Adhyaya 42

Verse 1

द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सख्य ऊचुः । सुदेवा का त्वया प्रोक्ता किमाचारा वदस्व नः । त्वया प्रोक्तं महाभागे वद नः सत्यमेव च

സഖികൾ പറഞ്ഞു—“നീ പറഞ്ഞ സുദേവ ആരാണ്? അവളുടെ ആചാരം എന്ത്—ഞങ്ങളോട് പറയുക. മഹാഭാഗ്യവതീ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യമായി ഞങ്ങളോട് വിശദമാക്കുക.”

Verse 2

सुकलोवाच । अयोध्यायां महाराजः स आसीद्धर्मकोविदः । मनुपुत्रो महाभागः सर्वधर्मार्थतत्परः

സുകലൻ പറഞ്ഞു—അയോധ്യയിൽ ഒരു മഹാരാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ധർമ്മത്തിൽ നിപുണൻ. അദ്ദേഹം മനുവിന്റെ മഹാഭാഗ്യവാൻ പുത്രൻ, സർവ്വധർമ്മാർത്ഥകാര്യങ്ങളിൽ തത്പരൻ.

Verse 3

इक्ष्वाकुर्नाम सर्वज्ञो देवब्राह्मणपूजकः । तस्य भार्या सदा पुण्या पतिव्रतपरायणा

ഇക്ഷ്വാകു എന്ന പേരുള്ള അദ്ദേഹം സർവ്വജ്ഞനും ദേവബ്രാഹ്മണപൂജകനുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സദാ പുണ്യവതി, പതിവ്രതധർമ്മത്തിൽ പരമപരായണയായിരുന്നു.

Verse 4

तया सार्द्धं यजेद्यज्ञं तीर्थानि विविधानि च । वेदराजस्य वीरस्य काशीशस्य महात्मनः

അവളോടുകൂടെ യജ്ഞം അനുഷ്ഠിക്കയും, നാനാവിധ തീർത്ഥങ്ങളും സേവിക്കയും വേണം—അവയൊക്കെയും മഹാത്മാവായ കാശീശൻ, വീരനായ വേദരാജൻ എന്നിവരുടെതുതന്നെ.

Verse 5

सुदेवा नाम वै कन्या सत्याचारपरायणा । उपयेमे महाराज इक्ष्वाकुस्तां महीपतिः

സുദേവാ എന്ന പേരുള്ള ഒരു കന്യകയുണ്ടായിരുന്നു; അവൾ സത്യാചാരത്തിൽ പരായണയായിരുന്നു. ഹേ മഹാരാജാ, ഭൂപതി ഇക്ഷ്വാകു അവളെ വിവാഹം ചെയ്തു.

Verse 6

सुदेवा चारुसर्वांगी सत्यव्रतपरायणा । तया सार्द्धं स वै राजा जनानां पुण्यनायकः

സുദേവാ സർവ്വാംഗസുന്ദരിയും സത്യവ്രതത്തിൽ പരായണയുമായിരുന്നു. അവളോടുകൂടെ ആ രാജാവ് ജനങ്ങൾക്ക് പുണ്യനായകനായി മാറി.

Verse 7

स रेमे नृपशार्दूलो नित्यं च प्रियया तया । एकदा तु महाराजस्तया सार्द्धं वनं ययौ

ആ നൃപശാർദൂലൻ തന്റെ പ്രിയയോടുകൂടെ നിത്യവും ആനന്ദിച്ചു. ഒരുദിവസം ആ മഹാരാജാവ് അവളോടുകൂടെ വനത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 8

गंगारण्यं समासाद्य मृगयां क्रीडते सदा । सिंहान्हत्वा वराहांश्च गजांश्च महिषांस्तथा

ഗംഗാവനത്തിലെത്തി അവൻ എപ്പോഴും മൃഗയയിൽ ക്രീഡിച്ചു—സിംഹങ്ങൾ, വരാഹങ്ങൾ, ഗജങ്ങൾ, മഹിഷങ്ങൾ എന്നിവയെ വധിച്ചു.

Verse 9

क्रीडमानस्य तस्याग्रे वराहश्च समागतः । बहुशूकरयूथेन पुत्रपौत्रैरलंकृतः

അവൻ ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന്റെ മുമ്പിൽ വരാഹൻ എത്തി. അനേകം ശൂകരയൂഥങ്ങളോടും പുത്ര‑പൗത്രങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായി നിന്നു.

Verse 10

एका च शूकरी तस्य प्रियापार्श्वे प्रतिष्ठिता । वराहैः शूकरैस्तस्य तमेव परिवारिता

ഒരു ശൂകരി അവന്റെ പ്രിയയുടെ അരികിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. അവൻ വരാഹന്മാരും ശൂകരന്മാരും ചുറ്റിനിന്ന് അവരാൽ മാത്രം പരിവൃതനായി നിന്നു.

