Adhyaya 34
The Vena Episode (Sunīthā’s Lament, Counsel on Fault, and the Turn toward Māyā-vidyā)
സൂതന്റെ വിവരണത്തിൽ മരണത്തിന്റെ പുത്രിയായ സുനീഥ തന്റെ ദുഃഖകഥ പറയുന്നു. ഋഷിശാപം മൂലം അവൾ ഗുണവതിയായിട്ടും വിവാഹയോഗ്യതയുടെ പ്രതിസന്ധിയിൽപ്പെടുന്നു; അവളിൽ നിന്നു ഭാവിയിൽ പാപിയായ പുത്രൻ ജനിച്ച് വംശത്തെ മലിനമാക്കുമെന്നു ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ‘ഗംഗാജലത്തിൽ മദ്യത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളി’ ‘പാലിൽ പുളിച്ച കഞ്ഞിയുടെ ഒരു തുള്ളി’ എന്നീ ഉപമകളാൽ ദോഷസംഗതി പടരുന്നതായി പറഞ്ഞ് ബന്ധം നിരസിക്കുന്നു; ഒരു പുരുഷനും അവളെ തള്ളിപ്പറയുന്നു. ഇത് കർമ്മഫലമെന്നു കരുതി സുനീഥ വനത്തിലേക്ക് പോയി തപസ്സു ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ അവളുടെ സഖികൾ—രമ്പാ മുതലായ അപ്സരസ്സുകൾ—ദേവന്മാർക്കും ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു ഉദാഹരിക്കുന്നു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ വക്രവാക്ക്, ഇന്ദ്രന്റെ അതിക്രമങ്ങൾ, ശിവന്റെ കപാലധാരണം, കൃഷ്ണനു ലഭിച്ച ശാപം, യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെയും ഒരിക്കൽ അസത്യവചനം; അതിനാൽ നിരാശ വേണ്ട, പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവർ ആദർശ സ്ത്രീഗുണങ്ങൾ—ലജ്ജ, ശീലം, ദയ, പതിവ്രതധർമ്മം, ശൗചം, ക്ഷമ—എന്നിവ പറഞ്ഞ് സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. രമ്പയും മറ്റു അപ്സരസ്സുകളും മോഹിനീ വിദ്യ നൽകുന്നു; തുടർന്ന് സുനീഥ അത്രിവംശജനായ ഒരു തപസ്വി ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടുമുട്ടി അടുത്ത കഥാഗതിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । यथा शप्ता वने पूर्वं सुशंखेन महात्मना । तासु सर्वं समाख्यातं सखीष्वेव विचेष्टितम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവർ മുമ്പ് വനത്തിൽ മഹാത്മാവായ സുശങ്കനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട വിധവും, അവരുടെ കാര്യങ്ങളൊക്കെയും, സഖിമാരുടെ ഇടയിൽ അവർ പെരുമാറിയതുമെല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।
Verse 2
आत्मनश्च महाभागा दुःखेनातिप्रपीडिता । सुनीथोवाच । अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि सख्यः शृण्वंतु सांप्रतम्
ആ മഹാഭാഗ്യവതി ഉള്ളിൽ ദുഃഖംകൊണ്ട് അത്യന്തം പീഡിതയായിരുന്നു. സുനീഥ പറഞ്ഞു—സഖികളേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊരു കാര്യവും പറയും; കേൾക്കൂ।
Verse 3
मदीयरूपसंपत्ति वयः सगुणसंपदः । विलोक्य तातश्चिंतात्मा संजातो मम कारणात्
എന്റെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഗുണസമ്പത്തും കണ്ടിട്ട്, എന്റെ കാരണത്താൽ തന്നെ പിതാവ് ആശങ്കാകുലനായി।
Verse 4
