ती नृपप्रिया । भूषणानि च दत्तानि तया चैव यथा द्विजाः

അവർ പറഞ്ഞു—രാജപ്രിയയായ ദമയന്തി രാജ്ഞി എങ്ങനെ അവിടെ എത്തി, കൂടാതെ ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, സംഭവിച്ചതുപോലെ അവൾ തന്നേ ആഭരണങ്ങൾ ദാനമായി നൽകിയതും।

Verse 8

यथा शापश्च सञ्जातो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । अथ ते मुनयः क्रुद्धास्तच्छ्रुत्वा गर्हितं वचः । राजप्रतिग्रहो निंद्यस्तापसानां विशेषतः

അവർ പറഞ്ഞു—മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ശാപം ഉത്ഭവിച്ചു. ആ ഗർഹിത വാക്ക് കേട്ട് മുനിമാർ ക്രോധിച്ചു പറഞ്ഞു—രാജാവിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിക്കൽ നിന്ദ്യമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് താപസന്മാർക്ക്।

Verse 9

ततो भूपस्य राष्ट्रस्य नाशार्थं जगृहुर्जलम् । क्रोधेन महताविष्टा वेपमाना निरर्गलम्

അപ്പോൾ അവർ മഹാക്രോധത്തിൽ ആവിഷ്ടരായി, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വിറച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവിന്റെ രാജ്യനാശാർത്ഥം (ശാപകർമ്മത്തിനായി) ജലം കൈക്കൊണ്ടു।

Verse 10

अनेन पाप्मनाऽस्माकं कुभूपेन प्रणाशिता । खे गतिर्लोभयित्वा तु पत्न्योऽस्माकमकृत्रिमाः । सरलास्तद्गणाः सर्वे येनेदृग्व्यसनं स्थितम्

ഈ പാപകൃത്യത്താൽ ആ ദുഷ്ടരാജാവ് ഞങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ചു. നമ്മുടെ ഗതിയും നിശ്ചയവും പ്രലോഭിപ്പിച്ച്, നമ്മുടെ നിർമലഭാര്യകളെയും വഞ്ചിച്ചു. അവന്റെ ആ ലളിതജനങ്ങൾ എല്ലാം—അവനാൽ തന്നേ—ഇത്തരം ഭീകര ദുരന്തം സംഭവിച്ചു.

Verse 11

सूत उवाच । एवं ते मुनयो यावच्छापं तस्य महीपतेः । प्रयच्छंति च तास्तावदूचुर्भार्या रुषान्विताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—മുനിമാർ ആ രാജാവിന് ശാപം നൽകാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കെ, അതേ നിമിഷം കോപം നിറഞ്ഞ അവന്റെ ഭാര്യമാർ എഴുന്നേറ്റ് സംസാരിച്ചു.

Verse 12

न देयो भूपतेस्तस्य शापो ब्राह्मणसत्तमाः । अस्मदीयं वचस्तावच्छ्रोतव्यमविशंकितैः

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ രാജാവിന് ശാപം നൽകരുത്. ആദ്യം സംശയമില്ലാതെ ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക.

Verse 13

वयं सर्वा नरेन्द्रस्य भार्यया समलंकृताः । सुवस्त्रैर्भूषणैर्दिव्यैः श्रद्धापूतेन चेतसा

ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നരേന്ദ്രന്റെ ഭാര്യമാരായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു—ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങളും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചു—ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ.

Verse 14

वयं दरिद्रदोषेण सदा युष्मद्गृहे स्थिताः । कर्शिता न च संप्राप्तं सुखं मर्त्यसमु द्भवम्

എന്നാൽ ദാരിദ്ര്യദോഷം മൂലം ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഗൃഹത്തിൽ തന്നെ ആശ്രിതരായി കഴിഞ്ഞു. കഷ്ടതകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചു; മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന സാധാരണ സുഖം പോലും ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചില്ല.

Verse 15

एतेषां परलोकोऽत्र विद्यते ये तपोरताः । न च मर्त्यफलं किंचिदपि स्वल्पतरं भवेत्

തപസ്സിൽ നിരതരായവർക്ക് ഇവിടെ യഥാർത്ഥ പരമാർത്ഥം പരലോകം തന്നെയാണ്; അവരുടെ കണക്കിൽ മനുഷ്യലോകഫലം, അത്യൽപമായാലും, ഒന്നുമല്ല।

Verse 16

अन्येषां विषयस्थानामिह लोकः प्रकीर्तितः । भोगप्रसक्तचित्तानां नीचानां सुदुरात्मनाम्

എന്നാൽ വിഷയങ്ങളിൽ തന്നെ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മറ്റുള്ളവർക്ക് ഈ ലോകം തന്നെയാണ് അവരുടെ ‘ലോകം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ഭോഗത്തിൽ ആസക്തചിത്തരായ, നീചസ്വഭാവമുള്ള, അതിദുരാത്മാക്കളായവർ.

