Adhyaya 214

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । चतुर्थं सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദേവന്റെ നാലാമത്തെ മഹത്തായ പുണ്യചരിതം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് കേൾക്കുന്നതുമാത്രംകൊണ്ടുതന്നെ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 2

कपाली कान्थिको भूत्वा यथा स व्यचरन्महीम् । पिशाचैर्राक्षसैर्भूतैर्डाकिनीयोगिनीवृतः

അവൻ കപാലിയും കാന്തികനും ആയി ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ സഞ്ചരിച്ചു—പിശാചുകൾ, രാക്ഷസർ, ഭൂതങ്ങൾ എന്നിവാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും ഡാകിനികളും യോഗിനികളും അനുഗമിച്ചും।

Verse 3

भैरवं रूपमास्थाय प्रेतासनपरिग्रहः । त्रैलोक्यस्याभयं दत्त्वा चचार विपुलं तपः

ഭൈരവരൂപം ധരിച്ചു, പ്രേതാസനം സ്വീകരിച്ച്, ത്രിലോകത്തിന്നു അഭയദാനം നൽകി, തുടർന്ന് മഹത്തായ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 4

आषाढी तु कृता तत्र ह्याषाढीनाम विश्रुतम् । कन्था मुक्ता ततोऽन्यत्र देवेन परमेष्ठिना

അവിടെ ‘ആഷാഢീ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ആഷാഢീ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; തുടർന്ന് പരമേഷ്ഠി ദേവൻ മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് തന്റെ കന്താ (ജീർണ്ണവസ്ത്രം) ഉപേക്ഷിച്ചു।

Verse 5

तदाप्रभृति राजेन्द्र स कन्थेश्वर उच्यते । तस्य दर्शनमात्रेण ह्यश्वमेधफलं लभेत्

അന്നുമുതൽ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അദ്ദേഹം ‘കന്തേശ്വരൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അദ്ദേഹത്തെ ദർശിക്കുന്നതുമാത്രംകൊണ്ട് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 6

देवो मार्गे पुनस्तत्र भ्रमते च यदृच्छया । विक्रीणाति बलाकारो दृष्ट्वा चोक्तो हरेण तु

വീണ്ടും അവിടെ ദേവൻ വഴിയിൽ യദൃച്ഛയായി സഞ്ചരിച്ചു. കാളസദൃശരൂപമുള്ള ഒരു വ്യാപാരി എന്തോ വിൽക്കുകയായിരുന്നു; അവനെ കണ്ട ഹരൻ (ശിവൻ) അവനോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 7

यदि भद्र न चेत्कोपं करोषि मयि साम्प्रतम् । बलाभिर्भर मे लिङ्गं ददामि बहु ते धनम्

ഹേ ഭദ്രനേ, ഇപ്പോൾ എന്നോടു കോപിക്കാതിരുന്നാൽ, നിന്റെ ബലത്തോടെ എന്റെ ലിംഗം ചുമന്നു കൊണ്ടുപോ; ഞാൻ നിനക്ക് ധാരാളം ധനം തരാം.

Verse 8

एवमुक्तोऽथ देवेन स वणिग्लोभमोहितः । योजयामास बलका लिङ्गे चोत्तममध्यमान्

ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലാഭലോഭത്തിൽ മോഹിതനായ ആ വ്യാപാരി ലിംഗത്തിന്മേൽ ബലാകാ പക്ഷികളെ വെക്കാൻ തുടങ്ങി; അവയെ ഉത്തമവും മധ്യവുമായ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ക്രമപ്പെടുത്തി.

Verse 9

तावद्यावत्क्षयं सर्वे गताः काले सुसंचिताः । स्थितं समुन्नतं लिङ्गं दृष्ट्वा शोकमुपागमत्

കാലക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച് ശേഖരിച്ചതെല്ലാം ക്ഷയിച്ചു പോയി; ലിംഗം ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന് അചലമായി നിലകൊള്ളുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്നു.