देवेभ्यो दातुकामोऽसौ मुनिभ्यस्तु महायशाः । मां च हस्ते विगृह्यैव सर्वान्वाक्यमुदाहरत्
ദേവന്മാർക്കും മുനിമാർക്കും ദാനം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ മഹായശസ്സൻ എന്റെ കൈ പിടിച്ച് എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।
Verse 5
गुणयुक्ता सुता बाला ममेयं चारुलोचना । दातुकामोस्मि भद्रं वो गुणिने सुमहात्मने
ഇവൾ എന്റെ പുത്രി—യുവതി—ഗുണസമ്പന്നയും മനോഹരനേത്രയുമാണ്. നിങ്ങള്ക്ക് മംഗളം; ഞാൻ അവളെ ഗുണവാനായ മഹാത്മാവിന് നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।
Verse 6
मृत्योर्वाक्यं ततो देवा ऋषयः शुश्रुवुस्तदा । तमूचुर्भाषमाणं ते देवा इंद्र पुरोगमाः
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മൃത്യുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു. അവൻ സംസാരിക്കുമ്പോഴേ ഇന്ദ്രപ്രമുഖ ദേവന്മാർ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു।
Verse 7
तव कन्या गुणाढ्येयं शीलानां परमो निधिः । दोषेणैकेन संदुष्टा ऋषिशापेन तेन वै
നിന്റെ കന്യ ഗുണസമ്പന്നയും ശീലധർമ്മങ്ങളുടെ പരമ നിധിയുമാണ്; എന്നാൽ ഒരൊറ്റ ദോഷം കൊണ്ടു അവൾ മലിനമായി—അതും ഋഷിശാപം മൂലമാണ്.
Verse 8
अस्यामुत्पत्स्यते पुत्रो यस्य वीर्यात्पुमान्किल । भविता स महापापी पुण्यवंशविनाशकः
ഇവളിൽ നിന്ന് ആ പുരുഷന്റെ വീര്യത്താൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും എന്നു പറയുന്നു. അവൻ മഹാപാപിയായി പുണ്യവംശത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാകും.
Verse 9
गंगातोयेन संपूर्णः कुंभ एव प्रदृश्यते । सुरायाबिन्दुनालिप्तो मद्यकुम्भः प्रजायते
ഗംഗാജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ കുംഭം പുണ്യജലകുംഭമായിത്തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ സുരയുടെ ഒരു തുള്ളി പോലും തേച്ചാൽ അത് മദ്യകുംഭമായി മാറുന്നു.
Verse 10
पापस्य पापसंसर्गात्कुलं पापि प्रजायते । आरनालस्य वै बिंदुः क्षीरमध्ये प्रयाति चेत्
പാപസംഗമം മൂലം കുലവും മലിനമാകുകയും പാപിയായ സന്തതി ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—ആരണാലം (പുളിച്ച കഞ്ഞി) ഒരു തുള്ളി പാലിൽ വീണാൽ പാൽ കെടുന്നതുപോലെ.
Verse 11
पश्चान्नाशयते क्षीरमात्मरूपं प्रकाशयेत् । तद्वद्विनाशयेद्वंशं पापः पुत्रो न संशयः
ഏതോ വസ്തു പിന്നീട് പാലിനെ കെടുത്തി തന്റെ രൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, പാപിയായ പുത്രൻ വംശത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 12
अनेनापि हि दोषेण तवेयं पापभागिनी । अन्यस्मै दीयतां गच्छ देवैरुक्तः पिता मम
‘ഈ ദോഷം കൊണ്ടും നീ പാപത്തിന്റെ പങ്കാളിയായിരിക്കുന്നു. പോകുക—നിനയെ മറ്റൊരാൾക്കു നൽകട്ടെ; ദേവന്മാർ എന്റെ പിതാവിനോട് ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചു.’
