नन्दिकेश्वरावताराभिषेकविवाहवर्णनम् (Nandikeśvara: Incarnation, Consecration, and Marriage—Description)

Verse 1

नन्दिकेश्वर उवाच । तत्र गत्वा मुनेऽहं वै स्थित्वैकान्तस्थले सुधीः । अतपं तप उग्रं सन्मुनीनामपि दुष्करम्

നന്ദികേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! അവിടെ ചെന്നു ഞാൻ ഏകാന്തസ്ഥാനത്ത് സ്ഥിരചിത്തനായി നിന്നു, സുദീയായി, സന്മുനികൾക്കും ദുഷ്കരമായ ഉഗ്രതപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 2

हृत्पुण्डरीकसुषिरे ध्यात्वा देवं त्रियम्बकम् । त्र्यक्षं दशभुजं शान्तं पञ्चवक्त्रं सदा शिवम्

ഹൃദയപദ്മത്തിന്റെ ഗുഹയിൽ ദേവൻ ത്ര്യമ്പകനെ ധ്യാനിക്കണം—ത്രിനേത്രൻ, ദശഭുജൻ, ശാന്തൻ, പഞ്ചവക്ത്രൻ, സദാ മംഗളകരനായ സദാശിവൻ।

Verse 3

रुद्रजाप्यमकार्षं वै परमध्यानमास्थितः । सरितश्चोत्तरे पुण्ये ह्येकचित्तः समाहितः

അവൻ രുദ്രമന്ത്രജപം ചെയ്തു പരമധ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. നദിയുടെ പുണ്യമായ ഉത്തരതീരത്ത് ഏകാഗ്രചിത്തനായി സമാധിയിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 4

तस्मिञ्जाप्येऽथ संप्रीतः स्थितं मां परमेश्वरः । तुष्टोऽब्रवीन्महादेवः सोमः सोमार्द्धभूषणः

ഞാൻ ഇങ്ങനെ ജപത്തിൽ ലീനനായിരിക്കുമ്പോൾ പരമേശ്വരനായ മഹാദേവൻ പ്രസന്നനും തൃപ്തനും ആയി എന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു അരുളിച്ചെയ്തു—സോമമായ അർദ്ധചന്ദ്രൻ അലങ്കാരമായവൻ.

Verse 5

शिव उवाच । शैलादे वरदोहं ते तपसानेन तोषितः । साधु तप्तं त्वया धीमन् ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—“ഹേ ശൈലാദാ, ഞാൻ നിനക്ക് വരദാതാവാണ്; നിന്റെ ഈ തപസ്സാൽ ഞാൻ തൃപ്തനായി. ഹേ ധീമാനേ, നീ നല്ലതായി തപിച്ചു; നിന്റെ ഹൃദയാഭിലാഷം എന്തെന്ന് പറയുക.”

Verse 6

स एवमुक्तो देवेन शिरसा पादयोर्नतः । अस्तवं परमेशानं जराशोकविनाशनम्

ദേവൻ ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ അവൻ പ്രഭുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ശിരസ്സു നമിച്ച് വീണു വണങ്ങി, ജരയും ശോകവും നശിപ്പിക്കുന്ന പരമേശാനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां नन्दिकेश्वरावताराभिषेकविवाह वर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ മൂന്നാം ശതരുദ്രസംഹിതയിൽ ‘നന്ദികേശ്വരാവതാരം, അഭിഷേകം, വിവാഹവർണ്ണനം’ എന്ന ഏഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 8

उत्थाय परमेशानः पस्पर्श परमार्तिहा । कराभ्यां संमुखाभ्यान्तु संगृह्य वृषभध्वजः

അപ്പോൾ പരമേശാനൻ—സകല ആർ‍ത്തിയും അകറ്റുന്ന ശിവൻ—എഴുന്നേറ്റ് സ്നേഹത്തോടെ അവനെ സ്പർശിച്ചു. വൃഷഭധ്വജൻ മുന്നിൽ നിന്ന് ഇരുകൈകളാൽ പിടിച്ച് അവനെ അടുത്തേക്ക് ചേർത്തെടുത്തു।

