Adhyaya 109

Verse 1

कुंजल उवाच । प्रणिपत्य प्रसाद्यैव वशिष्ठं तपतां वरम् । आमंत्र्य निर्जगामाथ बाणपाणिर्धनुर्धरः

കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു—തപസ്വികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനെ പ്രണാമം ചെയ്ത് പ്രസാദിപ്പിച്ച്, അമ്പ് കൈയിൽ പിടിച്ച ധനുർധരൻ അദ്ദേഹത്തോട് അനുവാദം വാങ്ങി അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 2

एणस्य मांसं सुविपाच्यभोजितं बालस्तया रक्षित एव बुद्ध्या । आयोः सुपुत्रः सगुणः सुरूपो देवोपमो देवगुणैश्च युक्तः

മാനിന്റെ മാംസം നന്നായി പാകം ചെയ്ത് അവൾക്ക് ഭക്ഷിപ്പിച്ചതിനാൽ, അവളുടെ വിവേകപൂർവമായ നിശ്ചയത്താൽ ആ ബാലൻ സംരക്ഷിതനായി. ഇങ്ങനെ ആയുവിന് ഗുണവാനും സുന്ദരനും ദേവസമനും ദിവ്യഗുണസമ്പന്നനുമായ ഉത്തമപുത്രൻ ലഭിച്ചു।

Verse 3

तेनैव मांसेन सुसंस्कृतेन मृष्टेन पक्वेन रसानुगेन । तमेव दैत्यं परिभाष्य सूदो दुष्टं सुहर्षेण व्यभोजयत्तदा

അതേ മാംസം നന്നായി സംസ്കരിച്ചു, ശുദ്ധമാക്കി, പാകം ചെയ്ത്, രുചിക്ക് അനുയോജ്യമായ രസത്തോടെ ഒരുക്കി, പാചകക്കാരൻ ആ ദുഷ്ട ദൈത്യനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് അന്നേരം സന്തോഷത്തോടെ അവന് വിളമ്പി।

Verse 4

बुभुजे दानवो मांसं रसस्वादुसमन्वितम् । हर्षेणापि समाविष्टो जगामाशोकसुंदरीम्

ദാനവൻ രസസ്വാദോടെ നിറഞ്ഞ ആ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു. ഹർഷത്തിൽ മുങ്ങി പിന്നെ അശോകസുന്ദരിയിലേക്കു പോയി।

Verse 5

तामुवाच ततस्तूर्णं कामोपहतचेतनः । आयुपुत्रो मया भद्रे भक्षितः पतिरेव ते

അപ്പോൾ കാമമോഹിതചിത്തനായ അവൻ അവളോടു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു— “ഭദ്രേ! ഞാൻ ആയുപുത്രനെ ഭക്ഷിച്ചു; അവൻ തന്നെയായിരുന്നു നിന്റെ ഭർത്താവ്.”

Verse 6

मामेव भज चार्वंगि भुंक्ष्व भोगान्मनोनुगान् । किं करिष्यसि तेन त्वं मानुषेण गतायुषा

“ചാര്വംഗീ! എന്നെയേ മാത്രം ഭജിക്ക; മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്ക. ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞ ആ മനുഷ്യനാൽ നീ എന്തു ചെയ്യും?”

Verse 7

प्रत्युवाच समाकर्ण्य शिवकन्या तपस्विनी । भर्ता मे दैवतैर्दत्तो अजरो दोषवर्जितः

ഇതു കേട്ട് തപസ്വിനിയായ ശിവകন্য മറുപടി പറഞ്ഞു— “ദേവന്മാർ എനിക്കു നൽകിയ ഭർത്താവ് അജരനും ദോഷവರ್ಜിതനും ആകുന്നു.”

Verse 8

तस्य मृत्युर्न वै दृष्टो देवैरपि महात्मभिः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं दानवो दुष्टचेष्टितः

“അവന്റെ മരണം മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാർക്കും കണ്ടിട്ടില്ല.” എന്ന വാക്ക് കേട്ട് ദുഷ്ടചേഷ്ടനായ ദാനവൻ (കോപിച്ചു).

Verse 9

तामुवाच विशालाक्षीं प्रहस्यैव पुनः पुनः । अद्यैव भक्षितं मांसमायुपुत्रस्य सुंदरि

അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിരിച്ച് ആ വിശാലാക്ഷിയോടു പറഞ്ഞു— “സുന്ദരി! ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ ആയുപുത്രന്റെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു.”