Verse 10

कृत्वा तु खण्डखण्डानि स देवः परमेश्वरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं तं दृष्ट्वा गतसाध्वसम्

അപ്പോൾ പരമേശ്വരനായ ദേവൻ അതിനെ ഖണ്ഡഖണ്ഡങ്ങളാക്കി; അവൻ ഇനി ഭയമില്ലാതെ നിൽക്കുന്നതു കണ്ടു പുഞ്ചിരിയോടെ വചനം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 11

न च मे पूरितं लिङ्गं यास्यामि यदि मन्यसे । ददामि तत्र वित्तं ते यदि लिङ्गं प्रपूरितम्

എന്റെ ലിംഗം പൂർണ്ണമായി പൂരിതമാകാതെ ഞാൻ പോകില്ലെന്ന് നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ലിംഗം സമ്പൂർണ്ണമായി പൂരിതമായാൽ അവിടെ തന്നേ ഞാൻ നിനക്ക് ധനം നൽകും।

Verse 12

वणिगुवाच । अधन्यः कृतपुण्योऽहं निग्राह्यः परमेश्वर । तव प्रियमकुर्वाणः शोचिष्ये शाश्वतीः समाः

വണികൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പരമേശ്വരാ! പുണ്യം ചെയ്തിട്ടും ഞാൻ ദുർഭാഗ്യവാനും ശിക്ഷാർഹനും ആകുന്നു. നിനക്കു പ്രിയമായത് ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ ഞാൻ അനന്ത വർഷങ്ങൾ ദുഃഖിക്കും।

Verse 13

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वणिक्पुत्रस्य भारत । असंक्षयं धनं दत्त्वा स्थितस्तत्र महेश्वरः

ഹേ ഭാരതാ! വണികപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹേശ്വരൻ അക്ഷയധനം നൽകി അവിടെ തന്നേ നിലകൊണ്ടു।

Verse 14

तदा प्रभृति राजेन्द्र बलाकैरिव भूषितम् । प्रत्ययार्थं स्थितं लिङ्गं लोकानुग्रहकाम्यया

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! അന്നുമുതൽ ലോകാനുഗ്രഹം ആഗ്രഹിച്ച് സാക്ഷ്യാർത്ഥമായി നിലകൊണ്ട ആ ലിംഗം ബലാകാ പക്ഷികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ശോഭിച്ചു।

Verse 15

देवेन रचितं पार्थ क्रीडया सुप्रतिष्ठितम् । देवमार्गमिति ख्यातं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । पश्यन् प्रपूजयन् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

ഹേ പാർഥാ! ദേവൻ നിർമ്മിച്ച് ലീലാരൂപത്തിൽ സുസ്ഥാപിതമായ അത് ‘ദേവമാർഗം’ എന്ന പേരിൽ ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായി. അതിനെ ദർശിക്കുന്നവനും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവനും സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും।

Verse 16

देवमार्गे तु यो गत्वा पूजयेद्बलाकेश्वरम् । पञ्चायतनमासाद्य रुद्रलोकं स गच्छति

ദേവമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ചെന്നു ബലാകേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നവൻ, പുണ്യമായ പഞ്ചായതനം പ്രാപിച്ച് രുദ്രലോകം കൈവരിക്കുന്നു.

Verse 17

देवमार्गे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । न भवेत्पुनरावृत्ती रुद्रलोकात्कदाचन

ദേവമാർഗ്ഗത്തിൽ മരിക്കുന്ന ഭാവിതാത്മാക്കളായ മനുഷ്യർക്കു രുദ്രലോകത്തിൽ നിന്നു ഒരിക്കലും പുനരാവർത്തി (പുനർജന്മം) ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 18

देवमार्गस्य माहात्म्यं भक्त्या श्रुत्वा नरोत्तम । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ഹേ നരോത്തമാ! ഭക്തിയോടെ ദേവമാർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയചിന്ത വേണ്ട.