Yajñamālī–Sumālī Upākhyāna: Merit-Transfer through Temple Plastering (Lepa) and the Redemption of a Sinner

Verse 1

सनक उवाच । वेदमालेः सुतौ प्रोक्तौ यावुभौ मुनिसत्तम । यज्ञमाली सुमाली च तयोः कर्माधुनोच्यत ॥ १ ॥

സനകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! വേദമാലയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ—യജ്ഞമാലിയും സുമാലിയും—എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി അവരുടെ കർമങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 2

तयोराद्यो यज्ञमाली विभेद पितृसंचितम् । धनं द्विधा कनिष्टस्य भागमेकं ददौ तदा ॥ २ ॥

അവരിൽ മൂത്തവനായ യജ്ഞമാലി പിതാവ് സമ്പാദിച്ച ധനം രണ്ടായി വിഭജിച്ച് അപ്പോൾ ഇളയവന് ഒരു ഭാഗം നൽകി.

Verse 3

सुमाली च धनं सर्वं व्यसनाभिरकतः सदा । अपादाना दिभिश्चैव नाशयामास भो द्विज ॥ ३ ॥

സുമാലി എന്നാൽ എപ്പോഴും ദുർവ്യസനങ്ങളിൽ ആസക്തനായി, ഹേ ദ്വിജാ, മോഷണാദി ദുഷ്കർമങ്ങളാലും അപഹരണാദികളാലും തന്റെ മുഴുവൻ ധനം നശിപ്പിച്ചു.

Verse 4

गीतवाद्यरतो नित्यं मद्यपानरतोऽभवत् । वेश्याविभ्रमलुब्धोऽसौ परदारतोऽभवत् ॥ ४ ॥

അവൻ എപ്പോഴും ഗാനാലാപനത്തിലും വാദ്യോപകരണങ്ങളിലും മുഴുകുകയും മദ്യപാനത്തിന് അടിമയാകുകയും ചെയ്തു. വേശ്യകളുടെ വിലാസങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായി അവൻ പരസ്ത്രീകളിലും താല്പര്യം കാണിച്ചു.

Verse 5

सर्वस्मिन्नाशमायाते हिरण्ये पितृसंचिते । अपहृत्य परं द्रव्यं वारस्त्रीनिरतोऽभवत् ॥ ५ ॥

പിതാവ് സമ്പാദിച്ച സ്വർണ്ണവും സമ്പത്തും എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, അവൻ മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്ത് കവർന്നെടുക്കാനും വേശ്യകളിൽ മുഴുകാനും തുടങ്ങി.

Verse 6

दृष्ट्वा सुमालिनः शूलं यज्ञमाली महामतिः । बभूव दुःखितोऽत्यर्थं भ्रातरं चदमब्रवीत् ॥ ६ ॥

സുമാലിയുടെ ശൂലം കണ്ട് മഹാമതിയായ യജ്ഞമാലി അതീവ ദുഃഖിതനായി സഹോദരനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.

Verse 7

अलममत्यंतकष्टेन वृत्तेनास्मत्कुलेऽनुज । त्वमेक एव दुष्टात्मा महापापरतोऽभवः ॥ ७ ॥

അല്ലയോ അനുജാ, നമ്മുടെ കുലത്തിന് അപമാനകരമായ ഈ പ്രവൃത്തി മതിയാക്കൂ. നീ ഒരുവൻ മാത്രമാണ് ദുഷ്ടാത്മാവായി മഹാപാപത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നത്.

Verse 8

एवं निवारयंतं तं बहुशो ज्येष्टसोदरम् । हनिष्यामीति निश्चित्य खङ्गहस्तः कचेऽग्रहीत् ॥ ८ ॥

ഇപ്രകാരം പലതവണ തടയാൻ ശ്രമിച്ച ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനെ, "ഞാൻ കൊല്ലും" എന്ന് ഉറപ്പിച്ച്, കയ്യിൽ വാളുമായി അവൻ മുടിയിൽ പിടിച്ചു.