Verse 10

जातमात्रस्य बालस्य नहुषस्य दुरात्मनः । एवमाकर्ण्य सा वाक्यं कोपं चक्रे सुदारुणम्

ദുഷ്ടഹൃദയനായ നഹുഷൻ ജന്മമാത്രമായ ശിശുവായിരുന്നാലും, അവനെക്കുറിച്ചുള്ള ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 11

प्रोवाच सत्यसंस्था सा तपसा भाविता पुनः । तप एव मया तप्तं मनसा नियमेन वै । आयुसुतश्चिरायुश्च सत्येनैव भविष्यति

സത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതയായി, തപസ്സാൽ ബലപ്പെട്ട അവൾ വീണ്ടും പറഞ്ഞു— “മനസ്സുകൊണ്ടും നിയമസംയമത്താലും ഞാൻ തപസ്സേ ചെയ്തിരിക്കുന്നു; എന്റെ പുത്രൻ ആയുസുതൻ സത്യബലത്താൽ തന്നെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാകും।”

Verse 12

इतो गच्छ दुराचार यदि जीवितुमिच्छसि । अन्यथा त्वामहं शप्स्ये पुनरेव न संशयः

ജീവിക്കണമെങ്കിൽ ഇവിടെ നിന്ന് പോകുക, ദുഷ്ടാചാരിയേ! അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ വീണ്ടും ശപിക്കും— സംശയമില്ല।

Verse 13

एवमाकर्णितं तस्याः सूदेन नृपतिं प्रति । परित्यज्य महाराज एतामन्यां समाश्रय

അവളുടെ വൃത്താന്തം ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം സൂതൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു— “മഹാരാജാ, ഈ സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരുത്തിയെ ആശ്രയിക്കൂ (അഥവാ മറ്റൊരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കൂ)।”

Verse 14

सूदेन प्रेषितो दैत्यः स हुंडः पापचेतनः । निर्जगाम त्वरायुक्तः स स्वां भार्यां प्रियां प्रति

സൂതൻ അയച്ചതോടെ പാപചേതനനായ ഹുണ്ടൻ എന്ന ദൈത്യൻ ഉടൻ തന്നെ അതിവേഗം പുറപ്പെട്ടു, തന്റെ പ്രിയഭാര്യയിലേക്കു പോയി।

Verse 15

चेष्टितं नैव जानाति दास्या सूदेन यत्कृतम् । तस्यै निवेदितं सर्वं प्रियायै वृत्तमेव च

ദാസിയിലൂടെ സൂതൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തി അവൾ ഒട്ടും അറിയുന്നില്ല. എങ്കിലും എല്ലാം അവൾക്കു നിവേദിക്കപ്പെട്ടു—പ്രിയയ്ക്കു സമഗ്രവൃത്താന്തം തന്നെ അറിയിച്ചു.

Verse 16

सूत उवाच । अशोकसुंदरी सा च महता तपसा किल । दुःखशोकेन संतप्ता कृशीभूता तपस्विनी

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ അശോകസുന്ദരി, എന്നു കേൾക്കപ്പെടുന്നു, മഹത്തായ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു. ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ ദഗ്ധയായി ആ തപസ്വിനി ക്ഷീണിച്ചു കൃശ്യയായി.

Verse 17

चिंतयंती प्रियं कांतं तं ध्यायति पुनः पुनः । किं न कुर्वंति वै दैत्या उपायैर्विविधैरपि

പ്രിയകാന്തനെ ചിന്തിച്ചു അവൾ അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ധ്യാനിക്കുന്നു. ദൈത്യർ വിവിധ ഉപായങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചിട്ടും എന്താണ് ചെയ്യാത്തത്?

Verse 18

उपायज्ञाः सदा बुद्ध्या उद्यमेनापि सर्वदा । वर्तंते दनुजश्रेष्ठा नानाभावैश्च सर्वदा

ഉപായജ്ഞർ, ബുദ്ധിയും പരിശ്രമവും എപ്പോഴും പ്രയോഗിക്കുന്ന ദനുജശ്രേഷ്ഠർ നാനാവിധ ഭാവങ്ങളാൽ നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 19

मायोपायेन योगेन हृताहं पापिना पुरा । तथा स घातितः पुत्र आयोश्चैव भविष्यति

മുമ്പ് ഒരു പാപി മായോപായത്താൽ എന്നെ അപഹരിച്ചു. അതുപോലെ ആ പുത്രനും ഘാതിതനാകും; അവന്റെ ആയുസ്സും ക്ഷയിച്ച് അവസാനിക്കും.

