पूर्वगतिवर्णनम् (Pūrvagati-varṇana) — “Description of the Prior Course / Earlier Lineage Account”

Verse 1

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ वदेदानीं मेनोत्पत्तिं समादरात् । अपि शापं समाचक्ष्व कुरु संदेहभंजनम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു— ഹേ പ്രാജ്ഞനായ വിധാതാവേ (ബ്രഹ്മാ), ഇപ്പോൾ ആദരത്തോടെ മേനാദേവിയുടെ ഉത്ഭവവൃത്താന്തം എനിക്ക് പറയുക. കൂടാതെ ശാപത്തിന്റെ കാര്യവും വിശദീകരിച്ച് എന്റെ സംശയം നീക്കുക.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या मेनोत्पत्तिं विवेकतः । मुनिभिः सह वक्ष्येहं सुतवर्य्य महाबुध

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ നാരദാ! സന്തോഷപൂർവ്വം ശ്രവിക്ക; ഞാൻ വിവേകത്തോടെ മേനയുടെ ഉദ്ഭവവൃത്താന്തം പറയും. മുനികളോടൊപ്പം ഇവിടെ പറയുന്നു, ഹേ ശ്രേഷ്ഠപുത്രാ, ഹേ മഹാബുദ്ധിമാനേ।

Verse 3

दक्षनामा मम सुतो यः पुरा कथितो मुने । तस्य जाताः सुताः षष्टिप्रमितास्सृष्टिकारणाः

ഹേ മുനേ! മുമ്പ് എന്റെ പുത്രനെന്നു പറഞ്ഞ ദക്ഷന് അറുപത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ സൃഷ്ടികാര്യത്തിന് നിമിത്തകാരണങ്ങളായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 4

तासां विवाहमकरोत्स वरैः कश्यपादिभिः । विदितं ते समस्तं तत्प्रस्तुतं शृणु नारद

അവരുടെ വിവാഹം കശ്യപാദി ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരോടു നടത്തി. അതെല്ലാം നിനക്കറിയാം; ഇനി, ഹേ നാരദാ, ഇപ്പോൾ പറയപ്പെടുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 5

तासां मध्ये स्वधानाम्नीं पितृभ्यो दत्तवान्सुताम् । तिस्रोभवन्सुतास्तस्यास्सुभगा धर्ममूर्तयः

അവരിൽ സ്വധാ എന്ന പേരുള്ള കന്യയെ അവൻ പിതൃദേവന്മാർക്ക് അർപ്പിച്ചു. അവളിൽ നിന്ന് മൂന്ന് പുത്രിമാർ ജനിച്ചു—സുഭാഗ്യവതികളും ധർമ്മമൂർത്തികളുമായിരുന്നു.

Verse 6

तासां नामानि शृणु मे पावनानि मुनीश्वर । सदा विघ्नहराण्येव महामंगलदानि च

ഹേ മുനീശ്വരാ! അവരുടെ പാവന നാമങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക; അവ സദാ വിഘ്നങ്ങളെ നീക്കി മഹാമംഗലം നൽകുന്നവയാണ്.

Verse 7

मेनानाम्नी सुता ज्येष्ठा मध्या धन्या कलावती । अन्त्या एतास्सुतास्सर्वाः पितॄणाम्मानसोद्भवाः

അവരിൽ ജ്യേഷ്ഠ പുത്രിയുടെ പേര് മേന; മദ്ധ്യമയായത് ധന്യാ; ഇളയത് കലാവതി. ഈ പുത്രിമാർ എല്ലാവരും പിതൃകളുടെ മാനസസന്താനങ്ങളായിരുന്നു.

Verse 8

अयोनिजाः स्वधायाश्च लोकतस्तत्सुता मताः । आसाम्प्रोच्य सुनामानि सर्वान्कामाञ्जनो लभेत्

ഈ കന്യകൾ അയോനിജകൾ; ലോകങ്ങളിൽ സ്വധാദേവിയുടെ പുത്രിമാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അവരുടെ മംഗളനാമങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും പ്രാപിക്കും.