Verse 9

ततो महारवो जज्ञे नगरे भृशदारुणः । बबंधुर्नागराश्चैनं कुपितास्ते सुमालिनम् ॥ ९ ॥

അപ്പോൾ നഗരത്തിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ മഹാകോലാഹലം ഉയർന്നു; കോപിച്ച പൗരന്മാർ സുമാലിയെ പിടിച്ചു കെട്ടി ബന്ധിച്ചു।

Verse 10

यज्ञमाली ह्यमेयात्मा पौरान्संप्रार्थ्य दुःखितः । बंधनान्मोचयामास भ्रातृस्नेहविमोहितः ॥ १० ॥

യജ്ഞമാലി—അമേയാത്മാവായിട്ടും—ദുഃഖിതനായി പൗരന്മാരോട് കാതലോടെ അപേക്ഷിച്ചു; സഹോദരസ്നേഹമോഹത്തിൽ അവരെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു।

Verse 11

यज्ञमाली पुनस्चापि बिभिदे स्वधनं द्विधा । आददे स्वयमर्द्धं च ददावर्द्धं यवीयसे ॥ ११ ॥

പിന്നീട് യജ്ഞമാലി വീണ്ടും തന്റെ ധനം രണ്ടായി വിഭജിച്ചു; പകുതി താനെടുത്തു, പകുതി ഇളയ സഹോദരന് നൽകി।

Verse 12

सुमाली त्वतिमूढात्मा तद्धनं चापि नारद । मूर्खैः पारंवडचंडालैर्बुभुजे च सहोद्धतः ॥ १२ ॥

ഓ നാരദാ, അതിമൂഢമനസ്സുള്ള സുമാലി ആ ധനവും പാഴാക്കി; മൂഢരും നീചരുമായ ചണ്ഡാലന്മാരോടൊപ്പം അഹങ്കാരോദ്ധതമായി ഭോഗിച്ചു।

Verse 13

असतामुपभो गाय दुर्जनानां विभूतयः । पिचुमंदः फलाढ्योऽपि काकैरेवोपभुज्यते ॥ १३ ॥

ദുർജനരുടെ വിഭൂതി അസത്ജനങ്ങളുടെ ഭോഗത്തിനായിത്തന്നെ വരുന്നു; ഫലസമൃദ്ധമായ പിച്ചുമന്ദവൃക്ഷവും കാക്കകൾ മാത്രമേ അനുഭവിക്കുകയുള്ളൂ എന്നപോലെ।

Verse 14

भ्रात्रा दत्तं धनं तञ्च सुमाली नाशयन्मुने । मद्यपानप्रमत्तश्च गोमांसा दीन्यभक्षयत् ॥ १४ ॥

ഹേ മുനേ, സുമാലി സഹോദരൻ നൽകിയ ധനവും പാഴാക്കി; മദ്യപാനമൂലം മത്തനായി ഗോവാംസവും മറ്റു നിഷിദ്ധ മാംസങ്ങളും വരെ ഭക്ഷിച്ചു।

Verse 15

त्यक्तो बंधुजनैः सर्वैश्चांडालस्त्रीसमन्वितः । राज्ञापि बाधितो विप्रप्रपेदे निर्जनं वनम् ॥ १५ ॥

എല്ലാ ബന്ധുക്കളാലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, ചാണ്ഡാലസ്ത്രീയോടൊപ്പം, രാജാവിനാലും പീഡിതനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ നിർജന വനത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 16

यज्ञमाली सुधीर्विप्र सदा धर्मरतोऽभवेत् । अवारितं ददावन्नं सत्सङ्गगतकल्मषः ॥ १६ ॥

യജ്ഞമാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വിവേകിയായ ബ്രാഹ്മണൻ സദാ ധർമ്മനിഷ്ഠനാകട്ടെ; അപേക്ഷിക്കുന്നവർക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ അന്നദാനം ചെയ്യട്ടെ; സത്സംഗംകൊണ്ട് പാപമലിനത ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 17

पित्रा कृतानि सर्वाणि तडागादीनि सत्तम । अपालयत्प्रयत्नेन सदा धर्मपरायणः ॥ १७ ॥

ഹേ സത്തമാ, പിതാവ് നിർമ്മിച്ച തടാകാദി എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും അവൻ പരിശ്രമത്തോടെ പരിപാലിച്ചു കാത്തു; അവൻ സദാ ധർമ്മപരായണനായിരുന്നു।