Verse 20

यं दृष्ट्वा दैवयोगेन भवितारमनामयम् । उद्यमेनापि पश्येत किं वा नश्यति वा न वा

ദൈവയോഗത്താൽ ഒരാളെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ഭാവിയിൽ രോഗരഹിതനാകും എന്നു ബോധ്യമായാലും, സ്വന്തം പരിശ്രമത്തോടെ നോക്കണം—എന്തെങ്കിലും നശിക്കുമോ, അല്ലെങ്കിൽ നശിക്കാതെയോ?

Verse 21

किं वा स उद्यमः श्रेष्ठः किं वा तत्कर्मजं फलम् । भाविभावः कथं नश्येत्ततो वेदः प्रतिष्ठति

വാസ്തവത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ പരിശ്രമം ഏത്? ആ കർമ്മജന്യ ഫലം എന്ത്? ഭവിതവ്യം എങ്ങനെ നശിക്കും? ഇതിലാണു വേദത്തിന്റെ പ്രാമാണ്യം സ്ഥാപിതം.

Verse 22

विशेषो भावितो देवैः स कथं चान्यथा भवेत् । एवमेवं महाभागा चिंतयंती पुनः पुनः

ദേവന്മാർ നിർണ്ണയിച്ച പ്രത്യേക ഫലം എങ്ങനെ മറ്റെങ്ങനെ സംഭവിക്കും? ഇങ്ങനെ ആ മഹാഭാഗ്യവതി വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു.

Verse 23

किन्नरो विद्वरो नाम बृहद्वंशोमहातनुः । सनाभ्योर्धनरः कायः पक्षाभ्यां हि विवर्जितः

വിദ്വരൻ എന്നൊരു കിന്നരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു—വിസ്തൃതമായ ഭുജങ്ങളും മഹാകായ ദേഹവും. നാഭിക്ക് മുകളിലെ ശരീരം മനുഷ്യരൂപം; അവൻ ചിറകുകളില്ലാത്തവൻ.

Verse 24

द्विभुजो वंशहस्तस्तु हारकंकणशोभितः । दिव्यगंधानुलिप्तांगो भार्यया सह चागतः

അവൻ ദ്വിഭുജൻ; കൈയിൽ മുളങ്കോൽ ധരിച്ചവൻ; ഹാരവും കങ്കണങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിതൻ. ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയ ദേഹത്തോടെ ഭാര്യയോടുകൂടെ അവൻ എത്തി.

Verse 25

तामुवाच निरानंदां स सुतां शंकरस्यहि । किमर्थं चिंतसे देवि विद्वरं विद्धि चागतम्

ശങ്കരന്റെ പുത്രിയെ ആനന്ദരഹിതയായി കണ്ടപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു— “ദേവി, നീ എന്തിന് ചിന്തിക്കുന്നു? ഒരു പണ്ഡിതനും ശ്രേഷ്ഠനുമായ പുരുഷൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നു അറിഞ്ഞുകൊൾക.”

Verse 26

किन्नरं विष्णुभक्तं मां प्रेषितं देवसत्तमैः । दुःखमेवं न कर्तव्यं भवत्या नहुषं प्रति

ഞാൻ കിന്നരൻ, വിഷ്ണുഭക്തൻ; ദേവസത്തമർ എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നു. നഹുഷനോടു ഇങ്ങനെ ദുഃഖം വരുത്തുന്നത് നിനക്കു യുക്തമല്ല.

Verse 27

हुंडेन पापचारेण वधार्थं तस्य धीमतः । कृतमेवाखिलं कर्म हृतश्चायुसुतः शुभे

ശുഭേ, പാപാചാരിയായ ഹുണ്ടൻ ആ ധീമാനെ വധിക്കേണ്ടതിന്നു വേണ്ടിയിരുന്ന എല്ലാം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു; ആയുവിന്റെ പുത്രനെയും അപഹരിച്ചു.