Verse 11

दृष्ट्वा च राजराजेंद्रं दुर्जयं मृगयारतम् । पर्वताधारमाश्रित्य भार्यया सह शूकरः

രാജരാജേന്ദ്രൻ ദുര്ജയൻ വേട്ടയിൽ നിരതനാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ആ ശൂകരൻ തന്റെ ഭാര്യയോടുകൂടെ പർവ്വതത്തിന്റെ പാദത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.

Verse 12

तिष्ठत्येकः सुवीर्येण पुत्रान्पौत्रान्गुरूञ्छिशून् । ज्ञात्वा तेषां महाराज मृगाणां कदनं महत्

മഹാരാജാ! ആ മൃഗങ്ങൾ വരുത്തുന്ന ഭീകര നാശം അറിഞ്ഞ്, ഒരാൾ തന്റെ വീര്യത്താൽ ദൃഢമായി നിന്നു—പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും ഗുരുജനങ്ങളെയും ശിശുക്കളെയും സംരക്ഷിച്ചു.

Verse 13

तानुवाच सुतान्पौत्रान्भार्यां तां च स शूकरः । कोशलाधिपतिर्वीरो मनुपुत्रो महाबलः

അപ്പോൾ ആ ശൂകരൻ തന്റെ പുത്രന്മാരോടും പൗത്രന്മാരോടും ഭാര്യയോടും പറഞ്ഞു—അവൻ കോശലാധിപനായ വീരൻ, മനുപുത്രൻ, മഹാബലവാൻ ആയിരുന്നു.

Verse 14

क्रीडते मृगयां कांते मृगान्संहरते बहून् । स मां दृष्ट्वा महाराज एष्यते नात्र संशयः

പ്രിയേ, അവൻ മൃഗയയിൽ ക്രീഡിച്ചു പല മൃഗങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്നു. ആ മഹാരാജാവ് എന്നെ കണ്ടയുടൻ ഇവിടെ വരും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 15

अन्येषां लुब्धकानां मे नास्ति प्राणभयं ध्रुवम् । ममरूपं नृपो दृष्ट्वा क्षमां नैव करिष्यति

മറ്റു വേട്ടക്കാരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് പ്രാണഭയം ഉറപ്പായി ഇല്ല; എന്നാൽ രാജാവ് എന്റെ രൂപം കണ്ടാൽ എന്നെ ക്ഷമിക്കുകയില്ല.

Verse 16

हर्षेण महताविष्टो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । श्वभिर्युक्तो महातेजा लुब्धकैः परिवारितः

മഹാ ഹർഷത്തിൽ ആവിഷ്ടനായ ആ മഹാതേജസ്വി ധനുർധരൻ, കൈയിൽ ബാണം പിടിച്ച്, നായകളോടുകൂടി, വേട്ടക്കാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി വന്നു.

Verse 17

प्रिये करिष्यते घातं ममाप्येवं न संशयः

പ്രിയേ, സംശയമില്ല—ഇതേവിധം അവൻ എന്നെയും വധിക്കും.

Verse 18

शूकर्युवाच । यदायदा पश्यसि लुब्धकान्बहून्महावने कांत समायुधान्बहून् । एतैस्तु पुत्रैर्ममपौत्रकैः समं दूरं नु भो यासि पलायमानः

ശൂകരി പറഞ്ഞു—പ്രിയേ! മഹാവനത്തിൽ ആയുധധാരികളായ അനേകം വേട്ടക്കാരെ നീ എപ്പോഴെപ്പോഴാണ് കാണുന്നത്, അപ്പോഴപ്പോഴെൻ്റെ ഈ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും കൂടെ നീ എന്തിന് ദൂരേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെടുന്നു?

Verse 19

त्यक्त्वा सुधैर्यं बलपौरुषं महन्महाभयेनापि विषण्णचेतनः । दृष्ट्वा नृपेंद्रं पुरुषोत्तमोत्तमं करोषि किं कांत वदस्वकारणम्

സ്ഥിരധൈര്യവും മഹാബലവും പുരുഷപരാക്രമവും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇത്തരമൊരു മഹാഭയത്തിലും നിന്റെ ചിത്തം എന്തുകൊണ്ട് വിഷണ്ണമാണ്? രാജാധിരാജൻ—പുരുഷോത്തമൻ, ഉത്തമോത്തമൻ—അവനെ കണ്ടിട്ടും, പ്രിയേ, നീ എന്ത് ചെയ്യുന്നു? കാരണം പറയുക।