Verse 18

विश्राणितं धनं सर्वं यज्ञमालेर्महात्मनः । सत्पात्रदाननिष्टस्य धर्ममार्गप्रवर्तिनः ॥ १८ ॥

മഹാത്മാവായ യജ്ഞമാലി തന്റെ സമസ്ത ധനവും ദാനമായി വിതരണം ചെയ്തു; സത്പാത്രദാനത്തിൽ നിഷ്ഠനായി ധർമ്മമാർഗം പ്രചരിപ്പിച്ചവനായിരുന്നു।

Verse 19

अहो सदुपभोगाय सज्जनानां विभूतयः । कल्पवृक्षफलं सर्वममरैरेव भुज्यते ॥ १९ ॥

അയ്യോ! സജ്ജനരുടെ സദുപഭോഗത്തിനായുള്ള വിഭൂതികൾ, കൽപവൃക്ഷഫലമൊക്കെയും പോലെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ അമരദേവന്മാർ മാത്രമേ അനുഭവിക്കുകയുള്ളൂ.

Verse 20

धनं विश्राण्य धर्मार्थं यज्ञमाली महामतिः । नित्यं विष्णुगृहे सम्यक्परिचर्य्यापरोऽभवत् ॥ २० ॥

ധർമ്മാർത്ഥമായി ധനം വിതരണം ചെയ്ത് മഹാമതി യജ്ഞമാലി നിത്യം വിഷ്ണുഗൃഹത്തിൽ യഥാവിധി പരിചര്യയിൽ പരായണനായി.

Verse 21

कालेन गच्छता तौ तु वृद्धभावमुपागतौ । यज्ञमाली सुमाली च ह्येककाले मृतावुभौ ॥ २१ ॥

കാലം കടന്നപ്പോൾ അവർ ഇരുവരും വാർദ്ധക്യാവസ്ഥയിലെത്തി; യജ്ഞമാലിയും സുമാലിയും—ഇരുവരും ഒരേ സമയത്ത് ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു.

Verse 22

हरिपूजारतस्यास्य यज्ञमालिमहात्मनः । हरिः संप्रेषयामास विमानं पार्षदा वृतम् ॥ २२ ॥

ഹരിപൂജയിൽ രതനായ ഈ മഹാത്മ യജ്ഞമാലിക്കായി സ്വയം ഹരി, തന്റെ പാർഷദന്മാർ ചുറ്റിയ ദിവ്യ വിമാനം അയച്ചു.

Verse 23

दिव्यं विमानमारुह्य यज्ञमाली महामतिः । पूज्यमानः सुरगणैः स्तूयमानो मुनीश्वरैः ॥ २३ ॥

ദിവ്യ വിമാനം കയറി മഹാമതി യജ്ഞമാലി, സുരഗണങ്ങൾ പൂജിക്കുകയും മുനീശ്വരന്മാർ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് മഹിമയോടെ മുന്നേറി.

Verse 24

गंधर्वैर्गीयमानश्च सेवितश्चाप्सरोगणैः । कामधेन्वा पुष्यमाणश्चित्राभरणभूषितः ॥ २४ ॥

അവൻ ഗന്ധർവന്മാർ പാടിപ്പുകഴ്ത്തപ്പെട്ടവൻ; അപ്സരാഗണങ്ങൾ സേവിച്ചവൻ; കാമധേനുവാൽ പോഷിതനായി, വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായി തിളങ്ങി।

Verse 25

कोमलैस्तुलसीमाल्यैर्भूषितस्तेजसां निधिः । गच्छन्विष्णुपदं दिव्यंमनुजं पथि दृष्टवान् ॥ २५ ॥

മൃദുലമായ തുളസിമാലകളാൽ അലങ്കൃതനായ, തേജസ്സുകളുടെ നിധിയായ അവൻ; വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവ്യപദത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ വഴിയിൽ ഒരു മനുഷ്യനെ കണ്ടു।

Verse 26

ताह्यमानं यमभटैः क्षुत्तृड्भ्यां परिपीडितम् । प्रेतभूतं विवस्त्रं च दुःखितं पाशवेष्टितम् । इतस्ततः प्राधावन्तं विलपंतमनाथवत् ॥ २६ ॥