Verse 28

स तु वै रक्षितो देवैरुपायैर्विविधैरपि । हुंड एवं विजानाति आयुपुत्रो हृतो मया

എന്നാൽ അവൻ ദേവന്മാർ വിവിധ ഉപായങ്ങളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അപ്പോൾ ഹുണ്ടൻ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി— “ആയുവിന്റെ പുത്രനെ ഞാൻ എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.”

Verse 29

भक्षितस्तु विशालाक्षि इति जानाति वै शुभे । भवतां श्रावयित्वा हि गतोसौ दानवोऽधमः

വിശാലാക്ഷി ശുഭേ, അവൻ (ഇങ്ങനെ) അറിയുന്നു— “ഞാൻ ഭക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.” നിങ്ങളെ അറിയിച്ച ശേഷം ആ അധമ ദാനവൻ പോയി.

Verse 30

स्वेनकर्मविपाकेन पुण्यस्यापि महायशाः । पूर्वजन्मार्जितेनैव तव भर्त्ता स जीवति

ഹേ മഹായശസ്വിനീ! സ്വന്തം കര്‍മവിപാകത്താല്‍—പുണ്യത്തിന്റെയും—നിന്റെ ഭര്‍ത്താവ് ജീവിക്കുന്നു; മുന്‍ജന്മത്തില്‍ സമ്പാദിച്ച ഫലബലത്താല്‍ മാത്രമേ അവന്‍ നിലകൊള്ളുന്നുള്ളൂ.

Verse 31

पुण्यस्यापि बलेनैव येषामायुर्विनिर्मितम् । स्वर्जितस्य महाभागे नाशमिच्छंति घातकाः

ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ! പുണ്യബലത്താല്‍ മാത്രം നിര്‍മിതമായ ആയുസുള്ളവരുടെ സ്വാര്‍ജിത പുണ്യം നശിക്കണമെന്നു കൊലയാളികളും ആഗ്രഹിക്കുകയില്ല.

Verse 32

दुष्टात्मानो महापापाः परतेजोविदूषकाः । तेषां यशोविनाशार्थं प्रपंचंति दिने दिने

ദുഷ്ടാത്മാക്കളും മഹാപാപികളും, മറ്റുള്ളവരുടെ തേജസ്സിനെ മലിനമാക്കുന്നവരും, അവരുടെ യശസ്സിന്റെ നാശത്തിനായി ദിനംപ്രതി കുതന്ത്രങ്ങള്‍ പണിയുന്നു.

Verse 33

नानाविधैरुपायैस्ते विषशस्त्रादिभिस्ततः । हंतुमिच्छंति तं पुण्यं पुण्यकर्माभिरक्षितम्

അപ്പോൾ അവർ വിഷം, ആയുധം മുതലായ നാനാവിധ ഉപായങ്ങളാൽ ആ പുണ്യവാനെ കൊല്ലുവാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ അവൻ തന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതനായിരുന്നു.

Verse 34

पापिनश्चैव हुंडाद्या मोहनस्तंभनादिभिः । पीडयंति महापापा नानाभेदैर्बलाविलैः

പാപികള്‍—ഹുണ്ഡന്മാര്‍ മുതലായവര്‍—ആ മഹാപാപികള്‍ മോഹനം, സ്തംഭനം മുതലായ കര്‍മ്മങ്ങളാല്‍, ബലവും കപടവും നിറഞ്ഞ നാനാവിധ മാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെ (മറ്റുള്ളവരെ) പീഡിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 35

सुकृतस्य प्रयोगेण पूर्वजन्मार्जितेन हि । पुण्यस्यापि महाभागे पुण्यवंतं सुरक्षितम्

ഹേ മഹാഭാഗേ! മുൻജന്മത്തിൽ സമ്പാദിച്ച സുകൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ, ആ പുണ്യത്തിന്റെ ബലത്താൽ തന്നെ പുണ്യവാൻ സംരക്ഷിതനായി നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 36

वैफल्यं यांति तेषां वै उपायाः पापिनां शुभे । यंत्रतंत्राणि मंत्राश्च शस्त्राग्निविषबंधनाः

ഹേ ശുഭേ! പാപികളുടെ എല്ലാ ഉപായങ്ങളും നിഷ്ഫലമാകുന്നു—യന്ത്രതന്ത്രങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, ആയുധം, അഗ്നി, വിഷം, ബന്ധനം തുടങ്ങിയ ശ്രമങ്ങളും കൂടി.

