Rig Veda Sukta 9
Mandala 6Sukta 97 Mantras

Sukta 9

Sukta 6.9

Rishi

Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for RV 6.9)

Devata

Agni Vaiśvānara

Chandas

Triṣṭubh

ഈ സൂക്തം വൈശ്വാനരനായ അഗ്നിയെ—സാർവത്രികമായ അഗ്നിയെ—സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ രാജാവിനെപ്പോലെ ജനിച്ച്, തന്റെ ദീപ്തിയാൽ ഇരുണ്ടതും പ്രകാശമുള്ളതുമായ ദിവസങ്ങളെ വേർതിരിച്ച് ക്രമത്തിലാക്കുന്നു. ‘ആദ്യം കാണുന്ന’ ഹോതാവായി അഗ്നിയെ പ്രശംസിക്കുന്നു; അവൻ മർത്ത്യരിൽ ‘അമരപ്രകാശം’ വെളിപ്പെടുത്തി, ഉള്ളിലെയും പുറത്തെയും അന്ധകാരം അകറ്റുന്നു. അവസാനം, ഇരുട്ടിൽ നില്ക്കുന്ന അഗ്നിക്ക് ദേവന്മാരും നമസ്കരിക്കുന്നതായി, സംരക്ഷണത്തിനും ഉയർച്ചയ്ക്കുമായി അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

अहश्च कृष्णमहरर्जुनं च वि वर्तेते रजसी वेद्याभिः । वैश्वानरो जायमानो न राजावातिरज्ज्योतिषाग्निस्तमांसि ॥

കൃഷ്ണ അഹയും അർജുന അഹയും—ഇരുവരും രജസികളിൽ വേദ്യാഭിഃ (നിയത പഥങ്ങളാൽ) വേർപെട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു. വൈശ്വാനരൻ ജനിക്കുമ്പോൾ രാജാവുപോലെ; അഗ്നി തന്റെ ജ്യോതിഷാ കൊണ്ട് തമാംസികളെ അതിക്രമിക്കുന്നു.

Mantra 2

नाहं तन्तुं न वि जानाम्योतुं न यं वयन्ति समरेऽतमानाः । कस्य स्वित्पुत्र इह वक्त्वानि परो वदात्यवरेण पित्रा ॥

ഞാൻ ഇനിയും ആ തന്തുവിനെ അറിയുന്നില്ല; നെയ്ത്തിന്റെ (ഓതു) രീതി വ്യക്തമായി അറിയുന്നില്ല; സമര-സംഘർഷത്തിൽ അചഞ്ചല പ്രവർത്തകർ നെയ്യുന്നതും അറിയുന്നില്ല. ഇവിടെ ആരുടെ പുത്രൻ ഈ വചനങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയും? അടുത്ത പിതാവിന്റെ ആശ്രയത്തോടെ ദൂരസ്ഥ സത്യം അവിടെ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 3

स इत्तन्तुं स वि जानात्योतुं स वक्त्वान्यृतुथा वदाति । य ईं चिकेतदमृतस्य गोपा अवश्चरन्परो अन्येन पश्यन् ॥

അവൻ തന്നെയാണ് ആ തന്തുവിനെ അറിയുന്നത്; അവൻ തന്നെയാണ് നെയ്ത്തിന്റെ (ഓതു) രീതി തിരിച്ചറിയുന്നത്; അവൻ തന്നെയാണ് ഋതുവിനനുസരിച്ച്, ഋതരൂപമായി വചനങ്ങൾ പറയുന്നത്—അതിനെ അറിഞ്ഞ് ജാഗരിതനായ, അമൃതത്തിന്റെ ഗോപാ (രക്ഷകൻ), താഴെ സഞ്ചരിച്ചിട്ടും മറ്റൊരു (ഉന്നത) ദർശനത്തിലൂടെ ദൂരസ്ഥത്തെ കാണുന്നവൻ.

Mantra 4

अयं होता प्रथमः पश्यतेममिदं ज्योतिरमृतं मर्त्येषु । अयं स जज्ञे ध्रुव आ निषत्तोऽमर्त्यस्तन्वा वर्धमानः ॥

ഇവൻ തന്നെയാണ് ഹോതാ (ഹോതൃ); ആദ്യം ഇതിനെ കാണുന്നത് ഇവനാണ്—മർത്ത്യരിൽ ഉള്ള ഈ അമൃത ജ്യോതി. ഇവൻ തന്നെയാണ് അവൻ: ജനിച്ചവൻ, ധ്രുവമായി ആസീനനായവൻ; അമർത്ത്യൻ, തന്റെ തനു (സ്വദേഹം/ഉപസ്ഥിതി)കൊണ്ട് വർധിച്ചു നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ വ്യാപിക്കുന്നവൻ.

Mantra 5

ध्रुवं ज्योतिर्निहितं दृशये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः । विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं क्रतुमभि वि यन्ति साधु ॥

കാണുന്നതിനായി ഒരു ധ്രുവജ്യോതി സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു; മനസ്—ഏറ്റവും വേഗമുള്ളത്—സ്വന്തം അന്തർഗ്ഗുഹയിൽ പറന്ന് അതിലേക്കു ധാവിക്കുന്നു. സർവ്വദേവന്മാരും ഒരേ മനസ്സും ഒരേ സംകേതവും (സങ്കൽപവും) ഉള്ളവരായി, ഏകമായ ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി/സങ്കൽപം) ലക്ഷ്യമാക്കി ശരിയായി മുന്നേറുന്നു.

Mantra 6

वि मे कर्णा पतयतो वि चक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । वि मे मनश्चरति दूरआधीः किं स्विद्वक्ष्यामि किमु नू मनिष्ये ॥

എന്റെ ചെവികൾ തുറന്ന് പറക്കുന്നു, എന്റെ ദൃഷ്ടി വ്യാപിക്കുന്നു; കാരണം ഈ ജ്യോതി ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു. എന്റെ മനസ് ദൂരവ്യാപിയായ ചിന്തകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു—ഞാൻ എന്ത് തന്നെയാകും ഉച്ചരിക്കുക, ഇനി ഉള്ളിൽ എന്ത് രൂപപ്പെടുത്തും?

Mantra 7

विश्वे देवा अनमस्यन्भियानास्त्वामग्ने तमसि तस्थिवांसम् । वैश्वानरोऽवतूतये नोऽमर्त्योऽवतूतये नः ॥

എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു നിനക്കു നമസ്കരിച്ചു, ഹേ അഗ്നേ—അന്ധകാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിനക്കു. വൈശ്വാനരൻ, അമർത്ത്യൻ, നമ്മുടെ പോഷണത്തിനും ഉയർച്ചയ്ക്കുമായി നമ്മെ കാക്കട്ടെ—നമ്മുടെ പോഷണത്തിനായി നമ്മെ കാക്കട്ടെ.

Frequently Asked Questions

Vaiśvānara is Agni in his universal form—the fire present in the world, in the sacrifice, and symbolically within all beings as illuminating power.

It points to Agni as a deathless principle of clarity and insight that can arise within human life—guiding action, speech, and worship away from darkness (tamas).

It emphasizes Agni’s supremacy as the power that dispels darkness and restores order; when obscurity prevails, even divine powers rely on Agni’s light and leadership.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App