യമഭടന്മാർ അവനെ വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് അവൻ പീഡിതനായി. പ്രേതഭൂതനായി അലഞ്ഞു, വസ്ത്രമില്ലാതെ ദുഃഖിതനായി, പാശങ്ങളിൽ ബന്ധിതനായി—ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടി അനാഥനെപ്പോലെ വിലപിച്ചു।

Verse 27

क्रोशन्तं च सुदंतं च दृष्ट्वा मनसि विव्यथे ॥ २७ ॥

അവന്റെ നിലവിളിയും സുദന്തനെയും കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ഹൃദയം അത്യന്തം വ്യഥിതമായി।

Verse 28

यज्ञमालीदयायुक्तो विष्णुदूतान्समीपगान् । कोऽयं भटैर्बाध्यमानं इत्यपृच्छत्कृतांजलिः ॥ २८ ॥

കരുണയാൽ പ്രേരിതനായ യജ്ഞമാലി വിഷ്ണുദൂതന്മാരുടെ സമീപം ചെന്നു, കൈകൂപ്പി ചോദിച്ചു—“ഇവൻ ആരാണ്? ഈ ഭടന്മാർ എന്തിന് അവനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു?”

Verse 29

अथ ते हरिदूतास्तं यज्ञमालिमहौजसम् । असौ सुमाली भ्राता ते पापात्मेति समब्रुवन् ॥ २९ ॥

അപ്പോൾ ഹരിദൂതന്മാർ മഹാബലനായ യജ്ഞമാലിയോട് പറഞ്ഞു—“ഇവൻ സുമാലി, നിന്റെ സഹോദരൻ; സ്വഭാവം തന്നേ പാപമയൻ.”

Verse 30

यज्ञमाली समाकर्ण्य व्याख्यातं विष्णुकिंकरैः । मनसा दुःखमापन्नः पुनः पप्रच्छ नारद ॥ ३० ॥

വിഷ്ണുവിന്റെ കിങ്കരന്മാർ വിശദീകരിച്ചതുകേട്ട് യജ്ഞമാലി മനസ്സിൽ ദുഃഖിതനായി; പിന്നെ നാരദൻ അവരെ വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്തു.

Verse 31

कथमस्य भवेन्मोक्षः सांचितैः पापसंचयैः । तदुपायंबदध्वं मे यूयं हि ममबांधवाः ॥ ३१ ॥

സഞ്ചിതമായ പാപസഞ്ചയങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ അവന് മോക്ഷം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? അതിന്റെ ഉപായം എനിക്ക് പറയുക; നിങ്ങൾ എന്റെ ബന്ധുക്കളും ഹിതൈഷികളും ആകുന്നു.

Verse 32

सख्यं साप्तपदीनं स्यादित्याहुर्धर्मकोविदाः । सतां साप्तपदी मैत्री सत्सतां त्रिपदी तथा ॥ ३२ ॥

ധർമ്മവിദഗ്ധർ പറയുന്നു—സഖ്യം ‘സപ്തപദി’യാൽ സ്ഥാപിതമാകുന്നു. സജ്ജനന്മാരിൽ ഏഴ് പടികൾ കൊണ്ട് മൈത്രി ദൃഢമാകും; പരമ സത്പുരുഷന്മാരിൽ മൂന്നു പടികളും മതിയാകും.

Verse 33

सत्सतामपि ये संतस्तेषां मैत्रघी पदे पदे ॥ ३३ ॥

സജ്ജനന്മാരിലും യഥാർത്ഥ സന്മാർ ഉള്ളവർ; അവരുടെ മൈത്രി പടിപടിയായി തെളിയും—ഓരോ പടിയിലും സൗഹൃദം ഒഴുകും.

Verse 34

तस्मान्मे बांधवा यूयं मां नेतुं समुपागताः । यतोऽयं मम भ्रातापि मुच्यते तदिहोच्यताम् ॥ ३४ ॥

അതുകൊണ്ട് എന്റെ ബന്ധുക്കളേ, എന്നെ കൊണ്ടുപോകാൻ നിങ്ങൾ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. എന്റെ ഈ സഹോദരനും മോചിതനാകുവാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ഇവിടെ പറയുക.

