व्योमवाणी-श्रवणं, गणानां शरणागमनं, सती-दाह-वृत्तान्तः — Hearing the Heavenly Voice; The Gaṇas Seek Refuge; Account of Satī’s Self-Immolation

Verse 1

नारद उवाच । श्रुत्वा व्योमगिरं दक्षः किमकार्षीत्तदाऽबुधः । अन्ये च कृतवंतः किं ततश्च किमभूद्वद

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ആകാശവാണി കേട്ടപ്പോൾ അന്നത്തെ അവിവേകിയായ ദക്ഷൻ എന്തു ചെയ്തു? മറ്റുള്ളവർ എന്തു ചെയ്തു? തുടർന്ന് എന്തു സംഭവിച്ചു, പറയുക.

Verse 2

पराजिताः शिवगणा भृगुमंत्रबलेन वै । किमकार्षुः कुत्र गतास्तत्त्वं वद महामते

ഭൃഗുവിന്റെ മന്ത്രബലത്താൽ ശിവഗണങ്ങൾ തീർച്ചയായും പരാജിതരായി. പിന്നെ അവർ എന്തു ചെയ്തു, എവിടേക്കു പോയി? ഹേ മഹാമതേ, യഥാർത്ഥ വൃത്താന്തം പറയുക.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा व्योमगिरं सर्वे विस्मिताश्च सुरादयः । नावोचत्किंचिदपि ते तिष्ठन्तस्तु विमोहिताः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ആകാശത്തിൽ നിന്നുയർന്ന വാണി കേട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാർ മുതലായ എല്ലാവരും വിസ്മയിച്ചു. മോഹിതരായി അവർ അവിടെത്തന്നെ നിന്നു; ഒരു വാക്കും ഉച്ചരിക്കാനായില്ല.

Verse 4

पलायमाना ये वीरा भृगुमंत्रबलेन ते । अवशिष्टा श्शिवगणाश्शिवं शरणमाययुः

ഭൃഗുവിന്റെ മന്ത്രബലത്താൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട് ഓടിപ്പോയ ആ വീരന്മാർ—ശേഷിച്ച ശിവഗണങ്ങൾ—ശിവനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചു.

Verse 5

सर्वं निवेदयामासू रुद्रायामिततेजसे । चरित्रं च तथाभूतं सुप्रणम्यादराच्च ते

അവർ ആദരത്തോടെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള രുദ്രനോട് എല്ലാം അറിയിക്കുകയും, സംഭവിച്ചതുപോലെ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും ഭക്തിയോടെ വിവരിക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 6

गणा ऊचुः । देवदेव महादेव पाहि नश्शरणागतान् । संशृण्वादरतो नाथ सती वार्तां च विस्तरात्

ഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ദേവാധിദേവനായ മഹാദേവാ, ശരണാഗതരായ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണേ. നാഥാ, സതീദേവിയുടെ വൃത്തന്തം സവിസ്തരം ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടാലും.

Verse 7

गर्वितेन महेशानदक्षेन सुदुरात्मना । अवमानः कृतस्सत्याऽनादरो निर्जरैस्तथा

അഹങ്കാരിയും ദുഷ്ടനുമായ ദക്ഷൻ മഹേശ്വരനോടുള്ള വിദ്വേഷത്താൽ സതിയെ അപമാനിച്ചു; ദേവന്മാരും അവളെ അനാദരിച്ചു.

Verse 8

तुभ्यं भागमदात्रो स देवेभ्यश्च प्रदत्तवान् । दुर्वचांस्यवदत्प्रोच्चैर्दुष्टो दक्षस्सुगर्वितः

ദുഷ്ടനും അഹങ്കാരിയുമായ ആ ദക്ഷൻ അങ്ങേയ്ക്ക് യജ്ഞഭാഗം നൽകിയില്ല, എന്നാൽ മറ്റു ദേവന്മാർക്ക് നൽകി. അവൻ ഉച്ചത്തിൽ കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറയുകയും ചെയ്തു.

