Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्ते शुभे वाक्ये विज्वलेन महात्मना । कुंजलो वदतां श्रेष्ठः स्तोत्रं पुण्यमुदैरयत्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ വിജ്വലൻ ഇങ്ങനെ ശുഭവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുഞ്ജലൻ പുണ്യസ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 2

ध्यात्वा नत्वा हृषीकेशं सर्वक्लेशविनाशनम् । सर्वश्रेयः प्रदातारं हरेः स्तोत्रमुदीरितम्

ഹൃഷീകേശനെ ധ്യാനിച്ച് നമസ്കരിച്ച്—സകല ക്ലേശങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും സർവ്വശ്രേയസ്സും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവനോട്—ഹരിയുടെ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 3

वासुदेवाभिधानं तत्सर्वश्रेयः प्रदायकम् । मोक्षद्वारं सुखोपेतं शांतिदं पुष्टिवर्द्धनम्

‘വാസുദേവ’ എന്ന നാമസ്തുതി സർവ്വശ്രേയസ്സും നൽകുന്നു; അത് മോക്ഷത്തിന്റെ ദ്വാരം, സുഖസഹിതം, ശാന്തിദായകം, പുഷ്ടി-സമൃദ്ധിവർധകം.

Verse 4

सर्वकामप्रदातारं ज्ञानदं ज्ञानवर्द्धनम् । वासुदेवस्य यत्स्तोत्रं विज्वलाय प्रकाशितम्

സകലകാമങ്ങളും നല്കുന്നതും ജ്ഞാനം ദാനം ചെയ്യുന്നതും ജ്ഞാനം വർധിപ്പിക്കുന്നതുമായ വാസുദേവന്റെ ആ സ്തോത്രം വിജ്വലയ്ക്കു വെളിപ്പെട്ടു.

Verse 5

वासुदेवाभिधानं चाप्रमेयं पुण्यवर्द्धनम् । सोऽवगम्य पितुः सर्वं विज्वलः पक्षिणांवरः

അവൻ അളവറ്റതും പുണ്യവർധകവുമായ വാസുദേവന്റെ പവിത്ര നാമം ഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിജ്വലൻ പിതാവിൽ നിന്നു എല്ലാം അറിഞ്ഞു.

Verse 6

तत्रगंतुंप्रचक्रामपितुःपृष्टंतदानृप । एवं गंतुं कृतमतिं विज्वलं ज्ञानपारगम्

ഹേ രാജാവേ! അപ്പോൾ പിതാവ് ചോദിച്ചതിനുശേഷം അവൻ അവിടേക്ക് പോകാൻ പുറപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ യാത്രയ്ക്ക് നിശ്ചയം ചെയ്ത്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ അപ്പുറം എത്തിയ ദീപ്തനായ വിജ്വലൻ മുന്നേറി.

Verse 7

उवाच पुत्रं धर्मात्मा उपकारसमुद्यतम्

ധർമ്മാത്മാവ് ഉപകാരം ചെയ്യാൻ ഉത്സുകനായ തന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 8

कुंजल उवाच । पुत्र तस्य महज्जाने पातकं भूपतेः शृणु । यतो गत्वा पठ स्वत्वं सुबाहोश्चोपशृण्वतः

കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു—മകനേ! എനിക്ക് നന്നായി അറിയാവുന്ന ആ രാജാവിന്റെ മഹാപാതകം കേൾക്കുക. അവിടെ ചെന്നു യഥാർത്ഥ വൃത്താന്തം പാരായണം ചെയ്യുക; സുബാഹുവും കേൾക്കുന്നവണ്ണം ചെയ്യുക.

Verse 9

यथायथा श्रोष्यति स्तोत्रमुत्तमं तथा तथा ज्ञानमयो भविष्यति । श्रीवासुदेवस्य न संशयो वै तस्य प्रसादात्सुशिवं मयोक्तम्

ആർക്കാര്ക്ക് ഈ ഉത്തമസ്തോത്രം വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രവണമാകുന്നുവോ, അവർക്കവർക്കു അതനുസരിച്ച് സത്യജ്ഞാനം കൂടുതൽ കൂടുതൽ നിറയും. ശ്രീ വാസുദേവനെക്കുറിച്ച് സംശയമില്ല; അവന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ ഈ പരമമംഗളവചനം ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 10

आमंत्र्य स गुरुं पश्चादुड्डीय लघुविक्रमः । आनंदकाननं पुण्यं संप्राप्तो विज्वलस्तदा

ഗുരുവിനെ ആമന്ത്രിച്ച് വിട വാങ്ങി, ലഘുവിക്രമനായ വിജ്വലൻ അപ്പോൾ പറന്നു പോയി പുണ്യമായ ‘ആനന്ദകാനനം’ എന്ന പവിത്രവനത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 11

वृक्षच्छायां समाश्रित्य उपविष्टो मुदान्वितः । समालोक्य स राजानं विमानेनागतं पुनः

വൃക്ഷനിഴലിനെ ആശ്രയിച്ച് അവൻ ആനന്ദത്തോടെ ഇരുന്നു. പിന്നെ അവൻ കണ്ടു—ആ രാജാവ് വീണ്ടും ദിവ്യവിമാനത്തിൽ എത്തിവരുന്നു.

