Adhyaya 200

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं पार्थ सावित्रीतीर्थमुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा सावित्री वेदमातृका

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— അതിന്റെ ഉടനെ, ഹേ പാർഥ, അത്യുത്തമമായ സാവിത്രീ തീർത്ഥം വരുന്നു; അവിടെ വേദമാതാവായ മഹാഭാഗ്യവതി സാവിത്രീ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । सावित्री का द्विजश्रेष्ठ कथं वाराध्यते बुधैः । प्रसन्ना वा वरं कं च ददाति कथयस्व मे

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! സാവിത്രി ആരാണ്? ജ്ഞാനികൾ അവളെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കുന്നു? പ്രസന്നയായാൽ അവൾ ഏതു വരം നൽകുന്നു? എനിക്ക് പറയുക।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पद्मा पद्मासनस्थेनाधिष्ठिता पद्मयोगिनी । सावित्रतेजःसदृशी सावित्री तेन चोच्यते

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അവൾ പദ്മാ; പദ്മാസനസ്ഥനായ പരമേശ്വരൻ അധിഷ്ഠിതയാക്കിയ പദ്മയോഗിനീ-ശക്തിസ്വരൂപിണി. സവിതൃന്റെ തേജസ്സിനോട് സദൃശമായതിനാൽ അവൾ ‘സാവിത്രി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 4

पद्मानना पद्मवर्णा पद्मपत्रनिभेक्षणा । ध्यातव्या ब्राह्मणैर्नित्यं क्षत्रवैश्यैर्यथाविधि

പദ്മമുഖി, പദ്മവർണിണി, പദ്മപത്രസദൃശനേത്രയുള്ളവൾ—ബ്രാഹ്മണർ നിത്യം ധ്യാനിക്കേണ്ടവൾ; ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും വിധിപ്രകാരം ധ്യാനിക്കണം।

Verse 5

ब्रह्महत्याभयात्सा हि न तु शूद्रैः कदाचन । उच्चारणाद्धारणाद्वा नरके पतति ध्रुवम्

ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ ഭയത്താൽ അത് (ഈ മന്ത്രം/വിധി) ശൂദ്രർ ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കരുത്; ഉച്ചരിച്ചാലോ ധരിച്ചാലോ മനുഷ്യൻ നിശ്ചയമായി നരകത്തിൽ പതിക്കും।

Verse 6

वेदोच्चारणमात्रेण क्षत्रियैर्धर्मपालकैः । जिह्वाछेदोऽस्य कर्तव्यः शूद्रस्येति विनिश्चयः

ശൂദ്രൻ വെറും വേദോച്ചാരണം ചെയ്താൽ പോലും, ധർമ്മപാലകരായ ക്ഷത്രിയർ അവന്റെ നാവ് ഛേദിക്കണം—ഇതാണ് നിശ്ചിത വിധിയെന്ന് ഇവിടെ പറയുന്നു।

Verse 7

बाला बालेन्दुसदृशी रक्तवस्त्रानुलेपना । उषःकाले तु ध्यातव्या सन्ध्या सन्धान उत्तमे

ഉഷഃകാലത്ത് സന്ധ്യയെ ബാലികാരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം—കോമളചന്ദ്രനെപ്പോലെ, രക്തവസ്ത്രവും അനുലേപനവും ധരിച്ച് ശോഭിക്കുന്നവളായി; ഇതാണ് സന്ധ്യാനുഷ്ഠാനത്തിന്റെ ഉത്തമവിധി।

Verse 8

उत्तुङ्गपीवरकुचा सुमुखी शुभदर्शना । सर्वाभरणसम्पन्ना श्वेतमाल्यानुलेपना

അവൾക്ക് ഉയർന്നും പുഷ്ടവുമായ സ്തനങ്ങൾ; സുന്ദരമുഖവും മംഗളദർശനവും. സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയായി, ശ്വേതമാലയും അനുലേപനവും ധരിച്ചു ശോഭിക്കുന്നു।

Verse 9

श्वेतवस्त्रपरिच्छन्ना श्वेतयज्ञोपवीतिनी । मध्याह्नसन्ध्या ध्यातव्या तरुणा भुक्तिमुक्तिदा