Verse 9

ततो दृष्ट्वा न ते भागं यज्ञेऽकुप्यत्सती प्रभो । विनिंद्य बहुशस्तातमधाक्षीत्स्वतनुं तदा

പ്രഭോ, യജ്ഞത്തിൽ അങ്ങേയ്ക്ക് ഭാഗമില്ലെന്നു കണ്ട് സതി അത്യന്തം കോപിച്ചു. തന്റെ പിതാവിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിന്ദിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ അപ്പോൾ സ്വന്തം ശരീരം അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.

Verse 10

गणास्त्वयुतसंख्याका मृतास्तत्र विलज्जया । स्वांगान्याछिद्य शस्त्रैश्च क्रुध्याम ह्यपरे वयम्

അവിടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗണങ്ങൾ ലജ്ജയാൽ മരിച്ചു; ഞങ്ങളിൽ ചിലർ കോപത്താൽ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്വന്തം അവയവങ്ങൾ മുറിച്ചു കളഞ്ഞു.

Verse 11

तद्यज्ञे ध्वंसितुं वेगात्सन्नद्धास्तु भयावहाः । तिरस्कृता हि भृगुणा स्वप्रभावाद्विरोधिना

ആ യജ്ഞം തകർക്കുവാൻ അവർ മഹാവേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുചെന്നു—പൂർണ്ണമായി സന്നദ്ധരായി ഭയാനകരായി; കാരണം ഭൃഗു തന്റെ സ്വപ്രഭാവംകൊണ്ട് വിരോധിയായി നിന്നു അവരെ അപമാനിച്ചിരുന്നു।

Verse 12

ते वयं शरणं प्राप्तास्तव विश्वंभर प्रभो । निर्भयान् कुरु नस्तस्माद्दयमानभवाद्भयात्

ഹേ വിശ്വംഭര പ്രഭോ! ഞങ്ങൾ നിന്റെ ശരണത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് കരുണകൊണ്ട് ഞങ്ങളെ നിർഭയരാക്കേണമേ—നിർദയനിൽ നിന്നുയരുന്ന ഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കേണമേ।

Verse 13

अपमानं विशेषेण तस्मिन् यज्ञे महाप्रभो । दक्षाद्यास्तेऽखिला दुष्टा अकुर्वन् गर्विता अति

ഹേ മഹാപ്രഭോ! ആ യജ്ഞത്തിൽ അവർ പ്രത്യേകമായി അപമാനം ചെയ്തു; ദക്ഷൻ മുതലായവർ എല്ലാവരും ദുഷ്ടരും അത്യന്തം അഹങ്കാരികളുമായി ആ കൃത്യം ചെയ്തു।

Verse 14

इत्युक्तं निखिलं वृत्तं स्वेषां सत्याश्च नारद । तेषां च मूढबुद्धीनां यथेच्छसि तथा कुरु

ഇങ്ങനെ, ഹേ നാരദാ! സത്യാ തന്റെ ജനങ്ങളെയും തനെയും സംബന്ധിച്ച മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇനി മോഹബുദ്ധിയുള്ള അവരെക്കുറിച്ച് നിനക്കിഷ്ടമുള്ളപോലെ ചെയ്യുക।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्यवचस्तस्य स्वगणानां वचः प्रभुः । सस्मार नारदं सर्वं ज्ञातुं तच्चरितं लघु

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—അവന്റെ വചനവും തന്റെ ഗണങ്ങളുടെ വചനവും കേട്ട പ്രഭു ബ്രഹ്മാവ് സമഗ്രചരിതം വേഗത്തിൽ അറിയുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു നാരദനെ വിളിച്ചു വരുത്തി।

Verse 16

आगतस्त्वं द्रुतं तत्र देवर्षे दिव्यदर्शन । प्रणम्य शंकरं भक्त्या सांजलिस्तत्र तस्थिवान्

ദിവ്യദർശനമുള്ള ദേവർഷേ! നീ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി; ഭക്തിയോടെ ശങ്കരനെ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി അവിടെയേ നിൽക്കുകയുണ്ടായി.

Verse 17

त्वां प्रशस्याथ स स्वामी सत्या वार्त्तां च पृष्टवान् । दक्षयज्ञगताया वै परं च चरितं तथा

പിന്നീട് സ്വാമി നിന്നെ പ്രശംസിച്ച് സതിയുടെ വാർത്ത ചോദിച്ചു; പ്രത്യേകിച്ച് അവൾ ദക്ഷയജ്ഞത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ സംഭവിച്ച പരമചരിതവും അന്വേഷിച്ചു.