Verse 9

जगद्वंद्याः सदा लोकमातरः परमोददाः । योगिन्यः परमा ज्ञाननिधानास्तास्त्रिलोकगाः

അവർ സദാ ജഗത്ത് വന്ദിക്കുന്ന ലോകമാതാക്കളും പരമോദാരരുമാണ്. ആ യോഗിനികൾ പരമോന്നതർ, ജ്ഞാനനിധികൾ; ത്രിലോകമൊട്ടാകെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 10

एकस्मिन्समये तिस्रो भगिन्यस्ता मुनीश्वर । श्वेतद्वीपं विष्णुलोकं जग्मुर्दर्शनहेतवे

ഹേ മുനീശ്വരാ, ഒരിക്കൽ ആ മൂന്നു സഹോദരിമാർ ദർശനാർത്ഥം ശ്വേതദ്വീപമായ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 11

कृत्वा प्रणामं विष्णोश्च संस्तुतिं भक्तिसंयुताः । तस्थुस्तदाज्ञया तत्र सुसमाजो महानभूत्

ഭക്തിയോടെ അവർ ശ്രീവിഷ്ണുവിനെ പ്രണാമം ചെയ്ത് സ്തുതി ചെയ്തു. പിന്നെ അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവിടെ തന്നെ നിന്നു; അവിടെ മഹത്തായും സമരസവുമായ ഒരു സഭ രൂപപ്പെട്ടു.

Verse 12

तदैव सनकाद्यास्तु सिद्धा ब्रह्मसुता मुने । गतास्तत्र हरिं नत्वा स्तुत्वा तस्थुस्तदाज्ञया

അപ്പോൾ തന്നേ, മുനേ, ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരായ സിദ്ധർ—സനകാദികൾ—അവിടെ ഉടൻ ചെന്നു. ഹരിയെ നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതിച്ചു, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നിന്നു.

Verse 13

सनकाद्यान्मुनीन्दृष्ट्वोत्तस्थुस्ते सकला द्रुतम् । तत्रस्थान्संस्थितान्नत्वा देवाद्यांल्लोकवन्दितान्

സനകാദി മുനിമാരെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു. അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ലോകവന്ദിത ദേവാദികളെ നമസ്കരിച്ചു, വിനയത്തോടെ നിന്നു.

Verse 14

तिस्रो भगिन्यस्तांस्तत्र नोत्तस्थुर्मोहिता मुने । मायया दैवविवशाश्शङ्करस्य परात्मनः

മുനേ, അവിടെ ആ മൂന്ന് സഹോദരിമാർ മോഹിതരായി എഴുന്നേറ്റില്ല. പരമാത്മാവായ ശങ്കരന്റെ മായയാൽ വിധിവശരായി അവർ നിർവശരായി.

Verse 15

मोहिनी सर्व लोकानां शिवमाया गरीयसी । तदधीनं जगत्सर्वं शिवेच्छा सा प्रकीर्त्यते

ശിവമായ അത്യന്തം മഹാശക്തിയുള്ളതും സർവ്വലോകങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. സർവ്വജഗത്തും അതിന്റെ അധീനമാണ്; അതിനാൽ അതിനെ ‘ശിവേച്ഛ’ എന്നു പ്രഖ്യാതമാക്കുന്നു.

Verse 16

प्रारब्धं प्रोच्यते सैव तन्नामानि ह्यनेकशः । शिवेच्छया भवत्येव नात्र कार्या विचारणा

‘പ്രാരബ്ധം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നതു അതുതന്നെ; അതിന് അനേകം നാമങ്ങൾ പ്രസിദ്ധം. ശിവേച്ഛയാൽ മാത്രമേ അത് സംഭവിക്കൂ; ഇവിടെ അധിക വിചാരം വേണ്ട॥

Verse 17

भूत्वा तद्वशगास्ता वै न चक्रुरपि तन्नतिम् । विस्मितास्सम्प्रदृश्यैव संस्थितास्तत्र केवलम्

അവളുടെ അജയ്യാധീനതയിൽപ്പെട്ട അവർ അവനോട് നമസ്കാരവും ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കണ്ട ദൃശ്യം കണ്ടു വിസ്മയിച്ച് അവർ അവിടെ തന്നെ അനങ്ങാതെ നിന്നു.

