Rig Veda 10.14.2 — Mandala 10, Sukta 14, Mantra 2
Sukta 10.14
Devata: Yama (with Pitṛs implied)
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥
Transliteration
yamó no gātúṃ prathamó viveda náiṣā gavyū́tir apabhártavā u | yátrā naḥ pū́rve pitáraḥ paréyur enā́ jajñānā́ḥ pathyā̀(ḥ) ánu svā́ḥ ||
Translation
യമൻ ഞങ്ങൾക്കായി ആദ്യം ഗതിപഥം കണ്ടെത്തി; കിരണങ്ങളുടെ ഈ ഗവ്യൂതി അപഹരിക്കപ്പെടേണ്ടതല്ല. നമ്മുടെ മുൻപത്തെ പിതാക്കൾ അപ്പുറം പോയിടത്ത്, ആ സ്വയംജന്യ പഥങ്ങളെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞങ്ങളും പിന്തുടരുന്നു.
Word by Word
यमःYama
यमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) < यम् (धातु ‘नियमने/यमने’)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गातुम्the path / way
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; ‘गम्’ धातोः तुन्प्रत्ययान्तः ‘गमन-पथः/मार्गः’)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
विवेदfound out / discovered
विवेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु ‘ज्ञाने’), वि-उपसर्ग
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
एषाthis
एषा:
कर्तृ/विषय (अस्ति-लुप्ते वाक्ये)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गव्यूतिःthe cattle-track; the (well-trodden) path
गव्यूतिः:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootगव्यूति (प्रातिपदिक; ‘गो-मार्ग/गवां पन्थाः’)
अपभर्तवैto be taken away / to be removed
अपभर्तवै:
प्रयोजन (infinitive of purpose)
TypeVerb (Infinitive)
Rootअप-भृत् (धातु ‘भरणे’), अप-उपसर्ग; तुमुन्-प्रायः दातिव-रूपः (इन्फिनिटिव)
उindeed
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (सम्बन्ध-अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वेformer / earlier
पूर्वे:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
पितरःthe Fathers / ancestors
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
परेयुःwent forth / departed
परेयुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु ‘गत्यर्थः’), परा-उपसर्ग
एनाby this (way)
एना:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक), एना-रूप
जज्ञानाःknowing / having known
जज्ञानाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple
Rootज्ञा (धातु ‘अवबोधने’), जन्-प्रत्यय?; here: √ज्ञा perfect participle
पथ्याby the path-like (route) / along the path
पथ्या:
करण
TypeAdjective
Rootपथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ-सम्बन्धी/मार्ग्य’)
अनुafter / along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वाःtheir own
स्वाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.