Verse 12

एष्यत्यसौ कदा राजा सुबाहुः प्रियया सह । पातकान्मोचयिष्यामि स्तोत्रेणानेन वै कदा

ആ രാജാവ് സുബാഹു പ്രിയയോടുകൂടെ എപ്പോൾ വരും? ഈ സ്തോത്രംകൊണ്ട് ഞാൻ അവനെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് എപ്പോൾ മോചിപ്പിക്കും?

Verse 13

तावद्विमानः संप्राप्तः किंकिणीजालमंडितः । घंटारवसमाकीर्णो वीणावेणुसमन्वितः

അപ്പോൾ തന്നെ കിങ്കിണിജാലംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ഘണ്ടാരവം നിറഞ്ഞതും, വീണയും വേണുവും മധുരമായി മുഴങ്ങുന്നതുമായ ദിവ്യവിമാനം എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 14

गंधर्वस्वरसंघुष्टश्चाप्सरोभिः समन्वितः । सर्वकामसमृद्धस्तु अन्नोदकविवर्जितः

ഗന്ധർവരുടെ സ്വരങ്ങളാൽ മുഴങ്ങിയും അപ്സരസ്സുകളാൽ സമന്വിതമായും ഉണ്ടായിരുന്ന അത് സർവ്വകാമസമൃദ്ധമായിരുന്നുവെങ്കിലും അന്നവും ജലവും ഇല്ലാത്തതായിരുന്നു.

Verse 15

तस्मिन्याने स्थितो राजा सुबाहुः प्रियया सह । समुत्तीर्णो विमानात्स सुतार्क्ष्य प्रियया सह

ആ വാഹനത്തിൽ ഇരുന്ന രാജാവ് സുബാഹു പ്രിയയോടുകൂടെയായിരുന്നു; പിന്നെ അവൻ വിമാനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി—സുതാർക്ഷ്യനും പ്രിയയോടുകൂടെ ഇറങ്ങി.

Verse 16

शस्त्रमादाय तीक्ष्णं तु यावत्कृंतति तच्छवम् । तावद्धि विज्वलेनापि समाह्वानं कृतं तदा

മൂർച്ചയുള്ള ആയുധം എടുത്ത് അവൻ ആ ശവത്തെ എത്രനേരം മുറിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നുവോ, അത്രനേരം തന്നേ അന്നേരത്ത് വിജ്വലനും ആഹ്വാനം (സമനം) ചെയ്തു.

Verse 17

भो भोः पुरुषशार्दूल देवोपम भवानिदम् । करोति निर्घृणं कर्म नृशंसैर्न च शक्यते

ഓ ഓ പുരുഷശാർദൂലാ, ദേവോപമനേ! നീ ചെയ്യുന്ന ഈ നിർഘൃണകർമ്മം ക്രൂരചിത്തർക്കുപോലും സഹിക്കാനാകാത്തതാണ്.

Verse 18

कर्तुं पुरुषशार्दूल कोऽयं विधिविपर्ययः । दुष्कृतं साहसं कर्म निंद्यं लोकेषु सर्वदा

ഓ പുരുഷശാർദൂലാ! നീ ചെയ്യാൻ പോകുന്ന ഈ വിധി-ധർമ്മവിപര്യയം എന്ത്? ഇത്തരമൊരു സാഹസകർമ്മം ദുഷ്കൃതമാണ്; ലോകങ്ങളിൽ എപ്പോഴും നിന്ദ്യമാണ്.

Verse 19

वेदाचारविहीनं तु कस्मात्प्रारब्धवानि ह । तन्मे त्वं कारणं सर्वं कथयस्व यथा तथा

ഹേ! വേദവിഹിതാചാരമില്ലാതെ നീ ഈ പ്രവൃത്തി എന്തുകൊണ്ട് ആരംഭിച്ചു? അതിന്റെ മുഴുവൻ കാരണവും യഥാതഥമായി എനിക്ക് പറയുക.

Verse 20

इत्येवं भाषितं तस्य विज्वलस्य महात्मनः । समाकर्ण्य महाराजः स्वप्रियां वाक्यमब्रवीत्

ആ മഹാത്മാവായ വിജ്വലന്റെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാരാജാവ് തന്റെ പ്രിയയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 21

प्रिये वर्षशतं भुक्तं मयेदं पापकर्मणा । कदा न भाषितं केन यथायं परिभाषते

പ്രിയേ, എന്റെ പാപകർമ്മം മൂലം ഞാൻ ഈ ദുഃഖം നൂറു വർഷം അനുഭവിച്ചു. ഇവൻ ഇപ്പോൾ എന്നോട് പറയുന്നതുപോലെ മുമ്പ് ആരും ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

Verse 22

ममैवं पीड्यमानस्य क्षुधया हृदयं प्रिये । निर्गतं चोत्सुकं कांते शांतिश्चित्ते प्रवर्तते

പ്രിയേ, വിശപ്പാൽ ഇങ്ങനെ പീഡിതനായ എന്റെ ഹൃദയം ദേഹം വിട്ടുപോകാൻ ഉത്സുകമായതുപോലെ അശാന്തമാണ്; കാന്തേ, മനസ്സിൽ ശാന്തി ഉദിക്കുന്നില്ല.