Verse 18

तादृशीं तद्गतिं दृष्ट्वा सनकाद्या मुनीश्वराः । ज्ञानिनोऽपि परं चक्रुः क्रोधं दुर्विषहं च ते

അത്തരം അത്ഭുതഗതിയും ഫലവും കണ്ട സനകാദി മുനീശ്വരന്മാർ—പരമജ്ഞാനികളായിട്ടും—അത്യന്തം ക്രോധിച്ചു; അവരുടെ കോപം സഹിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു.

Verse 19

शिवेच्छामोहितस्तत्र सक्रोधस्ता उवाच ह । सनत्कुमारो योगीशश्शापन्दण्डकरं ददन्

അവിടെ ശിവന്റെ ഇച്ഛയാൽ മോഹിതനായി, ക്രോധം നിറഞ്ഞ് അവൻ സംസാരിച്ചു. യോഗീശ്വരനായ സനത്കുമാരൻ ശാപദണ്ഡം ഉയർത്തി ശാപം പ്രസ്താവിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । यूयं तिस्रो भगिन्यश्च मूढाः सद्वयुनोज्झिताः । अज्ञातश्रुतितत्त्वा हि पितृकन्या अपि ध्रुवम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മൂന്ന് സഹോദരിമാരേ, നിങ്ങൾ മോഹിതരായി സദ്വിവേകത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയവർ. വേദശ്രുതിയുടെ യഥാർത്ഥ തത്ത്വം നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിട്ടില്ല; പിതാവിന്റെ പുത്രിമാരായിട്ടും ഇത് നിശ്ചയം.

Verse 21

अभ्युत्थानं कृतं नो यन्नमस्कारोपि गर्वतः । मोहिता नरभावत्वात्स्वर्गाद्दूरा भवन्तु हि

ഞങ്ങളോടുള്ള ബഹുമാനത്തിൽ നിങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റ് അഭ്യുത്ഥാനം ചെയ്തില്ല; അഹങ്കാരത്താൽ നമസ്കാരവും ചെയ്തില്ല. മനുഷ്യഭാവത്തിന്റെ പരിമിതിയിൽ മോഹിതരായി നിങ്ങൾ സത്യമായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെയായിരിക്കട്ടെ.

Verse 22

नरस्त्रियः सम्भवन्तु तिस्रोऽपि ज्ञानमोहिताः । स्वकर्मणः प्रभणावे लभध्वं फलमीदृशम्

പുരുഷരും സ്ത്രീകളും—ദേഹധാരിജീവിതത്തിന്റെ മൂന്നു അവസ്ഥകളും—ജ്ഞാനമോഹത്തിൽ മയങ്ങട്ടെ. എങ്കിലും സ്വന്തം കർമ്മത്തിന്റെ പ്രവാഹ-പരിണാമത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഫലം ലഭിക്കട്ടെ.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य च साध्वस्तास्तिस्रोऽपि चकिता भृशम् । पतित्वा पादयोस्तस्य समूचूर्नतमस्तकाः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മൂന്നു സദ്വതികൾ അത്യന്തം ഭീതരായി. അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, ശിരസ്സ് നമിച്ച്, ഒരുമിച്ച് പറഞ്ഞു.

Verse 24

पितृतनया ऊचुः । मुनिवर्य्य दयासिन्धो प्रसन्नो भव चाधुना । त्वत्प्रणामं वयं मूढाः कुर्महे स्म न भावतः

പിതൃകുമാരിമാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, കരുണാസമുദ്രാ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളോടു പ്രസന്നനാകണമേ. മോഹവശാൽ ഞങ്ങൾ നിനക്കു നമസ്കരിച്ചു; എന്നാൽ അന്തർഭാവത്തോടെയല്ല.

Verse 25

प्राप्तं च तत्फलं विप्र न ते दोषो महामुने । अनुग्रहं कुरुष्वात्र लभेम स्वर्गतिम्पुनः

ഹേ വിപ്രാ, ആ ഫലം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; ഹേ മഹാമുനേ, നിനക്കൊരുദോഷവും ഇല്ല. ഇവിടെ ഞങ്ങളോടു അനുഗ്രഹം ചെയ്യണമേ, ഞങ്ങൾ വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗഗതി പ്രാപിക്കുവാൻ.