Verse 20

तस्यास्तु वाक्यं सनिशम्य कोल उवाच तां शूकरराजौत्तरम् । यदर्थभीतोस्मि सुलुब्धकात्प्रिये दृष्ट्वा गतो दूर निशम्यशूकरान्

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കോലൻ, ശൂകരരാജനെപ്പോലെ മറുപടി പറഞ്ഞു—“പ്രിയേ, ആ അത്യന്തം ലോഭിയായ വേട്ടക്കാരനെയാണ് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നത്; അവനെ കണ്ടും ശൂകരരുടെ വർത്ത കേട്ടും ഞാൻ ദൂരെയ്ക്ക് പോയി।”

Verse 21

सुलुब्धकाः पापकराः शठाः प्रिये कुर्वंति पापं गिरिदुर्गकंदरे । सदैव दुष्टा बहुपापचिंतका जाताश्च सर्वे परिपापिनां कुले

“പ്രിയേ, അവർ അത്യന്തം ലോഭികൾ, പാപം ചെയ്യുന്നവർ, വഞ്ചകർ; പർവ്വതദുർഗങ്ങളുടെ ഗുഹാ-കന്ദരങ്ങളിലും അവർ അധർമ്മം ചെയ്യുന്നു. എപ്പോഴും ദുഷ്ടർ, അനേകം പാപങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നവർ—അവർ എല്ലാവരും ഘോരപാപികളുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ।”

Verse 22

तेषां हि हस्तान्मरणाद्बिभेमि मृतोपि यास्यामि पुनश्च पापम् । दूरं गिरिं पर्वतकंदरं च व्रजामि कांते अपमृत्युभीतः

അവരുടെ കൈകളാൽ വരുന്ന മരണത്തെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു; ഞാൻ മരിച്ചാലും വീണ്ടും പാപത്തിലേക്ക് വീഴും. അതുകൊണ്ട്, പ്രിയേ, അപമൃത്യുഭയത്തോടെ ഞാൻ ദൂരെയ്ക്ക്—ഒരു പർവ്വതത്തിലേക്കും അതിന്റെ ഗുഹാ-കന്ദരങ്ങളിലേക്കും—പോകും।”

Verse 23

अयं हि पुण्यो नरनाथ आगतो विश्वाधिकः केशवरूप भूपः । युद्धं करिष्ये समरे महात्मना सार्द्धं प्रिये पौरुषविक्रमेण

ഈ പുണ്യവാനായ നരനാഥൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു—ലോകത്തെക്കാൾ ഉന്നതൻ, കേശവരൂപം ധരിച്ച ഭൂപതി. പ്രിയേ, ആ മഹാത്മാവിനോടൊപ്പം സമരഭൂമിയിൽ പുരുഷപരാക്രമത്തോടെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും।”

Verse 24

जेष्यामि भूपं यदि स्वेन तेजसा भोक्ष्यामि कीर्तिं त्वतुलां पृथिव्याम् । तेनाहतो वीरवरेण संगरे यास्यामि लोकं मधुसूदनस्य

ഞാൻ എന്റെ തന്നെ തേജസ്സാൽ രാജാവിനെ ജയിച്ചാൽ, ഭൂമിയിൽ അതുല്യമായ കീർത്തി അനുഭവിക്കും. യുദ്ധത്തിൽ ആ ശ്രേഷ്ഠവീരൻ എന്നെ വധിച്ചാൽ, മധുസൂദനൻ (വിഷ്ണു)യുടെ ലോകത്തെത്തും.

Verse 25

ममांगभूतेन पलेनमेदसा तृप्तिं परां यास्यति भूमिनाथः । तृप्ता भविष्यंति सुलोकदेवता अस्मादयंचागतो वज्रपाणिः

എന്റെ ശരീരത്തിലെ മാംസവും മേദസ്സും കൊണ്ടു ഭൂമിനാഥൻ പരമ തൃപ്തി പ്രാപിക്കും. സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലെ ദേവതകളും തൃപ്തരാകും; ഈ അർപ്പണത്താൽ തന്നെയാണ് വജ്രപാണി (ഇന്ദ്രൻ) ഇവിടെ വന്നത്.

Verse 26

अस्यैव हस्तान्मरणं यदाभवेल्लाभश्च मे सुंदरि कीर्तिरुत्तमा । तस्माद्यशो भूमितले जगत्त्रये व्रजामि लोकं मधुसूदनस्य

ഈ കൈകൊണ്ടുതന്നെ എനിക്ക് മരണം സംഭവിച്ചാൽ, ഹേ സുന്ദരി, എനിക്ക് ലഭിക്കുക—ഉത്തമ കീർത്തി. അതിനാൽ ഭൂമിയിലും ത്രിലോകങ്ങളിലും യശസ് സ്ഥാപിച്ച് ഞാൻ മധുസൂദനൻ (വിഷ്ണു)യുടെ ലോകത്തേക്ക് പുറപ്പെടുന്നു.