Verse 23

यावदस्य श्रुतं वाक्यं सर्वदुःखस्य शांतिदम् । तावच्चित्ते समाह्लादो वर्तते चारुहासिनि

ചാരുഹാസിനീ, എല്ലാ ദുഃഖവും ശമിപ്പിക്കുന്ന അവന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്നിടത്തോളം ഹൃദയത്തിൽ ആഴമുള്ള ആനന്ദം നിലനിൽക്കും.

Verse 24

कोयं देवो नु गंधर्वः सहस्राक्षो भविष्यति । मुनीनां स्याद्वचः सत्यं यदुक्तं मुनिना पुरा

ഇവൻ ആരാണ്—ദേവനോ ഗന്ധർവനോ—ഭാവിയിൽ ‘സഹസ്രാക്ഷൻ’ ആകുന്നവൻ? മുനി പണ്ടേ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഋഷിമാരുടെ വചനം സത്യമായിരിക്കട്ടെ।

Verse 25

एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियस्यानंतरं प्रिया । राजानं प्रत्युवाचाथ भार्या पतिपरायणा

പ്രിയൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടൻ, പതിപരായണയായ പ്രിയ ഭാര്യ രാജാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 26

सत्यमुक्तं त्वया नाथ इदमाश्चर्यमुत्तमम् । यथा ते वर्तते कांत मम चित्ते तथा पुनः

നാഥാ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്; ഇത് അത്യുത്തമമായ അത്ഭുതം. കാന്താ! നിങ്ങളിൽ ഉള്ള ഭാവം പോലെ തന്നെ, വീണ്ടും എന്റെ ചിത്തത്തിലും അതേ ഉണ്ട്।

Verse 27

पक्षिरूपधरः कोऽयं पृच्छते हितकारिवत् । एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियायाः पृथिवीपतिः

പക്ഷിരൂപം ധരിച്ചു, ഹിതകാരിയെന്നപോലെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഇവൻ ആരാണ്? പ്രിയയുടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട് ഭൂമിപതി (രാജാവ്) …

Verse 28

बद्धांजलिपुटोभूत्वा पक्षिणं वाक्यमब्रवीत् । सुबाहुरुवाच । स्वागतं ते महाप्राज्ञ पक्षिरूपधरः प्रभो

കൈകൂപ്പി അഞ്ജലി ബദ്ധനായി അവൻ ആ പക്ഷിയോട് സംസാരിച്ചു. സുബാഹു പറഞ്ഞു—മഹാപ്രാജ്ഞാ! പക്ഷിരൂപധാരി പ്രഭോ! സ്വാഗതം।

Verse 29

शिरसा भार्यया सार्द्धं तव पादांबुजद्वयम् । नमस्करोम्यहं पुण्यमस्तु नस्त्वत्प्रसादतः

ഞാൻ ഭാര്യയോടുകൂടെ ശിരസ്സു നമിച്ച് നിങ്ങളുടെ പദ്മപാദയുഗ്മത്തിന് നമസ്കരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങൾക്ക് പുണ്യവും മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ.

Verse 30

भवान्कः पक्षिरूपेण पुण्यमेवं प्रभाषते । यादृशं क्रियतेकर्म पूर्वदेहेन सत्तम

പക്ഷിരൂപത്തിലായിട്ടും ഇങ്ങനെ പുണ്യവചനങ്ങൾ പറയുന്ന നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഹേ സത്തമാ, മുൻദേഹത്തിൽ നിങ്ങൾ ഏതു തരത്തിലുള്ള കർമ്മം ചെയ്തു?

Verse 31

सुकृतं दुष्कृतं वापि तदिहैव प्रभुज्यते । अथ तेनात्मकं वृत्तं तस्याग्रे च निवेदितम्

സുകൃതമോ ദുഷ്കൃതമോ—അതിന്റേ ഫലം നിശ്ചയമായും ഇവിടെ തന്നെയാണു അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നത്. തുടർന്ന് ആ കർമ്മം രൂപപ്പെടുത്തിയ ജീവിതവൃത്താന്തം അവന്റെ മുമ്പിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 32

यथोक्तं कुंजलेनापि पित्रा पूर्वं श्रुतं तथा । कथयस्वात्मवृत्तांतं भवान्को मां प्रभाषते

കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞതുപോലെയും എന്റെ പിതാവ് മുമ്പ് കേട്ടതുപോലെയും അതുപോലെ തന്നെ പറയുക. നിങ്ങളുടെ ആത്മവൃത്താന്തം പറയുക—എന്നോട് സംസാരിക്കുന്ന നിങ്ങൾ ആരാണ്?

Verse 33

सुबाहुं प्रत्युवाचेदं वाक्यं पक्षिवरस्तदा । विज्वल उवाच । शुकजात्यां समुत्पन्नः कुंजलोनाम मे पिता

അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ പക്ഷി സുബാഹുവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. വിജ്വലൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ ശുകജാതിയിൽ ജനിച്ചവൻ; എന്റെ പിതാവിന്റെ പേര് കുഞ്ജലൻ ആയിരുന്നു.

