Adhyaya 229

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं ते कथितं राजन्पुराणं धर्मसंहितम् । शिवप्रीत्या यथा प्रोक्तं वायुना देवसंसदि

ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, ധർമ്മസംഹിതാരൂപമായ ഈ പുരാണം ഞാൻ നിനക്കു ഇങ്ങനെ തന്നേ പറഞ്ഞു; ദേവസഭയിൽ വായു ശിവപ്രീത്യർത്ഥം പ്രസ്താവിച്ചതുപോലെ।

Verse 2

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिस्तथैव च । आदिमध्यावसानेषु नर्मदायां पदे पदे

നർമദയുടെ ആരംഭത്തിലും മദ്ധ്യത്തിലും അവസാനംതിലും—പടിപടിയായി—അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും, അതുപോലെ അറുപതു കോടി പുണ്യസാന്നിധ്യങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 3

मया द्वादशसाहस्री संहिता या श्रुता पुरा । देवदेवस्य गदतः साम्प्रतं कथिता तव

ദേവദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ ഞാൻ മുമ്പ് ശ്രവിച്ച ദ്വാദശസാഹസ്രീ സംഹിത, അതേ ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്കു വിവరిచിരിക്കുന്നു।

Verse 4

पृष्टस्त्वयाहं भूपाल पर्वतेऽमरकण्टके । स्थितः संक्षेपतः सर्वं मया तत्कथितं तव

ഹേ ഭൂപാലാ, അമരകണ്ടക പർവതത്തിൽ നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതിനാൽ, ഞാൻ അവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ട് സംക്ഷേപമായി എല്ലാം നിനക്കു പറഞ്ഞു।

Verse 5

नर्मदाचरितं पुण्यं शृणु तस्यास्ति यत्फलम् । यत्फलं सर्ववेदैः स्यात्सषडङ्गपदक्रमैः

നർമദാദേവിയുടെ പുണ്യചരിതം ശ്രവിക്ക; അതിന്റെ ഫലം—ഷഡംഗങ്ങളോടുകൂടി സർവ്വവേദങ്ങളെ പദക്രമമായി പാരായണം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തോടു തുല്യം തന്നേ।

Verse 6

पठितैश्च श्रुतैर्वापि तस्माद्बहुतरं भवेत् । सत्रयाजी फलं यत्र लभते द्वादशाब्दिकम्

ഇത് പാരായണം ചെയ്താലും ശ്രവിച്ചാലും അതിലും അധികം ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടു വർഷം സത്രയാഗം ചെയ്ത യജമാനന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലമത്രേ ലഭ്യമാകുന്നു.

Verse 7

चरिते तु श्रुते देव्या लभते तादृशं फलम् । सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं स्नात्वा सागरमादितः

ദേവിയുടെ ചരിതം ശ്രവിച്ചാൽ അത്തരം ഫലം ലഭിക്കുന്നു—സമുദ്രം മുതലാക്കി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യത്തിന് തുല്യം.

Verse 8

सकृत्स्नात्वा तथा श्रुत्वा नर्मदायां फलं हि तत् । आदिमध्यावसानेन नर्मदाचरितं शुभम्

നർമദയിൽ ഒരിക്കൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അവളുടെ മഹിമ ശ്രവിച്ചാലും ലഭിക്കുന്നു. ആദി–മധ്യ–അന്തം വരെ ശ്രവിച്ച ഈ ശുഭ നർമദാചരിതം അതേ പുണ്യം നൽകുന്നു.

