Adhyaya 108

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल रोहिणीतीर्थमुत्तमम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपापहरं परम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹീപാലാ! ഉത്തമമായ രോഹിണീ-തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധവും സർവ്വപാപഹരമായ പരമവുമാണ്.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । रोहिणीतीर्थमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम् । श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—സർവ്വപാപപ്രണാശകമായ രോഹിണീ-തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ തത്ത്വത്തോടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനാൽ ദയവായി അത് എനിക്ക് പറയുക.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । उदधौ च शयानस्य देवदेवस्य चक्रिणः

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ആ ഭയങ്കരമായ ഏകാർണവത്തിൽ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളൊക്കെയും നശിച്ചപ്പോൾ, ദേവദേവനായ ചക്രധാരി ഭഗവാൻ ജലത്തിൽ ശയനിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 4

नाभौ समुत्थितं पद्मं रविमण्डलसन्निभम् । कर्णिकाकेसरोपेतं पत्रैश्च समलंकृतम्

അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് സൂര്യമണ്ഡലസദൃശമായ ഒരു പദ്മം ഉദിച്ചു; അത് കർണികയും കേസരങ്ങളും ഉള്ളതും, ദളങ്ങളാൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിതവുമായിരുന്നു।

Verse 5

तत्र ब्रह्मा समुत्पन्नश्चतुर्वदनपङ्कजः । किं करोमीति देवेश आज्ञा मे दीयतां प्रभो

അവിടെ പദ്മമുഖനും ചതുര്മുഖനും ആയ ബ്രഹ്മാവ് ഉദിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവേശാ! ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം? പ്രഭോ, എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ നൽകണമേ।”

Verse 6

एवमुक्तस्तु देवेशः शङ्खचक्रगदाधरः । उवाच मधुरां वाणीं तदा देवं पितामहम्

ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ ശംഖചക്രഗദാധാരിയായ ദേവേശൻ, അപ്പോൾ ദേവപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് മധുരവാണി പറഞ്ഞു।

Verse 7

सरस्वत्यां महाबाहो लोकं कुरु ममाज्ञया । भूतग्राममशेषस्य उत्पादनविधिक्षयम्

“ഹേ മഹാബാഹോ! എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സരസ്വതിയിൽ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്ക; അശേഷമായ ഭൂതസമൂഹത്തിന്റെ ഉത്പാദനവിധിയെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്ക।”

Verse 8

एतच्छ्रुतं तु वचनं पद्मनाभस्य भारत । चिन्तयामास भगवान्सप्तर्षीन्हितकाम्यया

ഹേ ഭാരതാ! പദ്മനാഭന്റെ ഈ വചനങ്ങൾ ശ്രവിച്ച ഭഗവാൻ സപ്തർഷികളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു।

Verse 9

क्रमात्ते चिन्तिताः प्राज्ञाः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । प्राचेतसो वसिष्ठश्च भृगुर्नारद एव च

അനന്തരം അദ്ദേഹം ക്രമമായി ആ പ്രാജ്ഞന്മാരെ സ്മരിച്ചു—പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, പ്രാചേതസൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഭൃഗു, നാരദൻ।

Verse 10

यज्ञे प्राचेतसो दक्षो महातेजाः प्रजापतिः । दक्षस्यापि तथा जाताः पञ्चाशद्दुहितरोऽनघ

യജ്ഞത്തിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രജാപതി പ്രാചേതസ ദക്ഷൻ ഉദ്ഭവിച്ചു; ഹേ അനഘാ! ദക്ഷനുമെല്ലാം അമ്പത് പുത്രിമാർ ജനിച്ചു।

Verse 11

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । तथैव स महाभागः सप्तविंशतिमिन्दवे

അവൻ പത്ത് (പുത്രിമാരെ) ധർമ്മനു നൽകി, പതിമൂന്നെ കശ്യപനു നൽകി; അതുപോലെ ആ മഹാഭാഗൻ ഇരുപത്തേഴിനെ ഇന്ദുവായ ചന്ദ്രനു അർപ്പിച്ചു।

