षडध्व-शुद्धिः (Purification of the Six Adhvans / Sixfold Cosmic Path)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अतः परं समावेक्ष्य गुरुः शिष्यस्य योग्यताम् । षडध्वशुद्धिं कुर्वीत सर्वबंधविमुक्तये

ഉപമന്യു പറഞ്ഞു—ഇതിനുശേഷം ഗുരു ശിഷ്യന്റെ യോഗ്യത സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ച്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിമുക്തിക്കായി ഷഡധ്വ-ശുദ്ധി നടത്തണം।

Verse 2

कलां तत्त्वं च भुवनं वर्णं पदमतः परम् । मंत्रश्चेति समासेन षडध्वा परिपठ्यते

സംക്ഷേപമായി ഷഡധ്വങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു—കലാ, തത്ത്വം, ഭുവനങ്ങൾ, വർണം, പദം; ഇവയ്ക്കപ്പുറം മന്ത്രം.

Verse 3

निवृत्त्याद्याः कलाः पञ्च कलाध्वा कथ्यते बुधैः । व्याप्ताः कलाभिरितरे त्वध्वानः पञ्च पञ्चभिः

നിവൃത്തി മുതലായ അഞ്ചു കലകളാൽ രൂപപ്പെട്ടതിനെ ‘കലാധ്വ’ എന്നു പണ്ഡിതർ പറയുന്നു. മറ്റു അഞ്ചു അധ്വാനങ്ങളും ഈ കലകളാൽ അഞ്ചഞ്ചു രീതിയിൽ സർവ്വത്ര വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 4

शिवतत्त्वादिभूम्यंतं तत्त्वाध्वा समुदाहृतः । षड्विंशत्संख्ययोपेतः शुद्धाशुद्धोभयात्मकः

ശിവതത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിതത്ത്വം വരെ വ്യാപിക്കുന്ന പഥം ‘തത്ത്വാധ്വ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഇരുപത്താറു തത്ത്വങ്ങൾ ഉണ്ട്; ശുദ്ധം, അശുദ്ധം, ഉഭയാത്മകം എന്ന സ്വഭാവം ഇതിന് ഉണ്ട്.

Verse 5

आधाराद्युन्मनांतश्च भुवनाध्वा प्रकीर्तितः । विना भेदोपभेदाभ्यां षष्टिसंख्यासमन्वितः

ആധാരത്തിൽ നിന്ന് ഉന്മന വരെ ‘ഭുവനാധ്വ’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. ഭേദ-ഉപഭേദങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി എണ്ണുമ്പോൾ ഇതിന്റെ സംഖ്യ അറുപത് എന്നു പറയുന്നു.

Verse 6

पञ्चाशद्रुद्ररूपास्तु वर्णा वर्णाध्वसंज्ञिताः । अनेकभेदसंपन्नः पदाध्वा समुदाहृतः

അമ്പത് അക്ഷരങ്ങൾ റുദ്രരൂപങ്ങളാണ്; അവ ‘വർണാധ്വ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ‘പദാധ്വ’ അനേകം ഭേദങ്ങളും വൈവിധ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞതെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 7

सर्वोपमंत्रैर्मंत्राध्वा व्याप्तः परमविद्यया । यथा शिवो न तत्त्वेषु गण्यते तत्त्वनायकः

സകല ഉപമന്ത്രങ്ങളോടുകൂടിയ മന്ത്രാധ്വം പരമവിദ്യയാൽ വ്യാപ്തമാണ്. തത്ത്വങ്ങളുടെ നായകനായിട്ടും ശിവൻ തത്ത്വങ്ങളിൽ എണ്ണപ്പെടുന്നില്ല.

Verse 8

मंत्राध्वनि न गण्येत तथासौ मंत्रनायकः । कलाध्वनो व्यापकत्वं व्याप्यत्वं चेतराध्वनाम्

മന്ത്രാധ്വം വേറൊരു വിഭാഗമായി എണ്ണരുത്; അതുപോലെ മന്ത്രനാഥനായ പ്രഭു (ശിവൻ) തത്ത്വങ്ങളിൽ എണ്ണപ്പെടുന്നില്ല. കലാധ്വം വ്യാപകം; മറ്റു അധ്വങ്ങൾ വ്യാപ്യം.