Verse 37

रक्षयंति महात्मानं देवपुण्यैः सुरक्षितम् । कर्तारो भस्मतां यांति स वै तिष्ठति पुण्यभाक्

ദേവപുണ്യത്താൽ നന്നായി സംരക്ഷിതനായ മഹാത്മാവിനെ പുണ്യബലം കാക്കുന്നു; ദുഷ്കർത്താക്കൾ ഭസ്മമാകുന്നു, അവൻ പുണ്യഭാഗിയായി സ്ഥിരനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 38

आयुपुत्रस्य वीरस्य रक्षका देवताः शुभे । पुण्यस्य संचयं सर्वे तपसां निधिमेव तु

ഹേ ശുഭേ! ആയുപുത്രനായ ആ വീരന്റെ രക്ഷകർ സ്വയം ദേവതകളാണ്; അവൻ സർവ്വപുണ്യസഞ്ചയവും തപസ്സിന്റെ നിധിയും ആകുന്നു.

Verse 39

तस्माच्च रक्षितो वीरो नहुषो बलिनां वरः । सत्येन तपसा तेन पुण्यैश्च संयमैर्दमैः

അതുകൊണ്ട് ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വീരൻ നഹുഷൻ, ആ മനുഷ്യന്റെ സത്യം, തപസ്സ്, പുണ്യമയമായ സംയമവും ദമവും മൂലം സംരക്ഷിതനായി.

Verse 40

मा कृथा दारुणं दुःखं मुंच शोकमकारणम् । स हि जीवति धर्मात्मा मात्रा पित्रा विना वने

ഇത്ര ദാരുണമായ ദുഃഖത്തിൽ വീഴരുത്; കാരണമില്ലാത്ത ഈ ശോകം ഉപേക്ഷിക്കൂ. ആ ധർമ്മാത്മാവ് നിശ്ചയമായും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; മാതാപിതാക്കളില്ലാതെ വനത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 41

तपोवनेव सत्येकस्तपस्वि परिपालितः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः

തപോവനത്തിൽ ‘സത്യേക’ എന്നൊരു തപസ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവനെ സൂക്ഷ്മമായി വളർത്തി പരിപാലിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവൻ വേദ-വേദാംഗ തത്ത്വജ്ഞനും ധനുർവേദത്തിൽ പാരംഗതനും ആയിരുന്നു.

Verse 42

यथा शशी विराजेत स्वकलाभिः स्वतेजसा । तथा विराजते सोऽपि स्वकलाभिः सुमध्यमे

ചന്ദ്രൻ തന്റെ കലകളോടുകൂടി സ്വന്തം തേജസ്സാൽ എങ്ങനെ ദീപ്തനാകുന്നുവോ, അതുപോലെ, ഹേ സുമധ്യമേ, അവനും തന്റെ സ്വഗുണ-കലകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 43

विद्याभिस्तु महापुण्यैस्तपोभिर्यशसा तथा । राजते परवीरघ्नो रिपुहा सुरवल्लभः

മഹാപുണ്യകരമായ വിദ്യകളാൽ, തപസ്സാൽ, യശസ്സാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് അവൻ ദീപ്തനാകുന്നു—ശത്രുവീരഹന്താവ്, റിപ്പുഹാ, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയൻ.

Verse 44

हुंडं निहत्य दैत्येंद्रं त्वामेवं हि प्रलप्स्यते । त्वया सार्द्धं स्त्रिया चैव पृथिव्यामेकभूपतिः

ദൈത്യേന്ദ്രൻ ഹുണ്ടനെ വധിച്ച ശേഷം അവൻ നിന്നോട് ഇങ്ങനെ പറയും—‘നിനക്കൊപ്പം, ഈ സ്ത്രീയോടുകൂടിയും, അവൻ ഭൂമിയിൽ ഏകഭൂപതിയായിരിക്കും.’

Verse 45

भविष्यति महायोगी यथा स्वर्गे तु वासवः । त्वं तस्मात्प्राप्स्यसे भद्रे सुपुत्रं वासवोपमम्

അവൻ സ്വർഗത്തിൽ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോലെ മഹായോഗിയാകും. അതിനാൽ, ഹേ ഭദ്രേ, നീ വാസവസമനായ ഒരു സുതനെയെ പ്രാപിക്കും.