Verse 9

निरीक्ष्य गणपांश्चैव देवीं हिमवतः सुताम् । उवाच मां कृपादृष्ट्या समीक्ष्य जगताम्पतिः

ഗണങ്ങളെക്കും ഹിമവതന്റെ പുത്രിയായ ദേവിയെയും നോക്കി, ലോകനാഥൻ കരുണാദൃഷ്ടിയോടെ എന്നെ നിരീക്ഷിച്ച് അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 10

वत्स नन्दिन्महाप्राज्ञ मृत्योर्भीतिः कुतस्तव । मयैव प्रेषितौ विप्रौ मत्समस्त्वं न संशयः

വത്സ നന്ദി, മഹാപ്രാജ്ഞാ! നിനക്ക് മരണഭയം എന്തിന്? ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഞാൻ തന്നെയാണ് അയച്ചത്. നീ എനിക്കു സമൻ—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 11

अमरो जरया त्यक्तोऽदुःखी गणपतिः सदा । अव्ययश्चाक्षयश्चेष्टः स पिता स सुहृज्जनः

അവൻ അമരൻ, ജര സ്പർശിക്കാത്തവൻ, എപ്പോഴും ദുഃഖരഹിതൻ. നിത്യഗണപതി, പ്രിയൻ, അവ്യയൻ, അക്ഷയൻ; അവൻ പിതൃതുല്യ രക്ഷകൻ, സത്യസുഹൃത്ത്।

Verse 12

मद्बलः पार्श्वगो नित्यं ममेष्टो भवितानिशम् । न जरा जन्म मृत्युर्वै मत्प्रसादाद्भविष्यति

എന്റെ ശക്തിയാൽ സമന്വിതനായ അവൻ നിത്യം എന്റെ പാർശ്വത്തിൽ നിലകൊണ്ട് പകലും രാത്രിയും എനിക്ക് പ്രിയനായിരിക്കും. എന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവനു ജരയില്ല, പുനർജന്മമില്ല, മരണവും ഇല്ല.

Verse 13

नन्दीश्वर उवाच । एवमुक्त्वा शिरोमालां कुशेशयमयीं निजाम् । समुन्मुच्य बबन्धाशु मम कण्ठे कृपानिधिः

നന്ദീശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം കരുണാനിധി (ഭഗവാൻ ശിവൻ) തന്റെ താമരപ്പൂക്കളാൽ നിർമ്മിതമായ ശിരോമാല അഴിച്ചു ഉടൻ എന്റെ കണ്ഠത്തിൽ കെട്ടി.

Verse 14

तयाहं मालया विप्र शुभया कण्ठसक्तया । त्र्यक्षो दशभुजश्चासं द्वितीय इव शङ्कर

ഹേ വിപ്രാ, ആ ശുഭമാല എന്റെ കണ്ഠത്തിൽ പതിഞ്ഞതുമാത്രം ഞാൻ ത്രിനേത്രനും ദശഭുജനും ആയി—രണ്ടാമൻ ശങ്കരൻപോലെ തോന്നി.

Verse 15

तत एव समादाय हस्तेन परमेश्वरः । उवाच ब्रूहि किं तेऽद्य ददामि वरमुत्तमम्

അപ്പോൾ പരമേശ്വരൻ അവിടെത്തന്നെ അവന്റെ കൈ പിടിച്ചു പറഞ്ഞു— “പറയുക; ഇന്ന് നിനക്ക് ഏതു പരമോന്നത വരം നൽകട്ടെ?”