Verse 18

पृष्टेन शंभुना तात त्वयाश्वेव शिवात्मना । तत्सर्वं कथितं वृतं जातं दक्षाध्वरे हि यत्

ഹേ താതാ! ശംഭു ചോദിച്ചതോടെ, ശിവാത്മസ്വരൂപനായ നീ ദക്ഷാധ്വരത്തിൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം ഉടൻ തന്നെ സമഗ്രമായി പറഞ്ഞു.

Verse 19

तदाकर्ण्येश्वरो वाक्यं मुने तत्त्वन्मुखोदितम् । चुकोपातिद्रुतं रुद्रो महारौद्रपराक्रमः

ഹേ മുനേ! നിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടൻ ഈശ്വരൻ ക്രോധിച്ചു; മഹാരൗദ്രപരാക്രമനായ രുദ്രൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഉഗ്രരോഷത്തിൽ ജ്വലിച്ചു.

Verse 20

उत्पाट्यैकां जटां रुद्रो लोकसंहारकारकः । आस्फालयामास रुषा पर्वतस्य तदोपरि

ലോകസംഹാരകനായ രുദ്രൻ ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ജടകളിൽ നിന്നൊരു ജട പിഴുതെടുത്തു; അപ്പോൾ തന്നെ ആ പർവതത്തിന്മേൽ ശക്തിയായി അടിച്ചു എറിഞ്ഞു।

Verse 21

तोदनाच्च द्विधा भूता सा जटा च मुने प्रभोः । संबभूव महारावो महाप्रलयभीषणः

ഹേ മുനേ, പ്രഹരം ഏൽക്കുമ്പോൾ പ്രഭുവിന്റെ ആ ജട രണ്ടായി പിളർന്നു; പിന്നെ മഹാപ്രളയത്തെപ്പോലെ ഭീതിജനകമായ മഹാഗർജ്ജനം ഉയർന്നു।

Verse 22

तज्जटायास्समुद्भूतो वीरभद्रो महाबलः । पूर्वभागेन देवर्षे महाभीमो गणाग्रणीः

ഹേ ദേവർഷേ, ആ ജടയിൽ നിന്നുതന്നെ മഹാബലവാനായ വീരഭദ്രൻ ഉദ്ഭവിച്ചു—അത്യന്തം ഭീതിജനക രൂപധാരി, ശിവഗണങ്ങളുടെ അഗ്രണി—മുൻഭാഗത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 23

स भूमिं विश्वतो वृत्त्वात्यतिष्ठद्दशांगुलम् । प्रलयानलसंकाशः प्रोन्नतो दोस्सहस्रवान्

അവൻ ഭൂമിയെ എല്ലാദിക്കിലും ചുറ്റിപ്പറ്റി, അതിൽ നിന്ന് പത്ത് അങ്കുലം ഉയർന്ന് നിന്നു; പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തൻ, അത്യുച്ചൻ, സഹസ്രഭുജധാരി—അടക്കാനാകാത്ത വീര്യം ഉള്ളവൻ।

Verse 24

कोपनिश्वासतस्तत्र महारुद्रस्य चेशितुः । जातं ज्वराणां शतकं संनिपातास्त्रयोदश

അവിടെ പരമേശ്വരനായ മഹാരുദ്രന്റെ ക്രോധനിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് ജ്വരങ്ങളുടെ ഒരു ശതകം ജനിച്ചു; കൂടാതെ പതിമൂന്ന് സന്നിപാതജ്വരങ്ങളും ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 25

महाकाली समुत्पन्ना तज्जटापरभा गतः । महाभयंकरा तात भूतकोटिभिरावृता

മഹേശ്വരന്റെ ജടകളിൽ നിന്നു അതേ ജടകളുടെ തേജസ്സു ധരിച്ചു മഹാകാളി ഉദ്ഭവിച്ചു. പ്രിയനേ, അവൾ അത്യന്തം ഭയങ്കരിയായിരുന്നു; ശിവഭൂതഗണങ്ങളുടെ കോടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവളായിരുന്നു.