Verse 13
देवैश्चापि सगंधर्वैरृषिभिश्च महात्मभिः । तैश्चापि संपरित्यक्तः पिता मे दुःखपीडितः
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടി മഹാത്മ ഋഷിമാരും പോലും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അവരാൽ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട എന്റെ പിതാവ് ദുഃഖശോകത്തിൽ പീഡിതനായി।
Verse 14
ममान्ये चापि स्वीकारं न कुर्वंति हि सज्जनाः । एवं पापमयं कर्म मया चैव पुरा कृतम्
സജ്ജനന്മാരും പോലും എന്നെ സ്വീകരിക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; കാരണം ഞാൻ പണ്ടേ പാപമയമായ കർമ്മം ചെയ്തിരുന്നു।
Verse 15
संतप्ता दुःखशोकेन वनमेव समाश्रिता । तप एव चरिष्यामि करिष्ये कायशोषणम्
ദുഃഖശോകത്തിൽ ദഹിച്ച് ഞാൻ ഏകാകിനിയായി വനത്തെയേ ആശ്രയിച്ചു; ഞാൻ തപസ്സു തന്നെ അനുഷ്ഠിച്ച് തപസ്സാൽ ദേഹത്തെ ക്ഷീണിപ്പിക്കും।
Verse 16
भवतीभिः सुपृष्टाहं कार्यकारणमेव हि । मम चिंतानुगं कर्म मया तद्वः प्रकाशितम्
ഈ പ്രവർത്തിയുടെ കാരണത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ എന്നെ നന്നായി ചോദിച്ചു; എന്റെ ചിന്തയെ അനുഗമിച്ച കർമ്മം ഞാൻ നിങ്ങളോട് വെളിപ്പെടുത്തി।
Verse 17
एवमुक्त्वा सुनीथा सा मृत्योः कन्या यशस्विनी । विरराम च दुःखार्ता किंचिन्नोवाच वै पुनः
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം യശസ്വിനിയായ സുനീതാ—മൃത്യുവിന്റെ പുത്രി—ദുഃഖത്തിൽ ആകുലയായി മൗനമായി; പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല।
Verse 18
सख्य ऊचुः । दुःखमेव महाभागे त्यज कायविनाशनम् । नास्ति कस्य कुले दोषो देवैः पापं समाश्रितम्
സഖികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, ദുഃഖം മാത്രമേ നൽകുന്ന ഈ ദേഹനാശകരമായ വഴിയെ ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഏത് കുലത്തിനാണ് ദോഷമില്ലാത്തത്? ദേവന്മാരെയും പാപം സ്പർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
Verse 19
जिह्ममुक्तं पुरा तेन ब्रह्मणा हरसंनिधौ । देवैश्चापि स हि त्यक्तो ब्रह्माऽपूज्यतमोऽभवत्
മുമ്പ് ഹരൻ (ശിവൻ) സന്നിധിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് വക്രമായ (അസത്യ) വാക്ക് പറഞ്ഞു; അതിനാൽ ദേവന്മാരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ബ്രഹ്മാവ് ഏറ്റവും കുറച്ച് പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനായി.
Verse 20
ब्रह्महत्या प्रयुक्तोऽसौ देवराजोपि पश्य भोः । देवैः सार्धं महाभागस्त्रैलोक्यं परिभुंजति
കാണുക, ഹേ മഹാശയാ—ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ബാധിച്ചിട്ടും ആ ദേവരാജൻ, ആ മഹാഭാഗൻ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ത്രിലോകാധിപത്യം അനുഭവിക്കുന്നു.