Verse 16

ततो जटाश्रितं वारि गृहीत्वा हार निर्मलम् । उक्त्वा नन्दी भवेतीह विससर्ज वृषध्वजः

അതിനുശേഷം വൃഷധ്വജൻ (ശ്രീശിവൻ) തന്റെ ജടകളിൽ ആശ്രിതമായ ശുദ്ധജലം എടുത്ത് നിർമലമായ ഹാരം നിർമ്മിച്ചു; “ഇവിടെ നന്ദിയായി ഭവിക്ക” എന്നു പറഞ്ഞ് അവനെ അയച്ചു।

Verse 17

ततः पञ्चमिता नद्यः प्रावर्तत शुभावहाः । सुतोयाश्च महावेगा दिव्य रूपा च सुन्दरी

അതിനു ശേഷം മംഗളകരമായ അഞ്ചു നദികൾ ഒഴുകിത്തുടങ്ങി; അവ ശുദ്ധജലസമൃദ്ധവും മഹാവേഗവുമുള്ളതും ദിവ്യരൂപവും ദർശനസുന്ദരവുമായിരുന്നു।

Verse 18

जटोदका त्रिस्रोताश्च वृषध्वनिरितीव हि । स्वर्णोदका जम्बुनदी पञ्चनद्यः प्रकीर्तिताः

ജടോദകാ, ത്രിസ്രോതാ, വൃഷധ്വനി (എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നു), സ്വർണോദകാ, ജംബുനദീ—ഇവയാണ് അഞ്ചു പുണ്യനദികളായി പ്രസിദ്ധം।

Verse 19

एतत्पञ्चनदं नाम शिवपृष्ठतमं शुभम् । जपेश्वरसमीपे तु पवित्रं परमं मुने

ഈ ശുഭ തീർത്ഥം ‘പഞ്ചനദ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം; ശിവനു അത്യന്തം പ്രിയവും പരമപവിത്രവും ആകുന്നു. മുനേ, ജപേശ്വരസന്നിധിയിൽ ഇത് പരമമായി ശുദ്ധികരമാണ്.

Verse 20

यः पञ्चनदमासाद्य स्नात्वा जप्त्वेश्वरेश्वरम् । पूजयेच्छिवसायुज्यं प्रयात्येव न संशयः

ആരെങ്കിലും പഞ്ചനദത്തിലെത്തി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഈശ്വരേശ്വരന്റെ നാമ/മന്ത്രം ജപിച്ച്, അവനെ പൂജിച്ചാൽ—ആ ഭക്തൻ സംശയമില്ലാതെ ശിവസായുജ്യം (ശിവനോടുള്ള ഏകത്വം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 21

अथ शम्भुरुवाचोमामभिषिञ्चामि नन्दिनम् । गणेन्द्रं व्याहरिष्यामि किं वा त्वं मन्यसेऽव्यये

അപ്പോൾ ശംഭു പറഞ്ഞു—“ഹേ ഉമാ, ഞാൻ നന്ദിയെ അഭിഷേകം ചെയ്യും. അവനെ ഗണങ്ങളുടെ അധിപനായി പ്രഖ്യാപിക്കും. ഹേ അവ്യയേ, നീ എന്ത് വിചാരിക്കുന്നു?”

Verse 22

उमोवाच । दातुमर्हसि देवेश नन्दिने परमेश्वर । महाप्रियतमो नाथ शैलादिस्तनयो मम

ഉമ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവേശാ, ഹേ പരമേശ്വരാ, നന്ദിക്ക് ഈ വരം നൽകുന്നത് നിങ്ങള്ക്ക് യുക്തമാണ്. ഹേ നാഥാ, അവൻ നിങ്ങള്ക്ക് അത്യന്തം പ്രിയൻ; കൂടാതെ അവൻ എന്റെ പിതാവായ ശൈലാദി (ഹിമാലയം)യുടെ പുത്രൻ.”

Verse 23

नन्दीश्वर उवाच । ततस्स शङ्करः स्वीयान्सस्मार गणपान्वरान् । स्वतन्त्रः परमेशानस्सर्वदो भक्तवत्सलः

നന്ദീശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ ശങ്കരൻ തന്റെ ശ്രേഷ്ഠ ഗണനായകരെ സ്മരിച്ചു. പരമേശ്വരൻ സ്വതന്ത്രൻ, സർവ്വവരദാതാവ്, ഭക്തവത്സലൻ.