Verse 26

सर्वे मूर्त्तिधराः क्रूराः स्वर लोकभयंकराः । स्वतेजसा प्रज्वलंतो दहंत इव सर्वतः

അവർ എല്ലാവരും മൂർത്തിധാരികൾ, ക്രൂരർ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്കും ഭയങ്കരർ. സ്വന്തം തേജസ്സാൽ ജ്വലിച്ച്, എല്ലാടവും എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്നവരെന്നപോലെ തോന്നി.

Verse 27

अथ वीरो वीरभद्रः प्रणम्य परमेश्वरम् । कृतांजलिपुटः प्राह वाक्यं वाक्यविशारदः

അപ്പോൾ വീരനായ വീരഭദ്രൻ പരമേശ്വരൻ (ശിവൻ)നെ നമസ്കരിച്ചു, കയ്യുയർത്തി ചേർത്ത്—വാക്ചാതുര്യത്തോടെ—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 28

वीरभद्र उवाच । महारुद्र महारौद्र सोमसूर्याग्निलोचन । किं कर्तव्यं मया कार्यं शीघ्रमाज्ञापय प्रभो

വീരഭദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരുദ്രാ, ഹേ മഹാരൗദ്രാ! ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി ഇവയാണ് നിന്റെ നേത്രങ്ങൾ—ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ഏത് കാര്യം നിർവഹിക്കണം? പ്രഭോ, വേഗം ആജ്ഞാപിക്കണമേ.

Verse 29

शोषणीयाः किमीशान क्षणार्द्धेनैव सिंधवः । पेषणीयाः किमीशान क्षणार्द्धेनैव पर्वताः

ഹേ ഈശാനാ! ചെയ്യാനാകാത്തത് എന്തുണ്ട്? അർദ്ധക്ഷണത്തിൽ തന്നെ സമുദ്രങ്ങളെ ഉണക്കാം; അർദ്ധക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പർവ്വതങ്ങളെ പൊടിയാക്കാം.

Verse 30

क्षणेन भस्मसात्कुर्यां ब्रह्मांडमुत किं हर । क्षणेन भस्मसात्कुर्याम्सुरान्वा किं मुनीश्वरान्

ഹേ ഹരാ! ഒരു ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെ ഭസ്മമാക്കാൻ കഴിയും—അതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം? ഒരു ക്ഷണത്തിൽ ദേവന്മാരെയോ മുനീശ്വരന്മാരെയോ പോലും ഭസ്മമാക്കാൻ എനിക്ക് ശക്തിയുണ്ട്।

Verse 31

व्याश्वासः सर्वलोकानां किमु चार्यो हि शंकर । कर्तव्य किमुतेशान सर्वप्राणिविहिंसनम्

സകല ജീവികളോടും അല്പമായ അവിശ്വാസം പോലും അനുചിതമാണെങ്കിൽ, ഹേ ശങ്കരാചാര്യാ, നിങ്ങളോടത് എത്രയോ അധികം അനുചിതം! ഹേ ഈശാനാ, ഏതൊരു ജീവിയെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ‘കർതവ്യം’ ആകും?

Verse 32

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे वीरभद्रोत्पत्तिशिवोपदेशवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ ദ്വിതീയ സതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘വീരഭദ്രോത്പത്തി ಹಾಗೂ ശിവോപദേശ വിവരണം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 33

यत्र यत्कार्यमुद्दिश्य प्रेषयिष्यसि मां प्रभो । तत्कार्यं साधयाम्येव सत्वरं त्वत्प्रसादतः

ഹേ പ്രഭോ, ഏത് കാര്യത്തിനായി നിങ്ങൾ എന്നെ പ്രേഷിപ്പിക്കുമോ, ആ കാര്യം നിങ്ങളുടെ പ്രസാദബലത്താൽ ഞാൻ നിശ്ചയമായും വേഗത്തിൽ സാധിപ്പിക്കും।

Verse 34

क्षुद्रास्तरंति लोकाब्धिं शासनाच्छंकरस्य ते । हरातोहं न किं तर्तुं महापत्सागरं क्षमः

ശങ്കരന്റെ ആജ്ഞയും അനുഗ്രഹവും കൊണ്ടു ചെറുതായവരും സംസാരസമുദ്രം കടക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഹരൻ കാത്തിരിക്കുന്ന ഞാൻ ഈ മഹാവിപത്തുകളുടെ മഹാസമുദ്രം കടക്കാൻ അശക്തനാകുമോ?

