Adhyaya 82

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल वह्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महातेजास्तपः कृत्वा हुताशनः

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— ഹേ മഹീപാലാ! തുടർന്ന് അനുത്തമമായ വഹ്നിതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ മഹാതേജസ്സായ ഹുതാശനൻ തപസ്സു ചെയ്ത് സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 2

सर्वभक्ष्यः कृतो योऽसौ दण्डके मुनिना पुरा । नर्मदातटमाश्रित्य पूतो जातो हुताशनः

പണ്ടുകാലത്ത് ദണ്ഡകവനത്തിൽ ഒരു മുനി അവനെ ‘സർവ്വഭക്ഷ്യൻ’ ആക്കി; എന്നാൽ നർമദാതീരം ആശ്രയിച്ചതോടെ ഹുതാശനൻ ശുദ്ധനായി.

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम् । अग्निप्रवेशं कुरुते स गच्छेदग्निसाम्यताम्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്ത് മഹേശ്വരനെ പൂജിച്ച് പിന്നെ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, അവൻ അഗ്നിയോടു സമത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 4

भक्त्या स्नात्वा तु यस्तत्र तर्पयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमाप्नोत्यसंशयम्

അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കും ദേവതകൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ, സംശയമില്ലാതെ അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 5

तस्यैवानन्तरं राजन्कौबेरं तीर्थमुत्तमम् । कुबेरो यत्र संसिद्धो यक्षाणामधिपः पुरा

അതിന്റെ പിന്നാലെ, ഹേ രാജാവേ, കൗബേരമെന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥമുണ്ട്; അവിടെ പണ്ടുകാലത്ത് യക്ഷാധിപനായ കുബേരൻ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 6

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा समभ्यर्च्य जगद्गुरुम् । उमया सहितं भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഉമാസഹിതനായ ജഗദ്ഗുരു ശിവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകും।

Verse 7

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दद्याद्विप्राय कांचनम् । नाभिमात्रे जले तिष्ठन्स लभेतार्बुदं फलम्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നാഭിവരെ വെള്ളത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, അർബുദഫലം എന്ന അപാര പുണ്യം പ്രാപിക്കും।

Verse 8

दधिस्कन्दे मधुस्कन्दे नन्दीशे वरुणालये । आग्नेये यत्फलं तात स्नात्वा तत्फलमाप्नुयात्

ദധിസ്കന്ദം, മധുസ്കന്ദം, നന്ദീശം, വരുണാലയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഹേ താത, ആഗ്നേയകർമ്മത്തിന് പ്രസ്താവിച്ച ഫലം അതേപോലെ ലഭിക്കും।

Verse 9

ते वन्द्या मानुषे लोके धन्याः पूर्णमनोरथाः । यैस्तु दृष्टं महापुण्यं नर्मदातीर्थपञ्चकम्

മനുഷ്യലോകത്തിൽ അവർ വന്ദ്യർ—ധന്യർ, മനോരഥസിദ്ധർ—മഹാപുണ്യമയമായ നർമദാ തീർത്ഥപഞ്ചകം ദർശിച്ചവർ।

Verse 10

ते यान्ति भास्करे लोके परमे दुःखनाशने । भास्करादैश्वरे लोके चैश्वरादनिवर्तके

അവർ പരമ ദുഃഖനാശകനായ ഭാസ്കരലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഭാസ്കരലോകത്തിൽ നിന്ന് ഐശ്വര്യലോകത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് അനാവർത്തമായ പരമപദത്തിലേക്കും എത്തുന്നു।

Verse 11

नीयते स परे लोके यावदिन्द्राश्चतुर्दश । ततः स्वर्गाच्च्युतो मर्त्यो राजा भवति धार्मिकः

പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരുടെ കാലം വരെയും അവൻ ഉന്നത ലോകങ്ങളിലേക്കു നയിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി മർത്ത്യലോകത്തിൽ ധാർമ്മിക രാജാവായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 12

सर्वरोगविनिर्मुक्तो भुनक्ति सचराचरम् । विष्णुश्च देवता येषां नर्मदातीर्थसेविनाम्

അവൻ സർവരോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി ചരാചരമായ എല്ലാസമൃദ്ധിയും അനുഭവിക്കുന്നു; നർമദാ തീർത്ഥം സേവിക്കുന്നവർക്കു അധിദേവൻ സ്വയം വിഷ്ണുവാണ്।

Verse 13

अखण्डितप्रतापास्ते जायन्ते नात्र संशयः । गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती

അവർ അഖണ്ഡ പ്രതാപത്തോടെ ജനിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഗംഗ കനഖലത്തിൽ പുണ്യമയമാണ്; സരസ്വതി കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പുണ്യമയമാണ്।

Verse 14

ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा । रेवातीरे वसेन्नित्यं रेवातोयं सदा पिबेत्

ഗ്രാമത്തിലായാലും വനത്തിലായാലും നർമദാ എല്ലായിടത്തും പുണ്യമയിയാണ്. രേവാതീരത്ത് നിത്യം വസിച്ച് രേവാജലം സദാ പാനം ചെയ്യുക.

Verse 15

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सोमपानं दिने दिने । गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समुद्राश्च सरांसि च । कल्पान्ते संक्षयं यान्ति न मृता तेन नर्मदा

അവൻ സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തവനുപോലെയും, ദിനംപ്രതി സോമപാനം ചെയ്തവനുപോലെയും ആകുന്നു. ഗംഗാദി എല്ലാ നദികളും, സമുദ്രങ്ങളും, സരോവരങ്ങളും കല്പാന്തത്തിൽ ക്ഷയിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് നർമദാ ‘മൃത’യല്ല—അവൾ നശിക്കുകയില്ല.

Verse 82

। अध्याय

ഇതി അധ്യായസമാപ്തി.