Verse 21
गौतमस्य प्रियां भार्यामहल्यां गतवान्पुरा । परदाराभिगामी स देवत्वे परिवर्त्तते
മുമ്പ് അവൻ ഗൗതമന്റെ പ്രിയഭാര്യ അഹല്യയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു; പരസ്ത്രീഗാമിയായിട്ടും അവൻ വീണ്ടും ദേവത്വത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
Verse 22
ब्रह्महत्योपमं कर्म दारुणं कृतवान्हरः । ब्रह्मणस्तु कपालेन चाद्यापि परिवर्तते
ഹരൻ (ശിവൻ) ബ്രഹ്മഹത്യയ്ക്ക് തുല്യമായ ഭയാനക കർമ്മം ചെയ്തു; ഇന്നും അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാവിന്റെ കപാലം ധരിച്ചു സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Verse 23
देवानमंतितं देवमृषयो वेदपारगाः । आदित्यः कुष्ठसंयुक्तस्त्रैलोक्यं च प्रकाशयेत्
വേദപാരംഗതരായ ഋഷിമാർ ദേവന്മാർക്കും വന്ദ്യനായ ആ ദേവനെ സ്തുതിച്ചു. കുഷ്ഠബാധയുണ്ടായാലും ആദിത്യൻ ത്രിലോകത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 24
लोकानमंतितं देवं देवाद्याः सचराचराः । कृष्णो भुंक्ते महाशापं भार्गवेण कृतं पुरा
ദേവന്മാരടക്കം ചരാചര സകല ജീവികളും ലോകങ്ങളുടെ ആശ്രയമായ ആ ദേവനെ വന്ദിക്കുന്നു; എങ്കിലും കൃഷ്ണൻ പൂർവ്വം ഭാർഗവൻ (പരശുരാമൻ) ചെയ്ത മഹാശാപം അനുഭവിക്കുന്നു.
Verse 25
गुरुभार्यांगतश्चंद्रः क्षयी तेन प्रजायते । भविष्यति महातेजा राजराजः प्रतापवान्
ഗുരുപത്നിയിലേക്കു പോയതിനാൽ ചന്ദ്രൻ ക്ഷയത്തിന് വിധേയനായി. ആ കാരണത്താൽ ഭാവിയിൽ മഹാതേജസ്സും പ്രതാപവും ഉള്ള ‘രാജരാജൻ’ ജനിക്കും.
Verse 26
पांडुपुत्रो महाप्राज्ञो धर्मात्मा स युधिष्ठिरः । गुरोश्चैव वधार्थाय अनृतं स वदिष्यति
പാണ്ഡുപുത്രനായ മഹാപ്രാജ്ഞനും ധർമ്മാത്മാവുമായ യുധിഷ്ഠിരൻ, ഗുരുവിന്റെ വധാർത്ഥം അസത്യവാക്ക് പറയും.
Verse 27
एतेष्वेव महत्पापं वर्तते च महत्सु च । वैगुण्यं कस्य वै नास्ति कस्य नास्ति च लांछनम्
ഇവരിലും മഹാപാപം നിലനിൽക്കുന്നു; മഹാന്മാരിലും അതുപോലെ. ആരാണ് ദോഷരഹിതൻ? ആര്ക്കാണ് കളങ്കമില്ലാത്തത്?
Verse 28
भवती स्वल्पदोषेण विलिप्तासि वरानने । उपकारं करिष्यामस्तवैव वरवर्णिनि
ഹേ വരാനനേ! അല്പദോഷം മൂലം നീ ലിപ്തയായിരിക്കുന്നു. ഹേ സുന്ദരവർണിനീ! ഞങ്ങൾ നിശ്ചയമായും നിനക്കു ഉപകാരം ചെയ്യും.
Verse 29
तवांगे ये गुणाः संति सत्यस्त्रीणां यथा शुभे । अन्यत्रापि न पश्यामस्तान्गुणांश्चारुलोचने
ഹേ ശുഭേ! നിനക്കുള്ള ഗുണങ്ങൾ സത്യനിഷ്ഠയായ പതിവ്രതസ്ത്രീകളുടെ ഗുണങ്ങളുപോലെയാണ്. ഹേ ചാരുലോചനേ! അത്തരം ഗുണങ്ങൾ മറ്റെവിടെയും ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല.
Verse 30
रूपमेव गुणः स्त्रीणां प्रथमं भूषणं शुभे । शीलमेव द्वितीयं च तृतीयं सत्यमेव च
ഹേ ശുഭേ! സ്ത്രീകളുടെ ആദ്യഭൂഷണം രൂപം തന്നെയാണ്; രണ്ടാമത് ശീലം, മൂന്നാമത് നിശ്ചയമായും സത്യം തന്നെയാണ്.