Verse 35

त्वत्प्रेषिततृणेनापि महत्कार्यं मयत्नतः । क्षणेन शक्यते कर्तुं शंकरात्र न संशयः

ഹേ ശങ്കരാ! നീ അയച്ച ഒരു തൃണമാത്രം കൊണ്ടുപോലും അപ്രയത്നമായി ക്ഷണത്തിൽ മഹത്തായ കാര്യം സാധ്യമാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 36

लीलामात्रेण ते शंभो कार्यं यद्यपि सिद्ध्यति । तथाप्यहं प्रेषणीयो तवैवानुग्रहो ह्ययम्

ഹേ ശംഭോ! നിന്റെ ലീലാമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ കാര്യം സിദ്ധിക്കുമെങ്കിലും, എന്നെ നിന്റെ ദൂതനായി അയക്കുന്നു—ഇതുതന്നെ എനിക്കുള്ള നിന്റെ അനുഗ്രഹമാണ്।

Verse 37

शक्तिरेतादृशी शंभो ममापि त्वदनुग्रहात् । विना शक्तिर्न कस्यापि शंकर त्वदनुग्रहात्

ഹേ ശംഭോ! ഇത്തരത്തിലുള്ള ശക്തി എനിക്കും നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടുതന്നെ ലഭിച്ചു. ഹേ ശങ്കരാ! ശക്തിയില്ലാതെ ആര്ക്കും സാമർത്ഥ്യമില്ല; എല്ലാം നിന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമേ പ്രവർത്തിക്കൂ।

Verse 38

त्वदाज्ञया विना कोपि तृणादीनपि वस्तुतः । नैव चालयितुं शक्तस्सत्यमेतन्न संशयः

നിന്റെ ആജ്ഞയില്ലാതെ ആരും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു തൃണമെങ്കിലും നീക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇത് സത്യം—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 39

शंभो नियम्यास्सर्वेपि देवाद्यास्ते महेश्वर । तथैवाहं नियम्यस्ते नियंतुस्सर्वदेहिनाम्

ഹേ ശംഭോ, ഹേ മഹേശ്വരാ! ദേവന്മാർ മുതലായ എല്ലാവരും നിന്റെ നിയമവും ഭരണവും കീഴിലാണ്. അതുപോലെ ഞാനും നിന്റെ അധീനനാണ്; കാരണം നീ സർവ്വ ദേഹധാരികളുടെ പരമ നിയന്താവാണ്.

Verse 40

प्रणतोस्मि महादेव भूयोपि प्रणतोस्म्यहम् । प्रेषय स्वेष्ट सिद्ध्यर्थं मामद्य हर सत्वरम्

ഓ മഹാദേവാ, ഞാൻ നിനക്കു നമസ്കരിക്കുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഓ ഹരാ, എന്റെ പരമാഭീഷ്ടസിദ്ധിക്കായി ഇന്ന് തന്നെ എന്നെ വേഗത്തിൽ എന്റെ നിയതാന്തത്തിലേക്ക് പ്രേഷിക്കണമേ.

Verse 41

स्पंदोपि जायते शंभो सख्यांगानां मुहुर्मुहुः । भविष्यत्यद्य विजयो मामतः प्रेषय प्रभो

ഓ ശംഭുവേ, എന്റെ സഹചാരികളുടെ അവയവങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വിറയൽ ഉയരുന്നു. ഇന്ന് തീർച്ചയായും വിജയം ഉണ്ടാകും; അതിനാൽ ഓ പ്രഭോ, എന്നെ ഇവിടെ നിന്ന് പ്രേഷിക്കണമേ.

Verse 42

हर्षोत्साहविशेषोपि जायते मम कश्चन । शंभो त्वत्पादकमले संसक्तश्च मनो मम

ഓ ശംഭുവേ, എന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രത്യേകമായ ഹർഷവും ഉത്സാഹവും ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ മനസ്സ് നിന്റെ പാദകമലങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമായി ആസക്തമായിരിക്കുന്നു.