ശ്വേതവസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശ്വേത യജ്ഞോപവീതം അണിഞ്ഞവൾ—മധ്യാഹ്നസന്ധ്യയെ യൗവനരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം; അവൾ ഭുക്തിയും മുക്തിയും ഇരണ്ടും നൽകുന്നു।

Verse 10

प्रदोषे तु पुनः पार्थ श्वेता पाण्डुरमूर्धजा । सुमृता तु दुर्गकान्तारे मातृवत्परिरक्षति

ഹേ പാർഥാ! പ്രദോഷകാലത്ത് അവൾ വീണ്ടും ശ്വേതവർണ്ണയായി, പാണ്ഡുരകേശിനിയായി ഇരിക്കുന്നു. അവളെ നന്നായി സ്മരിച്ചാൽ ദുർഗ്ഗമായ കാന്താരങ്ങളിലും അമ്മപോലെ പരിരക്ഷിക്കുന്നു।

Verse 11

विशेषेण तु राजेन्द्र सावित्रीतीर्थमुत्तमम् । स्नात्वाचम्य विधानेन मनोवाक्कायकर्मभिः

വിശേഷമായി, ഹേ രാജേന്ദ്രാ! പരമോത്തമമായ സാവിത്രീ തീർത്ഥത്തിൽ—അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിധിപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, മനസ്-വാക്ക്-കായ കർമങ്ങളാൽ (സ്വയം) ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 12

प्राणायामैर्दहेद्दोषान् सप्तजन्मार्जितान्बहून् । आपोहिष्ठेति मन्त्रेण प्रोक्षयेदात्मनस्तनुम्

പ്രാണായാമങ്ങളാൽ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച അനേകം ദോഷങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കണം. ‘ആപോ ഹി ഷ്ഠാ…’ മന്ത്രം ചൊല്ലി സ്വന്തം ദേഹത്തിൽ ജലം പ്രോക്ഷിച്ച് ശുദ്ധി വരുത്തണം.

Verse 13

नवषट्च तथा तिस्रस्तत्र तीर्थे नृपोत्तम । आपोहिष्ठेति त्रिरावृत्य प्रतिग्राहैर्न लिप्यते

ഹേ നൃപോത്തമാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഒൻപത്, ആറ്, മൂന്ന്—ഇങ്ങനെ എണ്ണപ്രകാരം ആചരിക്കണം. ‘ആപോ ഹി ഷ്ഠാ…’ മന്ത്രം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ പ്രതിഗ്രഹദോഷം ലിപ്തമാകില്ല.

Verse 14

अघमर्षणं त्र्यृचं तोयं यथावेदमथापि वा । उपपापैर्न लिप्येत पद्मपत्रमिवाम्भसा

വേദവിധിപ്രകാരം മൂന്നു ഋച്ചുകളാൽ അഘമർഷണം ചെയ്യുകയോ—അല്ലെങ്കിൽ ജലം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ—ഉപപാപങ്ങൾ ലിപ്തമാകില്ല; താമരയില വെള്ളത്തിൽ നനയാത്തതുപോലെ.

Verse 15

त्र्यापं हि कुरुते विप्र उल्लेखत्रयमाचरेत् । चतुर्थं कारयेद्यस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ബ്രാഹ്മണൻ ത്രിവിധ ജലകർമ്മം ചെയ്യുകയും ത്രിവിധ ‘ഉല്ലേഖ’ ആചരിക്കുകയും വേണം. ഇത് നാലാം പ്രാവശ്യം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപവും അകറ്റുന്നു.

Verse 16

द्रुपदाख्यश्च यो मन्त्रो वेदे वाजसनेयके । अन्तर्जले सकृज्जप्तः सर्वपापक्षयंकरः

വാജസനേയി വേദത്തിലെ ‘ദ്രുപദ’ എന്ന പ്രസിദ്ധ മന്ത്രം, ജലത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഒരിക്കൽ ജപിച്ചാലും സർവ്വപാപക്ഷയം വരുത്തുന്നു.

