Adhyaya 175

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । उत्तरे नर्मदाकूले भृगुक्षेत्रस्य मध्यतः । कपिलेश्वरं तु विख्यातं विशेषात्पापनाशनम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—നർമദയുടെ ഉത്തര തീരത്ത്, ഭൃഗുക്ഷേത്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത്, കപിലേശ്വരൻ പ്രത്യേകമായി പാപനാശകനായി പ്രസിദ്ധനാണ്।

Verse 2

योऽसौ सनातनो देवः पुराणे परिपठ्यते । वासुदेवो जगन्नाथः कपिलत्वमुपागतः

പുരാണങ്ങളിൽ പരിപഠിക്കപ്പെടുന്ന ആ സനാതന ദേവൻ—വാസുദേവൻ, ജഗന്നാഥൻ—കപിലത്വം പ്രാപിച്ചു।

Verse 3

पातालं सुतलं नाम तस्यैव नितलं ह्यधः । गभस्तिगं च तस्याधो ह्यन्धतामिस्रमेव च

പാതാളലോകം ‘സുതലം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; അതിന്റെ താഴെ നിതലം. അതിനും താഴെ ഗഭസ്തിഗം, പിന്നെയും താഴെ അന്ധതാമിസ്രലോകം.

Verse 4

पातालं सप्तमं यच्च ह्यधस्तात्संस्थितं महत् । वसते तत्र वै देवः पुराणः परमेश्वरः

അത്യന്തം താഴെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മഹത്തായ ഏഴാം പാതാളത്തിൽ—അവിടെയേ പുരാതന ദേവൻ, പരമേശ്വരൻ വസിക്കുന്നു.

Verse 5

स ब्रह्मा स महादेवः स देवो गरुडध्वजः । पूज्यमानः सुरैः सिद्धैस्तिष्ठते ब्रह्मवादिभिः

അവൻ തന്നേ ബ്രഹ്മാ; അവൻ തന്നേ മഹാദേവൻ; അവൻ തന്നേ ഗരുഡധ്വജനായ ദേവൻ. ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും പൂജിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മവാദികളായ ജ്ഞാനികളുടെ ഇടയിൽ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 6

वसतस्तस्य राजेन्द्र कपिलस्य जगद्गुरोः । विनाशं चाग्रतः प्राप्ताः क्षणेन सगरात्मजाः

ഹേ രാജാധിരാജാ! ജഗദ്ഗുരുവായ കപിലൻ അവിടെ വസിക്കുമ്പോൾ, സഗരന്റെ പുത്രന്മാർ അവന്റെ സന്നിധിയിൽ തന്നേ ക്ഷണത്തിൽ നാശം പ്രാപിച്ചു.

Verse 7

भस्मीभूतांस्तु तान्दृष्ट्वा कपिलो मुनिसत्तमः । जगाम परमं शोकं चिन्त्यमानोऽथ किल्बिषम्

അവരെ ഭസ്മമായതായി കണ്ട മുനിശ്രേഷ്ഠനായ കപിലൻ അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്നു; തുടർന്ന് സംഭവിച്ച ദോഷത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.

Verse 8

सर्वसङ्गपरित्यागे चित्ते निर्विषयीकृते । अयुक्तं षष्टिसहस्राणां कर्तं मम विनाशनम्

എന്റെ ചിത്തം സർവ്വസംഗപരിത്യാഗം ചെയ്ത് വിഷയരഹിതമായിരിക്കുമ്പോൾ, അറുപതിനായിരത്തിന്റെ നാശത്തിന് കാരകനാകുന്നത് എനിക്കു യുക്തമല്ല।

Verse 9

कृतस्य करणं नास्ति तस्मात्पापविनाशनम् । गत्वा तु कापिलं तीर्थं मोचयाम्यघमात्मनः

ചെയ്തത് തിരികെ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ പാപനാശത്തിനായി ഞാൻ കാപില തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്നു അന്തർകല്മഷത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 10