Verse 24

स्मरणादेव रुद्रस्य सम्प्राप्ताश्च गणेश्वराः । असङ्ख्याता महामोदाश्शङ्कराकृतयोऽखिलाः

രുദ്രനെ സ്മരിച്ചതുമാത്രത്തിൽ തന്നെ ഗണേശ്വരന്മാർ ഉടൻ എത്തി. അവർ അസംഖ്യർ, മഹാനന്ദത്തിൽ ഉല്ലസിച്ചവർ; എല്ലാവരും ശങ്കരസദൃശ രൂപങ്ങളായിരുന്നു.

Verse 25

ते गणेशाश्शिवं देवीं प्रणम्याहुः शुभं वचः । ते प्रणम्य करौ बद्ध्वा नतस्कन्धा महाबलाः

ആ മഹാബലമുള്ള ഗണേശന്മാർ ശിവനെയും ദേവിയെയും നമസ്കരിച്ചു; കൈകൂപ്പി, തോളുകൾ താഴ്ത്തി, മംഗളവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 26

गणेशा ऊचुः । किमर्थं च स्मृता देव ह्याज्ञापय महाप्रभो । किङ्करान्नः समायातांस्त्रिपुरार्दन कामद

ഗണേശന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, ഏതു കാരണത്താൽ ഞങ്ങളെ സ്മരിച്ചു? ആജ്ഞാപിക്കണമേ, ഹേ മഹാപ്രഭോ. ഹേ ത്രിപുരാർദന, ഹേ കാമദ, അങ്ങയുടെ കിങ്കരന്മാർ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Verse 27

किं सागराञ्शोषयामो यमं वा सह किंकरैः । हन्मो मृत्युं महामृत्युं विशेषं वृद्धपद्मजम्

നാം സമുദ്രങ്ങളെ എന്തിന് ഉണക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ യമനെ അവന്റെ കിങ്കരന്മാരോടുകൂടെ എന്തിന് വധിക്കണം? പകരം മരണത്തെയേ—മഹാമൃത്യുവിനെ—വധിക്കാം; പ്രത്യേകിച്ച് ആ വൃദ്ധ പദ്മജ ബ്രഹ്മാവിനെ।

Verse 28

बद्ध्वेन्द्रं सह देवैश्च विष्णुं वा पार्षदैः सह । आनयामः सुसंकुद्धान्दैत्यान्वा दानवैः सह

ദേവന്മാരോടുകൂടെ ഇന്ദ്രനെ ബന്ധിച്ച്—അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണുവിനെ അവന്റെ പാർഷദന്മാരോടുകൂടെ—ഞങ്ങൾ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും. അല്ലെങ്കിൽ അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ ദൈത്യരെ ദാനവന്മാരോടുകൂടെ കൊണ്ടുവരും.

Verse 29

कस्याद्य व्यसनं घोरं करिष्यामस्तवाज्ञया । कस्य वाद्योत्सवो देव सर्वकामसमृद्धये

ഹേ ദേവാ! നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഇന്ന് ഞങ്ങൾ ആരുടെ മേൽ ഭീകരമായ ദുരിതം വരുത്തണം? കൂടാതെ ആരുടെ സർവകാമസമൃദ്ധിക്കായി വാദ്യനാദങ്ങളോടുകൂടെ ഉത്സവം നടത്തണം?

