Adhyaya 34

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तत्रैव तु भवेदन्यदादित्यस्य महात्मनः । कीर्तयामि नरश्रेष्ठ यदि ते श्रवणे मतिः

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! അതേ പ്രദേശത്തുതന്നെ മഹാത്മാവായ ആദിത്യൻ (സൂര്യൻ) സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു പുണ്യവൃത്താന്തമുണ്ട്. നിന്റെ മനസ്സ് ശ്രവണത്തിലേക്ക് ചായുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ അത് കീർത്തിക്കും.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं श्रुत्वा तव मुखोद्गतम् । विस्मयाद्धृष्टरोमाहं जातोऽस्मि मुनिसत्तम

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിസത്തമാ! നിങ്ങളുടെ മുഖത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഈ അതുല അത്ഭുതം കേട്ട് ഞാൻ വിസ്മയത്തോടെ രോമാഞ്ചിതനായി.

Verse 3

सहस्रकिरणो देवो हर्ता कर्ता निरञ्जनः । अवतारेण लोकानामुद्धर्ता नर्मदातटे

സഹസ്രകിരണനായ ദേവൻ—നിർമലൻ, നിരഞ്ജനൻ, ഹർത്താവും കർത്താവും—നർമദാതീരത്ത് അവതാരമെടുത്ത് ലോകങ്ങളുടെ ഉദ്ധാരകനായി.

Verse 4

पुरुषाकारो भगवानुताहो तपसः फलात् । कस्य गोत्रे समुत्पन्नः कस्य देवोऽभवद्वशी

ഭഗവാൻ മനുഷ്യാകാരം ധരിച്ചതോ—അല്ലെങ്കിൽ അത് തപസ്സിന്റെ ഫലമോ? അദ്ദേഹം ഏത് ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചു, ആരുടെ ഭക്തിവശത്താൽ ആ ദേവൻ വശനായിത്തീർന്നു?

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कुलिकान्वयसम्भूतो ब्राह्मणो भक्तिमाञ्छुचिः । ईक्ष्यामीति रविं तत्र तीर्थे यात्राकृतोद्यमः

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—കുലികാ വംശത്തിൽ ജനിച്ച, ഭക്തിസമ്പന്നനും ശുചിയുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ‘രവി (സൂര്യൻ) ദർശനം ചെയ്യും’ എന്നു നിശ്ചയിച്ച്, ആ തീർത്ഥത്തിൽ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി ഉത്സാഹത്തോടെ ഒരുങ്ങി।

Verse 6

योजनानां शतं साग्रं निराहारो गतोदकः । प्रस्थितो देवदेवेन स्वप्नान्ते वारितः किल

അവൻ നൂറ് യോജനത്തിലധികം ദൂരം, ആഹാരമില്ലാതെ ജലം തീർന്ന നിലയിലും പുറപ്പെട്ടു; എന്നാൽ പറയപ്പെടുന്നത്, സ്വപ്നാന്തത്തിൽ ദേവദേവൻ അവനെ തടഞ്ഞു (മാർഗം തിരിച്ച്) നയിച്ചു എന്നതാണ്।

Verse 7

भोभो मुने महासत्त्व अलं ते व्रतमीदृशम् । सर्वं व्याप्य स्थितं पश्य स्थावरं जङ्गमं च माम्

ഹേ മുനേ, മഹാസത്ത്വാ! ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്രതം മതി. എന്നെ കാണുക—ഞാൻ സർവ്വത്തിലും വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; സ്ഥാവരത്തിലും ജംഗമത്തിലും ഞാൻ തന്നെയാണ്।

Verse 8

तपाम्यहं ततो वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च । न मृ तं चैव मृत्युं च यः पश्यति स पश्यति

ഞാൻ താപമായി ജ്വലിക്കുന്നു; പിന്നെ മഴയായി മാറുന്നു; അതിനെ ഞാൻ തടയുകയും വിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നെ കാണുന്നവൻ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്—അവൻ മരിച്ചതിനെയും മരണത്തെയും വേർതിരിച്ച് കാണുന്നില്ല।

Verse 9

वरं वरय भद्रं त्वमात्मनो यस्तवेप्सितम्

നിനക്കു മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ—നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം നീ തന്നെ അപേക്ഷിക്കൂ।

Verse 10

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव देयो यदि वरो मम । उत्तरे नर्मदाकूले सदा संनिहितो भव

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! നീ എനിക്കു പ്രസന്നനാകുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്കു വരം നൽകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, നർമദയുടെ ഉത്തര തീരത്തിൽ സദാ സന്നിഹിതനായി ഇരിക്കണമേ।

Verse 11

ये भक्त्या परया देव योजनानां शते स्थिताः । स्मरिष्यन्ति जितात्मानस्तेषां त्वं वरदो भव

ഹേ ദേവാ! ശത യോജന ദൂരത്തിൽ പാർക്കുന്നവരും പരമഭക്തിയോടെ—ജിതാത്മരായി—നിന്നെ സ്മരിച്ചാൽ, അവർക്കു നീ വരദാതാവാകണമേ।