Verse 46

ययातिं नामधर्मज्ञं प्रजापालनतत्परम् । तथा कन्याशतं चापि रूपौदार्यगुणान्वितम्

യയാതി എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു—ധർമ്മജ്ഞനും പ്രജാപാലനത്തിൽ തത്പരനും; കൂടാതെ രൂപം, ഔദാര്യം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമായ നൂറു കന്യകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 47

यासां पुण्यैर्महाराज इंद्रलोकं प्रयास्यति । इंद्रत्वं भोक्ष्यते देवि नहुषः पुण्यविक्रमः

ഹേ മഹാരാജാ, അവരുടെ പുണ്യഫലത്താൽ പുണ്യവിക്രമനായ നഹുഷൻ ഇന്ദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോകും; ഹേ ദേവീ, അവൻ ഇന്ദ്രത്വവും അനുഭവിക്കും.

Verse 48

ययातिर्नाम धर्मात्मा आत्मजस्ते भविष्यति । प्रजापालो महाराजः सर्वजीवदयापरः

യയാതി എന്ന ധർമ്മാത്മനായ പുത്രൻ നിനക്കു ജനിക്കും—ഹേ മഹാരാജാ, അവൻ പ്രജാപാലകനും സർവ്വജീവങ്ങളോടും ദയാപരനുമായിരിക്കും.

Verse 49

तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यंति महौजसः । बलवीर्यसमोपेता धनुर्वेदस्य पारगाः

അവന് നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകും; അവർ മഹാതേജസ്സുള്ളവർ—ബലവും വീര്യവും സമ്പന്നർ, ധനുർവേദത്തിൽ പാരംഗതർ.

Verse 50

प्रथमश्च तुरुर्नाम पुरुर्नाम द्वितीयकः । उरुर्नाम तृतीयश्च चतुर्थो वीर्यवान्यदुः

ആദ്യൻ ‘തുരു’ എന്ന നാമം, രണ്ടാമൻ ‘പുരു’, മൂന്നാമൻ ‘ഉരു’; നാലാമൻ, എന്നു പറയപ്പെടുന്നതുപോലെ, മഹാവീരനായ ‘യദു’ ആയിരുന്നു.

Verse 51

एवं पुत्रा महावीर्यास्तेजस्विनो महाबलाः । भविष्यंति महात्मानः सर्वतेजः समन्विताः

ഇങ്ങനെ ആ പുത്രന്മാർ മഹാവീര്യവാന്മാർ, തേജസ്വികൾ, മഹാബലവാന്മാർ, മഹാത്മാക്കൾ, സർവ്വതേജസ്സാൽ സമന്വിതരായിരിക്കും.

Verse 52

यदोश्चैव सुता वीराः सिंहतुल्यपराक्रमाः । तेषां नामानि भद्रं ते गदतः शृणु सांप्रतम्

യദുവിന്റെ പുത്രന്മാരും വീരന്മാർ, സിംഹസമാന പരാക്രമമുള്ളവർ. ഹേ ഭാഗ്യവാനേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്ന അവരുടെ നാമങ്ങൾ ശ്രവിക്കൂ.

Verse 53

भोजश्च भीमकश्चापि अंधकः कुञ्जरस्तथा । वृष्णिर्नाम सुधर्मात्मा सत्याधारो भविष्यति

ഭോജനും ഭീമകനും, അന്ധകനും കുഞ്ജരനും; കൂടാതെ ‘വൃഷ്ണി’ എന്നൊരാൾ ഉദിക്കും—ധർമ്മാത്മസ്വഭാവിയും സത്യാധാരത്തിൽ സ്ഥാപിതനുമായവൻ.

Verse 54

षष्ठस्तु श्रुतसेनश्च श्रुताधारस्तु सप्तमः । कालदंष्ट्रो महावीर्यः समरे कालजिद्बली

ആറാമൻ ശ്രുതസേനൻ, ഏഴാമൻ ശ്രുതാധാരൻ. ‘കാലദംഷ്ട്ര’ മഹാവീര്യവാൻ—സമരത്തിൽ ബലവാൻ, കാലത്തെ (മൃത്യു/സമയം) ജയിക്കുന്നവൻ.