Verse 26

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तात प्रोवाच स मुनिस्तदा । शापोद्धारं प्रसन्नात्मा प्रेरितः शिवमायया

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രിയമേ, അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മുനി അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു. ശിവമായയുടെ പ്രേരണയാൽ പ്രസന്നഹൃദയനായി ശാപമോചന മാർഗം വിശദീകരിച്ചു.

Verse 27

सनत्कुमार उवाच । पितॄणां तनयास्तिस्रः शृणुत प्रीतमानसाः । वचनं मम शोकघ्नं सुखदं सर्वदैव वः

സനത്കുമാരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ പ്രിയജനങ്ങളേ, പ്രീതിമനസ്സോടെ എന്റെ വചനം ശ്രവിക്കുവിൻ. പിതൃദേവന്മാർക്ക് മൂന്നു പുത്രിമാർ ഉണ്ട്; എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ നിങ്ങളുടെ ശോകം നശിപ്പിച്ച് എപ്പോഴും സുഖം നൽകും.

Verse 28

विष्णोरंशस्य शैलस्य हिमाधारस्य कामिनी । ज्येष्ठा भवतु तत्कन्या भविष्यत्येव पार्वती

വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായ ആ ഹിമാധാര (ഹിമാലയം) പർവതത്തിന്റെ പ്രിയ പത്നിക്ക് ജ്യേഷ്ഠ പുത്രി ജനിക്കും; ആ കന്യ തന്നേ നിശ്ചയമായി പാർവതിയായി പിറക്കും.

Verse 29

धन्या प्रिया द्वितीया तु योगिनी जनकस्य च । तस्याः कन्या महालक्ष्मीर्नाम्ना सीता भविष्यति

ജനകന്റെ രണ്ടാം പ്രിയ റാണി ധന്യാ ആയിരുന്നു; അവൾ യോഗിനിയായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്ന് ഒരു പുത്രി ജനിക്കും—സാക്ഷാൽ മഹാലക്ഷ്മി—അവൾ ‘സീത’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടും.

Verse 30

वृषभानस्य वैश्यस्य कनिष्ठा च कलावती । भविष्यति प्रिया राधा तत्सुता द्वापरान्ततः

വൈശ്യനായ വൃഷഭാനുവിന്റെ ഇളയ പുത്രിക്ക് കലാവതി എന്ന നാമം. ദ്വാപരയുഗാന്ത്യത്തിൽ അവൾ തന്നേ അവന്റെ പ്രിയ പുത്രിയായി രാധയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.

Verse 31

मेनका योगिनी पत्या पार्वत्याश्च वरेण च । तेन देहेन कैलासं गमिष्यति परम्पदम्

ഭർത്താവിന്റെ യോഗബലത്താലും പാർവതിയുടെ വരപ്രസാദത്താലും മേനകാ സിദ്ധയോഗിനിയായി, അതേ ദേഹത്തോടുകൂടെ കൈലാസം എന്ന പരമപദത്തിലേക്ക് ഗമിക്കും.

Verse 32

धन्या च सीतया सीरध्वजो जनकवंशजः । जीवन्मुक्तो महायोगी वैकुण्ठं च गमिष्यति

ധന്യയാണ് സീത; ജനകവംശത്തിൽ ജനിച്ച സീരധ്വജ ജനകനും ധന്യൻ. അദ്ദേഹം മഹായോഗി, ജീവന്മുക്തനായി വൈകുണ്ഠത്തെയും പ്രാപിക്കും.