Verse 34

तस्याहं विज्वलो नाम तृतीयस्तु सुतेष्वहम् । नाहं देवो न गंधर्वो न च सिद्धो महाभुज

അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഞാൻ മൂന്നാമൻ; എന്റെ നാമം വിജ്വലൻ. ഹേ മഹാബാഹുവേ, ഞാൻ ദേവനല്ല, ഗന്ധർവനല്ല, സിദ്ധനുമല്ല.

Verse 35

नित्यमेव प्रपश्यामि कर्म चैवं सुदारुणम् । कियत्कालं महत्कर्म साहसाकारसंयुतम्

ഞാൻ നിത്യവും ഈ കർമ്മം കാണുന്നു—അതിവിശേഷം ഭയാനകം. ധൈര്യവും ദുസ്സാഹസവും നിറഞ്ഞ ഈ മഹത്തായ ശ്രമം എത്രകാലം തുടരും?

Verse 36

करिष्यसि महाराज तन्मे कथय सांप्रतम् । सुबाहुरुवाच । वासुदेवाभिधानं यत्पूर्वमुक्तं हि ब्राह्मणैः

ഹേ മഹാരാജാ, ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യും എന്ന് എനിക്ക് പറയുക. സുബാഹു പറഞ്ഞു—‘വാസുദേവ’ എന്ന ആ നാമം മുൻപ് ബ്രാഹ്മണന്മാർ തന്നെയാണ് ഉച്ചരിച്ചത്.

Verse 37

श्रोष्याम्यहं यदा भद्र गतिं स्वां प्राप्नुयां तदा । पुण्यात्मना भाषितं वै मुनिना संयतात्मना

ഹേ ഭദ്രാ, ഞാൻ എന്റെ നിയതഗതി പ്രാപിക്കുന്നപ്പോൾ, ആ പുണ്യാത്മാവായ സംയമിത മുനി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ നിശ്ചയമായി കേൾക്കും.

Verse 38

तदाहं पातकान्मुक्तो भविष्यामि न संशयः । विज्वल उवाच । तवार्थे पृच्छितस्तातस्तेन मे कथितं च यत्

അപ്പോൾ ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും—സംശയമില്ല. വിജ്വലൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ കാര്യമെന്നു എന്റെ പിതാവിനോട് ചോദിച്ചു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതുതന്നെ എനിക്ക് അറിയിച്ചു.

Verse 39

तत्तेद्याहं प्रवक्ष्यामि शाश्वतं शृणु सत्तम

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് ആ ശാശ്വത ഉപദേശം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഹേ സദ്ഗുണശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക।

Verse 40

ओंअस्य श्रीवासुदेवाभिधानस्य स्तोत्रस्य नारदऋषिरनुष्टुप्छंदः । ओंकारोदेवता सर्वपातकनाशनार्थे चतुर्वर्गसाधनार्थे च जपे विनियोगः । ओंनमो भगवते वासुदेवाय इति मंत्रः । पावनं परमं पुण्यं वेदज्ञं वेदमंदिरम् । विद्याधारं भवाधारं प्रणवं वै नमाम्यहम्

‘ശ്രീ വാസുദേവ’ എന്ന ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്. ഇതിന്റെ ദേവത ഓംകാരമാണ്; സർവ്വപാപനാശത്തിനും ധർമ്മ-അർത്ഥ-കാമ-മോക്ഷം എന്ന ചതുര്വർഗസിദ്ധിക്കും ജപവിനിയോഗം. മന്ത്രം—“ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ।” ഞാൻ പ്രണവം (ഓം) നെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അത് പാവനവും പരമപുണ്യവും, വേദജ്ഞനും വേദങ്ങളുടെ മന്ദിരവും; വിദ്യയുടെ ആധാരവും ഭവത്തിന്റെ ആധാരവും ആകുന്നു।

Verse 41

निरावासं निराकारं सुप्रकाशं महोदयम् । निर्गुणं गुणसंबद्धं नमामि प्रणवं परम्

ഞാൻ പരമ പ്രണവം (ഓം) നെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അത് ആവാസരഹിതം, നിരാകാരം, സ്വയംപ്രകാശിതം, മഹോദയത്തിന്റെ കാരണമാകുന്നു; ഗുണാതീതമെങ്കിലും ഗുണബന്ധത്തോടെ പ്രകടമാകുന്നു।

Verse 42

महाकांतं महोत्साहं महामोहविनाशनम् । आचिन्वंतं जगत्सर्वं गुणातीतं नमाम्यहम्

ഞാൻ മഹാകാന്തനും മഹോത്സാഹിയും മഹാമോഹനാശകനുമായ അവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അവൻ സർവ്വജഗത്തെയും വ്യാപിച്ചു ധരിച്ചു സമാഹരിക്കുന്നു; ത്രിഗുണാതീതൻ।

Verse 43

भाति सर्वत्र यो भूत्वा भूतानां भूतिवर्द्धनः । अभयं भिक्षुसंबद्धं नमामि प्रणवं शिवम्