Verse 55

यदोः पुत्रा महावीर्या यादवाख्या वरानने । तेषां तु पुत्राः पौत्रास्ते भविष्यंति सहस्रशः

ഹേ സുന്ദരമുഖിനി! യദുവിന്റെ മഹാവീര്യപുത്രന്മാർ ‘യാദവർ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധരാകും; അവരിൽ നിന്നു ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും ജനിക്കും।

Verse 56

एवं नहुषवंशो वै तव देवि भविष्यति । दुःखमेवं परित्यज्य सुखेनानुप्रवर्तय

ഹേ ദേവി! ഇപ്രകാരം നഹുഷവംശം നിശ്ചയമായും നിനക്കുള്ളതാകും. അതിനാൽ ഈ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുക।

Verse 57

समेष्यति महाप्राज्ञस्तव भर्ता शुभानने । निहत्य दानवं हुंडं त्वामेवं परिणेष्यति

ഹേ ശുഭമുഖിനി! മഹാപ്രാജ്ഞനായ നിന്റെ ഭർത്താവ് വരും; ഹുണ്ഡൻ എന്ന ദാനവനെ വധിച്ച് ഇപ്രകാരം നിന്നെ വിവാഹം ചെയ്യും।

Verse 58

दुःखजातानि सोष्णानि नेत्राभ्यां हि पतंति च । अश्रूणि चेंदुमत्याश्च संमार्जयति मानदः

ദുഃഖത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ചൂടുള്ള കണ്ണുനീർ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വീണു; മാനദൻ ഇന്ദുമതിയുടെ കണ്ണുനീർ സ്നേഹത്തോടെ തുടച്ചു നീക്കി।

Verse 59

आयोश्च दुःखमुद्धृत्य स्वकुलं तारयिष्यति । सुखिनं पितरं कृत्वा प्रजापालो भविष्यति

അവൻ പീഡിതരുടെ ദുഃഖം നീക്കി തന്റെ കുലത്തെ രക്ഷിക്കും; പിതൃകളെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ജനങ്ങളുടെ പാലകനാകും।

Verse 60

एतत्ते सर्वमाख्यातं देवानां कथनं शुभे । दुःखं शोकं परित्यज्य सुखेन परिवर्त्तय

ഹേ ശുഭേ! ദേവന്മാർ പറഞ്ഞ ഈ സമസ്തവൃത്താന്തവും ഞാൻ നിന്നോട് അറിയിച്ചു. ദുഃഖവും ശോകവും ഉപേക്ഷിച്ച് സുഖത്തിലേക്ക് മനസ്സിനെ ലളിതമായി തിരിക്കൂ.

Verse 61

अशोकसुंदर्युवाच । कदा ह्येष्यति मे भर्त्ता विहितो दैवतैर्यदि । सत्यं वद स्वधर्मज्ञ मम सौख्यं विवर्द्धय

അശോകസുന്ദരി പറഞ്ഞു—ദേവന്മാർ എനിക്ക് ഭർത്താവിനെ വിധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ ഭർത്താവ് എപ്പോൾ വരും? ഹേ സ്വധർമ്മജ്ഞാ, സത്യം പറഞ്ഞ് എന്റെ സൗഖ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കൂ.

Verse 62

विद्वर उवाच । अचिराद्द्रक्ष्यसि भर्तारं त्वमेवं शृणु सुंदरि । एवमुक्त्वा जगामाथ गंधर्वो विबुधालयम्

വിദ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുന്ദരി, അധികം വൈകാതെ നീ നിന്റെ ഭർത്താവിനെ കാണും; ഇങ്ങനെ കേൾക്കൂ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഗന്ധർവൻ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 63

अशोकसुंदरी सा च तपस्तेपे हि तत्र वै । कामं क्रोधं परित्यज्य लोभं चापि शिवात्मजा

അവിടെ തന്നേ അശോകസുന്ദരി തപസ്സു ചെയ്തു. ശിവപുത്രിയായ അവൾ കാമം, ക്രോധം, ലോഭം എന്നിവയും ഉപേക്ഷിച്ചു.

Verse 109

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्याने नवाधिकशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനം, ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം, ച്യവനചരിത്രം, നാഹുഷാഖ്യാനം എന്നിവയുടെ അന്തർഗതമായ നൂറ്റൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.