Verse 43

भविष्यति प्रतिपदं शुभसंतानसंततिः

ദിവസംതോറും ശുഭമായ സന്താനപരമ്പര തുടർച്ചയായി ഉദിക്കും.

Verse 44

तस्यैव विजयो नित्यं तस्यैव शुभमन्वहम् । यस्य शंभौ दृढा भक्तिस्त्वयि शोभनसंश्रये

ശംഭുവിൽ ദൃഢഭക്തിയുള്ളവനേയ്ക്ക് മാത്രമേ നിത്യവിജയം; അവനേയ്ക്ക് മാത്രമേ ദിനംപ്രതി ശുഭം—ഓ ശോഭനാശ്രയമേ!

Verse 45

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तं तद्वचः श्रुत्वा संतुष्टो मंगलापतिः । वीरभद्र जयेति त्वं प्रोक्ताशीः प्राह तं पुनः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് മംഗളാപതി (ശിവൻ) സന്തുഷ്ടനായി, വീണ്ടും അവനെ അനുഗ്രഹിച്ച്—“ഹേ വീരഭദ്രാ, ജയിക്ക!” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 46

महेश्वर उवाच । शृणु मद्वचनं तात वीरभद्र सुचेतसा । करणीयं प्रयत्नेन तद्द्रुतं मे प्रतोषकम्

മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഹേ താതാ വീരഭദ്രാ, തെളിഞ്ഞ മനസ്സോടെ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. ചെയ്യേണ്ടതു പരിശ്രമത്തോടെ ചെയ്യുക; വേഗത്തിൽ ചെയ്യുക—അതുതന്നെ എനിക്ക് തൃപ്തിയാകും.

Verse 47

यागं कर्तुं समुद्युक्तो दक्षो विधिसुतः खलः । मद्विरोधी विशेषेण महागर्वोऽबुधोऽधुना

ബ്രഹ്മന്റെ പുത്രനായ ആ ദുഷ്ടൻ ദക്ഷൻ യാഗം ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അവൻ പ്രത്യേകമായി എന്റെ വിരോധിയാണ്; ഇപ്പോൾ മഹാഗർവത്തിൽ വീർപ്പും അജ്ഞാനത്തിൽ അന്ധതയും ഉള്ളവൻ.

Verse 48

तन्मखं भस्मसात्कृत्वा सयागपरिवारकम् । पुनरायाहि मत्स्थानं सत्वरं गणसत्तम

ആ യാഗത്തെ അതിന്റെ സമസ്ത യാഗപരിവാരത്തോടുകൂടി ഭസ്മമാക്കി, ഹേ ഗണശ്രേഷ്ഠാ, ഉടൻ തന്നെ വീണ്ടും എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് വരിക।

Verse 49

सुरा भवंतु गंधर्वा यक्षा वान्ये च केचन । तानप्यद्यैव सहसा भस्मसात्कुरु सत्वरम्

ദേവന്മാരായാലും ഗന്ധർവന്മാരായാലും യക്ഷന്മാരായാലും മറ്റാരുമായാലും—അവരെയും ഇന്നുതന്നെ, പെട്ടെന്ന്, താമസമില്ലാതെ ഭസ്മമാക്കുക।

Verse 50

तत्रास्तु विष्णुर्ब्रह्मा वा शचीशो वा यमोपि वा । अपि चाद्यैव तान्सर्वान्पातयस्व प्रयत्नतः

അവിടെ വിഷ്ണുവായാലും, ബ്രഹ്മാവായാലും, ശചീപതിയായ ഇന്ദ്രനായാലും, യമനായാലും—ഇന്നുതന്നെ, പരമശ്രമത്തോടെ, അവരെ എല്ലാവരെയും വീഴ്ത്തുക.