ഞാൻ ശിവസ്വരൂപമായ പവിത്ര പ്രണവം (ഓം) നെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അത് സർവ്വത്ര വ്യാപിച്ചു എല്ലായിടത്തും പ്രകാശിക്കുന്നു; എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; അഭയസ്വരൂപവും ഭിക്ഷുമാർഗം (സന്ന്യാസം) സഹിതം ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണ്।

Verse 44

गायत्रीसाम गायंतं गीतं गीतप्रियं शुभम् । गंधर्वगीतभोक्तारं प्रणवं प्रणमाम्यहम्

ഗായത്രിയും സാമവും ആയി പാടപ്പെടുന്ന, ശുഭവും ഗീതപ്രിയനും, ഗന്ധർവ്വഗീതങ്ങളുടെ ഭോക്താവുമായ പവിത്ര പ്രണവം (ഓം) നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 45

विचारं वेदरूपं तं यज्ञस्थं भक्तवत्सलम् । योनिं सर्वस्य लोकस्य ओंकारं प्रणमाम्यहम्

വിവേകതത്ത്വരൂപനും വേദമയസ്വരൂപനും, യജ്ഞത്തിൽ സ്ഥിതനും ഭക്തവത്സലനും, സർവ്വലോകത്തിന്റെ യോനി (മൂലസ്രോതസ്) ആയ ഓങ്കാരത്തെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 46

तारकं सर्वभूतानां नौरूपेण विराजितम् । संसारार्णवमग्नानां नमामि प्रणवं हरिम्

സകലഭൂതങ്ങളുടെയും താരകനായി, നൗകാരൂപത്തിൽ പ്രകാശിച്ച്, സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവരെ കരകയറ്റുന്ന പ്രണവരൂപ ഹരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 47

सर्वलोकेषु वसते एकरूपेण नैकधा । धामकैवल्यरूपेण नमामि प्रणवं शिवम्

അവൻ സർവ്വലോകങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു—സ്വരൂപത്തിൽ ഒരുവനേ, പലരല്ല. പരമധാമവും കൈവല്യസ്വരൂപവും ആയ പ്രണവം, ആ ശിവനെ ഞാൻ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 48

सूक्ष्मं सूक्ष्मतरं शुद्धं निर्गुणं गुणनायकम् । वर्जितं प्राकृतैर्भावैर्वेदस्थानं नमाम्यहम्

സൂക്ഷ്മവും അതിലും സൂക്ഷ്മതരവും, ശുദ്ധവും, നിർഗുണനായിട്ടും ഗുണനാഥനുമായ; പ്രാകൃതഭാവങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനും വേദങ്ങളുടെ അധിഷ്ഠാനവുമായ ആ തത്ത്വത്തെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 49

देवदैत्यवियोगैश्च वर्जितं तुष्टिभिः सदा । दैवैश्च योगिभिर्ध्येयं तमोंकारं नमाम्यहम्

ദേവ-ദൈത്യ വിരോധവിച്ഛേദങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്ത, നിത്യ തൃപ്തിയോടെ കൂടിയ, ദേവന്മാരും യോഗികളും ധ്യാനിക്കേണ്ട പ്രണവസ്വരൂപമായ ഓംകാരത്തോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 50

व्यापकं विश्ववेत्तारं विज्ञानं परमं शुभम् । शिवं शिवगुणं शांतं वंदे प्रणवमीश्वरम्

സർവ്വവ്യാപി, വിശ്വജ്ഞൻ, പരമ വിജ്ഞാനസ്വരൂപനും പരമ മംഗളകരനും; ശിവൻ, ശിവഗുണസമ്പന്നൻ, ശാന്തസ്വരൂപൻ ആയ പ്രണവേശ്വരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

Verse 51

यस्य मायां प्रविष्टास्तु ब्रह्माद्याश्च सुरासुराः । न विंदंति परं शुद्धं मोक्षद्वारं नमाम्यहम्

ആരുടെ മായയിൽ ബ്രഹ്മാദികളായ ദേവാസുരസമൂഹം പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർ ആ പരമ ശുദ്ധ തത്ത്വം—മോക്ഷദ്വാരം—കണ്ടെത്തുവാൻ കഴിയില്ല; അവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 52

आनंदकंदाय विशुद्धबुद्धये शुद्धाय हंसाय परावराय । नमोऽस्तु तस्मै गणनायकाय श्रीवासुदेवाय महाप्रभाय

ആനന്ദത്തിന്റെ മൂലമായവനേ, വിശുദ്ധ ബുദ്ധിസ്വരൂപനേ, നിർമല പരമഹംസനേ, പര-അപരങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനേ; ഗണനായകനായ ശ്രീ വാസുദേവ മഹാപ്രഭുവിന് നമസ്കാരം.