पातालं तु ततो मुक्त्वा कपिलो मुनिसत्तमः । तपश्चचार सुमहन्नर्मदातटमास्थितः

അതിനുശേഷം മുനിശ്രേഷ്ഠനായ കപിലൻ പാതാളം വിട്ട് നർമദാതീരത്ത് വസിച്ച് മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 11

व्रतोपवासैर्विविधैः स्नानदानजपादिकैः । परं निर्वाणमापन्नः पूजयन्रुद्रमव्ययम्

വിവിധ വ്രത-ഉപവാസങ്ങൾ, സ്നാനം, ദാനം, ജപം മുതലായവകൊണ്ട് അവ്യയനായ രുദ്രനെ പൂജിച്ച് അദ്ദേഹം പരമ നിർവാണം (മോക്ഷം) പ്രാപിച്ചു।

Verse 12

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । गोसहस्रफलं तस्य लभते नात्र संशयः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പരമേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നവന് ആയിരം ഗോദാനത്തിന്റെ തുല്യമായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 13

ज्येष्ठमासे तु सम्प्राप्ते शुक्लपक्षे चतुर्दशी । तत्र स्नात्वा विधानेन भक्त्या दानं प्रयच्छति

ജ്യേഷ്ഠമാസം വന്നാൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിദിനത്തിൽ അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് ഭക്തിയോടെ ദാനം അർപ്പിക്കണം।

Verse 14

पात्रभूताय विप्राय स्वल्पं वा यदि वा बहु । अक्षयं तत्फलं प्रोक्तं शिवेन परमेष्ठिना

പാത്രനായ ബ്രാഹ്മണന് നൽകുന്ന ദാനം ചെറുതായാലും വലുതായാലും അതിന്റെ ഫലം അക്ഷയമാണെന്ന് പരമേശ്വരനായ ശിവൻ പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 15

अङ्गारकदिने प्राप्ते चतुर्थ्यां नवमीषु च । स्नानं करोति पुरुषो भक्त्योपोष्य वराङ्गना

ഓ വരാംഗനേ! അങ്കാരക (ചൊവ്വ) ദിനത്തിലും, ചതുര്ഥി-നവമി തിഥികളിലും, ഭക്തിയോടെ ഉപവസിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ।

Verse 16

रूपमैश्वर्यमतुलं सौभाग्यं संततिं पराम् । लभते सप्तजन्मानि नित्यं नित्यं पुनः पुनः

അവൻ അതുല്യമായ രൂപവും ഐശ്വര്യവും, സൗഭാഗ്യവും ഉത്തമ സന്തതിയും നേടുന്നു—ഏഴ് ജന്മങ്ങളോളം, നിത്യം നിത്യം, വീണ്ടും വീണ്ടും।

Verse 17

पौर्णमास्याममावास्यां स्नात्वा पिण्डं प्रयच्छति । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्ता यान्ति सुरालयम्

പൗർണ്ണമിയിലും അമാവാസിയിലും സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം തൃപ്തരായി ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 18

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या दद्याद्दीपं सुशोभनम् । जायते तस्य राजेन्द्र महादीप्तिः शारीरजा

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ മനോഹരമായ ദീപം അർപ്പിക്കുന്നവനിൽ ദേഹജന്യമായ മഹാതേജസ്—അന്തര്പ്രകാശം—പ്രകടമാകുന്നു.

Verse 19

तत्र तीर्थे मृतानां तु जन्तूनां सर्वदा किल । अनिवर्तिका भवेत्तेषां गतिस्तु शिवमन्दिरात्

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്ന ജീവികളുടെ ഗതി നിശ്ചയമായും അനിവർത്തനീയമെന്നു പറയുന്നു; ശിവധാമത്തിൽ നിന്നു അവർക്ക് വീണ്ടും അധോഗതിയിലേക്കു മടങ്ങൽ ഇല്ല.

Verse 175

अध्याय

അധ്യായം. (അധ്യായ-ചിഹ്നം)