Verse 27

नैवं भीतोस्मि क्षुब्धोस्मि गतोऽहं गिरिसानुषु । पापाद्भीतो गतः कांतेधर्मं दृष्ट्वा स्थितोह्यहम्

ഞാൻ ഇങ്ങനെ ഭയപ്പെട്ടിട്ടില്ല, കലങ്ങിയതുമില്ല; ഞാൻ മലഞ്ചരിവുകളിലേക്കു പോയി. പാപഭയത്താൽ, ഹേ പ്രിയേ, ഞാൻ മാറിപ്പോയി; ധർമ്മം കണ്ടറിഞ്ഞ് ഞാൻ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 28

न जाने पातकं पूर्वमन्यजन्मनि चार्जितम् । येनाहं शौकरीं योनिं गतोऽहं पापसंचयात्

മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഏതു പാതകം സമ്പാദിച്ചതാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല; ആ പാപസഞ്ചയത്താൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ പന്നിയുടെ (സൂകരി) യോനിയിൽ പതിച്ചത്.

Verse 29

क्षालयिष्याम्यहं घोरं पूर्वपातकसंचयम् । बाणोदकैर्महाघोरैः सुतीक्ष्णैर्निशितैः शतैः

ഞാൻ മുൻപാപങ്ങളുടെ ഭയങ്കര സഞ്ചയം കഴുകിമാറ്റും—അമ്പുപോലെ മൂർച്ചയുള്ള, മഹാഘോരമായ ജലധാരകളുടെ നൂറുകണക്കിന് പ്രവാഹങ്ങളാൽ।

Verse 30

पुत्रान्पौत्रांस्तु वाराहि कन्यां कुटुंबबालकम् । गिरिं गच्छ गृहीत्वा तु मम मोहमिमं त्यज

ഓ വാരാഹീ, നിന്റെ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും, പുത്രിയെയും കുടുംബത്തിലെ കുട്ടികളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് മലത്തിലേക്ക് പോകുക; എന്റെ ഈ മോഹം ഉപേക്ഷിക്കൂ।

Verse 31

ममस्नेहं परित्यज्य हरिरेष समागतः । अस्य हस्तात्प्रयास्यामि तद्विष्णोः परमं पदम्

എന്റെ സ്നേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ ഹരി എത്തിയിരിക്കുന്നു; അവന്റെ കൈപിടിച്ച് ഞാൻ പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യും—വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക്।

Verse 32

दैवेनापि ममाद्यैव स्वर्गद्वारमनुत्तमम् । उद्घाटितकपाटं तु यास्यामि सुमहादिवम्

ദൈവവിധിയാൽ ഇന്നുതന്നെ എനിക്കായി സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ അനുത്തമ ദ്വാരം തുറന്നിരിക്കുന്നു—കവാടങ്ങൾ തുറന്നുകിടക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ ആ മഹാദിവ്യ ലോകത്തേക്ക് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യും।

Verse 33

सुकलोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शूकरस्य महात्मनः । उवाच तत्प्रिया सख्यः सीदमानांतरा तदा

സുകല പറഞ്ഞു—ആ മഹാത്മാവായ ശൂകരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പ്രിയ സഖി ഉള്ളിൽ വേദനിച്ച് അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു।

Verse 34

शूकर्युवाच । यस्मिन्यूथे भवान्स्वामी पुत्रपौत्रैरलंकृतः । मित्रैश्च भ्रातृभिश्चैव अन्यैः स्वजनबांधवैः

ശൂകരി പറഞ്ഞു—ഏത് കൂട്ടത്തിൽ നിങ്ങൾ സ്വാമിയായി, പുത്ര–പൗത്രന്മാരാൽ അലങ്കൃതനായി, സുഹൃത്തുക്കളും സഹോദരന്മാരും മറ്റ് സ്വജന–ബന്ധുക്കളും ചുറ്റിനിന്ന് ആദരിക്കുന്നുവോ…

Verse 35

त्वयैवालंकृतो यूथो भवता परिशोभते । त्वां विनायं महाभाग कीदृग्यूथो भविष्यति

ഈ കൂട്ടം നിനക്കൊന്നിനാൽ തന്നെ അലങ്കൃതമായി നിന്റെ കാരണത്താൽ തന്നെ അത്യന്തം ശോഭിക്കുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ, നിന്നെ കൂടാതെ ഈ കൂട്ടം എങ്ങനെയാകും?