Verse 9

यः शृणोति नरो भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु । स प्राप्य शिवसंस्थानं रुद्रकन्यासमावृतः

ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക. അവൻ ശിവധാമം പ്രാപിച്ച് രുദ്രകന്യകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സത്കരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 10

रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते । एतद्धर्ममुपाख्यानं सर्वशास्त्रेषु सत्तमम्

രുദ്രന്റെ അനുചരനായി അവൻ അവനോടൊപ്പം തന്നെ ആനന്ദിക്കുന്നു. ഈ ധർമ്മോപാഖ്യാനം സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠതമമെന്ന് കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 11

देशे वा मण्डले वापि वा ग्रामे नगरेऽपि वा । गृहे वा तिष्ठते यस्य चातुर्वर्ण्यस्य भारत

ഹേ ഭാരതാ! ദേശത്തിലായാലും മണ്ഡലത്തിലായാലും, ഗ്രാമത്തിലായാലും നഗരത്തിലായാലും, ഗൃഹത്തിനുള്ളിലും—എവിടെ ചാതുര്വർണ്യം ധർമ്മപൂർവ്വം സുസ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ…

Verse 12

स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः । त्रिविधं कारणं लोके धर्मपन्थानमुत्तमम्

അവൻ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാവും, അവൻ തന്നെയാണ് സാക്ഷാൽ ശിവനും, അവൻ തന്നെയാണ് ദേവൻ ജനാർദനനും. ലോകത്തിൽ ഇതുതന്നെ ത്രിവിധ കാരണമാകുന്നു—ധർമ്മത്തിന്റെ പരമോത്തമ പഥം.

Verse 13

देवतानां गुरुं शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम् । श्रुत्वेश्वरमुखात्पार्थ मयापि तव कीर्तितम्

ഈ ശാസ്ത്രം ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവും സിദ്ധിയുടെ പരമ കാരണവും ആകുന്നു. ഹേ പാർഥാ! ഈശ്വരന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് കേട്ട് ഞാനും നിനക്കിത് പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 14

दक्षिणे चोत्तरे कूले यानि तीर्थानि कानिचित् । प्रधानतः सुपुण्यानि कथितानि विशेषतः

ദക്ഷിണത്തെയും ഉത്തരത്തെയും തീരങ്ങളിൽ ഉള്ള ഏതെല്ലാം തീർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ, അവയിൽ പ്രധാനവും അത്യന്തം പുണ്യപ്രദവുമായവയെ പ്രത്യേകമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 15

स्पर्शनाद्दर्शनात्तेषां कीर्तनाच्छ्रवणात्तथा । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

അവയെ സ്പർശിക്കുന്നതാൽ, ദർശിക്കുന്നതാൽ, കൂടാതെ അവയുടെ മഹിമ കീര്ത്തിക്കുകയും ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനായി രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 16

इदं यः शृणुयान्नित्यं पुराणं शिवभाषितम् । ब्राह्मणो वेदविद्यावान् क्षत्रियो विजयी भवेत्

യാരെങ്കിലും നിത്യമായി ശിവഭാഷിതമായ ഈ പുരാണം ശ്രവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ വേദവിദ്യയിൽ പാണ്ഡിത്യം പ്രാപിക്കും; ക്ഷത്രിയൻ വിജയം നേടും.

Verse 17

धनभागी भवेद्वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत् । सौभाग्यं सन्ततिं स्वर्गं नारी श्रुत्वाप्नुयाद्धनम्

വൈശ്യൻ ധനഭാഗ്യവാനാകും; ശൂദ്രൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകും; സ്ത്രീ ശ്രവണത്താൽ സൗഭാഗ്യം, സന്തതി, സ്വർഗ്ഗം, ധനം എന്നിവ പ്രാപിക്കും.

Verse 18

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः । माहात्म्यं नर्मदायास्तु श्रुत्वा पापबहिष्कृताः

ബ്രഹ്മഹന്താവ്, സുരാപാനി, കള്ളൻ, ഗുരുതൽപഗൻ—നർമദാമാഹാത്മ്യം ശ്രവിച്ചാൽ അവരുടെ പാപങ്ങൾ നീങ്ങി പുറത്താക്കപ്പെടും.

Verse 19

पापभेदी कृतघ्नश्च स्वामिविश्वासघातकः । गोघ्नश्च गरदश्चैव कन्याविक्रयकारकः

ധർമ്മഭേദി, കൃതഘ്നൻ, സ്വാമിയുടെ വിശ്വാസഘാതകൻ, ഗോഹന്താവ്, വിഷം കൊടുക്കുന്നവൻ, കന്യാവിക്രയം ചെയ്യുന്നവനും.