Verse 30

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां गणानां वीरवादिनाम् । उवाच तान्स प्रशंस्य गणेशान्परमेश्वरः

നന്ദീശ്വരൻ പറഞ്ഞു—വീരവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച ഗണങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ഇങ്ങനെ കേട്ട പരമേശ്വരൻ ആ ഗണനാഥന്മാരെ പ്രശംസിച്ച് പിന്നെ അവരോട് അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 31

शिव उवाच । नन्दीश्वरोयं पुत्रो मे सर्वेषामीश्वरेश्वरः । प्रियो गणामग्रणीस्सर्वैः क्रियतां वचनं मम

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഈ നന്ദീശ്വരൻ എന്റെ പുത്രൻ; എല്ലാവർക്കും ഈശ്വരന്മാരുടെയും ഈശ്വരൻ. എനിക്ക് പ്രിയനും ഗണങ്ങളുടെ അഗ്രനേതാവും ആകുന്നു; അതിനാൽ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്റെ വചനം അനുഷ്ഠിക്കുവിൻ.

Verse 32

सर्वे प्रीत्याभिषिञ्चध्वं मद्गणानां गतिम्पतिम् । अद्यप्रभृति युष्माकमयं नन्दीश्वरः प्रभुः

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രീതിയോടെ എന്റെ ഗണങ്ങളുടെ ഗതിനായകനും അധിപതിയുമായവനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുവിൻ. ഇന്നുമുതൽ ഈ നന്ദീശ്വരൻ നിങ്ങളുടെ പ്രഭുവാകുന്നു.

Verse 33

नन्दीश्वर उवाच । एवमुक्ताः शङ्करेण गणपास्सर्व्व एव ते । एवमस्त्विति सम्प्रोच्य सम्भारानाहरंस्ततः

നന്ദീശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ശങ്കരൻ ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതോടെ ആ ഗണനേതാക്കൾ എല്ലാവരും “ഏവമസ്തു” എന്നു സമ്മതിച്ചു; പിന്നെ ആവശ്യമായ സാമഗ്രികൾ ശേഖരിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 34

ततो देवाश्च सेन्द्राश्च नारायणमुखास्तथा । मुनयः सर्वतो लोका आजग्मुर्मुदिताननाः

അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രസഹിത ദേവന്മാർ, നാരായണമുഖ്യരായ ദിവ്യർ, കൂടാതെ സർവ്വലോകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുനിമാർ—ആനന്ദം തിളങ്ങുന്ന മുഖങ്ങളോടെ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 35

पितामहोपि भगवन्नियोगाच्छङ्करस्य वै । चकार नंदिनस्सर्व्वमभिषेकं समाहितः

പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവും ഭഗവാൻ ശങ്കരന്റെ നിയോഗപ്രകാരം, മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, നന്ദിയുടെ സമ്പൂർണ്ണ അഭിഷേകം നിർവഹിച്ചു।

Verse 36

ततो विष्णुस्ततश्शक्रो लोकपालास्तथैव च । ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव पितामहपुरोगमाः

അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവും, പിന്നെ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)യും, ലോകപാലകരും ഋഷിമാരും—പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനെ മുൻപാക്കി—രുദ്രശിവനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 37

स्तुतिमत्सु ततस्तेषु विष्णुः सर्वजगत्पतिः । शिरस्यञ्जलिमाधाय तुष्टाव च समाहितः

സ്തുതികൾ ഉയരുമ്പോൾ, സർവ്വജഗത്പതി വിഷ്ണു തലയിൽ അഞ്ജലി ചേർത്ത്, ഏകാഗ്രചിത്തനായി ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതിച്ചു।

Verse 38

प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा जयशब्दं चकार च । ततो गणाधिपास्सर्व्वे ततो देवास्ततोऽसुराः

അവൻ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു ‘ജയ’ എന്നു ഘോഷിച്ചു. തുടർന്ന് ശിവഗണങ്ങളുടെ എല്ലാ ഗണാധിപന്മാരും അതുപോലെ ചെയ്തു; പിന്നെ ദേവന്മാർ, അതിനുശേഷം അസുരന്മാരും കൂടി।

Verse 39

एवं स्तुतश्चाभिषिक्तो देवैस्स ब्रह्मकैस्तदा । नन्दीश्वरोहं विप्रेन्द्र नियोगात्प रमेशितुः

ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവോടുകൂടെ അന്നേരം എന്നെ സ്തുതിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്തു; ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ, പരമേശ്വരന്റെ നിയോഗത്താൽ ഞാൻ നന്ദീശ്വരനായി।

Verse 40

उद्वाहश्च कृतस्तत्र नियोगात्परमेष्ठिनः । महोत्सवयुतः प्रीत्या विष्णुब्रह्मादिभिर्मम

അവിടെ പരമേഷ്ഠി (ബ്രഹ്മാവ്) യുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്റെ വിവാഹം വിധിപൂർവ്വം നടന്നു; വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മ മുതലായ ദേവന്മാർ പ്രീതിയോടെ അതിനെ മഹോത്സവമായി ആഘോഷിച്ചു।

Verse 41

मरुतां च सुता देवी सुयशास्तु मनोहरा । पत्नी सा मेऽभवद्दिव्या मनोनयननन्दिनी

മരുതന്മാരുടെ പുത്രിയായ മനോഹര ദേവി സുയശാ എന്റെ ദിവ്യപത്നിയായി—മനസ്സിനും കണ്ണുകൾക്കും ആനന്ദം പകരുന്നവളായി।

Verse 42

लब्धं शशिप्रभं छत्रं तया तत्र विभूषितम् । चामरैश्चामरासक्तहस्ताग्रैः स्त्रीगणैर्युतम्

അവിടെ അവൾ ചന്ദ്രപ്രഭപോലെ ദീപ്തമായ ലഭിച്ച ഛത്രം ധരിച്ചു അലങ്കൃതയായി; ചാമരങ്ങൾ പിടിച്ച സ്ത്രീസമൂഹങ്ങൾ അവളെ ചുറ്റി സേവയിൽ നിലകൊണ്ടു।

Verse 43

इति त्रिचत्वारिंशोवतारः

ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ (ശിവൻ) എന്നവന്റെ ത്രിചത്വാരിംശ (നാല്പത്തിമൂന്നാം) അവതാരത്തിന്റെ വിവരണം സമാപിക്കുന്നു.

Verse 44

लब्धो हारश्च परमो देव्याः कण्ठगतस्तथा । वृषेन्द्रश्च शितो नागस्सिंहस्सिंहध्वजस्तथा

അപ്പോൾ പരമഹാരം ലഭിച്ചു ദേവിയുടെ കണ്ഠത്തിൽ അണിയിക്കപ്പെട്ടു. അതുപോലെ വൃഷേന്ദ്രൻ, ശ്വേതനാഗം, സിംഹം, സിംഹധ്വജവും (ദിവ്യചിഹ്നങ്ങളായും പരിചാരകരായും) ലഭിച്ചു.

Verse 45

रथश्च हेमहारश्च चन्द्रबिंबसमः शुभः । अन्यान्यपि च वस्तूनि लब्धानि हि मया मुने

ഞാൻ രഥവും ഹേമഹാരവും ലഭിച്ചു—അത് ശുഭവും ചന്ദ്രബിംബംപോലെ ദീപ്തവുമാണ്. ഹേ മുനേ, മറ്റു പല വസ്തുക്കളും നിശ്ചയമായും എനിക്ക് ലഭിച്ചു.

Verse 46

एवं कृतविवाहोऽहं तया पत्न्या महामुने । पादौ ववन्दे शम्भोश्च शिवाया ब्रह्मणो हरेः

ഹേ മഹാമുനേ, ആ ഭാര്യയോടൊപ്പം എന്റെ വിവാഹം ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം നടന്നു. തുടർന്ന് ഞാൻ ശംഭു (ശിവൻ), ശിവാ (ദേവി), കൂടാതെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ഹരി (വിഷ്ണു) യുടെയും പാദങ്ങളിൽ വന്ദനം ചെയ്തു.