Verse 53

श्रीपांचजन्येन विराजमानं रविप्रभेणापि सुदर्शनेन । गदाब्जकेनापि विराजमानं प्रभुं सदैनं शरणं प्रपद्ये

ശ്രീ പാഞ്ചജന്യ ശംഖം ധരിച്ച് വിരാജിക്കുന്ന, സൂര്യപ്രഭപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന സുദർശനചക്രത്താൽ ദീപ്തനായ, ഗദയും പദ്മവും കൊണ്ടും ശോഭിക്കുന്ന ആ നിത്യപ്രകാശ പ്രഭുവിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 54

यं वेदगुह्यं सगुणं गुणानामाधारभूतं सचराचरस्य । यं सूर्यवैश्वानरतुल्यतेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

വേദങ്ങളുടെ ഗൂഢരഹസ്യമായും, (നിർഗുണനായിട്ടും) സഗുണനായി സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനായും, സർവ്വഗുണങ്ങളുടെ ആധാരഭൂതനും ചരാചരജഗത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയും ആയ, സൂര്യനും വൈശ്വാനരാഗ്നിയും തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 55

क्षुधानिधानं विमलं सुरूपमानंदमानेन विराजमानम् । यं प्राप्य जीवंति सुरादिलोकास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ക്ഷുധിതർക്കു നിധിപോലെ ആയ, വിമലനും സുന്ദരസ്വരൂപനും, ആനന്ദത്തിന്റെ മാനത്തോടെ വിരാജിക്കുന്നവൻ; അവനെ പ്രാപിച്ചാൽ ദേവാദി ലോകങ്ങൾ സത്യമായി ജീവിക്കുന്നു—ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 56

तमोघनानां स्वकरैर्विनाशं करोति नित्यं परिकर्महेतुः । उद्द्योतमानं रविदीप्ततेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

സകല സദ്വ്യവസ്ഥയുടെ കാരണമായി, തന്റെ കരങ്ങളാൽ ഘനമായ തമസ്സിനെ നിത്യവും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; സൂര്യദീപ്ത തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ—ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 57

यो भाति सर्वत्र रविप्रभावैः करोति शोषं च रसं ददाति । यः प्राणिनामंतरगः स वायुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

സൂര്യപ്രഭാവങ്ങളാൽ എല്ലായിടത്തും പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ശോഷണവും ചെയ്യുകയും രസവും ആർദ്രതയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവൻ; ജീവികളുടെ അന്തരത്തിൽ വായുരൂപമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ—ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 58

स्वेच्छानुरूपेण स देवदेवो बिभर्ति लोकान्सकलान्महीपान् । संतारणे नौरिव वर्तते यस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

സ്വേച്ഛാനുസാരമായി ആ ദേവദേവൻ സകല ലോകങ്ങളെയും ഭൂമിയിലെ സകല രാജാക്കളെയും ധരിച്ചു പോഷിക്കുന്നു; സംസാരസാഗരം കടത്താൻ നൗകപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ—ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 59

अंतर्गतो लोकमयः सदैव पचत्यसौ स्थावरजंगमानाम् । स्वाहामुखो देवगणस्य हेतुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

അന്തരത്തിൽ വസിച്ച് ലോകമൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ച്, സ്ഥാവര‑ജംഗമമായ സർവ്വജീവികളെയും നിരന്തരം പരിപാകപ്പെടുത്തുന്നവൻ. ‘സ്വാഹാ’ നാദത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന, ദേവഗണങ്ങളുടെ കാരണമായ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 60

रसैः सुपुण्यैः सकलैः सहैव पुष्णाति सौम्यो गुणदश्च लोके । अन्नानि योनिर्मल तेजसैव तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

സകല അതിപുണ്യരസങ്ങളോടും കൂടി ആ സൗമ്യൻ ലോകത്തിലെ ദശഗുണങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. മലിനതയറ്റ തേജസ്സോടെ, അന്നങ്ങളുടെ ആദിസ്രോതസ്സായ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 61

अस्त्येव सर्वत्र विनाशहेतुः सर्वाश्रयः सर्वमयः स सर्वः । विना हृषीकैर्विषयान्प्रभुंक्ते तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

അവൻ സർവ്വത്ര നിശ്ചയമായും നിലകൊള്ളുന്നു—പ്രളയത്തിന്റെ കാരണം, എല്ലാവർക്കും ആശ്രയം, സർവ്വമയൻ, ആ സർവ്വൻ. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാതെ വിഷയങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്ന വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 62

जीवस्वरूपेण बिभर्ति लोकांस्ततः स्वमूर्तान्सचराचरांश्च । निष्केवलो ज्ञानमयः सुशुद्धस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ജീവസ്വരൂപമായി നിലകൊണ്ട് അവൻ ലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്റെ സ്വമൂർത്തികളായി ചരാചര സകലത്തെയും ധരിക്കുന്നു. നിർകേവലൻ, ജ്ഞാനമയൻ, പരമശുദ്ധൻ—ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 63

दैत्यांतकं दुःखविनाशमूलं शांतं परं शक्तिमयं विशालम् । यं प्राप्य देवा विनयं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ദൈത്യാന്തകൻ, ദുഃഖവിനാശത്തിന്റെ മൂലം, ശാന്തൻ, പരമൻ, ശക്തിമയൻ, വിശാലൻ—അവനെ പ്രാപിച്ചാൽ ദേവന്മാരും വിനയത്തോടെ നമിക്കുന്നു; ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 64