Verse 9

न वेत्ति तत्त्वतो यस्य नैवार्हत्यध्वशोधनम् । षड्विधस्याध्वनो रूपं न येन विदितं भवेत्

തത്ത്വതഃ യാഥാർത്ഥ്യം അറിയാത്തവൻ അധ്വശോധനത്തിന് അർഹനല്ല. ഷഡ്വിധ അധ്വത്തിന്റെ സ്വരൂപം അറിയാത്തവനും അയോഗ്യൻ തന്നേ.

Verse 10

व्याप्यव्यापकता तेन ज्ञातुमेव न शक्यते । तस्मादध्वस्वरूपं च व्याप्यव्यापकतां तथा

ആ (പരിമിത മാർഗ്ഗം) കൊണ്ട് വ്യാപ്യ-വ്യാപകബന്ധം യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ അധ്വത്തിന്റെ സ്വരൂപവും വ്യാപ്യ-വ്യാപകതയുടെ തത്ത്വവും രണ്ടും ഗ്രഹിക്കണം.

Verse 11

यथावदवगम्यैव कुर्यादध्वविशोधनम् । कुंडमंडलपर्यंतं तत्र कृत्वा यथा पुरा

വിധി യഥാവിധി മനസ്സിലാക്കി അധ്വ-വിശോധനം നടത്തണം. അവിടെ കുണ്ടവും മണ്ഡലവും വരെ പൂർവ്വപരമ്പര പ്രകാരം അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം।

Verse 12

द्विहस्तमानं कुर्वीत प्राच्यां कलशमंडलम् । ततः स्नातश्शिवाचार्यः सशिष्यः कृतनैत्यकः

കിഴക്കുദിക്കിൽ രണ്ട് കൈ അളവുള്ള കലശമണ്ഡലം ഒരുക്കണം. തുടർന്ന് സ്നാനം ചെയ്ത് നിത്യകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ശിഷ്യനോടുകൂടെ ശിവാചാര്യൻ പൂജാക്രമം ആരംഭിക്കണം.

Verse 13

प्रविश्य मंडलं शंभोः पूजां पूर्ववदाचरेत् । तत्राढकावरैस्सिद्धं तंदुलैः पायसं प्रभोः

ശംഭുവിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് മുൻപുപറഞ്ഞവിധം പൂജ നടത്തണം. അവിടെ ഭഗവാനായി നന്നായി വേവിച്ച അരിയാൽ ആഢക-ആവര അളവിൽ പായസം (ക്ഷീരം) ഒരുക്കണം.

Verse 14

अर्धं निवेद्य होमार्थं शेषं समुपकल्पयेत् । पुरतः कल्पिते वाथ मंडले वर्णिमंडिते

അതിന്റെ പകുതി ഹോമത്തിനായി നിവേദിച്ച് ശേഷിപ്പിനെ വിധിപൂർവ്വം ഒരുക്കിവെക്കണം. തുടർന്ന് മുൻവശത്ത്, പവിത്ര വർണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മുൻകൂട്ടി ഒരുക്കിയ മണ്ഡലത്തിൽ (കർമ്മം തുടരുക).

Verse 15

स्थापयेत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च देशिकः । तेषु ब्रह्माणि मूलार्णैर्बिन्दुनादसमन्वितैः

ദേശികൻ (ആചാര്യൻ) അഞ്ചു കലശങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം—നാലു ദിക്കുകളിലും ഒന്ന് മദ്ധ്യത്തിലും. അവയിൽ ബിന്ദു-നാദസഹിതമായ മൂലാക്ഷരങ്ങളാൽ അധിഷ്ഠാതൃ ബ്രഹ്മതത്ത്വങ്ങളെ വിന്യസിക്കണം.