Verse 47

तथाविधं त्रिलोकेशस्सपत्नीकं च माम्प्रभुः । प्रोवाच परया प्रीत्या स शिवो भक्तवत्सलः

അപ്പോൾ ത്രിലോകേശ്വരനും ഭക്തവത്സലനുമായ പ്രഭു ശിവൻ പരമപ്രീതിയോടും അനുഗ്രഹത്തോടും കൂടി എന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം എന്നോടു സംസാരിച്ചു।

Verse 48

ईश्वर उवाच । शृणु सत्पुत्र तातस्त्वं सुयशेयन्तव प्रिया । ददामि ते वरम्प्रीत्या यत्ते मनसि वाञ्छितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സത്പുത്രാ, താതാ! സുയശയുടെ പ്രിയപുത്രാ, കേൾക്കുക. പ്രീതിയോടെ ഞാൻ നിനക്കൊരു വരം നൽകുന്നു; നിന്റെ ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതു തന്നേ।

Verse 49

सदाहन्तव नन्दीश सन्तुष्टोऽस्मि गणेश्वर । देव्या च सहितो वत्स शृणु मे परमं वचः

ഹേ നന്ദീശാ, എപ്പോഴും എന്റെ സ്വന്തം; ഹേ ഗണേശ്വരാ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ദേവിയോടുകൂടെ, ഹേ വത്സാ, എന്റെ പരമവചനം കേൾക്കുക।

Verse 50

सदेष्टश्च विशिष्टश्च परमैश्वर्य्यसंयुतः । महायोगी महेष्वासः स पिता स पितामहः

അവൻ സദാ ഇഷ്ടനും വിശിഷ്ടനും, പരമൈശ്വര്യസമ്പന്നനും ആകുന്നു. അവൻ മഹായോഗി, മഹേഷ്വാസൻ; അവൻ തന്നേ പിതാവും പിതാമഹനും।

Verse 51

अजेयस्सर्वजेता च सदा पूज्यो महाबलः । अहं यत्र भवांस्तत्र यत्र त्वं तत्र चाप्यहम्

നീ അജേയൻ, സർവ്വജേതാവ്, സദാ പൂജ്യൻ, മഹാബലവാൻ. നീ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ഞാൻ; നീ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ഞാനും।

Verse 52

अयं च ते पिता पुत्र परमैश्वर्य्यसंयुतः । भविष्यति गणाध्यक्षो मम भक्तो महाबलः

മകനേ, നിന്റെ ഈ പിതാവ് പരമൈശ്വര്യസമ്പന്നനായി എന്റെ ഗണങ്ങളുടെ അധിപനാകും—എന്റെ ഭക്തൻ, മഹാബലവാൻ।

Verse 53

पितामहोऽपि ते वत्स तथास्तु नियमा इमे । मत्समीपं गमिष्यन्ति मया दत्तवरास्तथा

വത്സാ, നിന്റെ പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനും—തഥാസ്തു. ഈ നിയമങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാകട്ടെ. ഞാൻ വരം നൽകിയവരും അതുപോലെ എന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു വരും.

Verse 54

नन्दीश्वर उवाच । ततो देवी महाभागा नन्दिनं वरदाब्रवीत् । वरं ब्रूहीति माम्पुत्र सर्व्वान्कामान्यथेसितान्

നന്ദീശ്വരൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ മഹാഭാഗ്യവതി ദേവി വരദായിനിയായി നന്ദിനോടു പറഞ്ഞു: “എൻ മകനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം പറയുക; നിനക്കിഷ്ടമുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഞാൻ നൽകാം.”

Verse 55

तच्छ्रुत्वा वचनं देव्याः प्रावोचत्साञ्जलिस्तदा । भक्तिर्भवतु मे देवि पादयोस्ते सदा वरा

ദേവിയുടെ വചനം കേട്ട് അവൻ കരംകൂപ്പി പറഞ്ഞു: “ഹേ ദേവി, നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും ശ്രേഷ്ഠമായ ഭക്തി നിലനില്ക്കട്ടെ.”