Verse 36

तवैव स्वबलेनापि गर्जमानाश्च शूकराः । विचरंति गिरौ कांत तनया मम बालकाः

നിന്റെ സ്വന്തം ബലത്താൽ തന്നെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് ശൂകരങ്ങൾ ഈ ഗിരിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹേ കാന്താ, അവർ എന്റെ പുത്രന്മാർ, എന്റെ ചെറു കുഞ്ഞുങ്ങൾ.

Verse 37

कंदान्मूलान्सुभक्षंति निर्भयास्तव तेजसा । दुर्गेषु वनकुंजेषु ग्रामेषु नगरेषु च

നിന്റെ തേജസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ അവർ ഭയമില്ലാതെ കന്ദ–മൂലാദി സുഖഭക്ഷ്യങ്ങൾ ഭുജിക്കുന്നു—ദുർഗ്ഗമസ്ഥലങ്ങളിലും, വനകുഞ്ജങ്ങളിലും, ഗ്രാമങ്ങളിലും, നഗരങ്ങളിലും കൂടി.

Verse 38

न कुर्वंति भयं तीव्रं सिंहानामिह पर्वते । मनुष्याणां महाबाहो पालितास्तव तेजसा

ഈ പർവതത്തിൽ സിംഹങ്ങൾ മനുഷ്യർക്കു കടുത്ത ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഹേ മഹാബാഹോ, അവർ നിന്റെ തേജസ്സാൽ പാലിതരും സംരക്ഷിതരുമാണ്.

Verse 39

त्वया त्यक्ता अमी सर्वे बालका मम दारकाः । दीनाश्चैवाकुलाश्चैव भविष्यंति विचेतनाः

നീ ഇവരെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഈ എന്റെ ബാലകർ—എന്റെ പുത്രന്മാർ—ദീനരായി, വ്യാകുലരായി, അസഹായരായി, ചൈതന്യഹീനരെന്നപോലെ ജീവിക്കും।

Verse 40

नित्यमेव सुखं वर्त्म गत्वा पश्यंति बालकाः । पतिहीना यथा नारी शोभते नैव शोभना

ബാലകർ നിത്യസുഖകരമായ ലളിതമായ പാത സ്വീകരിച്ച് മുന്നിലുള്ളതേ കാണുന്നു; ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീപോലെ, സുന്ദരമായതും യഥാർത്ഥത്തിൽ തിളങ്ങുന്നില്ല।

Verse 41

अलंकृता यथा दिव्यैरलंकारैः सकांचनैः । परिच्छदै रत्नवस्त्रैः पितृमातृसहोदरैः

സ്വർണമയ ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി, രത്നസമ വസ്ത്രങ്ങളും ഉത്തമ പരിച്ഛദങ്ങളും ധരിച്ച്—പിതാവും മാതാവും സഹോദരന്മാരും കൂടെ।

Verse 42

श्वश्रूश्वशुरकैश्चान्यैः पतिहीना न भाति सा । चंद्रहीना यथा रात्री पुत्रहीनं यथा कुलम्

ശ്വശ്രൂ-ശ്വശുരന്മാരും മറ്റു ബന്ധുക്കളും ചുറ്റിയിരുന്നാലും ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീ തിളങ്ങുകയില്ല; ചന്ദ്രനില്ലാത്ത രാത്രിപോലെയും, പുത്രനില്ലാത്ത കുലംപോലെയും।

Verse 43

दीपहीनं यथा गेहं नैव भाति कदाचन । त्वां विनायं तथा यूथो नैव शोभेत मानद

ദീപമില്ലാത്ത ഗൃഹം ഒരിക്കലും പ്രകാശിക്കാത്തതുപോലെ, ഹേ മാനദാ! നിന്നില്ലാതെ ഈ സഭയും ശോഭിക്കുകയില്ല।

Verse 44

आचारेण विना मर्त्यो ज्ञानहीनो यतिर्यथा । मंत्रहीनो यथा राजा तथायं नैव शोभते

ആചാരമില്ലാത്ത മർത്ത്യൻ ജ്ഞാനഹീന യതിയെപ്പോലെ; മന്ത്രോപദേശം ഇല്ലാത്ത രാജാവിനെപ്പോലെ—ഇവനും ഒട്ടും ശോഭിക്കുന്നില്ല।

Verse 45

कैवर्तेन विना नौर्वा संपूर्णा परिसागरे । न भात्येवं यथा सार्थः सार्थवाहेन वै विना

തോണിക്കാരനില്ലാതെ സമ്പൂർണ്ണമായ നൗകയും മഹാസമുദ്രത്തിൽ വിജയിക്കുകയില്ല; അതുപോലെ സാർത്ഥവാഹനില്ലാതെ കാരവാനും സമൃദ്ധിയിലാകുകയില്ല।