Verse 16

नम आद्यैर्यकरांतैः कल्पयेत्कल्पवित्तमः । ईशानं मध्यमे कुंभे पुरुषं पुरतः स्थिते

അപ്പോൾ ക്രമവിന്യാസത്തിൽ നിപുണനായ সাধകൻ ‘ന’ മുതൽ ‘യ’ വരെ ഉള്ള അക്ഷരങ്ങളെ മനസ്സിൽ സ്ഥാപിക്കണം. മദ്ധ്യകുംഭത്തിൽ ഈശാനൻ (ശിവൻ)നെ ധ്യാനിക്കണം; മുന്നിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന കുംഭത്തിൽ പുരുഷൻ (പ്രഭുവിന്റെ ശുദ്ധീകരക ഭാവം)നെ ചിന്തിക്കണം।

Verse 17

अघोरं दक्षिणे वामे वामं सद्यं च पश्चिमे । रक्षां विधाय मुद्रा च बद्ध्वा कुंभाभिमंत्रणम्

വലത്ത് ‘അഘോര’, ഇടത്ത് ‘വാമ’, പടിഞ്ഞാറ് ‘സദ്യ’ മന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച് രക്ഷാവിധാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് യോജ്യമായ മുദ്ര ബദ്ധമാക്കി മന്ത്രത്തോടെ കുംഭം അഭിമന്ത്രണം ചെയ്യണം.

Verse 18

कृत्वा शिवानलैर्होमं प्रारभेत्यथा पुरा । यदर्धं पायसं पूर्वं होमार्थं परिकल्पितम्

ശിവാഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തി പിന്നെ മുൻപുപോലെ ക്രമം ആരംഭിക്കണം. മുമ്പ് ഹോമാർത്ഥമായി വേർതിരിച്ചിരുന്ന പായസത്തിന്റെ പകുതി ഹോമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം.

Verse 19

हुत्वा शिष्यस्य तच्छेषं भोक्तुं समुपकल्पयेत् । तर्पणांतं च मंत्राणां कृत्वा कर्म यथा पुरा

ആഹുതി അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം ശേഷിക്കുന്നതു ശിഷ്യൻ പ്രസാദമായി ഭുജിക്കുവാൻ ഒരുക്കണം. മന്ത്രങ്ങളുടെ തർപ്പണാന്തവിധാനം നടത്തി, മുൻപുപോലെ പരമ്പരാനുസരിച്ച് കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കണം.

Verse 20

हुत्वा पूर्णाहुतिं तेषां ततः कुर्यात्प्रदीपनम् । ओंकारादनु हुंकारं ततो मूलं फडंतकम्

ആ കർമ്മങ്ങളുടെ പൂർണാഹുതി അർപ്പിച്ച ശേഷം പ്രദീപനം (പ്രജ്വലനം) ചെയ്യണം. ഓംകാരത്തിന് ശേഷം ഹുംകാരവും, തുടർന്ന് ‘ഫട്’ അന്തമുള്ള മൂലമന്ത്രവും പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 21

स्वाहांतं दीपने प्राहुरंगानि च यथाक्रमम् । तेषामाहुतयस्तिस्रो देया दीपनकर्मणि

ദീപനകർമ്മത്തിൽ അങ്കമന്ത്രങ്ങൾ യഥാക്രമം ‘സ്വാഹാ’യോടെ അവസാനിപ്പിച്ച് ജപിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു. ആ അങ്കമന്ത്രങ്ങൾക്ക് ദീപനകർമ്മത്തിൽ മൂന്ന് ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം।

Verse 22

मंत्रैरेकैकशस्तैस्तु विचिन्त्या दीप्तमूर्तयः । त्रिगुणं त्रिगुणी कृत्य द्विजकन्याकृतं सितम्

ഓരോ മന്ത്രവും നൂറു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് ദീപ്തമൂർത്തികളെ ധ്യാനിക്കണം. തുടർന്ന് ത്രിഗുണത്തെ ത്രിഗുണീകരിച്ച്, ദ്വിജകന്യ തയ്യാറാക്കിയ ശുദ്ധമായ വെളുത്ത ദ്രവ്യം ഉപയോഗിക്കണം।

Verse 23

सूत्रं सूत्रेण संमंत्र्य शिखाग्रे बंधयेच्छिशोः । चरणांगुष्ठपर्यंतमूर्ध्वकायस्य तिष्ठतः

ഒരു സൂത്രത്തെ മറ്റൊരു സൂത്രംകൊണ്ട് മന്ത്രാഭിമന്ത്രിതമാക്കി, ശിശുവിന്റെ ശിഖാഗ്രത്തിൽ ബന്ധിക്കണം. ശിശു ദേഹം നേരെയാക്കി നിൽക്കട്ടെ; ആ സൂത്രം പാദത്തിലെ വലിയ വിരൽവരെ എത്തട്ടെ.