Verse 35

यज्ञमालिवचः श्रुत्वा विष्णुदूता दयालवः । पुनः स्मितामुखाः प्रोचुर्यज्ञमालिहरिप्रियम् ॥ ३५ ॥

യജ്ഞമാലിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കരുണാമയരായ വിഷ്ണുദൂതർ വീണ്ടും പുഞ്ചിരിമുഖത്തോടെ സംസാരിച്ചു; ഹരിപ്രിയനായ യജ്ഞമാലിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 36

विष्णुदूता ऊचुः । यज्ञमालिन्महाभाग नारायणपरायण । उपायं तव वक्ष्यामः सुमालिप्रेममुक्तिदम् ॥ ३६ ॥

വിഷ്ണുദൂതർ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ്യനായ യജ്ഞമാലിൻ, നാരായണപരായണാ! സുമാലിക്ക് പ്രേമഭക്തിയും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഉപായം ഞങ്ങൾ നിന്നോട് പറയും.

Verse 37

कृतं यत्सुमहत्कर्म त्वया प्राक्तनजन्मनि । प्रवक्ष्यामः समासेन तच्छ्रणुष्व समाहितः ॥ ३७ ॥

മുൻജന്മത്തിൽ നീ ചെയ്ത അത്യന്തം മഹത്തായ കർമം ഞങ്ങൾ സംക്ഷേപമായി പറയും; മനസ്സൊന്നാക്കി ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

Verse 38

पुरा त्वं वैश्यजातीयो नाम्ना विश्वंघभरः स्मृतः । त्वया कृतानि पापानि अहंत्यगणितानि वै ॥ ३८ ॥

പണ്ടുകാലത്ത് നീ വൈശ്യകുലത്തിൽ ജനിച്ച് ‘വിശ്വംഘഭര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. നീ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ സത്യമായും എണ്ണമറ്റതും അത്യന്തം ഭീകരവുമായിരുന്നു.

Verse 39

सुकर्मवासनाहीनो मातापित्रोर्विरोधकृत् । एकदा बंधुभिस्त्यक्तः शोकसंतापपीडितः ॥ ३९ ॥

സത്കർമ്മവാസനയില്ലാതെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് വിരോധം ചെയ്ത അവൻ ഒരിക്കൽ ബന്ധുക്കൾ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ ശോകസന്താപങ്ങളിൽ പീഡിതനായി.

Verse 40

क्षुधाग्निनापि संतप्तः प्राप्तवान्हरिमंदिरम् । तदा वृष्टिरभूत्तत्र तत्स्थानं पंकिलं ह्यभूत ॥ ४० ॥

ക്ഷുധയുടെ അഗ്നിയാൽ പോലും കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന അവൻ ഹരിമന്ദിരത്തിലെത്തി. അപ്പോൾ അവിടെ മഴ പെയ്തു; ആ സ്ഥലം തീർച്ചയായും ചെളിമയമായി.

Verse 41

दीरीकृतस्त्वया पंकस्तत्स्थाने स्थातुमिच्छया । उपलेपनतां प्राप्तं तत्स्थानं विष्णुमंदिरे ॥ ४१ ॥

അവിടെയേ നിൽക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ നീ ചെളി നീക്കിക്കളഞ്ഞു; വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിലെ ആ സ്ഥലം ലേപനത്തിന് യോഗ്യമായി, ശുദ്ധവും പൂജ്യവുമായി മാറി.

Verse 42

त्वयोषितं तु तद्गात्रौ तस्मिन्देवालये द्विज । दंशितश्चैव सर्पेण प्राप्तं पञ्चत्वमेव च ॥ ४२ ॥

ഹേ ദ്വിജാ! ആ ദേവാലയത്തിൽ നീ അവന്റെ ശരീരത്തിന്മേൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, അവൻ സർപ്പദംശനേറ്റ് പഞ്ചത്വം, അഥവാ മരണം പ്രാപിച്ചു.

Verse 43

तेन पुण्यप्रभावेन उपलेपकृतेन च । विप्रजन्म त्वया प्राप्तं हरि भक्तिस्तथाचला ॥ ४२ ॥

ആ പുണ്യത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താലും ഉപലേപനകൃത്യത്തിന്റെ ഫലത്താലും നീ ബ്രാഹ്മണജന്മം പ്രാപിച്ചു; ഹരിയിലേക്കുള്ള നിന്റെ ഭക്തിയും അചഞ്ചലമായി.