Verse 46

सेनाध्यक्षेण च विना यथा सैन्यं न भाति च । त्वां विना वै तथा सैन्यं शूकराणां महामते

സേനാധ്യക്ഷനില്ലാതെ സൈന്യം ശോഭിക്കുകയില്ല, വിജയം നേടുകയുമില്ല; അതുപോലെ, മഹാമതേ, നിന്നില്ലാതെ പന്നികളുടെ ഈ സൈന്യവും നിർഫലമാണ്।

Verse 47

दीनो भविष्यति तथा वेदहीनो यथा द्विजः । मयि भारं कुटुंबस्य विनिवेश्य प्रगच्छसि

അവൻ ദീനനാകും—വേദഹീന ദ്വിജനെപ്പോലെ. നീ കുടുംബഭാരം എനിക്ക് ഏല്പിച്ച് പോകുന്നു।

Verse 48

मरणं सुलभं ज्ञात्वा का प्रतिज्ञा तवेदृशी । त्वां विनाहं न शक्नोमि धर्तुं प्राणान्प्रियेश्वर

മരണം സുലഭമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും നിന്റെ ഇത്തരമൊരു പ്രതിജ്ഞ എന്തിന്? പ്രിയേശ്വരാ, നിന്നില്ലാതെ ഞാൻ പ്രാണൻ പോലും നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല।

Verse 49

त्वयैव सहिता स्वर्गं भूमिं वाथ महामते । नरकं वापि भोक्ष्यामि सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

ഹേ മഹാമതേ! നിനക്കൊപ്പമാത്രം ഏകീഭവിച്ച് ഞാൻ സ്വർഗ്ഗമോ ഭൂമിയോ—അല്ലെങ്കിൽ നരകമെങ്കിലും—എല്ലാം അനുഭവിക്കും; സത്യം സത്യം പറയുന്നു.

Verse 50

त्वं वा पुत्रांस्तुपौत्रांस्तु गृहीत्वा यूथमुत्तमम् । आवां व्रजाव यूथेश दुर्गमेवं सुकंदरम्

അല്ലെങ്കിൽ നീ നിന്റെ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ഉത്തമമായ യൂഥത്തെ ഒരുമിപ്പിക്ക; അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും, ഹേ യൂഥേശ, ഈ ദുർഗമമായെങ്കിലും സുന്ദരമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാം.

Verse 51

जीवितव्यं परित्यज्य रणाय परिगम्यते । तत्र को दृश्यते लाभो मरणे वद सांप्रतम्

ജീവിക്കേണ്ടതിനെ ഉപേക്ഷിച്ച് മനുഷ്യൻ യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ മരണത്തിൽ എന്ത് ലാഭമാണ് കാണുന്നത്? ഇപ്പോൾ തന്നെ തുറന്നുപറയൂ.

Verse 52

वाराह उवाच । वीराणां त्वं न जानासि सुधर्मं शृणु सांप्रतम् । युद्धार्थिना हि वीरेण वीरं गत्वा प्रयाचितम्

വരാഹൻ പറഞ്ഞു—നിനക്ക് വീരന്മാരുടെ സദ്ധർമ്മം അറിയില്ല; ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ. യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വീരൻ മറ്റൊരു വീരന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു വിധിപൂർവ്വം വെല്ലുവിളിക്കുന്നു.

Verse 53

देहि मे योधनं संख्ये युद्धार्थ्यहं समागतः । परेण याचितं युद्धं न ददाति यदा नरः

‘യുദ്ധഭൂമിയിൽ എനിക്ക് യുദ്ധം നല്കുക; ഞാൻ സമരാഗ്രഹത്തോടെ വന്നിരിക്കുന്നു. മറ്റൊരാൾ അപേക്ഷിച്ച യുദ്ധം ഒരാൾ നല്കാതിരുന്നാൽ, …’

Verse 54

कामाल्लोभाद्भयाद्वापि मोहाद्वा शृणु वल्लभे । कुंभीपाके तु नरके वसेद्युगसहस्रकम्

കാമം, ലോഭം, ഭയം അല്ലെങ്കിൽ മോഹം മൂലം—പ്രിയേ, കേൾക്കുക—ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ കുംഭീപാകം എന്ന നരകത്തിൽ സഹസ്ര യുഗങ്ങൾ വസിക്കും।

Verse 55

क्षत्रियाणां परो धर्मो युद्धं देयं न संशयः । तद्युद्धं दीयमानेन रणभूमिगतेन वै

ക്ഷത്രിയരുടെ പരമധർമ്മം യുദ്ധം നൽകുന്നതാണ്—സംശയമില്ല. യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചവൻ ആ യുദ്ധം നിർബന്ധമായി നൽകണം।