Verse 12

कुब्जान्धबधिरा मूका ये केचिद्विकलेन्द्रियाः । तव पादौ नमस्यन्ति तेषां त्वं वरदो भव

കൂനന്മാർ, അന്ധർ, ബധിരർ, മൂകർ അല്ലെങ്കിൽ ഏതുവിധത്തിലുള്ള ഇന്ദ്രിയവൈകല്യമുള്ളവർ—നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചാൽ, അവർക്കു നീ വരദാതാവാകണമേ।

Verse 13

शीर्णघ्राणा गतधियो ह्यस्थिचर्मावशेषिताः । तेषां त्वं करुणां देव अचिरेण कुरुष्व ह

ഘ്രാണശക്തി ക്ഷയിച്ചവർ, ബുദ്ധി മങ്ങിച്ചവർ, അസ്ഥി-ചർമ്മമാത്രമായി ശേഷിച്ചവർ—ഹേ ദേവാ! അവർക്കു നീ അചിരത്തിൽ കരുണ കാണിക്കണമേ।

Verse 14

येऽपि त्वां नर्मदातोये स्नात्वा तत्र दिने दिने । अर्चयन्ति जगन्नाथ तेषां त्वं वरदो भव

നർമദാജലത്തിൽ ദിനംപ്രതി സ്നാനം ചെയ്ത് അവിടെയേ നിനയെ ആരാധിക്കുന്നവർ—ഹേ ജഗന്നാഥാ! അവർക്കു നീ വരദാതാവാകണമേ।

Verse 15

प्रभाते ये स्तविष्यन्ति स्तवैर्वैदिकलौकिकैः । अभिप्रेतं वरं देव तेषां त्वं दद भोच्युत

പ്രഭാതത്തിൽ വൈദികവും ലൗകികവും ആയ സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്ക്, ഹേ അച്യുതദേവാ, അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ദയവായി നല്കണമേ।

Verse 16

तवाग्रे वपनं देव कारयन्ति नरा भुवि । स्वामिंस्तेषां वरो देय एष मे परमो वरः

ഹേ ദേവാ! ഭൂമിയിൽ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ വപനം (മുണ്ഡനം) ചെയ്യിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കു, ഹേ സ്വാമീ, വരം നൽകപ്പെടണമേ—ഇതാണ് എന്റെ പരമ വരം।

Verse 17

एवमस्त्विति तं चोक्त्वा मुनिं करुणया पुनः । शतभागेन राजेन्द्र स्थित्वा चादर्शनं गतः

“എവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞ്, കരുണയോടെ ആ മുനിയെ വീണ്ടും അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അദ്ദേഹം ശതഭാഗകാലം മാത്രം അവിടെ നിന്ന ശേഷം ദർശനാതീതനായി മറഞ്ഞുപോയി।

Verse 18

तत्र तीर्थे नरो भक्त्या गत्वा स्नानं समाचरेत् । तर्पयेत्पितृदेवांश्च सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ചെന്നു സ്നാനം ആചരിച്ച് പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും।

Verse 19

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । द्योतयन्वै दिशः सर्वा अग्निलोकं स गच्छति

ഹേ നരാധിപാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും അഗ്നിപ്രവേശം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അഗ്നിലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 20

यस्तत्तीर्थं समासाद्य त्यजतीह कलेवरम् । स गतो वारुणं लोकमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ആ തീർത്ഥം പ്രാപിച്ച് അവിടെ തന്നേ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ വരുണലോകം പ്രാപിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ ശങ്കരൻ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 21

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्संन्यासेन तनुं त्यजेत् । षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച് ദേഹത്യാഗം ചെയ്താൽ, അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങൾ മഹത്വത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 22

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । उषित्वायाति मर्त्ये वै वेदवेदाङ्गविद्भवेत्

അപ്സരാഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞും ദിവ്യനാദങ്ങളാൽ മുഴങ്ങിയും ഉള്ള അവിടെ വസിച്ച്, അവൻ വീണ്ടും മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി വേദവും വേദാംഗങ്ങളും അറിയുന്നവനാകുന്നു.

Verse 23

व्याधिशोकविनिर्मुक्तो धनकोटिपतिर्भवेत् । पुत्रदारसमोपेतो जीवेच्च शरदः शतम्

അവൻ രോഗവും ശോകവും വിട്ടുമാറി കോടികളുടെ ധനാധിപതിയാകുന്നു; പുത്രനും ഭാര്യയും സഹിതം നൂറു ശരദുകൾ (നൂറു വർഷം) ജീവിക്കുന്നു.

Verse 24

प्रातरुत्थाय यस्तत्र स्मरते भास्करं तदा । आजन्मजनितात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

അവിടെ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് അപ്പോൾ ഭാസ്കരനെ (സൂര്യനെ) സ്മരിക്കുന്നവൻ, ജന്മം മുതൽ സഞ്ചിതമായ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 34

। अध्याय

ഇതി അധ്യായം.