Verse 17

उदुत्यमिति मन्त्रेण पूजयित्वा दिवाकरम् । गायत्रीं च जपेद्देवीं पवित्रां वेदमातरम्

‘ഉദു ത്യം…’ മന്ത്രം ചൊല്ലി സൂര്യദേവനെ പൂജിച്ച ശേഷം, പവിത്രയായ വേദമാതാവായ ദേവി ഗായത്രിയെ ജപിക്കണം।

Verse 18

गायत्रीं तु जपेद्देवीं यः सन्ध्यानन्तरं द्विजः । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

സന്ധ്യാവിധിക്ക് ശേഷം ദേവി ഗായത്രിയെ ജപിക്കുന്ന ദ്വിജൻ സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

दशभिर्जन्मभिर्लब्धं शतेन तु पुराकृतम् । त्रियुगं तु सहस्रेण गायत्री हन्ति किल्बिषम्

പത്ത് ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങളും, നൂറുകാലമാപം മുമ്പ് ചെയ്ത പാപങ്ങളും, മൂന്ന് യുഗം വ്യാപിച്ച പാപങ്ങളും—ഗായത്രി സഹസ്രജപത്തോടെ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 20

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी

ഗായത്രിയുടെ സാരമാത്രം അറിഞ്ഞാലും നിയന്ത്രിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; എന്നാൽ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ചതുര്‍വേദി—എന്തും തിന്നും, എന്തും വിൽക്കും—ശ്രേഷ്ഠനല്ല।

Verse 21

सन्ध्याहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु । यदन्यत्कुरुते किंचिन्न तस्य फलभाग्भवेत्

സന്ധ്യാവിധി ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ നിത്യവും അശുചി, എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും അനർഹൻ; അവൻ മറ്റെന്തു ചെയ്താലും അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുകയില്ല।

Verse 22

सन्ध्यां नोपासते यस्तु ब्राह्मणो मन्दबुद्धिमान् । स जीवन्नेव शूद्रः स्यान्मृतः श्वा सम्प्रजायते

സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യാത്ത മന്ദബുദ്ധിയായ ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ ശൂദ്രസ്ഥിതിയിലേക്കു പതിക്കുന്നു; മരണാനന്തരം നായയോനിയിൽ ജന്മിക്കുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 23

सावित्रीतीर्थमासाद्य सावित्रीं यो जपेद्द्विजः । त्रैविद्यं तु फलं तस्य जायते नात्र संशयः

സാവിത്രീ തീർത്ഥത്തിലെത്തി ദ്വിജൻ സാവിത്രീ (ഗായത്രി) ജപിച്ചാൽ, അവന് ത്രൈവಿದ್ಯഫലം നിർഭാഗ്യമായി ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 24

पित्ःनुद्दिश्य यः स्नात्वा पिण्डनिर्वपणं नृप । कुरुते द्वादशाब्दानि तृप्यन्ति तत्पितामहाः

ഹേ രാജാവേ, ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃങ്ങളെ ഉദ്ദേശിച്ച് പിണ്ഡനിർവപണം ചെയ്യുന്നവൻ, പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവന്റെ പിതാമഹാദി പിതൃഗണം പൂർണ്ണമായി തൃപ്തരാകും।

Verse 25

सावित्रीतीर्थमासाद्य यः कुर्यात्प्राणसंक्षयम् । ब्रह्मलोकं वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

സാവിത്രീ തീർത്ഥത്തിലെത്തി അവിടെ തന്നെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ, ആഭൂതസമ്പ്ലവ പ്രളയം വരെയും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 26

पूर्णे चैव ततः काल इह मानुष्यतां गतः । चतुर्वेदो द्विजो राजञ्जायते विमले कुले

ആ (ദിവ്യ) കാലാവധി പൂർത്തിയായാൽ, അവൻ ഇവിടെ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, നിർമലമായ കുലത്തിൽ ചതുര്‍വേദജ്ഞനായ ദ്വിജനായി ജന്മിക്കുന്നു।

Verse 27

धनधान्यचयोपेतः पुत्रपौत्रसमन्वितः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

ധനധാന്യസമൃദ്ധനായി, പുത്രപൗത്രസഹിതനായി, വ്യാധിയും ശോകവും വിട്ടുമാറി, അവൻ നൂറു ശരദൃതുക്കൾ വരെ (ദീർഘായുസ്സോടെ) ജീവിക്കുന്നു।

Verse 200

अध्याय

അധ്യായം (അധ്യായാന്ത സൂചകം)।