Verse 56

निर्जितं तु परं तत्र यशःकीर्त्तिं प्रभुंजते । स वा हतो युध्यमानः पौरुषेणातिनिर्भयः

അവിടെ പരാജിതനായാലും അവർ പരമ യശസ്സും കീർത്തിയും പ്രാപിക്കുന്നു. പരാക്രമത്തോടെ അതിനിർഭയനായി യുദ്ധിച്ചു വീണവനും ആ കീർത്തി തന്നെ നേടുന്നു।

Verse 57

वीरलोकमवाप्नोति दिव्यान्भोगान्प्रभुंजते । यावद्वर्षसहस्राणां विंशत्येकां प्रिये शृणु

അവൻ വീരലോകം പ്രാപിച്ച് ദിവ്യഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു—പ്രിയേ, കേൾക്കുക—ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം വർഷങ്ങൾ വരെ।

Verse 58

वीरलोके वसेत्तावद्देवाचारैर्महीयते । मनुपुत्रः समायात अयं वीरो न संशयः

അവൻ അത്രകാലം വീരലോകത്തിൽ വസിച്ച് ദേവാചാരങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ വീരൻ മനുവിന്റെ പുത്രനായി വന്നിരിക്കുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 59

संग्रामं याचमानस्तु युद्धं देयं मया ध्रुवम् । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

യുദ്ധം അപേക്ഷിക്കുന്നവന് യുദ്ധം നൽകുക എനിക്ക് നിശ്ചയമായ കടമ. യുദ്ധാതിഥി എത്തിയിരിക്കുന്നു—സനാതനൻ, വിഷ്ണുരൂപൻ.

Verse 60

सत्कारो युद्धरूपेण कर्तव्यश्च मया शुभे । शूकर्युवाच । यदा युद्धं त्वया देयं राज्ञे चैव महात्मने

ഹേ ശുഭേ, യുദ്ധരൂപത്തിലായിട്ടാണ് ഞാൻ യഥോചിത സത്കാരം ചെയ്യേണ്ടത്. ശൂകരി പറഞ്ഞു—നീ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് യുദ്ധം നൽകേണ്ടപ്പോൾ…

Verse 61

ततोऽहं पौरुषं कांत पश्यामि तव कीदृशम् । एवमुक्त्वा प्रियान्पुत्रान्समाहूय त्वरान्विता

അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, നിന്റെ പൗരുഷം എങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ കാണും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ വേഗത്തിൽ തന്റെ പ്രിയ പുത്രന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി.

Verse 62

उवाच पुत्रका यूयं शृणुध्वं वचनं मम । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

അവൻ പറഞ്ഞു—മക്കളേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ. യുദ്ധാതിഥി എത്തിയിരിക്കുന്നു—സനാതനൻ, വിഷ്ണുരൂപൻ.

Verse 63

मया तत्र प्रगंतव्यं यत्रायं हि गमिष्यति । यावत्तिष्ठति वै नाथो भवतां प्रतिपालकः

ഇവൻ പോകുന്നിടത്തേക്കേ ഞാൻ പോകണം; നിങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്ന നാഥൻ ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നിടത്തോളം.

Verse 64

यूयं गच्छत वै दूरं दुर्गं गिरिगुहामुखम् । सुखं जीवत मे वत्सा वर्जयित्वा सुलुब्धकान्

നിങ്ങൾ തീർച്ചയായും ദൂരേക്ക് പോകുവിൻ—പർവതഗുഹാമുഖത്തിലെ ദുർഗമ ദുർഗത്തിലേക്ക്. എന്റെ വത്സങ്ങളേ, ദുഷ്ട വേട്ടക്കാരെ ഒഴിവാക്കി സുഖമായി ജീവിക്കുവിൻ.

Verse 65

मया तत्रैव गंतव्यं यत्रैष हि गमिष्यति । भवतां श्रेष्ठोऽयं भ्राता यूथरक्षां करिष्यति

അവൻ തീർച്ചയായും പോകുന്ന അതേ സ്ഥലത്തേക്കാണ് എനിക്കും പോകേണ്ടത്. നിങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഈ സഹോദരൻ കൂട്ടത്തെ കാക്കും.

Verse 66

एते पितृव्यकाः सर्वे भवतां त्राणकारकाः । दूरं प्रयात वै सर्वे मां विहाय सुपुत्रकाः

ഈ പിതൃവ്യന്മാർ (ചിറ്റപ്പൻ-വലിയപ്പൻ) എല്ലാവരും നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവരും രക്ഷകരും ആകുന്നു. എങ്കിലും, ഹേ സുപുത്രന്മാരേ, അവർ എല്ലാവരും ദൂരേക്ക് പോയി എന്നെ വിട്ടുപോയി.