Verse 31
आर्जवत्वं चतुर्थं च पंचमं धर्ममेव हि । मधुरत्वं ततः प्रोक्तं षष्ठमेव वरानने
ആർജവം നാലാമത്തെ ഗുണം; അഞ്ചാമത് നിശ്ചയമായും ധർമ്മം തന്നെയാണ്. തുടർന്ന് ആറാമതായി മധുരത്വം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഹേ വരാനനേ.
Verse 32
शुद्धत्वं सप्तमं बाले अंतर्बाह्येषु योषितम् । अष्टमं हि पितुर्भावः शुश्रूषा नवमं किल
ഹേ ബാലേ! സ്ത്രീകളുടെ ഏഴാമത്തെ ഗുണം അന്തർ-ബാഹ്യ ശുദ്ധതയാണ്. എട്ടാമത് പിതൃഭാവം; ഒൻപതാമത്—എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു—ശുശ്രൂഷ, അഥവാ സേവാപരായണത.
Verse 33
सहिष्णुर्दशमं प्रोक्तं रतिश्चैकादशं तथा । पातिव्रत्यं ततः प्रोक्तं द्वादशं वरवर्णिनि
സഹിഷ്ണുത പത്താമത്തെ ഗുണമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; ദാമ്പത്യസ്നേഹം പതിനൊന്നാമത്തേതും. തുടർന്ന്, ഹേ സുന്ദരവർണ്ണിനി, പാതിവ്രത്യം പന്ത്രണ്ടാമത്തേതായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
Verse 34
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने चतुस्त्रिंशोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രിപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപാഖ്യാനമായ മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.
Verse 35
तमुपायं प्रपश्यामस्तवार्थं वयमेव हि । तामूचुस्ता वराः सख्यो मा त्वं वै साहसं कुरु
“നിന്റെ കാര്യം നിമിത്തം ഞങ്ങൾ തന്നെയൊരു മാർഗം കണ്ടെത്താം.” എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ ശ്രേഷ്ഠ സഖികൾ അവളോട് പറഞ്ഞു—“നീ യാതൊരു ദുസ്സാഹസവും ചെയ്യരുത്.”
Verse 36
सूत उवाच । एवमुक्ता सुनीथा सा पुनरूचे सखीस्तु ताः । कथयध्वं ममोपायं येन भर्ता भविष्यति
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ സുനീതാ വീണ്ടും ആ സഖികളോട് പറഞ്ഞു—“എനിക്ക് ഭർത്താവ് ലഭിക്കുവാൻ ഉള്ള ഉപായം പറയുക.”
Verse 37
तामूचुस्ता वरा नार्यो रंभाद्याश्चारुलोचनाः । रूपमाधुर्यसंयुक्ता भवती भूतिवर्द्धनी
രമ്പാ മുതലായ മനോഹരനേത്രികളായ ആ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾ അവളോട് പറഞ്ഞു—“നീ രൂപമാധുര്യസമ്പന്നയാണ്; നീ ഐശ്വര്യവും മംഗളവും വർധിപ്പിക്കുന്നവളാണ്.”
Verse 38
ब्रह्मशापेन संभीता वयमत्र समागताः । तां प्रोचुश्च विशालाक्षीं मृत्योः कन्यां सुलोचनाम्
ബ്രഹ്മശാപം മൂലം ഭീതരായി ഞങ്ങൾ ഇവിടെ സമാഗമിച്ചു. പിന്നെ അവർ വിശാലനേത്രിയായ, സുലോചനയായ, മരണത്തിന്റെ പുത്രിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു പറഞ്ഞു.
Verse 39
विद्यामेकां प्रदास्यामः पुरुषाणां प्रमोहिनीम् । सर्वमायाविदां भद्रे सर्वभद्रप्रदायिनीम्
ഹേ ഭദ്രേ! പുരുഷന്മാരെ പൂർണ്ണമായി മോഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരേയൊരു വിദ്യ ഞങ്ങൾ നിനക്കു നൽകാം. മായാവിദ്യ അറിയുന്നവർക്കെല്ലാം പ്രസിദ്ധമായതും സർവ്വശുഭഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതുമാണ് അത്.