Verse 44

कल्पकोटिशतं साग्रं संप्राप्य हरिसन्निधिम् । वसाद्य ज्ञानमासाद्य परं मोक्षं गमिष्यसि ॥ ४३ ॥

ശതകോടി കല്പങ്ങളെക്കാൾ അല്പം അധികകാലം ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി, അവിടെ വസിച്ച് സമ്യക് ജ്ഞാനം പ്രാപിച്ച്, നീ പരമമോക്ഷം പ്രാപിക്കും।

Verse 45

अनुजं पातकिश्रेष्टं त्वं समुद्धर्त्तमिच्छसि । उपायं तव वक्ष्यामस्तं निबोध महामते ॥ ४४ ॥

നീ നിന്റെ അനുജനെ—പാപികളിൽ അഗ്രഗണ്യനെ—ഉദ്ധരിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഹേ മഹാമതേ, അതിന്റെ ഉപായം ഞാൻ പറയുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ ഗ്രഹിക്കൂ।

Verse 46

गोचर्ममात्रभूमेस्तु उपलेपनजं फलम् । दत्त्वोद्धर महाभाग भ्रातरं कृपयान्वितः ॥ ४५ ॥

ഗോചർമമാത്രമായ ഭൂമിയെങ്കിലും ലേപനം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന പുണ്യഫലം, ഹേ മഹാഭാഗ, ദാനമായി നൽകി കരുണയോടെ നിന്റെ സഹോദരനെ ഉയർത്തുക।

Verse 47

एवमुक्तो विष्णुदूतैर्यज्ञमाली महापतिः । तत्फलं प्रददौ तस्मै भ्रात्रे पापविमुक्तये ॥ ४६ ॥

വിഷ്ണുദൂതന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാപതി യജ്ഞമാലി സഹോദരന്റെ പാപവിമുക്തിക്കായി ആ കർമഫലം അവനു നൽകി।

Verse 48

सुमाली भ्रातृदत्तेन पुण्येन गतकल्मषः । बभूव यमदूतास्तु तं त्यक्त्वा प्रपलायिताः ॥ ४७ ॥

സഹോദരൻ നൽകിയ പുണ്യത്താൽ സുമാലി കല്മഷരഹിതനായി; യമദൂതന്മാർ അവനെ വിട്ട് ഓടിപ്പോയി।

Verse 49

विमानं चागतं सद्यः सर्वभोगसमन्वितम् । तदा सुमाली स्वर्यानमारुह्य मुमुदे मुने ॥ ४८ ॥

ഉടൻതന്നെ സർവ്വഭോഗസമന്വിതമായ ദിവ്യ വിമാനം എത്തി. അപ്പോൾ സുമാലി ആ സ്വർഗീയ യാനത്തിൽ കയറി, ഹേ മുനേ, പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 50

तावुभौ भ्रातरौ विप्र सुरवृंदनमस्कृतौ । अवापतुर्भृशं प्रीतिं समालिंग्य परस्परम् ॥ ४९ ॥

ഹേ വിപ്രാ, ദേവവൃന്ദങ്ങൾ പോലും നമസ്കരിച്ച ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത് അത്യന്തം പ്രീതിയും സന്തോഷവും പ്രാപിച്ചു।

Verse 51

यज्ञमाली सुमाली च स्तूयमानौ महर्षिभिः । गीयमानौ च गंधर्वैर्विष्णुलोकं प्रजग्मतुः ॥ ५० ॥

യജ്ഞമാലിയും സുമാലിയും—മഹർഷിമാർ സ്തുതിക്കുകയും ഗന്ധർവർ ഗാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട്—പ്രയാണിച്ച് വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു।

Verse 52

अवाप्य हरिसालोक्यं सुमाली मुनिसत्तम । यज्ञमाली चोषतुस्तौ कल्पमेकं मुदान्वितौ ॥ ५१ ॥

ഹേ മുനിസത്തമ, സുമാലിയും യജ്ഞമാലിയും ഹരിയുടെ സാലോക്യം പ്രാപിച്ച് അവിടെ ഒരു കല്പകാലം ആനന്ദത്തോടെ വസിച്ചു।

Verse 53

भुक्त्वा भोगान्बहूँस्तत्र यज्ञमाली महामतिः । तत्रैव ज्ञानसंपन्नः परं मोक्षमुपागतः ॥ ५२ ॥