Verse 17

गृहस्थाश्रमिणां चैव स्वधर्मरतचेतसाम् । इह लोकः परश्चैव जायते नाऽत्र संशयः

എന്നാൽ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ നിന്ന് സ്വധർമ്മത്തിൽ രതചിത്തരായവർക്ക് ഇഹലോകവും പരലോകവും രണ്ടും സിദ്ധമാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 18

ता वयं नात्र सन्देहो गृहस्थाश्रममुत्तमम् । संसेव्य साधयिष्यामो लोकद्वयमनुत्तमम्

അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ—ഇതിൽ സംശയമില്ല—ഉത്തമ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം യഥാവിധി അനുഷ്ഠിച്ച്, ഇരുലോകങ്ങളുടെയും അനുത്തമ ശ്രേയസ്സു നേടും।

Verse 19

तस्माद्गृहाणि रम्याणि प्रवदंति समाहिताः । भूपालाद्भूमिमादाय वृत्तिं चैवाभिवांछिताम्

അപ്പോൾ അവർ സമാഹിതചിത്തരായി പറഞ്ഞു—“അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് രമ്യമായ ഗൃഹങ്ങൾ നൽകുക; രാജാവിൽ നിന്ന് ഭൂമി ലഭ്യമാക്കി, ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉപജീവനവും ദാനം ചെയ്യുക।”

Verse 20

ततश्चैवाथ वीक्षध्वं पुत्रपौत्रसमुद्भवम् । सौख्यं चापि कुमारीणां बांधवानां विशेषतः

അതിന് ശേഷം നിങ്ങൾ നിശ്ചയമായും പുത്ര‑പൗത്രസമുദ്ഭവമായ വർദ്ധി കാണും; കുമാരിമാരുടെ സുഖവും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്വബന്ധുക്കളുടെ ആനന്ദവും മംഗളവും ലഭിക്കും।

Verse 21

न करिष्यथ चेद्वाक्यमेतदस्मदुदीरितम् । सर्वाः प्राणपरित्यागं करिष्यामो न संशयः

ഞങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച ഈ വചനം നിങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാതിരുന്നാൽ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 22

यूयं स्त्रीवधपापेन युक्ताः सन्तस्ततः परम् । नरकं रौरवं दुर्गं गमिष्यथ सुनिश्चितम्

സ്ത്രീവധപാപത്തിൽ കലുഷിതരായ നിങ്ങൾ, അതിനുശേഷം നിശ്ചയമായും ദുർഗമവും ഭയങ്കരവുമായ റൗരവ നരകത്തിലേക്ക് പോകും—ഇത് ഉറപ്പ്।

Verse 23

एवं ते मुनयः श्रुत्वा तासां वाक्यानि तानि वै । भूपृष्ठे तत्यजुस्तोयं शापार्थं यत्करैर्धृतम्

ആ സ്ത്രീകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മുനിമാർ ശാപാർത്ഥമായി കൈകളിൽ ധരിച്ചിരുന്ന ജലം അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ഒഴിച്ചു വിട്ടു।

Verse 24

ततस्तत्तोयनिर्दग्धं तद्विभागं क्षितेस्तदा । ऊषरत्वमनुप्राप्तमद्यापि द्विजसत्तमाः

അപ്പോൾ ആ ജലത്താൽ ദഗ്ധമായി ഭൂമിയുടെ ആ ഭാഗം ഉപ്പുമിശ്രിതമായ ഉഷരഭൂമിയായി മാറി; ഹേ ദ്വിജസത്തമരേ, അത് ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്।

Verse 25

आस्तामन्नादिकं तत्र यदुत्पं न प्ररोहति । न जन्म चाप्नुयाद्भूयः पक्षी वा कीट एव वा

അവിടെ ധാന്യാദികൾ വിതച്ചാലും മുളയ്ക്കുകയില്ല. അവിടെ വീണ്ടും ജന്മം ലഭിക്കുകയില്ല—പക്ഷിയായോ കീടമായോ പോലും അല്ല.

Verse 26

तृणं वाथ मृगस्तत्र किं पुनर्भक्तिमान्नरः । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं श्रद्धया फाल्गुने नरः

അവിടെ പുല്ലിനോ മൃഗത്തിനോ പോലും അത്തരം ഫലം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഭക്തിയുള്ള മനുഷ്യന്റെ കാര്യം എന്തു പറയണം! ഫാൽഗുണ മാസത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ—

Verse 27

पौर्णमास्यां रवैर्वारे स पितॄनुद्धरेन्निजान् । अपि स्वकर्मणा प्राप्तान्नरके दारुणाकृतौ

പൗർണമി ദിനത്തിൽ ഞായറാഴ്ച വന്നാൽ, അവൻ തന്റെ പിതൃകളെ ഉദ್ಧരിക്കും—സ്വകൃത്യഫലമായി ഭയങ്കര നരകത്തിൽ എത്തിയവരെയും പോലും.

Verse 112

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्यान ऊषरोत्पत्तिमाहात्म्यकथनंनाम द्वादशोत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ദമയന്തീ ഉപാഖ്യാനാന്തർഗതമായ ‘ഊഷരോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യകഥനം’ എന്ന നൂറ്റി പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.