Verse 20

एते श्रुत्वैव पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः । ये पुनर्भावितात्मानः शृण्वन्ति सततं नृप

ഇവർ ശ്രവണമാത്രത്താൽ തന്നെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഹേ നൃപ, ശുദ്ധചിത്തർ നിരന്തരം ശ്രവിക്കുന്നു.

Verse 21

पूजयन्त इदं देवाः पूजिता गुरवश्च तैः । नर्मदा पूजिता तेन भगवांश्च महेश्वरः

ഈ ശാസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കുന്നവരാൽ ദേവന്മാർ പൂജിതരാകുന്നു; ഗുരുക്കന്മാരും പൂജിതരാകുന്നു. അതിനാൽ നർമദാദേവിയും പൂജിതയാകുന്നു; ഭഗവാൻ മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ)യും പൂജിതനാകുന്നു.

Verse 22

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धपुष्पविभूषणैः । पूजितं परया भक्त्या शास्त्रमेतत्फलप्रदम्

അതുകൊണ്ട് സകലപ്രയത്നത്തോടെയും—സുഗന്ധം, പുഷ്പം, അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയോടെ—പരമഭക്തിയോടെ ഈ ശാസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം; കാരണം ഇത് ഫലപ്രദമായ ശാസ്ത്രമാണ്.

Verse 23

लेखापयित्वा सकलं नर्मदाचरितं शुभम् । उत्तमं सर्वशास्त्रेभ्यो यो ददाति द्विजन्मने

ആർ സമ്പൂർണ്ണമായ ശുഭ നർമദാ-ചരിതം എഴുതിപ്പിച്ച്, അതിനെ—സകല ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഉത്തമം—ദ്വിജന് (ബ്രാഹ്മണന്) ദാനം ചെയ്യുന്നു…

Verse 24

नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नाने दाने च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः

നർമദയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനവും ദാനവും കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതോ, അതേ ഫലം ആ മനുഷ്യൻ പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 25

एतत्पुराणं रुद्रोक्तं महापुण्यफलप्रदम् । स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्तिवर्धनम्

ഈ പുരാണം രുദ്രൻ ഉച്ചരിച്ചതാണ്; ഇത് മഹാപുണ്യഫലപ്രദം—സ്വർഗ്ഗദായകം, പുത്രദായകം, മംഗളപ്രദം, യശസ്സുനൽകുന്നതും കീർത്തിവർധകവും ആകുന്നു.

Verse 26

सर्वपापहरं पार्थ दुःखदुःस्वप्ननाशनम् । पठतां शृण्वतां राजन् सर्वकामार्थसिद्धिदम्

ഹേ പാർഥാ, ഇത് സർവ്വപാപഹരവും ദുഃഖവും ദുഷ്സ്വപ്നവും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാകുന്നു. ഹേ രാജൻ, ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്കും ശ്രവിക്കുന്നവർക്കും സർവ്വ അഭീഷ്ടകാമാർത്ഥസിദ്ധി നൽകുന്നു.

Verse 27

शान्तिरस्तु शिवं चास्तु लोकाः सन्तु निरामयाः । गोब्राह्मणेभ्यः स्वस्त्यस्तु धर्मं धर्मात्मजाश्रयः

ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ, ശിവമയമായ മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ. ലോകങ്ങൾ നിരാമയങ്ങളായിരിക്കട്ടെ. ഗോകൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും സ്വസ്തി ഉണ്ടാകട്ടെ. ധർമ്മാത്മാക്കളുടെ ആശ്രയമായ ധർമ്മം നിലനിൽക്കട്ടെ.

Verse 28

नरकान्तकरी रेवा सतीर्था विश्वपावनी । नर्मदा धर्मदा चास्तु शर्मदा पार्थ ते सदा

നരകാന്തകരി, തീർത്ഥസമ്പന്ന, വിശ്വപാവനി റേവാ—നർമദാരൂപിണിയായി—ഹേ പാർഥാ, നിനക്കു സദാ ധർമ്മദായിനിയും ശാന്തി-സുഖദായിനിയും ആയിരിക്കട്ടെ.