Verse 40
विद्याबलं ततो दद्युस्तस्यैताः सुखदायकम् । यं यं मोहयितुं भद्रे इच्छस्येवं सुरादिकम्
പിന്നീട് അവർ അവൾക്കു വിദ്യാബലം നൽകി—അവ ഉപായങ്ങൾ സുഖദായകമായിരുന്നു—അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഭദ്രേ, അവൾ ഇച്ഛിക്കുന്ന ഏവരെയും, ദേവന്മാരെയും പോലും, മോഹിപ്പിക്കാം.
Verse 41
तं तं सद्यो मोहय वा इत्युक्ता सा तथाऽकरोत् । विद्यायां हि सुसिद्धायां सा सुनीथा सुनंदिता
“അവനെയേ, അവനെയേ ഉടൻ മോഹിപ്പിക്കൂ” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ അതുപോലെ ചെയ്തു. കാരണം സുസിദ്ധമായ ആ വിദ്യയിൽ സുനീഥാ അത്യന്തം നിപുണയും സന്തുഷ്ടയും ആയിരുന്നു.
Verse 42
भ्रमत्येवं सखीभिस्तु पुरुषान्सा विपश्यति । अटमानागता पुण्यं नंदनं वनमुत्तमम्
ഇങ്ങനെ സഖികളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അവൾ പുരുഷന്മാരെ നിരീക്ഷിച്ചു. അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് അവൾ പരമോത്തമവും പുണ്യവുമായ നന്ദനവനത്തിലെത്തി.
Verse 43
गंगातीरे ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणं रूपसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सूर्यतेजः समप्रभम्
അപ്പോൾ ഗംഗാതീരത്ത് അവൻ രൂപസമ്പന്നനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു—സകല ശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും സമ്പന്നനും സൂര്യതേജസ്സിനൊപ്പമുള്ള ദീപ്തിയുമുള്ളവൻ।
Verse 44
रूपेणाप्रतिमं लोके द्वितीयमिव मन्मथम् । देवरूपं महाभागं भाग्यवंतं सुभाग्यदम्
അവന്റെ സൗന്ദര്യം ലോകത്തിൽ അപ്രതിമം—രണ്ടാമൻ മന്മഥനെന്നപോലെ; ദേവതുല്യരൂപൻ, മഹാഭാഗ്യവാൻ, സ്വയം സൌഭാഗ്യസമ്പന്നൻ, മറ്റുള്ളവർക്ക് മംഗളസൌഭാഗ്യം നൽകുന്നവൻ।
Verse 45
अनौपम्यं महात्मानं विष्णुतेजः समप्रभम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं विष्णुतुल्यपराक्रमम्
അവൻ അനുപമ മഹാത്മാവ്—വിഷ്ണുതേജസ്സിനൊപ്പമുള്ള ദീപ്തിയുള്ളവൻ; വൈഷ്ണവൻ, സകലപാപനാശകൻ, വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമശാലി।
Verse 46
कामक्रोधविहीनं तमत्रिवंशविभूषणम्
അവൻ കാമക്രോധവിമുക്തൻ—അത്രിവംശത്തിന്റെ വിഭൂഷണം।
Verse 47
दृष्ट्वा सुरूपं तपसां स्वरूपं दिव्यप्रभावं परितप्यमानम् । पप्रच्छ रंभां सुसखीं सरागा कोयं दिविष्ठः प्रवरो महात्मा
ആ സുന്ദരനെ കണ്ടു—തപസ്സിന്റെ മൂർത്തസ്വരൂപനും ദിവ്യപ്രഭാവത്തിൽ ദീപ്തനും ഘോരതപസ്സിൽ നിരതനുമായവനെ കണ്ടപ്പോൾ—അവൾ കൗതുകത്തോടെ തന്റെ പ്രിയസഖി രംഭയോട് ചോദിച്ചു: “സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഈ ശ്രേഷ്ഠ മഹാത്മാവ് ആരാണ്?”