Adhyaya 36

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र दारुतीर्थमनुत्तमम् । दारुको यत्र संसिद्ध इन्द्रस्य दयितः पुरा

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അനന്തരം, ഹേ രാജേന്ദ്രാ! അനുത്തമമായ ദാരുതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ പണ്ടുകാലത്ത് ഇന്ദ്രനു പ്രിയനായ ദാരുകൻ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । दारुकेण कथं तात तपश्चीर्णं पुरानघ । विधानं श्रोतुमिच्छामि त्वत्सकाशाद्द्विजोत्तम

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—താതാ! ഹേ പുരാതന നിർപാപ മഹാത്മാവേ! ദാരുകൻ എങ്ങനെ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു? ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അതിന്റെ വിധാനം നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । हन्त ते कथयिष्यामि विचित्रं यत्पुरातनम् । वृत्तं स्वर्गसभामध्ये ऋषीणां भावितात्मनाम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹന്ത, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു അത്ഭുതകരമായ പുരാതന വൃത്താന്തം പറയുന്നു. സ്വർഗസഭയുടെ മദ്ധ്യേ, നിയന്ത്രിതാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരുടെ ഇടയിൽ നടന്ന സംഭവമത് കേൾക്കുക।

Verse 4

सूतो वज्रधरस्येष्टो मातलिर्नाम नामतः । स पुत्रं शप्तवान्पूर्वं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे

വജ്രധരൻ (ഇന്ദ്രൻ) പ്രിയപ്പെട്ട സാരഥി ‘മാതലി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. ഒരവസരത്തിൽ, ഏതോ കാരണാന്തരത്തിൽ, അവൻ മുമ്പ് തന്റെ പുത്രനെ ശപിച്ചു।

Verse 5

शापाहतो वेपमान इन्द्रस्य चरणौ शुभौ । प्रपीड्य मूर्ध्ना देवेशं विज्ञापयति भारत

ശാപബാധയേറ്റ് വിറച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രന്റെ ശുഭപാദങ്ങളിൽ തലചായ്ത്തു പ്രണാമിച്ച്, ഹേ ഭാരത, ദേവേശനോട് തന്റെ അപേക്ഷ അറിയിച്ചു।

Verse 6

तमुवाचाभिशप्तं चाप्यनाथं च सुरेश्वरः । कर्मणा केन शापस्य घोरस्यान्तो भविष्यति

ശപിക്കപ്പെട്ടും അനാഥനുമായ അവനോട് സുരേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—‘ഏത് കർമം കൊണ്ടാണ് ഈ ഘോരശാപത്തിന് അന്ത്യം വരിക?’

Verse 7

नर्मदातटमाश्रित्य तोषयन्वै महेश्वरम् । तिष्ठ यावद्युगस्यान्तं पुनर्जन्म ह्यवाप्स्यसि

നർമദാതീരത്തെ ആശ്രയിച്ച് മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ)നെ യഥാവിധി പ്രസാദിപ്പിച്ച്, യുഗാന്തം വരെ അവിടെ തന്നെ നിലകൊൾക; പിന്നെ നീ നിർഭാഗ്യമായി അല്ല, നിശ്ചയമായി പുനർജന്മം പ്രാപിക്കും।

Verse 8

पुनर्भूत्वा तु पूतस्त्वं दारुको नाम विश्रुतः । संसेव्य परमं देवं शङ्खचक्रगदाधरम्

പുനർജന്മം പ്രാപിച്ച് ശുദ്ധനായി നീ ‘ദാരുകൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനാകും; ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരിയായ പരമദേവനെ ഭക്തിസേവയാൽ സേവിച്ച് നീ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.