Verse 12

रोहिणीनाम या तासां मध्ये तस्य नराधिप । अनिष्टा सर्वनारीणां भर्तुश्चैव विशेषतः

ഹേ നരാധിപാ! അവരിൽ ‘രോഹിണി’ എന്ന നാമധേയയുള്ളവൾ എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും അനിഷ്ടയായി; പ്രത്യേകിച്ച് തന്റെ ഭർത്താവിനോട് കൂടുതൽ അനിഷ്ടയായി।

Verse 13

ततः सा परमं कृत्वा वैराग्यं नृपसत्तम । आगत्य नर्मदातीरे चचार विपुलं तपः

അപ്പോൾ അവൾ പരമവൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ച്, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, നർമദാതീരത്ത് എത്തി മഹത്തായ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 14

एकरात्रैस्त्रिरात्रैश्च षड्द्वादशभिरेव च । पक्षमासोपवासैश्च कर्शयन्ति कलेवरम्

ഒരു രാത്രി, മൂന്ന് രാത്രികൾ, ആറുയും പന്ത്രണ്ടും രാത്രികളായ ഉപവാസങ്ങളാലും, പക്ഷവും മാസവും നീളുന്ന ഉപവാസങ്ങളാലും അവർ ശരീരത്തെ ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 15

आराधयन्ती सततं महिषासुरनाशिनीं । देवीं भगवतीं तात सर्वार्तिविनिवारणीम्

ഹേ താത, അവൾ സദാ മഹിഷാസുരനാശിനിയായ, എല്ലാ ആർ‍ത്തിയും ദുഃഖവും നീക്കുന്ന ഭഗവതി ദേവിയെ നിരന്തരം ആരാധിച്ചു।

Verse 16

स्नात्वा स्नात्वा जले नित्यं नर्मदायाः शुचिस्मिता । ततस्तुष्टा महाभागा देवी नारायणी नृप

നർമദയുടെ ജലത്തിൽ നിത്യം വീണ്ടും വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്ത്—ശുചിസ്മിതയായ അവൾ—അതിനുശേഷം, ഹേ രാജാവേ, മഹാഭാഗ്യവതി ദേവി നാരായണി പ്രസന്നയായി।

Verse 17

प्रसन्ना ते महाभागे व्रतेन नियमेन च । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं रोहिणी शशिनः प्रिया

‘ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, നിന്റെ വ്രതവും നിയമവും കൊണ്ടു ഞാൻ പ്രസന്നയായി.’ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചന്ദ്രന്റെ പ്രിയയായ രോഹിണി…

Verse 18

यथा भवामि न चिरात्तथा भवतु मानदे । एवमस्त्विति सा चोक्त्वा भवानी भक्तवत्सला

“ഞാൻ വേഗത്തിൽ എങ്ങനെയാകണമോ അങ്ങനെയാകട്ടെ, ഹേ മാനദ!” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭക്തവത്സലാ ഭവാനി “ഏവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു വരം നൽകി।

Verse 19

स्तूयमाना मुनिगणैस्तत्रैवान्तरधीयत । तदाप्रभृति तत्तीर्थं रोहिणी शशिनः प्रिया

മുനിഗണങ്ങൾ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവൾ അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു. അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ചന്ദ്രനു പ്രിയയായ ‘രോഹിണി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 20

संजाता सर्वकालं तु वल्लभा नृपसत्तम । तत्र तीर्थे तु या नारी नरो वा स्नानि भक्तितः

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! അവൾ സകലകാലവും വല്ലഭയായി. ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഏതു സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ…

Verse 21

वल्लभा जायते सा तु भर्तुर्वै रोहिणी यथा । तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करोति वै

അവൾ രോഹിണിയെപ്പോലെ ഭർത്താവിന് പ്രിയയായി മാറും. കൂടാതെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ…

Verse 22

सप्तजन्मानि दाम्पत्यवियोगो न भवेत्क्वचित्

ഏഴ് ജന്മങ്ങൾ വരെ ദാമ്പത്യവിയോഗം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 108

। अध्याय

ഇതി അധ്യായ സമാപ്തി.