Adhyaya 76

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरमनुत्तमम् । पराशरो महात्मा वै नर्मदायास्तटे शुभे

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ! തുടർന്ന് അനുത്തമമായ പാരേശ്വര തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; ശുഭമായ നർമദാതീരത്ത് മഹാത്മാവ് പരാശരൻ (തപസ്സും പുണ്യകർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു)।

Verse 2

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप

ഹേ പാണ്ഡുനന്ദനാ! പുത്രലാഭത്തിനായി അദ്ദേഹം മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു; ഹേ നൃപാ! ആ തപസ്സാൽ ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ഗൗരീ നാരായണീ പ്രസന്നയായി/ആഹ്വാനിതയായി।

Verse 3

तोषिता परया भक्त्या नर्मदोत्तरके तटे । तस्य तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी

നർമദയുടെ ഉത്തരതീരത്ത് അവന്റെ പരമഭക്തിയാൽ ദേവി പ്രസന്നയായി; ശങ്കരാർധാംഗധാരിണിയായ മഹാദേവി അവനിൽ സന്തുഷ്ടയായി।

Verse 4

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിവരാ! നിന്റെ ഭക്തിയാൽ ഞാൻ പ്രസന്നയായി. ഹേ വിപ്രാ, ഹേ മഹാമതി പരാശരാ! എന്നോട് വരം ചോദിക്കൂ।

Verse 5

पराशर उवाच । परितुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । देहि पुत्रं भगवति सत्यशौचगुणान्वितम्

പരാശരൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ദേവി, നീ എന്നിൽ പ്രസന്നയായി വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ഹേ ഭഗവതി! സത്യവും ശൗചവും ഉള്ള ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ ഒരു പുത്രനെ എനിക്ക് ദയചെയ്യുക।

Verse 6

वेदाभ्यसनशीलं हि सर्वशास्त्रविशारदम् । तीर्थे चात्र भवेद्देवि सन्निधानवरेण तु

(അത്തരം പുത്രനെ) ദയചെയ്യുക—വേദാഭ്യാസത്തിൽ നിരതനും സർവശാസ്ത്രവിശാരദനും ആയിരിക്കട്ടെ. കൂടാതെ ഹേ ദേവി, നിന്റെ സന്നിധാനവരത്താൽ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ നിന്റെ നിത്യസാന്നിധ്യവും നിലനില്ക്കട്ടെ।

Verse 7

लोकोपकारहेतोश्च स्थीयतां गिरिनन्दिनि । पराशराभिधानेन नर्मदादक्षिणे तटे

ലോകഹിതത്തിനായി, ഹേ ഗിരിനന്ദിനി! നർമദയുടെ ദക്ഷിണതീരത്ത് ‘പരാശരാ’ എന്ന നാമത്തിൽ ഇവിടെ സ്ഥിരമായി വിരാജിക്കണമേ।

Verse 8

श्रीदेव्युवाच । एवं भवतु ते विप्र तत्रैवान्तरधीयत । पराशरो महात्मा वै स्थापयामास पार्वतीम्

ശ്രീദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ വിപ്രാ, അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ; ഞാൻ ഇവിടെ തന്നേ അന്തർധാനം പ്രാപിക്കും. തുടർന്ന് മഹാത്മാ പരാശരൻ അവിടെ പാർവതിയെ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 9

शङ्करं स्थापयामास सुरासुरनमस्कृतम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम्

അവൻ ദേവാസുരന്മാർ നമസ്കരിക്കുന്ന ശങ്കരനെ സ്ഥാപിച്ചു—അച്ഛേദ്യൻ, അതർക്ക്യൻ, ദേവന്മാർക്കും സമീപിക്കുവാൻ ദുഷ്കരമായ മഹിമയുള്ളവൻ।

Verse 10

पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन्नृप

ഹേ നൃപാ, മഹാത്മാ പരാശരൻ നിശ്ചയമായും കൃതാർത്ഥനായി.

Verse 11

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ പോകുന്നവൻ—ശുചിയായി, സംയതമായ മനസ്സോടെ—സ്ത്രീയായാലും പുരുഷനായാലും, കാമക്രോധവിവർജിതനായി,

Verse 12

माघे चैत्रेऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा

ഹേ നൃപനന്ദന, മാഘം, ചൈത്രം, വൈശാഖം, ശ്രാവണം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ—മാർഗശീർഷ മാസത്തിലും—എപ്പോഴും ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ (വിശേഷമായി),

Verse 13

तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे

അവിടെ ചെന്നു നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലുള്ള ആ ശുഭസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കണം।

Verse 14

उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः

പരമഭക്തിയോടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം; രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്ത് സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ദീപദാനം ചെയ്യണം।

Verse 15

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः

കാമക്രോധങ്ങൾ വിട്ട് ഗാനം, നൃത്തം, വാദ്യങ്ങളോടെ; നിർമലമായ പ്രഭാതം വന്നാൽ സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ദ്വിജന്മാരെ (ബ്രാഹ്മണരെ) പൂജിക്കണം।

Verse 16

सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः

ഹേ പാർഥാ, ബ്രാഹ്മണരെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് ധനവും ഹിരണ്യവും, വസ്ത്രം, ഛത്രദാനം, ശയ്യ, താംബൂലം, ഭോജനം എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 17

प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, നർമദാതീരത്ത് പ്രശംസിത വ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ബ്രാഹ്മണരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; കൂടാതെ കച്ചയും പാകവും ആയ അർപ്പണങ്ങളും ജലവും കൊണ്ട് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം।

Verse 18

स्त्रीणां चैव तु शूद्राणामामश्राद्धं प्रशस्यते । आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

സ്ത്രീകൾക്കും ശൂദ്രർക്കും ആമം (അപക്വ) ശ്രാദ്ധദാനം പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണർക്കായി, ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, ആ ആമദാനം നാലിരട്ടിയായി നൽകണം.

Verse 19

वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप

വേദോക്തവിധിപ്രകാരം ദ്വിജരെ പരിശ്രമത്തോടെ പൂജിക്കണം. ഹേ നൃപാ, ഒരു കൈപ്പിടി കുശ, തില, അക്ഷതം മാത്രമായാലും അവരുടെ സത്കാരം ചെയ്യാം.

Verse 20

विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः

വിപ്രരെ ഉത്തരമുഖമായി ഇരുത്തണം; കർത്താവ് സ്വയം ദക്ഷിണമുഖമായിരിക്കണം. ദ്വിജരുടെ മുമ്പിൽ ദർഭയിൽ അന്നം വെച്ച് ‘അന്നം വെക്കുന്നു’ എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 21

प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा

‘ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ പ്രേതർ പരലോകത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ. എന്റെ പാപം ശമിക്കട്ടെ; ശുഭസമൃദ്ധി സദാ വർധിക്കട്ടെ.’

Verse 22

वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः

‘ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഞങ്ങളുടെ വംശവും ജ്ഞാതിവർഗവും സദാ വർധിക്കട്ടെ.’ എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന് തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം.

Verse 23

गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे

ഹേ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ! പാരേശ്വരന്റെ ശ്രേഷ്ഠ ആശ്രമത്തിൽ സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് പശു, ഭൂമി, സ്വർണ്ണാദി, കൂടാതെ അന്നവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 24

ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः

ഇത് പരമഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാകുന്നു।

Verse 76

। अध्याय

അധ്യായം (സമാപ്തി-സൂചക ശീർഷകം).