सुखं सुखांतं सुखदं सुरेशं ज्ञानार्णवं तं मुनिपं सुरेशम् । सत्याश्रयं सत्यगुणोपविष्टं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ഞാൻ ആ വാസുദേവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അവൻ സുഖസ്വരൂപൻ, സുഖത്തിന്റെ പരമപര്യവസാനം, സുഖദാതാവ്; ദേവേശ്വരൻ; ജ്ഞാനസമുദ്രം; മുനിപതി; സത്യത്തിന്റെ ആശ്രയം, സത്യഗുണങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതൻ।

Verse 65

यज्ञांगरूपं परमार्थरूपं मायान्वितं मापतिमुग्रपुण्यम् । विज्ञानमेकं जगतां निवासं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

ഞാൻ വാസുദേവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അവന്റെ രൂപം യജ്ഞത്തിന്റെ അങ്കങ്ങളായ രൂപം, അവന്റെ സ്വഭാവം പരമാർത്ഥം (പരമസത്യം); മായയോടു ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടും ജഗത്തിന്റെ അധിപതി-രക്ഷകൻ, പരമപുണ്യൻ; അവൻ ഏക വിജ്ഞാനം, സർവലോകങ്ങളുടെ നിവാസം।

Verse 66

अंभोधिमध्ये शयनं हितस्य नागांगभोगे शयनं विशाले । श्रीपादपद्मद्वयमेव तस्य तद्वासुदेवस्य नमामि नित्यम्

ഞാൻ നിത്യം ആ വാസുദേവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അവൻ സമുദ്രമദ്ധ്യേ ശയിക്കുന്നവൻ, വിശാലമായ ശേഷനാഗഭോഗങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവൻ; പ്രത്യേകിച്ച് അവന്റെ ശ്രീപാദപദ്മയുഗളത്തെയേ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു।

Verse 67

पुण्यान्वितं शंकरमेव नित्यं तीर्थैरनेकैः परिसेव्यमानम् । तत्पादपद्मद्वयमेव तस्य श्रीवासुदेवस्य अघापहं तत्

ശങ്കരൻ നിത്യവും പുണ്യമയൻ, അനേകം തീർത്ഥങ്ങളാൽ പരിസേവിതൻ; എങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ പാപഹരമായത് ആ ശ്രീവാസുദേവന്റെ പാദപദ്മയുഗളമേ।

Verse 68

पादांबुजं रक्तमहोत्पलाभमंभोजसल्लिंगजयोपयुक्तम् । अलंकृतं नूपुरमुद्रिकाभिः श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

ഞാൻ നിത്യം ശ്രീവാസുദേവന്റെ പാദാംബുജങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അവ ചുവന്ന മഹോത്പലത്തെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്നവ, പദ്മം-ശംഖം-ധ്വജം എന്നീ മംഗളചിഹ്നങ്ങളാൽ യുക്തമായവ, നൂപുരവും വിരൽമുദ്രികകളും കൊണ്ട് അലങ്കൃതമായവ।

Verse 69

देवैः सुसिद्धैर्मुनिभिः सदैव नुतं सुभक्त्या उरगाधिपैश्च । तत्पादपंकेरुहमेवपुण्यं श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മുനിമാരും നാഗാധിപന്മാരും ഭക്തിയോടെ നിത്യം സ്തുതിക്കുന്ന പരമപുണ്യമായ പദപങ്കജങ്ങളുള്ള ശ്രീ വാസുദേവനോട് ഞാൻ സദാ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 70

यस्यापि पादांभसि मज्जमानाः पूता दिवं यांति विकल्मषास्ते । मोक्षं लभंते मुनयः सुतुष्टास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

അവന്റെ പാദാംഭസിൽ മുങ്ങുന്നവർ ശുദ്ധരായി പാപമുക്തരായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; തൃപ്തരായ മുനിമാരും മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. ആ വാസുദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 71

पादोदकं तिष्ठति यत्र विष्णोर्गंगादितीर्थानि सदैव तत्र । पिबंति येद्यापि सपापदेहास्ते यांति शुद्धाः सुगृहं मुरारेः

വിഷ്ണുവിന്റെ പാദപ്രക്ഷാളിത ജലം എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെയെല്ലാം ഗംഗാദി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും നിത്യമായി സന്നിഹിതമാണ്. പാപഭാരമുള്ള ദേഹമുള്ളവരും അത് പാനമെങ്കിൽ ശുദ്ധരായി മുരാരിയുടെ മംഗളധാമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 72

पादोदकेनाप्यभिषिच्यमाना उग्रैश्च पापैः परिलिप्तदेहाः । ते यांति मुक्तिं परमेश्वरस्य तस्यैव पादौ सततं नमामि

ഭീകരപാപങ്ങളാൽ ലിപ്തമായ ദേഹമുള്ളവരും കർത്താവിന്റെ പാദോദകത്തിൽ അല്പം പോലും അഭിഷിക്തരായാൽ പരമേശ്വരന്റെ മുക്തി പ്രാപിക്കുന്നു. ആ പാദയുഗളത്തെ ഞാൻ സദാ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 73

नैवेद्यमात्रेण सुभक्षितेन सुचक्रिणस्तस्य महात्मनस्तु । श्रीवाजपेयस्य फलं लभंते सर्वार्थयुक्ताश्च नरा भवंति