അവിടെ അനേകം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, മഹാമതി യജ്ഞമാലി അവിടെയേ ജ്ഞാനസമ്പന്നനായി പരമമോക്ഷം പ്രാപിച്ചു।

Verse 54

सुमाली तु महाभागो विष्णुलोके मुदान्वितः । स्थित्वा भूमिं पुनः प्राप्य विप्रत्वं समुपागतः ॥ ५३ ॥

മഹാഭാഗനായ സുമാലി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ വസിച്ചു. അവിടെ പാർത്തു പിന്നെ ഭൂമിയിലേക്കു മടങ്ങി ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിച്ചു.

Verse 55

अतिशुद्धे कुले जातो गुणवान्वेदपारगः । सर्वसंपत्समोपेतो हरिभक्तिपरायणः ॥ ५४ ॥

അവൻ അതിശുദ്ധ കുലത്തിൽ ജനിച്ചു, ഗുണവാനും വേദപാരംഗതനും ആയിരുന്നു. സർവ്വസമ്പത്തുകളാൽ സമ്പന്നനായി, ഹരി-ഭക്തിയിലേയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായി പരായണനായിരുന്നു.

Verse 56

व्याहरन्हरिनामानि प्रपेदे जाह्नवीतटम् । तत्र स्नातश्च गंगायां दृष्ट्वा विश्वेश्वरं प्रभुम् ॥ ५५ ॥

ഹരിനാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ജാഹ്നവീ (ഗംഗ) തീരത്തെത്തി. അവിടെ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രഭുവായ വിശ്വേശ്വരനെ ദർശിച്ചു.

Verse 57

अवाप परमं स्थानं योगिनामपि दुर्लभम् । उपलेपनमाहात्म्यं कथितं ते मुनीश्वर ॥ ५६ ॥

അവൻ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിച്ചു; അത് യോഗികൾക്കുപോലും ദുർലഭം. ഹേ മുനീശ്വരാ, ഇങ്ങനെ ഉപലേപനം (ലേപന-ശുദ്ധി) എന്ന പുണ്യകർമ്മത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം നിനക്കു പറഞ്ഞു.

Verse 58

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संपूज्यो जगतांपतिः । अकामादपि ये विष्णोः सकृत्पूजां प्रकुर्वते ॥ ५७ ॥

അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടെയും ജഗത്പതിയെ യഥാവിധി പൂജിക്കണം. ആഗ്രഹമില്ലാതെയെങ്കിലും വിഷ്ണുവിനെ ഒരിക്കൽ പൂജിക്കുന്നവർക്കും മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 59

न तेषां भवबंधस्तु कदाचिदपि जायते । हरिभक्तिरतान्यस्तु हरिबुद्ध्या समर्चयेत् ॥ ५८ ॥

അവർക്കു സംസാരബന്ധം ഒരിക്കലും ഉദിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ ഹരിഭക്തിയിൽ രതനായവൻ എല്ലാം ഹരിബുദ്ധിയാൽ ഹരിയെന്നു കരുതി സമർചന ചെയ്യട്ടെ.

Verse 60

तस्य तुष्यंति विप्रेंद्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । हरिभक्तिपराणां तु संगिनां संगमात्रतः ॥ ५९ ॥

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! അവനാൽ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നരാകുന്നു; ഹരിഭക്തിപരായണരായ സഹചാരികളുടെ വെറും സംഗമാത്രം കൊണ്ടും അവരുടെ സന്തോഷം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 61

मुच्यते सर्वपापेभ्यो महापातकवानपि । हरिपूजापराणां च हरिनामरतात्मनाम् ॥ ६० ॥

മഹാപാതകഭാരമുള്ളവനും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു—ഹരിപൂജയിൽ പരായണരും ഹരിനാമത്തിൽ രതമായ ആത്മാക്കളും സംബന്ധിച്ച് ഇതു സത്യമാണ്.

Verse 62

शुश्रूषानिरता यांति पापिनोऽपि परां गतिम् ॥ ६१ ॥

വിനയസേവയിലും ശ്രദ്ധാപൂർവ ശ്രവണത്തിലും നിരതരായ പാപികളും പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.