Verse 24

लंबयित्वा तु तत्सूत्रं सुषुम्णां तत्र योजयेत् । शांतया मुद्रयादाय मूलमंत्रेण मंत्रवित्

ആ പവിത്രസൂത്രം താഴേക്ക് തൂങ്ങാൻ വിട്ട്, അവിടെ അതിനെ സുഷുമ്ണാ നാഡിയോട് യോജിപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ശാന്താ മുദ്ര സ്വീകരിച്ച് മന്ത്രവിദൻ മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് കര്‍മ്മം നടത്തണം.

Verse 25

हुत्वाहुतित्रयं तस्यास्सान्निध्यमुपकल्पयेत् । हृदि संताड्य शिष्यस्य पुष्पक्षेपेण पूर्ववत्

അവൾക്കായി ത്രിവിധ ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച് ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് ശിഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്പർശിച്ച്/സന്താട്യ ചെയ്ത്, മുൻപുപോലെ പുഷ്പക്ഷേപം നടത്തി വിധി പൂർത്തിയാക്കണം.

Verse 26

चैतन्यं समुपादाय द्वादशांते निवेद्य च । सूत्रं सूत्रेण संयोज्य संरक्ष्यास्त्रेण वर्मणा

അന്തര്ചൈതന്യം സമാഹരിച്ച് ദ്വാദശാന്തത്തിൽ അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് സൂത്രത്തെ സൂത്രവുമായി ചേർത്ത്, അസ്ത്ര-മന്ത്രരൂപമായ കവചംകൊണ്ട് അതിനെ സംരക്ഷിക്കണം.

Verse 27

अवगुंठ्याथ तत्सूत्रं शिष्यदेहं विचिंतयेत् । मूलत्रयमयं पाशं भोगभोग्यत्वलक्षणम्

അനന്തരം ആ യജ്ഞോപവീതം മൂടി, ശിഷ്യന്റെ ദേഹത്തെ പാശരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം. അത് മൂന്ന് മൂല മലങ്ങൾ (ആണവ, മായീയ, കാർമ) കൊണ്ടുണ്ടായതും ഭോക്താവും ഭോഗ്യവും എന്ന ഇരുഭാവലക്ഷണത്താൽ ചിഹ്നിതവുമാണ്।

Verse 28

विषयेन्द्रियदेहादिजनकं तस्य भावयेत् । व्योमादिभूतरूपिण्यः शांत्यतीतादयः कलाः

വിഷയങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ദേഹം മുതലായവയെ ജനിപ്പിക്കുന്ന മൂലകാരണമെന്നായി അവനെ ഭാവിച്ച് ധ്യാനിക്കണം. വ്യോമാദി ഭൂതരൂപം ധരിക്കുന്ന ശാന്തി, അതീതാ മുതലായ കലകൾ അവന്റെ തന്നെ വിഭൂതികളാണ്।

Verse 29

सूत्रे स्वनामभिर्योज्यः पूज्यश्चैव नमोयुतैः । अथवा बीजभूतैस्तत्कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात्

അവയെ അവയുടെ സ്വന്തം നാമങ്ങളാൽ സൂത്രത്തിൽ കോർത്തു, ‘നമഃ’യുക്ത നമസ്കാരോച്ചാരണങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ അവയെ ബീജരൂപങ്ങളാക്കി (ബീജമന്ത്രങ്ങളാക്കി) മുൻപ് പറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ കര്‍മ്മം ആചരിക്കണം।

Verse 30

ततो मलादेस्तत्त्वादौ व्याप्तिं समलोकयेत् । कलाव्याप्तिं मलादौ च हुत्वा संदीपयेत्कलाः

പിന്നീട് മലയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് തത്ത്വങ്ങളിലേക്കുള്ള വ്യാപ്തി വ്യക്തമായി അവലോകനം ചെയ്യണം. കലകളുടെ വ്യാപ്തിയെ മല മുതലായവയിൽ ഹുതിയായി അർപ്പിച്ച്, കലകളെ ദീപ്തമാക്കി ജാഗ്രതമാക്കണം।