സുചക്രധാരിയായ ആ മഹാത്മ പ്രഭുവിന് നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ നൈവേദ്യം മാത്രം അർപ്പിച്ചാലും മനുഷ്യർ ശ്രീവാജപേയ യാഗഫലം പ്രാപിക്കുകയും എല്ലാ അഭീഷ്ടസിദ്ധികളാലും സമ്പന്നരാകുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 74

नारायणं तं नरकाधिनाशनं मायाविहीनं सकलं गुणज्ञम् । यं ध्यायमानाः सुगतिं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

നരകാധിപത്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന, മായാരഹിതൻ, സമ്പൂർണ്ണൻ, സർവ്വഗുണജ്ഞൻ ആയ വാസുദേവ-നാരായണനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നവർ സുഖഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 75

यो वंद्यस्त्वृषिसिद्धचारणगणैर्देवैः सदा पूज्यते । यो विश्वस्य विसृष्टिहेतुकरणे ब्रह्मादिदेवप्रभुः । यः संसारमहार्णवे निपतितस्योद्धारको वत्सल । स्तस्यैवापि नमाम्यहं सुचरणौ भक्त्या वरौ पावनौ

ഋഷി, സിദ്ധ, ചാരണഗണങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും നിത്യവും വന്ദ്യനും പൂജ്യനും ആയ, വിശ്വസൃഷ്ടിയുടെ കാര്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെയും പ്രഭുവായ, സംസാരമഹാർണവത്തിൽ വീണവനെ വാത്സല്യത്തോടെ ഉയർത്തുന്ന അവന്റെ ശ്രേഷ്ഠവും പാവനവുമായ പാദയുഗളത്തിന് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 76

यो दृष्टो मखमंडपे सुरगणैः श्रीवामनः सामगः । सामोद्गीतकुतूहलः सुरगणैस्त्रैलोक्य एकः प्रभुः । कुर्वंतं नयनेक्षणैः शुभकरैर्निष्पापतां तद्बले । स्तस्याहं चरणारविंदयुगलं वंदे परं पावनम्

യജ്ഞമണ്ഡപത്തിൽ ദേവഗണങ്ങൾ ദർശിച്ച, സാമഗാനം ചെയ്യുന്ന ശ്രീവാമനൻ—ത്രിലോകത്തിന്റെ ഏകപ്രഭു—അവന്റെ സാമോദ്ഗീതത്തിന്റെ അത്ഭുതരസത്തിൽ ദേവഗണങ്ങൾ ആനന്ദിച്ചു; അവൻ ശുഭദൃഷ്ടിയാൽ തന്റെ ബലത്തോടെ പാപരഹിതത്വം നൽകുന്നു—ആ പരമപാവന പദ്മപാദയുഗളത്തെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു।

Verse 77

राजंतं द्विजमंडले मखमुखे ब्रह्मश्रियाशोभितं । दिव्येनापि सुतेजसा करमयं यं चेंद्रनीलोपमम् । देवानां हितकाम्यया सुतनुजं वैरोचनस्यापि तं । याचंतं मम दीयतां त्रिपदकं वंदे प्रभुं वामनम्

യജ്ഞത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത് ദ്വിജമണ്ഡലത്തിൽ രാജമാനനായി, ബ്രഹ്മശ്രീയുടെ ശോഭയാൽ അലങ്കൃതനായി, ദിവ്യോത്തമ തേജസ്സാൽ നിർമ്മിതമായ ശരീരം നീലമണിപോലെ ദീപ്തമായ പ്രഭു വാമനനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു; ദേവഹിതകാമനയാൽ (ബലി) വൈരോചനപുത്രനായിട്ടും, “എനിക്ക് മൂന്നു പാദം ഭൂമി തരുക” എന്ന് യാചിച്ചു।

Verse 78

तं द्रष्टुं रविमंडले मुनिगणैः संप्राप्तवंतं दिवं । चंद्रार्कास्तमयांतरे किल पदा संच्छादयंतं तदा । तस्यैवापि सुचक्रिणः सुरगणाः प्रापुर्लयं सांप्रतं । का ये विश्वविकोशकेतमतुलं नौमि प्रभोर्विक्रमम्

അവനെ ദർശിക്കുവാൻ മുനിഗണങ്ങൾ സൂര്യമണ്ഡലത്തിനുള്ളിലെ ദിവ്യലോകത്തെത്തി. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അസ്തമിക്കുന്ന ഇടവേളയിൽ അവന്റെ പാദങ്ങൾ എല്ലാം മൂടുന്നതുപോലെ തോന്നി. ആ ശുഭചക്രധാരിയായ പ്രഭുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ദേവഗണങ്ങളും ഇപ്പോൾ ലയത്തെ പ്രാപിച്ചു. സർവ്വവിശ്വത്തെ വിരിയിക്കുന്ന പതാകയായ പ്രഭുവിന്റെ അതുല വിക്രമത്തെ ഞാൻ എങ്ങനെ മതിയായി സ്തുതിക്കും?

Verse 98

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रेऽष्टनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനാന്തർഗത ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിൽ ച്യവനചരിത്രം വിവരിക്കുന്ന തൊണ്ണൂറ്റെട്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।