Verse 9

मानुषं भावमापन्नस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि । एवमुक्तस्तु देवेन सहस्राक्षेण धीमता

മാനുഷഭാവം പ്രാപിച്ച ശേഷം നീ സിദ്ധി പ്രാപിക്കും—എന്ന് ബുദ്ധിമാനായ സഹസ്രാക്ഷ ദേവൻ (ഇന്ദ്രൻ) അവനോടു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 10

प्रणम्य शिरसा भूमिमागतोऽसौ ह्यचेतनः । नर्मदातटमाश्रित्य कर्षयन्निजविग्रहम्

തലകുനിച്ച് ഭൂമിയെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, അചേതനനായതുപോലെ അവിടെ എത്തി; നർമദാതീരം ആശ്രയിച്ച് സ്വന്തം ദേഹം വലിച്ചിഴച്ച് നീങ്ങി.

Verse 11

व्रतोपवाससंखिन्नो जपहोमरतः सदा । महादेवं महात्मानं वरदं शूलपाणिनम्

വ്രത-ഉപവാസങ്ങളാൽ ക്ഷീണിച്ചിട്ടും അവൻ എപ്പോഴും ജപ-ഹോമങ്ങളിൽ നിരതനായിരുന്നു; വരദനും ശൂലപാണിയും മഹാത്മാവുമായ മഹാദേവനെ അവൻ ആരാധിച്ചു.

Verse 12

भक्त्या तु परया राजन्यावदाभूतसम्प्लवम् । अंशावतरणाद्विष्णोः सूतो भूत्वा महामतिः

ഹേ രാജാവേ, പരമഭക്തിയോടെ—ആഭൂത-സമ്പ്ലവം (പ്രളയം) വരെയും—വിഷ്ണുവിന്റെ അംശാവതരണത്താൽ ആ മഹാമതി ‘സൂതൻ’ (സാരഥി/വന്ദി) ആയി മാറി.

Verse 13

तोषयन् वै जगन्नाथं ततो यातो हि सद्गतिम्

ജഗന്നാഥനെ യഥാർത്ഥമായി പ്രസാദിപ്പിച്ച ശേഷം അവൻ നിശ്ചയമായും ശുഭമായ സദ്ഗതി പ്രാപിച്ചു।

Verse 14

एष तत्सम्भवस्तात दारुतीर्थस्य सुव्रत । कथितोऽयं मया पूर्वं यथा मे शङ्करोऽब्रवीत्

ഹേ താത, ഹേ സുവ്രത! ഇതുതന്നെയാണ് ദാരുതീർത്ഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവകഥ; ശങ്കരൻ എനിക്കു പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ മുമ്പേ വിവരിച്ചു।

Verse 15

ततो युधिष्ठिरः श्रुत्वा विस्मयं परमं गतः । भ्रात्ःन् विलोकयामास हृष्टरोमा मुहुर्मुहुः

അപ്പോൾ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഇത് കേട്ട് പരമ വിസ്മയത്തിലായി; രോമാഞ്ചിതനായി അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും സഹോദരന്മാരെ നോക്കി।

Verse 16

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा विधिपूर्वं नरेश्वर । उपास्य संध्यां देवेशमर्चयेद्यश्च शङ्करम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരേശ്വരാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് സന്ധ്യോപാസന നടത്തി, ദേവേശനായ ശങ്കരനെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 17

वेदाभ्यासं तु तत्रैव यः करोति समाहितः । सोऽश्वमेधफलं राजंल्लभते नात्र संशयः

അവിടെ തന്നേ ഏകാഗ്രചിത്തനായി വേദാഭ്യാസം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹേ രാജാവേ, സംശയമില്ലാതെ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 18

तस्मिंस्तीर्थे तु यो भक्त्या भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छुचिः । स तु विप्रसहस्रस्य लभते फलमुत्तमम्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ശുദ്ധനായി ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകുന്നവൻ, സഹസ്ര വിപ്രഭോജനത്തിന് തുല്യമായ ഉത്തമ പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । यत्कृतं शुद्धभावेन तत्सर्वं सफलं भवेत्

സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, ദേവതാരാധനം—ശുദ്ധഭാവത്തോടെ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം തീർച്ചയായും ഫലപ്രദമാകുന്നു।