Verse 31

शिष्यं शिरसि संताड्य सूत्रं देहे यथाक्रमम् । शांत्यतीतपदे सूत्रं लाञ्छयेन्मंत्रमुच्चरन्

ആചാര്യൻ ശിഷ്യന്റെ ശിരസ്സിനെ സ്പർശിച്ച്, ക്രമാനുസൃതമായി അവന്റെ ദേഹത്തിൽ യജ്ഞോപവീതം ധരിപ്പിക്കണം. മന്ത്രോച്ചാരണം ചെയ്യുമ്പോൾ ‘ശാന്ത്യതീത’ എന്ന സ്ഥാനത്ത് സൂത്രം അടയാളപ്പെടുത്തി ഉറപ്പിക്കണം—ഇത് ശിവകൃപയാൽ ബന്ധനാതീത ഗമനത്തിന്റെ ചിഹ്നമാണ്.

Verse 32

एवं कृत्वा निवृत्त्यन्तं शांत्यतीतमनुक्रमात् । हुत्वाहुतित्रयं पश्चान्मण्डले च शिवं यजेत्

ഇങ്ങനെ ക്രമാനുസാരമായി നിവൃത്തിയുടെ അവസാനം വരെയും ശാന്തിയെ അതിക്രമിച്ചും വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് മൂന്ന് ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം; പിന്നെ പവിത്ര മണ്ഡലത്തിൽ ഭഗവാൻ ശിവനെ ആരാധിക്കണം।

Verse 33

देवस्य दक्षिणे शिष्यमुपवेश्योत्तरामुखम् । सदर्भे मण्डले दद्याद्धोमशिष्टं चरुं गुरुः

ദേവന്റെ വലതുഭാഗത്ത് ശിഷ്യനെ ഉത്തരമുഖമായി ഇരുത്തി, ദർഭയാൽ ഒരുക്കിയ മണ്ഡലത്തിൽ ഗുരു ഹോമത്തിനു ശേഷമുള്ള ശേഷിച്ച ചരു (അന്നഹവി) നൽകണം।

Verse 34

शिष्यस्तद्गुरुणा दत्तं सत्कृत्य शिवपूर्वकम् । भुक्त्वा पश्चाद्द्विराचम्य शिवमन्त्रमुदीरयेत्

ശിഷ്യൻ ഗുരു നൽകിയതു ആദ്യം ശിവനു നിവേദിച്ച് ആദരത്തോടെ സ്വീകരിക്കണം; ഭുജിച്ചതിന് ശേഷം രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്ത് ശിവമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 35

अपरे मण्डले दद्यात्पञ्चगव्यं तथा गुरुः । सो ऽपि तच्छक्तितः पीत्वा द्विराचम्य शिवं स्मरेत्

മറ്റൊരു മണ്ഡലത്തിൽ ഗുരു പഞ്ചഗവ്യം കൂടി നൽകണം; ശിഷ്യനും തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അത് പാനം ചെയ്ത്, രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്ത് ശിവനെ സ്മരിക്കണം।

Verse 36

तृतीये मण्डले शिष्यमुपवेश्य यथा पुरा । प्रदद्याद्दंतपवनं यथाशास्त्रोक्तलक्षणम्

മൂന്നാം മണ്ഡലത്തിൽ മുൻപുപോലെ ശിഷ്യനെ ഇരുത്തി, ആചാര്യൻ ശാസ്ത്രോക്ത ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകാരം ‘ദന്തപവനം’ (ദന്തശുദ്ധി) എന്ന സംസ്കാരം നൽകണം.