Verse 33

कलावती वृषभानस्य कौतुकात्कन्यया सह । जीवन्मुक्ता च गोलोकं गमिष्यति न संशयः

വൃഷഭാനുവിന്റെ കലാവതി, കൗതുകവശാൽ ആ കന്യയോടൊപ്പം, ജീവന്മുക്തയായി സംശയമില്ലാതെ ഗോളോകത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 34

विना विपत्तिं महिमा केषां कुत्र भविष्यति । सुकर्मिणां गते दुःखे प्रभवेद्दुर्लभं सुखम्

വിപത്ത് ഇല്ലാതെ മഹിമ എവിടെ, ആരിൽ ഉദിക്കും? സുകർമികളുടെ ദുഃഖം മാറിയ ശേഷം ദുർലഭവും പ്രയാസത്തോടെ ലഭിക്കുന്നതുമായ സുഖം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

Verse 35

यूयं पितॄणां तनयास्सर्वास्स्वर्गविलासिकाः । कर्मक्षयश्च युष्माकमभवद्विष्णुदर्शनात्

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പിതൃകളുടെ പുത്രിമാർ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വിഹരിക്കുന്ന ദിവ്യകന്യകൾ. വിഷ്ണുദർശനമാത്രത്താൽ നിങ്ങളുടെ സഞ്ചിതകർമ്മം ക്ഷയിച്ചു.

Verse 36

इत्युक्त्वा पुनरप्याह गतक्रोधो मुनीश्वरः । शिवं संस्मृत्य मनसा ज्ञानदं भुक्तिमुक्तिदम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ക്രോധം അകന്ന മുനീശ്വരൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു. മനസ്സിൽ ശിവനെ സ്മരിച്ച്—അവൻ ജ്ഞാനദാതാവും ഭുക്തി-മുക്തി ദാതാവുമാകുന്നു.

Verse 37

अपरं शृणुत प्रीत्या मद्वचस्सुखदं सदा । धन्या यूयं शिवप्रीता मान्याः पूज्या ह्यभीक्ष्णशः

ഇനിയും സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ; അവ സദാ മംഗളവും സുഖവും നൽകുന്നവയാണ്. നിങ്ങൾ ധന്യർ, ശിവപ്രിയർ, മാന്യർ, വീണ്ടും വീണ്ടും പൂജ്യർ.

Verse 38

मेनायास्तनया देवी पार्वती जगदम्बिका । भविष्यति प्रिया शम्भोस्तपः कृत्वा सुदुस्सहम्

മേനയുടെ പുത്രിയായ ദേവി പാർവതി, ജഗദംബിക, അത്യന്തം ദുസ്സഹമായ തപസ്സു ചെയ്ത് ശംഭുവിന്റെ പ്രിയയായിത്തീരും.

Verse 39

धन्या सुता स्मृता सीता रामपत्नी भविष्यति । लौकिकाचारमाश्रित्य रामेण विहरिष्यति

ആ ധന്യ പുത്രി ‘സീത’ എന്നു അറിയപ്പെടുകയും രാമന്റെ പത്നിയാകുകയും ചെയ്യും. ലോകാചാരധർമ്മം ആശ്രയിച്ച് രാമനോടൊപ്പം വസിച്ച് ആനന്ദിക്കും.

Verse 40

कलावतीसुता राधा साक्षाद्गोलोकवासिनी । गुप्तस्नेहनिबद्धा सा कृष्णपत्नी भविष्यति

കലാവതിയുടെ പുത്രി രാധ സാക്ഷാൽ ഗോളോകവാസിനിയാണ്. ഗൂഢസ്നേഹബന്ധത്തിൽ ബന്ധിതയായി അവൾ ഭാവിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പത്നിയാകും.

Verse 41

ब्रह्मोवाच इत्थमाभाष्य स मुनिर्भ्रातृभिस्सह संस्तुतः । सनत्कुमारो भगवांस्तत्रैवान्तर्हितोऽभवत्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ മുനി സഹോദരന്മാരോടുകൂടെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ അതേ സ്ഥലത്ത് തന്നെ അന്തർഹിതനായി.

Verse 42

तिस्रो भगिन्यस्तास्तात पितॄणां मानसीः सुताः । गतपापास्सुखं प्राप्य स्वधाम प्रययुर्द्रुतम्

ഹേ പ്രിയനേ! ആ മൂന്ന് സഹോദരിമാർ—പിതൃകളുടെ മാനസപുത്രിമാർ—പാപമുക്തരായി സുഖം പ്രാപിച്ച് വേഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് പോയി.