Verse 51

सुरा भवंतु गंधर्वा यक्षा वान्ये च केचन । तानप्यद्यैव सहसा भस्मसात्कुरु सत्वरम्

അവർ ദേവന്മാരായാലും, ഗന്ധർവന്മാരായാലും, യക്ഷന്മാരായാലും, മറ്റാരായാലും—അവരെയും ഇന്നുതന്നെ, പെട്ടെന്നു, വൈകാതെ, ഭസ്മമാക്കുക।

Verse 52

दधीचिकृतमुल्लंघ्य शपथं मयि तत्र ये । तिष्ठंति ते प्रयत्नेन ज्वालनीयास्त्वया ध्रुवम्

അവിടെ ദധീചി ചെയ്ത വ്രത-ശപഥം ലംഘിച്ച് എന്നോടു വൈരഭാവത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നവരെ—നിന്റെ പരിശ്രമത്തോടെ തീർച്ചയായും ദഹിപ്പിക്കണം (ശിക്ഷിക്കണം)।

Verse 53

प्रमथाश्चागमिष्यंति यदि विष्ण्वादयो भ्रमात् । नानाकर्षणमंत्रेण ज्वालयानीय सत्वरम्

പ്രമഥർ വരുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭ്രമം മൂലം വിഷ്ണു മുതലായവർ സമീപിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—വിവിധ ആകർഷണ-മന്ത്രങ്ങളാൽ ഉടൻ തന്നെ (രക്ഷാ) അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കണം।

Verse 54

ये तत्रोल्लंघ्य शपथं मदीयं गर्विताः स्थिताः । ते हि मद्द्रोहिणोऽतस्तान् ज्वालयानलमालया

അവിടെ എന്റെ ശപഥ-വ്രതം ലംഘിച്ച് അഹങ്കാരത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നവർ—അവർ എന്റെ ദ്രോഹികൾ; അതിനാൽ അവരെ അഗ്നിമാലയാൽ ദഹിപ്പിക്കുക।

Verse 55

सपत्नीकान्ससारांश्च दक्षयागस्थलस्थितान् । प्रज्वाल्य भस्मसात्कृत्वा पुनरायाहि सत्वरम्

ദക്ഷന്റെ യാഗസ്ഥലത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന എല്ലാവരെയും—ഭാര്യകളോടും സമസ്ത അനുചരങ്ങളോടും കൂടി—ജ്വലിപ്പിച്ച് ഭസ്മമാക്കി, പിന്നെ ഉടൻ ഇവിടെ തിരിച്ചുവരിക.

Verse 56

तत्र त्वयि गते देवा विश्वाद्य अपि सादरम् । स्तोष्यंति त्वां तदाप्याशु ज्वालया ज्वालयैव तान्

നീ അവിടെ ചെന്നാൽ വിശ്വദേവന്മാർ മുതലായ ദേവന്മാർ ആദരത്തോടെ നിന്നെ സ്തുതിക്കും. എന്നാലും നിന്റെ ജ്വാലകൊണ്ട് അവരെ ഉടൻ ദഹിപ്പിക്ക—അതെ, ക്ഷണത്തിൽ ദഹിപ്പിക്ക.

Verse 57

देवानपि कृतद्रोहान् ज्वालामालासमाकुलः । ज्वालय ज्वलनैश्शीघ्रं माध्यायाध्यायपालकम्

ദ്രോഹം ചെയ്ത ദേവന്മാരെയും—ജ്വാലാമാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരെയും—പ്രജ്വലിത അഗ്നിയാൽ ഉടൻ ദഹിപ്പിക്ക, ഹേ വേദപാരായണവും അതിന്റെ ക്രമവും കാക്കുന്നവനേ.

Verse 58

दक्षादीन्सकलांस्तत्र सपत्नीकान्सबांधवान् । प्रज्वाल्य वीर दक्षं नु सलीलं सलिलं पिब

ഹേ വീരാ, അവിടെ സംഹാരാഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിച്ച് ദക്ഷൻ മുതലായ എല്ലാവരെയും—ഭാര്യകളും ബന്ധുക്കളും സഹിതം—ദഹിപ്പിക്ക; പിന്നെ കളിയോടെ ജലം കുടിക്ക.

Verse 59

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तो रोषताम्राक्षो वेदमर्यादपालकः । विरराम महावीरं कालारिस्सकलेश्वरः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്‌തപ്പോൾ, ക്രോധത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ആ മഹാവീരൻ, വേദമര്യാദയുടെ രക്ഷകൻ, സർവേശ്വരൻ, കാലൻ (മരണം) എന്നതിന്റെ വൈരി, വിരമിച്ചു നിന്നു.