Verse 37

अग्रेण तस्य मृदुना प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । वाचं नियम्य चासीनश्शिष्यो दंतान्विशोधयेत्

അവന്റെ മൃദുവായ ദന്തകാഷ്ഠത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗംകൊണ്ട്, കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ മുഖം തിരിച്ച്, വാക്കിനെ നിയന്ത്രിച്ച് ഇരുന്ന ശിഷ്യൻ പല്ലുകൾ ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 38

प्रक्षाल्य दंतपवनं त्यक्त्वाचम्य शिवं स्मरेत् । प्रविशेद्देशिकादिष्टः प्रांजलिः शिवमण्डलम्

ദന്തകാഷ്ഠം കഴുകി ഉപേക്ഷിച്ച്, ആചമനം ചെയ്ത് ശിവനെ സ്മരിക്കണം। ദേശികന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, കൈകൂപ്പി ശിവമണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം।

Verse 39

त्यक्तं तद्दन्तपवनं दृश्यते गुरुणा यदि । प्रागुदक्पश्चिमे वाग्रे शिवमन्यच्छिवेतरम्

ഗുരു ദന്തപവനം വിട്ടുപോയതായി കാണുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ വാക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കിഴക്ക്-വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കുകളിൽ ശിവനെ ദർശിക്കണം; ശിവേതരത്തെ അശിവമായി തിരിച്ചറിയണം।

Verse 40

अशस्ताशामुखे तस्मिन्गुरुस्तद्दोषशांतये । शतमर्धं तदर्धं वाजुहुयान्मूलमन्त्रतः

അപ്പോൾ അശുഭദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് കര്‍മ്മം ആരംഭിച്ചാൽ, ആ ദോഷശാന്തിക്കായി ഗുരു മൂലമന്ത്രത്തോടെ നൂറ് ആഹുതികൾ—അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അതിന്റെ പകുതി—ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 41

ततः शिष्यं समालभ्य जपित्वा कर्णयोः शिवम् । देवस्य दक्षिणे भागे तं शिष्यमधिवासयेत्

അതിനുശേഷം ഗുരു ശിഷ്യനെ സമീപത്തേക്ക് വിളിച്ച് അവന്റെ ചെവികളിൽ ശിവമന്ത്രം ജപിക്കണം; പിന്നെ ദേവന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ആ ശിഷ്യനെ അധിവാസിപ്പിക്കണം।

Verse 42

अहतास्तरणास्तीर्णे स दर्भशयने शुचिः । मंत्रिते ऽन्तः शिवं ध्यायञ्शयीत प्राक्छिरा निशि

അഹതമായ (അകണ്ട) പായയിൽ വിരിച്ച ദർഭശയനത്തിൽ ശുചിയായി ഇരിക്കണം; മന്ത്രംകൊണ്ട് സംസ്കരിച്ച്, രാത്രിയിൽ തല കിഴക്കോട്ടാക്കി കിടന്ന്, അന്തരത്തിൽ ശിവനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 43

शिखायां बद्धसूत्रस्य शिखया तच्छिखां गुरुः । आबध्याहतवस्त्रेण तमाच्छाद्य च वर्मणा

ഗുരു ശിഷ്യന്റെ ശിഖ തലമുടിയുടെ മുകളിൽ നൂലാൽ കെട്ടി ഉറപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് രക്ഷാവസ്ത്രവും കവചവും ധരിപ്പിച്ച് അവനെ മൂടി സംരക്ഷിച്ചു.

Verse 44

रेखात्रयं च परितो भस्मना तिलसर्षपैः । कृत्वास्त्रजप्तैस्तद्वाह्ये दिगीशानां बलिं हरेत्

ഭസ്മത്തോടൊപ്പം എള്ളും കടുകും ചേർത്ത് ചുറ്റും മൂന്ന് പവിത്രരേഖകൾ വരയ്ക്കണം. തുടർന്ന് ആ രേഖപ്പെടുത്തിയ പരിധിക്ക് പുറത്തായി—മന്ത്രജപംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച്—ദിക്കുകളുടെ അധിപന്മാർക്ക് ബലി-ആഹുതി അർപ്പിക്കണം.

Verse 45

शिष्यो ऽपि परतो ऽनश्नन्कृत्वैवमधिवासनम् । प्रबुध्योत्थाय गुरवे स्वप्नं दृष्टं निवेदयेत्

ശിഷ്യനും വേറെയായി താമസിച്ച് ആഹാരം ഒഴിവാക്കി, ഇങ്ങനെ അധിവാസനം നിർവഹിച്ചു, ഉണർന്ന് എഴുന്നേറ്റ് കണ്ട സ്വപ്നം ഗുരുവിന് അറിയിക്കണം.