Verse 56

श्रुत्वा मम वचो देवी ह्येवमस्त्विति साब्रवीत् । सुयशां ताञ्च सुप्रीत्या नन्दिप्रियतमां शिवाम्

എന്റെ വചനം കേട്ട് ദേവി “ഏവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ അത്യന്തം പ്രീതിയോടെ, സുനാമയശസ്സുള്ള, നന്ദിയുടെ പ്രിയതമയായ ശുഭശിവയെ സന്തോഷത്തോടെ അംഗീകരിച്ചു.

Verse 57

देव्युवाच । वत्से वरं यथेष्टं हि त्रिनेत्रा जन्मवर्जिता । पुत्रपौत्रेस्तु भक्तिर्मे तथा च भर्तुरेव हि

ദേവി പറഞ്ഞു—വത്സേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം ചോദിക്ക. ഞാൻ ത്രിനേത്രി, ജന്മാതീത. പുത്രന്മാരിലും പൗത്രന്മാരിലും എനിക്കു ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; അതുപോലെ ഭർത്താവിനോടുമാത്രവും.

Verse 58

नन्द्युवाच । तदा ब्रह्मा च विष्णुश्च सर्व्वे देवगणाश्च वै । ताभ्यां वरान्ददुः प्रीत्या सुप्रसन्नाश्शिवाज्ञया

നന്ദി പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ശിവാജ്ഞയാൽ അത്യന്തം പ്രസന്നരായി, സന്തോഷത്തോടെ ആ ഇരുവർക്കും വരങ്ങൾ നൽകി.

Verse 59

सान्वयं मां गृहीत्वेशस्ततस्सम्बन्धिबान्धवैः । आरुह्य वृषमीशानो गतो देव्या निजं गृहम्

തുടർന്ന് ഈശാനൻ എന്നെ എന്റെ വംശത്തോടുകൂടി, ബന്ധുക്കളും ബാന്ധവരും സഹിതം കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, വൃഷഭത്തിൽ കയറി ദേവിയുടെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 60

विष्ण्वादयः सुरास्सर्व्वे प्रशंसन्तो ह्यमी तदा । स्वधामानि ययुः प्रीत्या संस्तुवन्तः शिवं शिवम्

അപ്പോൾ വിഷ്ണുവാദികളായ എല്ലാ ദേവന്മാരും അവനെ സ്തുതിച്ചു. ആനന്ദപരവശരായി അവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി, നിരന്തരം ‘ശിവം ശിവം’ എന്നു ശിവനെ പുകഴ്ത്തി.

Verse 61

इति ते कथितो वत्स स्वावतारो महामुने । सदानन्दकरः पुंसां शिवभक्तिप्रवर्द्धनः

ഹേ വത്സാ, ഹേ മഹാമുനേ! ഇങ്ങനെ നിനക്കു സ്വയംപ്രകടമായ അവതാരകഥ പറയപ്പെട്ടു. ഇത് ജനങ്ങൾക്ക് നിത്യാനന്ദം നൽകുകയും ശിവഭക്തി വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 62

य इदन्नन्दिनो जन्म वरदानन्तथा मम । अभिषेकं विवाहं च शृणुयाच्छ्रावयेत्तथा

നന്ദിയുടെ ജന്മകഥയും, ഞാൻ നൽകിയ വരദാനവും, അവന്റെ അഭിഷേകവും വിവാഹവും ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ ധന്യനാകുന്നു.

Verse 63

पठेद्वा पाठयेद्वापि श्रद्धावान्भक्तिसंयुतः । इह सर्व्वसुखम्भुक्त्वा परत्र लभते गतिम्

ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയും ചേർന്ന് ആരെങ്കിലും സ്വയം പാരായണം ചെയ്യുകയോ മറ്റൊരാളാൽ പാരായണം ചെയ്യിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ ഇഹലോകത്തിൽ സർവ്വസുഖം അനുഭവിച്ച് പരലോകത്തിൽ ശിവകൃപയാൽ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.