Verse 67

पुत्रा ऊचुः । अयं हि पर्वतश्रेष्ठो बहुमूलफलोदकः । भयं तु कस्य वै नास्ति सुखं जीवनमस्ति वै

പുത്രന്മാർ പറഞ്ഞു—ഇത് വാസ്തവത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ പർവതമാണ്; അനേകം കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളും ജലവും നിറഞ്ഞത്. എന്നാൽ ആര്ക്കാണ് ഭയം ഇല്ലാത്തത്? എങ്കിലും ഇവിടെ ജീവിതം സുഖകരമാണ്.

Verse 68

युवाभ्यां हि अकस्माद्वै इदमुक्तं भयंकरम् । तन्नो हि कारणं मातर्वद सत्यमिहैव हि

നിങ്ങൾ ഇരുവരും അപ്രതീക്ഷിതമായി ഈ ഭയങ്കര വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. അതിനാൽ, ഹേ മാതാവേ, ഇതിന്റെ സത്യകാരണം ഇവിടെ തന്നേ ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളോട് പറയുക.

Verse 69

शूकर्युवाच । अयं राजा महारौद्रः कालरूपः समागतः । क्रीडते मृगया लुब्धो मृगान्हत्वा बहून्वने

ശൂകരി പറഞ്ഞു—ഈ രാജാവ് മഹാരൗദ്രൻ, കാലസ്വരൂപനായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ക്രീഡാലോഭത്തോടെ വനത്തിൽ വേട്ടയാടി അനേകം മൃഗങ്ങളെ കൊന്ന് രമിക്കുന്നു.

Verse 70

इक्ष्वाकुर्नाम दुर्धर्षो मनुपुत्रो महाबलः । संहरिष्यति कालोऽयं दूरं यात सुपुत्रकाः

മനുവിന്റെ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകു എന്ന മഹാബലൻ, അജേയൻ ആകുന്നു. ഈ കാലം സംഹാരം വരുത്തും—പ്രിയ പുത്രന്മാരേ, ദൂരേക്ക് പോകുവിൻ.

Verse 71

पुत्रा ऊचुः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति स पापधीः । महारौद्रं सुघोरं तु नरकं प्रतिपद्यते

പുത്രന്മാർ പറഞ്ഞു—മാതാപിതാക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവൻ പാപബുദ്ധിയുള്ളവൻ. അവൻ ‘മഹാരൗദ്ര’ എന്ന അതിഘോര നരകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 72

मातुः पुण्यं पयः पीत्वा पुष्टो भवति निर्घृणः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति सुदुर्बलः

മാതാവിന്റെ പുണ്യമയമായ പാൽ കുടിച്ച് അവൻ പുഷ്ടനാകുന്നു; എങ്കിലും നിർദയനാകുന്നു. മാതാപിതാക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവൻ അതിനീചനും അതിദുർബലനും ആകുന്നു.

Verse 73

पूयं नरकमेतीह कृमिदुर्गंधसंकुलम् । मातुस्तस्मान्न यास्यामो गुरुं त्यक्त्वा इहैव च

ഇവിടെ അവൻ പുഴുവും ദുർഗന്ധവും നിറഞ്ഞ ‘പൂയി-നരക’ത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അതിനാൽ ഗുരുവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഈ ജീവിതത്തിലുതന്നെ, ഞങ്ങൾ മാതാവിന്റെ അടുക്കൽ പോകുകയില്ല.

Verse 74

एवं विषादः संजातस्तेषां धर्मार्थसंयुतः । व्यूहं कृत्वा स्थिताः सर्वे बलतेजः समाकुलाः

ഇങ്ങനെ ധർമ്മവും അർത്ഥവും സംബന്ധിച്ച ചിന്തയോടുകൂടിയ വിഷാദം അവരിൽ ഉദിച്ചു. പിന്നെ എല്ലാവരും ബലതേജസ്സാൽ നിറഞ്ഞ് വ്യൂഹം തീർത്ത് ദൃഢമായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 75

साहसोत्साहसंपन्नाः पश्यंति नृपनंदनम् । नदंतः पौरुषैर्युक्ताः क्रीडमाना वने तदा

സാഹസവും ഉത്സാഹവും നിറഞ്ഞ അവർ അപ്പോൾ രാജകുമാരനെ കണ്ടു. പൗരുഷത്തോടെ ഗർജ്ജിച്ചു കൊണ്ട് ആ സമയത്ത് വനത്തിൽ ക്രീഡിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.